II OSK 820/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie nakazu rozbiórki samowolnie wykonanej dobudowy do budynku magazynowego, potwierdzając obowiązek stosowania przepisów prawa obowiązujących w dacie wydania decyzji administracyjnej.
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wykonanej dobudowy do budynku magazynowego, dokonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy administracji nałożyły obowiązek rozbiórki, a Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał tę decyzję w mocy. Skarga kasacyjna zarzucała nieuwzględnienie nowelizacji Prawa budowlanego z 2004 r., która miała umożliwić legalizację samowolnych budów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, wskazując, że kontrola sądu obejmuje prawo obowiązujące w dacie wydania decyzji administracyjnej, a przepisy przejściowe nowelizacji nie pozwalały na legalizację w sprawach zakończonych decyzją ostateczną przed wejściem w życie nowych przepisów.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach nakazującą rozbiórkę samowolnie wykonanej dobudowy do budynku magazynowego. Organy administracji ustaliły, że małżonkowie P. wykonali dobudowę bez wymaganego pozwolenia na budowę, co zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego z 1961 r. (a następnie z 1994 r.) skutkowało obowiązkiem nakazania rozbiórki. Skarżący argumentowali, że nowelizacja Prawa budowlanego z 2004 r. wprowadziła możliwość legalizacji samowolnych budów, nawet w sprawach wszczętych przed jej wejściem w życie, i że WSA nie przeprowadził oceny zgodności obiektu z przepisami o planowaniu przestrzennym. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że kontrola sądów administracyjnych dotyczy zgodności z prawem obowiązującym w dacie wydania kontrolowanej decyzji administracyjnej. Zaskarżona decyzja organu odwoławczego zapadła w 2001 r., kiedy obowiązywał art. 48 Prawa budowlanego przewidujący bezwzględny obowiązek rozbiórki. Sąd wyjaśnił, że przepisy przejściowe ustawy nowelizującej z 2003 r. (która zmieniła art. 48 i 49 Prawa budowlanego) stanowiły, iż do spraw niezakończonych ostateczną decyzją stosuje się nowe przepisy, ale do spraw zakończonych przed 10 lipca 2003 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponieważ sprawa była już zakończona decyzją ostateczną przed wejściem w życie przepisów umożliwiających legalizację, organy miały obowiązek zastosować poprzednie brzmienie art. 48 Prawa budowlanego, co też uczyniły. Skarga kasacyjna nie wykazała naruszenia prawa materialnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nowelizacja Prawa budowlanego z 2004 r. nie ma zastosowania do spraw zakończonych decyzją ostateczną przed dniem 10 lipca 2003 r. W takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe, w tym art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że kontrola sądów administracyjnych dotyczy prawa obowiązującego w dacie wydania kontrolowanej decyzji administracyjnej. Przepisy przejściowe ustawy nowelizującej z 2003 r. wyraźnie stanowiły, że do spraw zakończonych ostatecznie przed dniem 10 lipca 2003 r. stosuje się przepis art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu dotychczasowym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (11)
Główne
p.b. art. 48
Prawo budowlane
Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane art. 48 i 49
p.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.b. art. 49
Prawo budowlane
p.b. art. 28
Prawo budowlane
p.b. art. 29 § ust. 1
Prawo budowlane
p.b. art. 49
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. - Prawo budowlane art. 7 ust. 1
Do spraw wszczętych przed jej wejściem w życie i niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe.
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. - Prawo budowlane art. 7 ust. 2
Przewidział możliwość zalegalizowania budowy wykonanej samowolnie, lecz tylko wówczas, gdy sprawa administracyjna prowadzona odnośnie takiej budowy nie została jeszcze ostatecznie zakończona.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie przepisów prawa obowiązujących w dacie wydania decyzji administracyjnej, a nie przepisów nowelizacji wprowadzonych później, jeśli sprawa była już zakończona decyzją ostateczną.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie nowelizacji Prawa budowlanego z 2004 r. do spraw samowolnych budów zakończonych decyzją ostateczną przed wejściem w życie nowelizacji. Obowiązek oceny zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w sytuacji, gdy sprawa dotyczy samowolnej budowy i nakazu rozbiórki.
Godne uwagi sformułowania
Kontrola ta obejmuje prawidłowość zastosowania przez organy prawa obowiązującego w dacie wydania kontrolowanych decyzji. Obowiązujący w tej dacie art. 48 prawa budowlanego przewidywał bezwzględny obowiązek rozbiórki wybudowanego bez pozwolenia na budowę obiektu budowlanego, który takiego pozwolenia wymagał. Ustawodawca nie pozostawił w tej kwestii organom administracyjnym żadnych możliwości uznaniowych.
Skład orzekający
Eugeniusz Mzyk
przewodniczący
Jerzy Bujko
sprawozdawca
Henryk Ożóg
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych w prawie budowlanym, zasady kontroli sądów administracyjnych nad decyzjami administracyjnymi wydanymi przed nowelizacją przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją Prawa budowlanego z 2003/2004 r. i spraw zakończonych decyzją ostateczną przed tymi zmianami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa procesowego administracyjnego dotyczącą stosowania przepisów w czasie, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje, jak zmiany legislacyjne mogą wpływać na sprawy już zakończone.
“Zmiany w Prawie budowlanym: Czy nowe przepisy obejmą stare samowole?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 820/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-05-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-07-07 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Eugeniusz Mzyk /przewodniczący/ Henryk Ożóg Jerzy Bujko /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Kr 1141/01 - Wyrok WSA w Krakowie z 2005-03-23 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 1961 nr 7 poz 46 art. 48 i 49 Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Mzyk, Sędziowie NSA Jerzy Bujko /spr./, Henryk Ożóg, Protokolant Marcin Sikorski, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 marca 2005 r.sygn. akt II SA/Kr 1141/01 w sprawie ze skargi L. P. i K. P. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] marca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] stycznia 2001 r. utrzymaną następnie w mocy decyzją Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] marca 2001 nakazano L. i K. P. dokonanie rozbiórki samowolnie wykonanej dobudowy do budynku magazynowego usytuowanego we W. przy ul. P. W motywach tych decyzji organy ustaliły, że w 2000 r. małżonkowie P. bez uzyskania pozwolenia na budowę wykonali dobudowę do istniejącego budynku magazynowego składającą się z 3 ścian murowanych z wrotami stalowymi i żelbetową rampą. Zgodnie z art. 28 prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, czego inwestorzy nie uzyskali. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 tego prawa wykonana dobudowa do istniejącego budynku magazynowego wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Brak pozwolenia na budowę musi prowadzić do zastosowania przepisu art. 48 prawa budowlanego przewidującego przymusową rozbiórkę bezprawnie wzniesionego obiektu budowlanego. Na wymienione wyżej decyzje L. i K. P. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji odwoławczej. Podali w niej, iż po uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, chcąc wykorzystać sprzyjające warunki do budowy istniejące w sierpniu 2000 r., przystąpili do wykonywania robót ziemnych jeszcze przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Ze względu na skargę sąsiadów Dominików, którzy wcześniej nie zgłaszali zastrzeżeń do planowanej rozbudowy, nie otrzymali pozwolenia na budowę, o które wystąpili. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, właściwy do rozpoznania sprawy po przeprowadzonej z dniem 1 stycznia 2004 r. reformie sądownictwa administracyjnego, wyrokiem z dnia 23 marca 2005 r. wydanym w sprawie II SA/Kr 1141/01, skargę oddalił. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał, że zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane z wyjątkiem sytuacji wskazanych w art. 29 i 30 tej ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W sprawie jest bezsporne, że na roboty budowlane wykonane przez skarżących było konieczne wcześniejsze uzyskanie pozwolenia na budowę i że nie uzyskali oni takiego pozwolenia. Obowiązujące w okresie samowolnie prowadzonych prac budowlanych przy wykonywaniu przez małżonków P. dobudowy prawo budowlane przewidywało w art. 48 bezwzględny obowiązek rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. Ustawodawca nie pozostawił w tej kwestii organom administracyjnym żadnych możliwości uznaniowych. Podnoszone w skardze argumenty Sąd uznał za nieistotne dla wyniku sprawy, co skutkowało oddalenie skargi. Od wymienionego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 marca 2005 r. skargę kasacyjną w imieniu K. P. wniósł reprezentujący go adwokat M. W. Wyrokowi temu zarzucił naruszenie art. 48 i 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) przez nieuwzględnienie istniejącego, nowego stanu prawnego, wprowadzonego zmianami prawa budowlanego, wprowadzonym nowelizacją tej ustawy z 16 kwietnia 2004 r., która weszła w życie 31 maja 2004 r. Nowe, znowelizowane brzmienie przepisów prawa budowlanego pozwalało na zalegalizowanie wybudowanego obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę. W skardze kasacyjnej podano, że zgodnie z art. 2 ust. 1 tej nowelizującej ustawy znajduje ona zastosowanie także do spraw wszczętych przed jej wejściem w życie i niezakończonych do tego czasu. Zdaniem autora tej skargi fakt zmiany ustawy i to, że dotyczyła ona także spraw niezakończonych nakłada na Sąd obowiązek oceny w toku postępowania, czy wybudowany obiekt jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oceny takiej nie przeprowadził, mimo iż wybudowany obiekt spełnia wszystkie wymogi formalne od strony przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W tej sytuacji wyrok utrzymujący w mocy decyzję o rozbiórce tego obiektu jest, zdaniem skarżącego, sprzeczny z powołanymi w skardze przepisami. Dlatego skarga zawiera wniosek o uchylenie tego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. Nie wykazała ona bowiem żadnego naruszenia wskazanych w zarzutach przepisów art. 48 i 49 prawa budowlanego z 7 lipca 1994 r. Wobec zmieniającego się stanu prawnego, w szczególności art. 49 tej ustawy nie można w ogóle stwierdzić jakiego przepisu zastosowanie lub wykładnię kwestionuje autor skargi kasacyjnej, bowiem nie wskazano w niej brzmienia tych przepisów w określonej, konkretnej dacie. Jednakże zastosowanie przepisów wymienionej ustawy przez organy administracyjny i Wojewódzki Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie nie budzi żadnych zastrzeżeń. Sądy administracyjne dokonują kontroli zgodności zaskarżonych decyzji administracyjnych z obowiązującym prawem (art. 1§2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Kontrola ta obejmuje prawidłowość zastosowania przez organy prawa obowiązującego w dacie wydania kontrolowanych decyzji. Zaskarżona do Sądu decyzja organu odwoławczego zapadła w dniu 8 marca 2001 r. i organy miały obowiązek zastosować przepisy prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w tym dniu. Obowiązujący w tej dacie art. 48 prawa budowlanego przewidywał bezwzględny obowiązek rozbiórki wybudowanego bez pozwolenia na budowę obiektu budowlanego, który takiego pozwolenia wymagał. Dlatego – wobec bezspornego faktu, że małżonkowie P. wybudowali budynek wymagający takiego pozwolenia bez jego uzyskania, organy miały obowiązek orzec nakaz jego rozbiórki. Możliwość zalegalizowania takiego obiektu wprowadziła ustawa nowelizująca przepisy prawa budowlanego z 7 lipca 1994 r. z dnia 27 marca 2003 r. (Dz.U. Nr 80, poz. 718), obowiązująca od dnia 11 lipca 2003 r., która zmieniła również brzmienie art. 48 i 49 tego prawa. Ustawa ta w art. 7 zawiera normy przechodnie. Zgodnie z jej art. 7 ust. 1 do spraw wszczętych przed jej wejściem w życie i niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe z zastrzeżeniem ust. 2. Art. 7 ust. 2 przewidział możliwość zalegalizowania budowy wykonanej samowolnie, lecz tylko wówczas, gdy sprawa administracyjna prowadzona odnośnie takiej budowy nie została jeszcze ostatecznie zakończona. Do spraw zakończonych ostatecznie przed dniem 10 lipca 2003 r. stosuje się przepis art. 48 prawa budowlanego w brzmieniu dotychczasowy, a więc takim jakie zastosowały organy. Skarga kasacyjna nie przedstawiła żadnego naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 48 i 49 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Dlatego na mocy art. 184 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI