II OSK 823/24

II OSK 823/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący/
Grzegorz Antas /sprawozdawca/
Robert Sawuła
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gl 1546/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-01-24
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 141 § 4 zd. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2022 poz 1225
z § 3 pkt 1a i § 14 zd. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 977
art. 2 pkt 14
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1610
art. 140, art. 285 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j.)
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 5 ust. 1 pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 1546/23 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 2 sierpnia 2023 r. nr IFXIV.7840.10.37.2022 w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę 1. prostuje oczywistą omyłkę pisarską w komparycji zaskarżonego wyroku w ten sposób, że w miejsce błędnego korpusu firmy skarżącej spółki "[...]" wpisuje "[...]"; 2. oddala skargę kasacyjną; 3. oddala wniosek [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 24 stycznia 2024 r., II SA/Gl 1546/23, w wyniku rozpoznania skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Śląskiego z 2 sierpnia 2023 r., nr IFXIV.7840.10.37.2022 oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta Dąbrowy Górniczej z 4 sierpnia 2022 r., nr 322/2022, którą wskazany organ po rozpatrzeniu wniosku skarżącej z 10 maja 2022 r., działając na podstawie art. 35 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), dalej: p.b., oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej: k.p.a., odmówił zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dla zamierzenia polegającego na budowie dwunastu budynków mieszkalnych jednorodzinnych z infrastrukturą techniczną (wewnętrzną instalacją gazu) - I etap od 1 do 4, na działce nr ew. [...], obręb [...] w [...].
Wojewoda Śląski złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. w zw. z § 3 pkt 1a i § 14 zd. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225), dalej: r.w.t., a także art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977 ze zm.), dalej: u.p.z.p., w zw. z art. 140 i art. 285 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.), dalej: k.c., z uwagi na błędne, nieznajdujące odzwierciedlenia w rzeczywistym stanie faktycznym, przyjęcie, że działka inwestycyjna nr ew. [...], obręb [...], położona przy ul. [...] posiada dostęp do drogi publicznej, podczas gdy inwestor nie dysponuje zgodą współwłaścicieli działek nr ew. [...] i [...], stanowiących drogę wewnętrzną oraz nie dysponuje jakimkolwiek tytułem prawnym, w szczególności prawem służebności, do działki nr ew. [...], za pośrednictwem których ma odbywać się dojazd z drogi publicznej do nieruchomości inwestycyjnej;
2) art. 141 § 4 zd. 2 p.p.s.a. w zw. z art. 7 Konstytucji ze względu na zobowiązanie Prezydenta Miasta Dąbrowy Górniczej, a w razie wniesienia ewentualnego odwołania także Wojewody Śląskiego, do podjęcia czynności nieznajdujących oparcia w żadnej obowiązującej podstawie prawnej, co skutkuje niewykonalnością zaskarżonego wyroku;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że zarówno organ administracji I, jak i II instancji naruszył przepisy art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., a Wojewoda Śląski ponadto regulację art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., podczas gdy oba organy w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, a jedynie dokonały odmiennej, niż Sąd oceny zebranego materiału dowodowego.
Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej Wojewoda Śląski wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi prowadzące do jej oddalenia, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, oświadczając, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
W piśmie procesowym z 6 maja 2024 r. skarżąca wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego. Skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z postanowienia Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza z 15 kwietnia 2024 r., znak WUA.6724.2.46.2024.KK na okoliczność dostępu działki nr ew. [...] do drogi publicznej. W piśmie procesowym z 30 sierpnia 2024 r. skarżąca dodatkowo wniosła o dopuszczenie dowodu z decyzji Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza z 31 lipca 2024 r., znak WGN-II.6831.99.2024.AG o podziale geodezyjnym działki nr ew. [...] na okoliczność dostępu działki nr ew. [...] do drogi publicznej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta przez skarżący kasacyjnie organ na uzasadnionych podstawach.
Sąd I instancji nie dopuścił się niewłaściwego zastosowania powołanych w podstawie skargi kasacyjnej przepisów prawa materialnego (art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. w zw. z § 3 pkt 1a i § 14 zd. 1 r.w.t. oraz art. 2 pkt 14 u.p.z.p. w zw. z art. 140 i art. 285 § 1 k.c.), ponieważ w stanie faktycznym sprawy Sąd zasadnie uznał, że stanowisko przyjęte przez Wojewodę Śląskiego odnośnie do tego, iż działka inwestycyjna (działka nr ew. [...] obręb [...] w [...]) nie ma zapewnionego prawnego dostępu do drogi publicznej cechuje się wadliwością, a przez to wskazany wniosek nie mógł stanowić podstawy do odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania skarżącej decyzji o pozwoleniu na budowę dla zamierzenia polegającego na budowie dwunastu budynków mieszkalnych jednorodzinnych na wymienionej działce budowlanej.
Nie zasługiwały na uwzględnienie podniesione przez skarżący kasacyjnie organ zarzuty nakierowane na wykazanie błędności oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w której Sąd podważył prawidłowość podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.). Jak wskazał organ, z przedłożonej przez inwestora dokumentacji projektowej wynika, że dojazd z drogi publicznej na działkę inwestycyjną odbywać się ma przez działki nr ew. [...], [...] i [...], z czego dwie ostatnie działki stanowią drogę wewnętrzną, natomiast, jak wynika z księgi wieczystej nr [...] (działka nr ew. [...]), księgi wieczystej nr [...] (działka nr ew. [...]) i księgi wieczystej nr [...] (działka nr ew. [...]), działka nr ew. [...] jest obciążona służebnością gruntową na rzecz każdoczesnego właściciela działek nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. W chwili wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na budowę skarżąca była współwłaścicielem nieruchomości obejmujących działki nr ew. [...] i [...], przez co posiadała dostęp do drogi publicznej, jednakże stan ten, na co zwrócił uwagę skarżący kasacyjnie organ, uległ zmianie, albowiem jak wynika z przedłożonych przez skarżącą w toku postępowania odwoławczego aktów notarialnych umowami z 4 października 2022 r. i 18 listopada 2022 r. skarżąca sprzedała na rzecz [...] sp. z o.o. nieruchomość inwestycyjną składającą się z działki nr ew. [...] oraz wszystkie swoje udziały w nieruchomości obejmującej działki nr ew. [...] i [...].
Trafnie skarżący kasacyjnie organ wskazał, że wydając decyzję, organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien brać pod uwagę aktualny na dzień orzekania stan faktyczny i prawny. Prawidłowo również zauważył, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji z 2 sierpnia 2023 r. inwestor nie był właścicielem działki inwestycyjnej, ani podmiotem uprawnionym do poruszania się po terenie działek nr ew. [...] i [...], jak też działki nr ew. [...] z tytułu ustanowionej na niej służebności gruntowej (przejazdu i przechodu). Rzecz jednak w tym, że [...] sp. z o.o., jako nowy właściciel nieruchomości składającej się z działki nr ew. [...], w związku z przeniesieniem na nią tytułu prawnego złożyła oświadczenie wyrażające zgodę na realizację zaprojektowanego przez skarżącą jako inwestora przedsięwzięcia, które należy traktować jako potwierdzenie aktualności złożonego przez skarżącą wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wymaganie określone w art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 35 ust. 4 p.b. zostało tym samym spełnione. Zgodzić się trzeba z Sądem I instancji, że skutkiem zawartych pomiędzy skarżącą a [...] sp. z o.o. umów sprzedaży nie była z kolei utrata przez działkę inwestycyjną posiadanego przez nią już uprzednio dostępu do drogi publicznej, ponieważ ta cecha funkcjonalna wpływająca na sposób korzystania z działki budowlanej powinna w rozważanym przypadku podlegać ocenie uwzględniającej uprawnienia do poruszania się po nieruchomościach, za pośrednictwem których zapewniony jest dostęp tejże działki do drogi publicznej, posiadane przez jej właściciela. Nie ma charakteru spornego tymczasem wniosek, że właściciel działki nr ew. [...] z tytułu posiadanych udziałów we współwłasności działek nr ew. [...] i [...] może korzystać z nich jako dróg wewnętrznych, jak też stan ten uprawnia go - w związku z ustanowieniem służebności drogowej - do przejazdu przez działkę nr ew. [...], co pozwala skomunikować inwestycję z działką drogową nr ew. [...] – drogą publiczną (ul. [...]). Powyższe oznacza, że działka inwestycyjna, jak trafnie przyjął Sąd I instancji, posiada nie tylko faktyczny dostęp do drogi publicznej, ale również dostęp ten ma charakter prawny.
Zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować oceny prawnej wojewódzkiego sądu administracyjnego odnoszącej się do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, a tak należy kwalifikować zastrzeżenia skarżącego kasacyjnie organu odnoszące się do stanowiska Sądu I instancji, który w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyjął, że elementem oceny potwierdzającej legalność spornego zamierzenia budowlanego powinno być wyjaśnienie przez organy administracji architektoniczno-budowlanej kwestii związanej z przeniesieniem na nabywców lokali mieszkalnych wraz z udziałami w nieruchomości wspólnej udziałów w nieruchomościach stanowiących działki drogowe.
Kierując się powyższymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek strony skarżącej o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, kierując się tym, że odpowiedź na skargę kasacyjną została złożona przez stronę po terminie, o którym mowa w art. 179 p.p.s.a.
Stosownie do art. 156 § 1 i § 3 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny sprostował oczywistą omyłkę pisarską zawartą w komparycji zaskarżonego wyroku w zakresie określenia korpusu firmy skarżącej spółki, wobec błędnego jego oznaczenia ([...]) przez Sąd I instancji.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.