II OSK 828/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. M. na decyzję Ministra Rozwoju dotyczącą ustalenia lokalizacji linii kolejowej. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.) w zakresie podziału jej nieruchomości na mniejsze działki, które miałyby nie spełniać wymogu minimalnej powierzchni (art. 93 ust. 2a u.g.n.), a także brak zapewnienia dostępu do drogi publicznej (art. 93 ust. 3 u.g.n.). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 grudnia 2023 r. oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że w sprawach dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji kolejowych w trybie specustawy kolejowej, przepisy tej ustawy mają pierwszeństwo przed przepisami u.g.n. w zakresie podziału nieruchomości. Specustawa nie zawiera ograniczeń co do minimalnej wielkości działek po podziale, a w przypadku, gdy nieruchomość nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właścicielowi przysługuje roszczenie o wykup tzw. 'resztówki' (art. 9t u.t.k.). Podobnie, kwestia dostępu do drogi publicznej jest regulowana przez specustawę kolejową, która wymaga uwzględnienia ochrony interesów osób trzecich, w tym zapewnienia dostępu do drogi publicznej. Sąd wskazał, że planowana droga dojazdowa w ramach inwestycji zapewni dostęp do drogi publicznej dla nieruchomości skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów specustawy kolejowej w zakresie podziału nieruchomości i dostępu do drogi publicznej, wyłączenie stosowania przepisów u.g.n.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania lokalizacji linii kolejowej w trybie specustawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w postępowaniu w sprawie ustalenia lokalizacji linii kolejowej w trybie specustawy kolejowej stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące minimalnej powierzchni działki po podziale?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, specustawa kolejowa ma pierwszeństwo i nie zawiera takich ograniczeń.
Uzasadnienie
Specustawa kolejowa niemal w całości reguluje kwestię podziału nieruchomości w decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, wyłączając tym samym zastosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami w tym zakresie.
Czy w postępowaniu w sprawie ustalenia lokalizacji linii kolejowej w trybie specustawy kolejowej stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące zapewnienia dostępu do drogi publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, specustawa kolejowa reguluje tę kwestię, wymagając uwzględnienia ochrony interesów osób trzecich, w tym zapewnienia dostępu do drogi publicznej.
Uzasadnienie
Specustawa kolejowa zawiera własne regulacje dotyczące ochrony interesów osób trzecich, w tym zapewnienia dostępu do drogi publicznej, co wyłącza stosowanie art. 93 ust. 3 u.g.n. wprost.
Czy właściciel nieruchomości, której część została przeznaczona pod inwestycję kolejową i w wyniku podziału nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania, może skorzystać z roszczenia o wykup?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, właścicielowi przysługuje roszczenie o wykup tzw. 'resztówki' na podstawie art. 9t u.t.k.
Uzasadnienie
Specustawa kolejowa przewiduje mechanizm ochrony właścicieli, których nieruchomości w wyniku podziału nie nadają się do dalszego użytku, umożliwiając im wystąpienie z roszczeniem o wykup pozostałej części nieruchomości.
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.t.k. art. 9q § ust. 1 pkt 5
Ustawa o transporcie kolejowym
Podział działki nr [...] na działki nr [...] i [...] oraz ustalenie linii rozgraniczających teren dla inwestycji.
u.t.k. art. 9s § ust. 1
Ustawa o transporcie kolejowym
Ustalenie lokalizacji linii kolejowej.
u.t.k. art. 9q § ust. 1 pkt 1
Ustawa o transporcie kolejowym
Ustalenie linii rozgraniczających teren dla inwestycji.
u.t.k. art. 9s § ust. 3 pkt 2
Ustawa o transporcie kolejowym
Działka nr [...] stanie się własnością Skarbu Państwa.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.
u.g.n. art. 93 § ust. 2a
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Minimalna powierzchnia działki po podziale.
u.g.n. art. 93 § ust. 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Dostęp do drogi publicznej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
u.t.k. art. 9t
Ustawa o transporcie kolejowym
Roszczenie o wykup 'resztówki'.
u.t.k. art. 9q § ust. 1 pkt 4
Ustawa o transporcie kolejowym
Wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich.
u.t.k. art. 9q § ust. 1 pkt 2
Ustawa o transporcie kolejowym
Warunki techniczne realizacji inwestycji.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 189
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanki rozważane z urzędu.
k.c. art. 145
Kodeks cywilny
Dostęp nieruchomości do drogi publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Specustawa kolejowa wyłącza stosowanie przepisów u.g.n. o minimalnej powierzchni działki i dostępie do drogi publicznej w postępowaniu o ustalenie lokalizacji linii kolejowej. • Właścicielowi przysługuje roszczenie o wykup 'resztówki' w przypadku, gdy nieruchomość po podziale nie nadaje się do użytku. • Planowana droga dojazdowa w ramach inwestycji zapewni dostęp do drogi publicznej dla nieruchomości skarżącej.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 93 ust. 2a u.g.n. przez błędną wykładnię i zastosowanie, polegające na zaakceptowaniu podziału nieruchomości na działki mniejsze niż minimalna powierzchnia. • Naruszenie art. 93 ust. 3 u.g.n. przez uznanie za prawidłowe działania organu, który nie zapewnił dostępu do drogi publicznej dla wydzielonej działki.
Godne uwagi sformułowania
w sprawach dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji kolejowych w trybie specustawy kolejowej nie znajduje zastosowania art. 93 ust. 2a u.g.n. dotyczący zasad podziału nieruchomości w trybie 'zwykłym' • ustawa o transporcie kolejowym niemal w całości reguluje natomiast m.in. kwestię postępowania w sprawie podziału nieruchomości zatwierdzanego w decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej • w wyniku podziału mogą powstać nieruchomości, które nie nadają się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele • właścicielowi nieruchomości przysługuje prawo do wystąpienia z roszczeniem o wykup pozostałej części nieruchomości, tzw. 'resztówek'
Skład orzekający
Paweł Miładowski
przewodniczący sprawozdawca
Leszek Kiermasmaszek
sędzia
Mirosław Gdesz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy kolejowej w zakresie podziału nieruchomości i dostępu do drogi publicznej, wyłączenie stosowania przepisów u.g.n."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania lokalizacji linii kolejowej w trybie specustawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między interesem właściciela nieruchomości a realizacją dużej inwestycji infrastrukturalnej, co jest częstym problemem prawnym.
“Specustawa kolejowa kontra prawa właściciela: Kto wygrał spór o działkę?”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.