II OSK 823/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2005-03-16
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęrozbudowaprzebudowasłużebność dożywociaumowa dożywocianieruchomościsądy administracyjnekontrola legalności

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę H. S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy pozwolenie na rozbudowę budynku gospodarczego, uznając, że spory rodzinne i kwestie służebności dożywocia nie mogą być rozstrzygane na etapie pozwolenia na budowę.

Skarżąca H. S. wniosła skargę na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy pozwolenie na rozbudowę budynku gospodarczego udzielone jej córce E. G. Skarżąca obawiała się naruszenia jej prawa do korzystania z pomieszczenia na opał wynikającego z umowy dożywocia. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że przepisy prawa budowlanego nie pozwalają na rozstrzyganie sporów cywilnoprawnych na etapie wydawania pozwolenia na budowę, a projektowana inwestycja nie narusza bezpośrednio pomieszczenia na opał.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę H. S. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy pozwolenie na rozbudowę budynku gospodarczego udzielone E. G. Skarżąca podnosiła, że inwestycja może naruszyć jej prawo do korzystania z pomieszczenia na opał, wynikające z umowy dożywocia zawartej z córką. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że kontrola sądowa dotyczy legalności decyzji administracyjnej w świetle prawa budowlanego. Stwierdzono, że inwestorka spełniła wszystkie wymogi formalne do uzyskania pozwolenia na budowę, w tym przedłożyła projekt budowlany i wykazała tytuł prawny do dysponowania nieruchomością. Sąd wskazał, że przepisy prawa budowlanego nie przewidują możliwości uwzględniania w decyzji o pozwoleniu na budowę zastrzeżeń dotyczących stosunków cywilnoprawnych, takich jak umowa dożywocia. Podkreślono, że ewentualne spory dotyczące wykonywania służebności dożywocia należą do kompetencji sądów powszechnych i powinny być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym. Sąd zaznaczył, że projektowana rozbudowa nie obejmuje zmian w pomieszczeniu na opał, z którego korzysta skarżąca, a wszelkie prace wykonane niezgodnie z projektem podlegają nadzorowi budowlanemu. W związku z tym, skarga została uznana za bezzasadną i oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spory cywilnoprawne dotyczące umowy dożywocia nie mogą być rozstrzygane na etapie wydawania pozwolenia na budowę, a ich rozpatrzenie należy do kompetencji sądów powszechnych.

Uzasadnienie

Przepisy prawa budowlanego określają wymogi formalne dla pozwolenia na budowę i nie przewidują rozstrzygania sporów cywilnoprawnych. Sąd administracyjny bada legalność decyzji administracyjnej, a nie stosunki cywilnoprawne między stronami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.b. art. 35 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 i 2 oraz art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę.

u.p.b. art. 32 § ust. 1, 2 i 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Określa wymagania dotyczące pozwolenia na budowę, w tym tytuł prawny do dysponowania nieruchomością i zgodność projektu z przepisami.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nakazuje oddalenie skargi, jeśli zarzuty nie mają uzasadnionych podstaw.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy do uwzględnienia skargi (uchylenie, stwierdzenie nieważności lub niezgodności z prawem).

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

k.c. art. 285 i nast.

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące służebności.

k.c. art. 908 – 916

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące umowy dożywocia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spory cywilnoprawne dotyczące umowy dożywocia nie są rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Projektowana inwestycja nie narusza bezpośrednio pomieszczenia na opał, z którego korzysta skarżąca. Inwestorka spełniła wszystkie wymogi formalne do uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z Prawem budowlanym.

Odrzucone argumenty

Decyzja jest krzywdząca dla skarżącej i narusza jej prawo do korzystania z pomieszczenia na opał wynikające z umowy dożywocia.

Godne uwagi sformułowania

nie mogą być rozstrzygane przy wydawaniu pozwolenia na budowę nie mogą być przeszkodą w zamierzonej rozbudowie budynku gospodarczego przepisy prawa budowlanego nie przewidują określenia w decyzji o pozwoleniu na budowę zastrzeżenia odnoszącego się do stosunków cywilnoprawnych wszelkie spory rodzinne pomiędzy stronami nie mogą rzutować na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji

Skład orzekający

Grzegorz Szkudlarek

przewodniczący

Jolanta Rosińska

sprawozdawca

Arkadiusz Blewązka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że sądy administracyjne nie rozstrzygają sporów cywilnoprawnych na etapie postępowań administracyjnych dotyczących pozwolenia na budowę, a kwestie te należą do właściwości sądów powszechnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu między prawem budowlanym a prawami wynikającymi z umowy dożywocia, gdzie prawo budowlane ma pierwszeństwo w kontekście wydawania pozwolenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między prawem administracyjnym a cywilnym, pokazując, gdzie przebiega granica kompetencji różnych organów i sądów. Jest to ciekawe dla prawników praktyków.

Konflikt o pomieszczenie na opał: Sąd administracyjny rozstrzyga, co należy do jego kompetencji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 391/03 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-03-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka
Grzegorz Szkudlarek /przewodniczący/
Jolanta Rosińska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 823/05 - Wyrok NSA z 2006-05-16
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 16 marca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi H. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz radcy prawnego B. D. - Kancelaria w Ł., przy ul. A 75/81 m 90 kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania H. S. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą E. G. pozwolenia na rozbudowę wraz z przebudową istniejącego budynku gospodarczego o kubaturze 1727,10 m 3, pow. zabudowy 301,06 m 2 na działce nr 59 we wsi W., gmina B..
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że inwestorka E. G. w dniu 26.10.2002 r. złożyła wniosek o udzielenie pozwolenia na rozbudowę istniejącego na działce nr 59 budynku gospodarczego załączając projekt budowlany, decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji z klauzulą prawomocności. Wniosek ten spełniał wymagania określone w art. 34 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126 ze zm.)
Jako dowód dysponowania gruntem na cele budowlane E. G. przedłożyła akt notarialny z dnia [...] i wypis z ewidencji gruntów. Z aktu tego wynika, że państwo H. i M. S. przekazali na rzecz swojej córki E. S. (obecnie G.) gospodarstwo rolne, natomiast na rzecz darczyńców ustanowiono dożywotnią służebność osobistą polegającą na prawie korzystania nieodpłatnie z jednej izby od strony zachodniej w budynku mieszkalnym, pomieszczenia na opał w garażu oraz prawo dożywotniego użytkowania działki gruntu 30 arów.
Skoro projektowana inwestycja nie kolidowała z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B., zatwierdzonego Uchwałą Nr 36 Rady Narodowej Miasta i Gminy w B. z dnia 28.12.1979 r., organ I instancji zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126 z późn. zmianami) wobec spełnienia wymagań określonych w art. 32 ust. 1, 2 i 4 nie mógł odmówić wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę. Organ podkreślił również, że projektowana przebudowa nie narusza konstrukcji ścian budynku oraz przeznaczonego dla H. S. pomieszczenia na opał.
Podniesione natomiast przez odwołującą się kwestie dotyczące nieporozumień rodzinnych, nie mogą być rozstrzygane przy wydawaniu pozwolenia na budowę. W aktach sprawy znajdują się wyroki sądowe dotyczące sprawy z powództwa H. S. przeciwko E. G.o rozwiązanie umowy dożywocia. Powództwo to zostało prawomocnie oddalone, co potwierdził Sąd Apelacyjny w Ł. wyrokiem z dnia 18.06.2002 r. wydanym w sprawie sygn. akt I ACa 212/02.
W dniu 13.11.2002 r. w Starostwie Powiatowym w R. E. G. złożyła pisemne oświadczenie, iż pomieszczenie na opał, o którym mowa w akcie notarialnym jest zapewnione i po remoncie pozostanie zapewnione.
Ewentualne spory pomiędzy stronami dotyczące wykonywania ustanowionej służebności dożywocia mogą być zaś przedmiotem rozpatrywania w cywilnym postępowaniu sądowym.
Skargę na decyzję Wojewody [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi wniosła H. S. domagając się jej uchylenia. Skarżąca podniosła, że decyzja jest dla niej krzywdzącą, czuje się zagrożona działaniem córki i obawia się, że nie będzie mogła korzystać z należnego jej pomieszczenia na opał.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie wskazując m. innymi, że uprawnienia zawarte w umowie notarialnej, na które powołuje się skarżąca, nie mogą być przeszkodą w zamierzonej rozbudowie budynku gospodarczego, który nadal zachowuje część przeznaczoną do składowania opału.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 art. 1 powołanego aktu ).
Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie w stanie prawnym obowiązującym w dniu jej wydania, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.
Zgodnie z powołanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisem art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126 z późn. zmianami ), w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 i 2 oraz art. 32 ust. 4 właściwy organ nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę.
W rozpoznawanej sprawie inwestorka złożyła wniosek o wydanie pozwolenia na budowę w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wykazała tytuł prawny do dysponowania nieruchomością, przedłożyła prawidłowo sporządzony projekt obiektu budowlanego, a tym samym spełniła wymagania, o których stanowi art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z 9 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Okoliczności tej skarżąca zresztą nie kwestionuje przyznając w uzasadnieniu skargi, że decyzja organu I instancji wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ winien jednak – jej zdaniem – zastrzec w decyzji zezwalającej na rozbudowę wraz z przebudową budynku gospodarczego, że prace te powinny być tak wykonane, aby w pełni zabezpieczały jej dożywotnią służebność polegającą na prawie korzystania z pomieszczenia na opał.
Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ w decyzji o pozwoleniu na budowę w razie potrzeby: określa szczególne warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych, określa czas użytkowania tymczasowych obiektów budowlanych, określa terminy rozbiórki tymczasowych obiektów budowlanych i istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania, określa szczegółowe wymagania dotyczące nadzoru na budowie, nakłada obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, jeżeli jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź ochrony środowiska.
Przepisy prawa budowlanego nie przewidują zatem określenia w decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę zastrzeżenia odnoszącego się do stosunków cywilnoprawnych związanych z obowiązkami inwestora wynikającymi z umowy dożywocia.
Bezspornym jest, iż skarżącej nie przysługuje obecnie prawo własności nieruchomości, na której jej córka planuje inwestycję będącą przedmiotem pozwolenia na budowę. Skarżąca nie może zatem ograniczać właściciela w jego planach wynikających z prawa własności. Oczywiście, sytuacja przedstawiałaby się zgoła odmiennie, gdyby sąd w postępowaniu cywilnym rozwiązał umowę przekazania córce gospodarstwa rolnego. Powództwo w tej sprawie zostało jednak prawomocnie oddalone, a wszelkie spory rodzinne pomiędzy stronami nie mogą rzutować na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji.
Organy administracji architektoniczno – budowlanej obowiązane były bowiem stosować w omawianym przypadku przepisy prawa budowlanego, a w konsekwencji rozważyć interes skarżącej jako osoby trzeciej wyłącznie w kontekście art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 tego prawa.
Organy obu instancji niewadliwie uznały, że interes ten w wyniku planowanej inwestycji nie zostanie naruszony, gdyż projekt budowlany nie obejmuje zmian w zakresie pomieszczenia na opał, z którego skarżąca dotychczas korzystała.
Podniesiony przez skarżącą problem ewentualnego wykonania prac niezgodnie z projektem, a zatem z odstępstwami od wydanego pozwolenia na budowę, stanowi osobne zagadnienie, które należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego i nie może być rozpatrywane na etapie pozwolenia na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela również stanowisko organów obu instancji, iż wszelkie spory związane z wykonywaniem umowy dożywocia należą do kompetencji sądu powszechnego i winny być rozpatrywane w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego regulujące służebność (art. 285 i nast. Kc) oraz umowę dożywocia (art. 908 – 916 Kc).
Uznając przeto, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zmianami ) skargę jako bezzasadną oddalił.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu orzeczono zgodnie z § 18 i § 19 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zmianami).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI