II OSK 822/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie nakazu rozbiórki garażu, uznając, że jego lokalizacja narusza przepisy prawa budowlanego i planu zagospodarowania przestrzennego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gliwicach, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę garażu posadowionego na betonowej wylewce. Garaż został wykonany z naruszeniem warunków zgłoszenia dotyczących usytuowania względem granicy działki sąsiedniej. Organy nadzoru budowlanego i sąd pierwszej instancji uznały, że obiekt nie może zostać zalegalizowany i nakazały jego rozbiórkę. NSA rozpoznał zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące głównie naruszeń proceduralnych, i uznał je za bezzasadne, oddalając skargę.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną I.S. i R.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił ich skargę na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę garażu dwustanowiskowego wraz z betonową wylewką. Garaż został wykonany z naruszeniem warunków zgłoszenia w zakresie usytuowania względem granicy działki sąsiedniej. Organy obu instancji stwierdziły, że obiekt nie może zostać doprowadzony do stanu zgodnego z prawem, ponieważ narusza przepisy warunków technicznych oraz obowiązujący plan miejscowy, który nie dopuszcza takiej lokalizacji. Sąd pierwszej instancji uznał, że organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy i słusznie nakazały rozbiórkę. Skarżący kasacyjnie zarzucili naruszenie przepisów postępowania, w tym brak odniesienia się do zarzutów dotyczących nieprawidłowego poinformowania strony, niewyjaśnienia stanu faktycznego, błędnego rozpatrzenia materiału dowodowego, nieprzeprowadzenia rozprawy oraz naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że art. 141 § 4 p.p.s.a. nie służy do polemiki z ustaleniami faktycznymi, a uzasadnienie wyroku WSA zawierało stanowisko co do stanu faktycznego i podstawę prawną rozstrzygnięcia. Zarzut naruszenia art. 90 p.p.s.a. został uznany za nieprecyzyjny, gdyż przepis ten dotyczy jawności posiedzeń sądowych, a sprawa była rozpoznana na rozprawie. NSA stwierdził, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły odległość garażu od granicy działki na podstawie inwentaryzacji powykonawczej i że nie zachodzą przesłanki do odstępstwa od przepisów § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Plan miejscowy również wykluczał taką zabudowę. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., nie były uzasadnione, ponieważ sąd pierwszej instancji prawidłowo przedstawił stan sprawy, stanowisko organów i podstawę prawną rozstrzygnięcia, a zarzuty skarżących miały charakter polemiczny wobec ustaleń faktycznych.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., nie mogły skutecznie podważyć prawidłowości wyroku WSA. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa, a zarzuty skarżących kasacyjnie miały charakter polemiczny i nie wykazały istotnego wpływu uchybień na wynik sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (14)
Główne
Prawo budowlane art. 51 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 50 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 51 § 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
rozporządzenie art. 12 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozporządzenie art. 12 § 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozporządzenie art. 12 § 4
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozporządzenie art. 12 § 4 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozporządzenie art. 12 § 4 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 90 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 113 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów prawa budowlanego i planu miejscowego poprzez nieprawidłowe usytuowanie garażu względem granicy działki. Brak możliwości doprowadzenia samowolnie wybudowanego garażu do stanu zgodnego z prawem.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 90 p.p.s.a., art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. Niewłaściwe ustalenie odległości garażu od granicy działki. Niewłaściwe zaniechanie poinformowania stron o możliwości legalizacji garażu zgodnie z planem miejscowym.
Godne uwagi sformułowania
zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 1 p.p.s.a. nie służy do polemiki z ustaleniami faktycznymi czy kwestionowania oceny materiału dowodowego związanie podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze nie ma możliwości doprowadzenia go do stanu zgodności z prawem w inny sposób niż poprzez rozbiórkę
Skład orzekający
Magdalena Dobek-Rak
sprawozdawca
Małgorzata Miron
przewodniczący
Zdzisław Kostka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących samowoli budowlanej, procedury naprawczej w Prawie budowlanym, stosowania przepisów warunków technicznych i planów miejscowych w kontekście usytuowania budynków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów technicznych i planistycznych przy budowie garażu. Interpretacja przepisów proceduralnych jest standardowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konsekwencje samowoli budowlanej i rygorystyczne stosowanie przepisów prawa budowlanego oraz planistycznego, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i właścicieli nieruchomości.
“Samowola budowlana zakończona rozbiórką: NSA potwierdza rygorystyczne egzekwowanie prawa budowlanego.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 822/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-04-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-04-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Magdalena Dobek-Rak /sprawozdawca/ Małgorzata Miron /przewodniczący/ Zdzisław Kostka Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Gl 1147/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-12-11 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 141 par. 4, art. 90 par. 1 i 2, art. 106 par. 3, art. 113 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 256 art. 7, 9, 77 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2020 poz 1333 art. 51 ust. 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędzia del. WSA Magdalena Dobek - Rak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej I.S. i R.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1147/23 w sprawie ze skargi I.S. i R.S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 31 maja 2023 r., nr WINB-WOA.7721.78.2023.DS w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 11 grudnia 2023 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 1147/23, oddalił skargę I. S. i R. S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z 31 maja 2023 r., nr WINB-WOA.7721.78.2023.DS, utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Rybnika z 7 lutego 2023 r., nr 19/23, którą nakazano skarżącym rozbiórkę budynku garażu dwustanowiskowego o powierzchni zabudowy 35 m2 wraz z betonową wylewką zrealizowanego na działce nr [...] przy ul. P. [...] w C.. We wskazanych decyzjach organy obu instancji zgodnie ustaliły, że przedmiotowy garaż na wylewce betonowej został wykonany z naruszeniem warunków dokonanego zgłoszenia z 20 sierpnia 2015 r. w zakresie jego usytuowania względem granicy działki sąsiedniej nr [...]. Z załączonej do zgłoszenia mapy wynikało, że garaż będzie zlokalizowany w odległości 3 m od granicy wskazanej działki, a wyniki oględzin potwierdziły, że obiekt od tej strony położony jest w odległości 1,01-1,06 m. Potwierdzono zatem warunki wszczęcia i przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym. Weryfikując przesłanki legalizacji organy stwierdziły, że nie ma prawnej możliwości doprowadzenia garażu do stanu zgodnego z prawem w inny sposób niż poprzez rozbiórkę uwzględniającą wylewkę betonową, gdyż zarówno plan miejscowy obowiązujący w dacie wznoszenia garażu, jak i plan obowiązujący w dacie działań legalizacyjnych nie przewidują możliwości sytuowania pojedynczego garażu wolno stojącego w nienormatywnym zbliżeniu do granic działki. Stwierdzono również, że usprawiedliwienia dla takiej lokalizacji nie dostarczają przepisy § 12 ust. 2 i ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1065), zwanego dalej rozporządzeniem. Sąd pierwszej instancji oddalając skargę stwierdził, że organy nadzoru budowlanego wyjaśniły wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy i zebrały kompletny materiał dowodowy, który uzasadniał wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Sąd zaakcentował stwierdzenie niezgodności przedmiotowego obiektu z przepisami warunków technicznych w zakresie odległości od granic działki oraz niezgodność z przepisami zarówno aktualnie obowiązującego, jak i poprzedniego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które nie dopuszczały lokalizacji budynków, w tym garaży, w zbliżeniu do granic działek sąsiednich. W ocenie Sądu, skoro wykonanego obiektu nie można było doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, słusznie nakazano jego rozbiórkę. W skardze kasacyjnej, I. S. i R. S., zaskarżając w całości wyrok Sądu pierwszej instancji, zarzucili naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. w zw. z art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256), zwanej dalej k.p.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutu, że postępowanie prowadzone przez organ pierwszej instancji, tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Rybnika, zostało przeprowadzone w sposób nieprawidłowy, gdyż w rzeczywistości organ pierwszej instancji zaniechał obowiązku należytego i wyczerpującego poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postanowienia administracyjnego oraz nie udzielił niezbędnych wyjaśnień i wskazówek nie informując stron, iż zgodnie z § 2 rozporządzenia dopuszcza się usytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan zagospodarowania przewiduje taką możliwość; - art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego; - art. 90 § 1 i 2 p.p.s.a. polegające na nieprzeprowadzeniu rozprawy administracyjnej pomimo potrzeby wyjaśnienia sprawy poprzez przesłuchanie strony, co skutkowało niewyjaśnieniem istoty sprawy; - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przyjęcie stanu faktycznego, który został ustalony bez wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów; - art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. polegające na nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego i przyjęciu, że budynek garażowy o powierzchni 35 m2 posadowiony na działce nr [...] należy rozebrać, podczas gdy art. 12 pkt 4.2 rozporządzenia dopuszcza nadbudowę budynku istniejącego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1, od granicy tej działki budowlanej o nie więcej niż jedną kondygnację; - art. 113 § 1 p.p.s.a. poprzez zamknięcie rozprawy, kiedy to nie został dostatecznie wyjaśniony stan faktyczny sprawy. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi kasacyjnej, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Jednocześnie wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Postanowieniem z 14 maja 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wniosek (uchylenie zaskarżonego wyroku w całości) i podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sformułowane zarzuty nie zdołały podważyć prawidłowości wyników przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji kontroli legalności decyzji organów nadzoru budowlanego odzwierciedlonych w sentencji oraz w motywach zaskarżonego wyroku i w związku z tym skarga kasacyjna podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Z tego względu, w uzasadnieniu pominięto opis przebiegu postępowania administracyjnego i wydanych w sprawie rozstrzygnięć, w zakresie wykraczającym poza niezbędność wynikającą z konieczności oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Przebieg postępowania administracyjnego jest przedstawiony w odpowiednim zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Skarżący kasacyjnie oparli skargę kasacyjną wyłącznie na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. formułując zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przyjęcie stanu faktycznego, który został ustalony bez wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów. Z przywołanego przepisu wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z powyższego przepisu wynika, że zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 1 p.p.s.a. nie służy do polemiki z ustaleniami faktycznymi czy kwestionowania oceny materiału dowodowego przyjętych za podstawę orzekania. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie podziela pogląd prawny wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FSK 8/09, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Takiego zarzutu zaskarżonemu wyrokowi skutecznie postawić nie można. Wbrew wywodowi zawartemu w skardze kasacyjnej Sąd pierwszej instancji wskazał w motywach wyroku, z jakich względów uznaje za prawidłowe stanowisko organów nadzoru budowlanego o konieczności rozbiórki przedmiotowego garażu. To, że skarżący kasacyjnie subiektywnie uznają, iż Sąd Wojewódzki nie odniósł się do artykułowanych przez nich kwestii w oczekiwany przez nich sposób, jeszcze nie dowodzi naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu nakazującym uznanie, że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew zarzutom kasacyjnym w wyroku wskazano podstawę prawną i wyjaśniono przyczyny podjętego rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną. Nieusprawiedliwiony jest również zarzut naruszenia art. 90 § 1 i § 2 p.p.s.a. polegający – zdaniem skarżących kasacyjnie - na nieprzeprowadzeniu rozprawy administracyjnej i tym samym braku możliwości przesłuchania stron, co skutkowało nierozpoznaniem istoty sprawy. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika natomiast, że skarżący kwestionują w istocie nieprzeprowadzenie przez Sąd Wojewódzki rozprawy, czego nie potwierdzają akta sądowe. W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że związanie podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze, co oznacza konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżących - uchybił Sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Zatem tylko prawidłowo sformułowane zarzuty i ich precyzyjne i konsekwentne uzasadnienie mogą nieść ze sobą taki ładunek argumentacyjny, który umożliwi skuteczną weryfikację zaskarżonego orzeczenia. Przywołany w podstawie kasacyjnej art. 90 § 1 i § 2 p.p.s.a. obrazuje nieprecyzyjność sformułowanych zarzutów, albowiem przepis ten nie odnosi się do warunków związanych z przeprowadzeniem rozprawy administracyjnej w toku postępowania przed organami administracji, o której w tym zarzucie wskazano, lecz wyraża zasadę jawności posiedzeń sądowych i rozpoznania sprawy na rozprawie. Z akt sądowych wynika natomiast, że Sąd pierwszej instancji rozpoznał przedmiotową sprawę na rozprawie w dniu 29 listopada 2023 r. (k. 40 akt), a w dniu 11 grudnia 2023 r. ogłosił wyrok (k. 43 akt), co jest dopuszczalne w świetle art. 139 § 1 p.p.s.a. Instytucję rozprawy administracyjnej reguluje zaś rozdział 5 k.p.a. (art. 86 - art. 96). W świetle zawartych tam przepisów organ administracji jest obowiązany przeprowadzić rozprawę m.in., gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania. Ocena jednak czy przeprowadzenie rozprawy przyczyni się do przyspieszenia lub uproszczenia postępowania, należy do prowadzącego je organu. Dodatkowo, upatrywanie w rozprawie sądowoadministracyjnej okazji do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron pozostaje w sprzeczności z zasadami wyrażonymi w art. 106 § 3 p.p.s.a., który dopuszcza w tym postępowaniu wyłącznie uzupełniające dowody z dokumentów, a upatrywanie okazji do rozpoznania "istoty sprawy" pozostaje w opozycji do sedna sądowoadministarcyjnej kontroli legalności polegającej na weryfikacji zgodności z prawem działań organów administracji a nie ich zastępowaniu w konkretyzacji praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 113 § 1 p.p.s.a. poprzez zamknięcie rozprawy bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy. Dostateczne wyjaśnienie sprawy w rozumieniu art. 113 § 1 p.p.s.a. dotyczy bowiem możliwości wydania wyroku z punktu widzenia dopełnienia reguł formalnych, związanych z tokiem sprawy administracyjnej, nie zależy zaś od stopnia wyjaśnienia sprawy z punktu widzenia prawdy materialnej, a zatem oceny przez sąd, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też nie. Przepis ten nie może tym samym stanowić podstawy kasacyjnej, której celem jest zarzucenie sądowi wojewódzkiemu dokonania błędu w ustaleniach faktycznych. Pozostałe zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 136 § 1 k.p.a. łącznie kwestionują nietrafne oddalenie skargi będące wynikiem wadliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, która – zdaniem skarżących kasacyjnie – podjęta została w oparciu o nieprawidłowo przeprowadzoną ocenę materiału dowodowego, w toku której nie wyjaśniono w dostateczny sposób stanu faktycznego sprawy. W ocenie skarżących kasacyjnie, organy nieprawidłowo ustaliły odległość garażu od granicy działki, a ponadto wadliwie zaniechały poinformowania stron, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 9 k.p.a., że usytuowanie spornego garażu jest dopuszczalne w świetle obowiązującego na tym obszarze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wbrew stanowisku skarżących kasacyjnie, Sąd pierwszej instancji nie naruszył przywołanych przepisów, akceptując sposób i zakres postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. Organy orzekające w sprawie nie pominęły bowiem jakichkolwiek okoliczności faktycznych, które z punktu widzenia właściwych przepisów prawa materialnego, miały znaczenie w sprawie. Polemiczne stanowisko skarżących co do oceny możliwości doprowadzenia wykonanego obiektu do stanu zgodnego z prawem, zwłaszcza z obowiązującym na tym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy i Miasta Czerwionka-Leszczyny obejmującego obszar w obrębie Leszczyny i Przegędza (uchwała nr XLIX/540/18 Rady Miejskiej w Czerwionce-Leszczynach z 20 kwietnia 2018 r.), nie świadczy o tym, że doszło do jakichkolwiek naruszeń przepisów postępowania mogących podważyć legalność działania organów administracji publicznej. Przedmiotem działań nadzorczych w niniejszej sprawie był dwustanowiskowy garaż o powierzchni zabudowy 35 m2 wraz z betonową wylewką zrealizowany na działce nr [...] przy ul. P. [...] w C. Stwierdzenie realizacji powyższego garażu w sposób odbiegający od ustaleń, w zakresie jego usytuowania względem granic działki, wynikających z dokonanego przez inwestorów zgłoszenia z 20 sierpnia 2015 r. oraz zlokalizowania obiektu w sposób niezgodny z normami sytuowania budynków określonymi w rozporządzeniu, nie było przedmiotem zastrzeżeń, a potwierdza je wiążące w tej sprawie stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 24 lutego 2021 r., II SA/Gl 1283/20, uchylającym poprzednie decyzje nakazujące rozbiórkę przedmiotowego obiektu. Nie kwestionowano ponadto, że wylewka betonowa, na której posadowiono konstrukcję garażu, została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej w 2002 r., tworząc z nim aktualnie finalny efekt samowolnych robót budowlanych objętych łącznie działaniami nadzorczymi organów. Skoro w niniejszej sprawie garaż wykonano z naruszeniem zgłoszenia to obowiązkiem organu było zweryfikowanie w postępowaniu naprawczym możliwości doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 51 Prawa budowlanego, który w ust. 1 pkt 1-3 normuje różne rodzaje decyzji administracyjnych, które mogą zostać wydane w wyniku przeprowadzonego postępowania naprawczego. W wyniku długotrwałego i bardzo skrupulatnie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organy prawidłowo ustaliły, a Sąd pierwszej instancji trafnie zaakceptował, że doszło do takiego naruszenia prawa, które usunąć można wyłącznie w drodze rozbiórki. Przedmiotowy garaż wraz z wylewką betonową usytuowany jest bowiem w odległości od 1,01 do 1,06 m od działki sąsiedniej nr [...], co stanowi o naruszeniu regulacji § 12 ust. 1 rozporządzenia. Bezpodstawne są przy tym twierdzenia zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że ww. pomiary zostały ustalone w sposób nieprawidłowy. Wskazane odległości garażu od granicy z działką sąsiednią nr [...] uwidoczniono bowiem na przedłożonej przez samych inwestorów inwentaryzacji powykonawczej. Wynika z niej, że na wysokości garażu działka ta ma kształt podłużnego przesmyku łączącego pozostałą część działki usytuowaną w głębi. Ten fragment wskazanej działki bezpośrednio graniczący z północną ścianą garażu nie stanowi jednak odrębnej działki o charakterze drogowym i nie uprawnia do pomiaru odległości garażu na działce nr [...] do granicy kolejnej działki nr [...]. Skarżący kasacyjnie nie zdołali tym samym skutecznie podważyć prawidłowości ustalonej odległości garażu do granicy z działką sąsiednią. Sąd a quo prawidłowo zaakceptował stanowisko organów nadzoru budowlanego, które uznały, że nie zachodzą żadne przypadki określone w § 12 ust. 2-4 rozporządzenia umożliwiające odstępstwo od podstawowej zasady sytuowania budynków na nieruchomości w odpowiedniej odległości od granicy określonej w § 12 ust. 1 rozporządzenia. Powyższa ocena organów jest wynikiem wszechstronnej i kompletnej analizy okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, której skutecznie nie podważono zarzutami kasacyjnymi. Przeanalizowano sprawę w świetle dyspozycji § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia, który dopuszcza w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej budowę garażu o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi. Zasadnie stwierdzono, że parametry garażu, odzwierciedlone w materiale aktowym, uniemożliwiają skorzystanie z powyższego odstępstwa, a ustaleń leżących u podstaw tej oceny nie podważono w kasacji. Wbrew oczekiwaniom i zarzutom skarżących kasacyjnie, poza zakresem rozważań organy zasadnie pozostawiły przepis § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, który w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej dopuszcza nadbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy tej działki budowlanej, o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy, nie może być okien i drzwi. Ujawnione okoliczności faktyczne sprawy, w tym wzniesienie garażu na wybudowanej uprzednio samowolnie wylewce betonowej, nie wypełniają bowiem hipotezy wynikających z tego przepisu norm wykluczając go tym samym jako podstawę prawną ewentualnego odstępstwa od obowiązku zachowania odległości określonych w § 12 ust. 1 rozporządzenia. Przedmiotowa sprawa nie dotyczy bowiem nadbudowy istniejącego budynku. Zweryfikowano również przepisy obowiązującego w dacie działań naprawczych na terenie działki zainwestowanej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy i Miasta Czerwionka-Leszczyny obejmującego obszar w obrębie Leszczyny i Przegędza, który stanowił wzorzec oceny zgodności wybudowanego garażu z prawem. Wyniki tej analizy przesądziły o wykluczeniu możliwości skorzystania z dyspozycji § 12 ust. 2 rozporządzenia, który dopuszcza sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość. Prawidłowo bowiem ustalono, że obowiązujący w dacie działań naprawczych plan miejscowy – wbrew stanowisku skarżących kasacyjnie – nie przewiduje po pierwsze, możliwości usytuowania budynku w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, a po drugie, wyklucza sytuowanie garaży wolno stojących pojedynczych lub w zespołach z okładziną z blachy (§ 4 ust. 1 pkt 1). Organy podkreśliły przy tym, że uwarunkowania planistyczne garażu nie uległy zmianie, albowiem obowiązujący w dacie wznoszenia tego obiektu plan miejscowy z 26 września 2002 r. również nie przewidywał takiego usytuowania garażu w zbliżeniu do granicy działki, jak w niniejszej sprawie, czego nie zakwestionowali skarżący. W konsekwencji organy nadzoru budowlanego trafnie oceniły, że wobec braku dopuszczalności w obowiązującym aktualnie planie miejscowym sytuowania garażu zarówno w zbliżeniu do granicy działki, jak i wybudowania pojedynczego garażu wolno stojącego, który wzniesiono w niniejszej sprawie, z punktu widzenia planistycznego, jak i techniczno-budowlanego, nie ma możliwości doprowadzenia go do stanu zgodności z prawem w inny sposób niż poprzez rozbiórkę. Przedstawiony bowiem przez organy orzekające reżim planistyczny działki nr [...] wyklucza tego rodzaju zabudowę, co niemożliwym czyniło podjęcie rozstrzygnięcia nadzorczego na innej podstawie niż art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Wykonanie spornego garażu wraz z wylewką betonową w sposób niezgodny z przepisami rozporządzenia ze względu na treść planu miejscowego skutkowało koniecznością nakazania jego rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 Prawa budowlanego jako jedynej metody przywrócenia stanu zgodnego z prawem, co trafnie zaakceptował Sąd pierwszej instancji oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z powodu braku skutecznego podważania w niniejszej skardze kasacyjnej prawidłowości kontrolowanego wyroku Sądu Wojewódzkiego, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną. Wobec tego, że skarżący kasacyjnie w piśmie z dnia 7 marca 2024 r. zrzekli się rozprawy, a pozostałe strony postępowania w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisów ww. pisma, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, NSA - na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. - skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI