II OSK 824/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające wydania zaświadczenia o samodzielności lokali. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym i oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że wydanie zaświadczenia o samodzielności lokali wymaga spełnienia przesłanek określonych w art. 2 ust. 1a ustawy o własności lokali. Choć budynek istniał przed 1 stycznia 1995 r., a historycznie mógł funkcjonować jako budynek wielorodzinny, kluczowe okazały się zmiany w jego parametrach (powierzchnia zabudowy, użytkowa, liczba izb) dokonane po tej dacie, prawdopodobnie po 2006 r., bez wymaganych zgód budowlanych. Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, iż obecny podział budynku na lokale ma taki sam kształt jak przed 1 stycznia 1995 r., co uniemożliwia zastosowanie wyjątku z art. 2 ust. 1b ustawy. Podkreślono, że postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter wiedzy, a nie ustaleń faktycznych, a wszelkie wątpliwości co do stanu prawnego lub faktycznego powinny skutkować odmową wydania zaświadczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 2 ust. 1b ustawy o własności lokali w kontekście zmian budowlanych po 1 stycznia 1995 r. oraz zakresu postępowania o wydanie zaświadczenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wydawaniem zaświadczeń o samodzielności lokali w budynkach, które przeszły zmiany po wejściu w życie ustawy o własności lokali.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej może wydać zaświadczenie o samodzielności lokali, jeśli budynek istniał przed 1 stycznia 1995 r., ale po tej dacie dokonano w nim rozbudowy lub przebudowy bez wymaganych zgód budowlanych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może wydać takiego zaświadczenia, jeśli istnieją rozbieżności między stanem prawnym i faktycznym sprzed 1 stycznia 1995 r. a obecnym stanem budynku, wynikające z robót budowlanych bez wymaganych pozwoleń.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyjątek z art. 2 ust. 1b ustawy o własności lokali, dotyczący budynków istniejących przed 1 stycznia 1995 r., wymaga ścisłej wykładni i nie może być stosowany, gdy po tej dacie nastąpiły istotne zmiany w budynku bez wymaganych zgód budowlanych, uniemożliwiające stwierdzenie, że obecny podział lokali ma taki sam kształt jak przed tą datą.
Jaki jest zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie wydania zaświadczenia o samodzielności lokali?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Postępowanie wyjaśniające jest ograniczone do analizy posiadanej dokumentacji i danych organu, nie służy do dokonywania ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających wprost z tych zasobów.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną potwierdzającą istniejący stan rzeczy, a nie czynnością rozstrzygającą sprawę. Organ nie może dokonywać ustaleń faktycznych wykraczających poza posiadane rejestry i ewidencje.
Przepisy (14)
Główne
u.w.l. art. 2 § ust. 1a
Ustawa o własności lokali
u.w.l. art. 2 § ust. 1b
Ustawa o własności lokali
u.w.l. art. 2 § ust. 1c
Ustawa o własności lokali
u.w.l. art. 2 § ust. 2
Ustawa o własności lokali
u.w.l. art. 2 § ust. 3
Ustawa o własności lokali
u.w.l. art. 2 § ust. 5
Ustawa o własności lokali
u.w.l. art. 2 § ust. 6
Ustawa o własności lokali
Pomocnicze
k.p.a. art. 218 § par. 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 219
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez skarżącą, że obecny podział budynku na lokale ma taki sam kształt jak przed 1 stycznia 1995 r., z uwagi na udokumentowane zmiany (rozbudowa/przebudowa) po tej dacie bez wymaganych zgód budowlanych. • Niewykazanie, że lokale istniały w obecnym kształcie przed 1 stycznia 1995 r. i nie uległy zmianom. • Ograniczony charakter postępowania o wydanie zaświadczenia, które nie służy do dokonywania ustaleń faktycznych i ocen prawnych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa procesowego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 4, art. 80 w zw. z art. 218 § 2 K.p.a.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 219 K.p.a.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 1a u.w.l.; art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 218 § 2 K.p.a. i w zw. z art. 2 ust. 1a u.w.l.). • Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 2 ust. 1b u.w.l.; art. 2 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 3 u.w.l.; art. 2 ust. 3 u.w.l.; art. 2 ust. 5 i 6 u.w.l.).
Godne uwagi sformułowania
Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachowano określonych w przywołanym art. 2 ust. 1a u.w.l. wymogów warunkujących ustanowienie odrębnej własności lokali wchodzących w skład objętego wnioskiem budynku, co uniemożliwiało wydanie zaświadczenia o żądanej treści. • Skoro w art. 2 ust. 1b u.w.l. sformułowany został wyjątek od zasady określonej w ust. 1a, to należy stosować jego ścisłą, zawężającą wykładnię. • Wykładnia celowościowa uwzględniająca zamiar, jakim kierował się ustawodawca wprowadzając to uregulowanie, polegający na umożliwieniu prawnego wyodrębnienia lokali istniejących od wielu lat, lecz niespełniających aktualnych norm, a nie obejście tych norm tylko dlatego, że budynek, w którym prowadzi się roboty, powstał przed 1 stycznia 1995 r. • Wydanie zaświadczenia jest czynnością materialnotechniczną polegającą na urzędowym potwierdzeniu w formie pisemnej obiektywnie istniejącego stanu rzeczy, dotyczącego faktów lub prawa. • Zaświadczenie jest przejawem wiedzy, a nie woli organu administracji publicznej. • Sęk w tym, że prawnie wskazywana samodzielność lokalu możliwa jest do stwierdzenia w przypadku spełnienia przesłanek z art. 2 ust. 1a-1c u.w.l. • Regulacja ta zatem powinna być oceniana jako wyjątkowa i jako taka musi podlegać ścisłej wykładni (exceptiones non sunt extendendae). • W niniejszej sprawie nie wykazano aby w przedmiotowym budynku nieprzerwanie od okresu przed 1 stycznia 1995 r. do teraz znajdowało się kilka lokali mieszkalnych.
Skład orzekający
Jerzy Stankowski
przewodniczący
Paweł Miładowski
sprawozdawca
Piotr Broda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 2 ust. 1b ustawy o własności lokali w kontekście zmian budowlanych po 1 stycznia 1995 r. oraz zakresu postępowania o wydanie zaświadczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wydawaniem zaświadczeń o samodzielności lokali w budynkach, które przeszły zmiany po wejściu w życie ustawy o własności lokali.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu prawnego związanego z nieruchomościami i możliwością wyodrębnienia lokali, co jest istotne dla właścicieli i deweloperów. Interpretacja przepisów dotyczących starszych budynków jest często źródłem sporów.
“Czy remont starego budynku pozbawi Cię prawa do wyodrębnienia lokalu? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.