II OSK 82/10

SA/Rz 65/02 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2004-06-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-01-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jolanta Ewa Wojtyna
Marian Ekiert /sprawozdawca/
Zbigniew Czarnik /przewodniczący/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 82/10 - Wyrok NSA z 2010-04-21
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
art. 48, art. 50, art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Marian Ekiert /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: st. ref. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].12.2001 r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].07.2001 r. nr [...] II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej W. G. tytułem kosztów postępowania sądowego kwotę 10 zł /słownie: dziesięć/
Uzasadnienie
Po rozpatrzeniu wniosku W. G., działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane [ tjedn. z 2000 r. Dz.Ust. Nr 106 poz. 1126 z późn.zm. ] oraz art. 104 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].07.2001 r. nr [...] odmówił nakazania rozbiórki stacji dystrybucji gazu płynnego propan — butan wraz z przyłączem energetycznym NN doziemnym i wiatą o konstrukcji stalowej posadowionych na działkach nr nr 789/1 i 788/2 w R. W uzasadnieniu tej decyzji na podstawie wyników kontroli przeprowadzonej w dniu 16.06.2000 r organ ustalił, że inwestor prowadził roboty budowlane na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...].11.1999 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany
i udzielającej pozwolenia na budowę stacji dystrybucji gazu propan - butan wraz
z przyłączem energetycznym i wiatą o konstrukcji stalowej przy ul. Z. w R. na rzecz Spółki z o.o. i decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę decyzją z dnia [...].01.2000 r. nr [...]. Inwestor rozpoczął roboty budowlane w dniu 8.02.2000 r. i zakończył je łącznie z uporządkowaniem terenu budowy w dniu 20.05.2000, co potwierdzają zapisy w dzienniku budowy nr 1 dokonane przez kierownika budowy A. C. Niezależnie od tego inwestor kopię wniosku z dnia 22.05.2000 r. , skierowanego do Starosty Powiatowego w sprawie pozwolenia a użytkowanie przedmiotowej stacji kopię inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej z dnia. 14.05.2000 r. , kopię decyzji Inspektora Dozoru Technicznego w [...] z dnia 16.05.2000 r. dopuszczającej do eksploatacji zbiorniki gazu oraz oświadczenie kierownika budowy i inspektora nadzoru budowlanego o zakończeniu robót budowlanych i stwierdzeniu zdatności do użytkowania stacji dystrybucji gazu. W związku z tym W. G. w piśmie z dnia 26.06.2000 r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego poinformowała organ, że już od około dwóch tygodni stacja rozpoczęła działalność, bez pozwolenia na użytkowanie.
W świetle powyższych ustaleń organ dochodzi do wniosku, iż stacja została wybudowana w czasie obowiązywania decyzji uprawniającej do jej realizacji i to przed otrzymaniem postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego o wstrzymaniu wykonania decyzji. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego inwestor, który prowadził roboty budowlane lub wybudował obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została uchylona nie może być traktowany jako osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej, a także jako osoba która prowadziła roboty budowlane bez pozwolenia na budowę.
Decyzję tę zaskarżyła odwołaniem skierowanym do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. G. domagając się wydania decyzji o rozbiórce przedmiotowej stacji.
Uzasadniając odwołanie skarżąca podniosła, iż przedmiotowa stacja wybudowana została na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, którą to decyzję zaskarżyła ona odwołaniem do Wojewody, a następnie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten wyrokiem z dnia 19.01.2001 r. sygn.akt SA/Rz 245/00. uchylił tę decyzję eliminując ją z obrotu prawnego. Aktualnie stacja ta pomimo tego w dalszym ciągu funkcjonuje. Faktem jest, iż została ona wybudowana na podstawie aktualnego wówczas pozwolenia na budowę, ale również faktem jest, że decyzja ta została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 4.05.2000 r. wstrzymał jej wykonanie. Stąd też mija się z rzeczywistością stanowisko organu I instancji jakoby inwestor zakończył wszystkie roboty budowlane w dniu 20.05.2000 r., a zatem jeszcze przed tym nim dotarło do niego postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Znamiennym jest, że osobiście przedstawiała ona to postanowienie Powiatowemu Inspektorowi, ten jednakże nie podjął żadnych działań oczekując na przesłanie mu tegoż postanowienia przez organ II instancji, umożliwiając tym samym dokończenie budowy. Zdziwienie również budzi okoliczność dlaczego Wojewoda dopiero w dniu 9.06.2000 r. przekazał to postanowienie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego. Obecnie inwestor nie posiada żadnych dokumentów uprawniających do budowy stacji, ani też pozwolenia na użytkowanie. Stąd też w pełni uzasadnione jest żądanie dotyczące wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowej stacji, co uczyni zadość wymogom prawomocności. Po rozpatrzeniu tegoż odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzją z dnia [...].12.2001 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy podnosi, iż w okolicznościach sprawy bezspornym jest, że Spółka z o.o. "[...]" w R., zrealizowała przedmiotową inwestycję na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...].11.1999 r. nr [...]. Wprawdzie w okresie późniejszym decyzja ta została wyeliminowana z obiegu prawnego, ale do czasu wstrzymania jej wykonania przez Sąd, inwestycja ta została w całości przez inwestora zakończona i zgłoszona do użytkowania. Wykonanie inwestycji na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę wyklucza możliwość zakwalifikowania powyższego jako samowoli budowlanej i po późniejszym wyłączeniu takiej decyzji z obrotu prawnego, rozpatrywanie tego przypadku w kategoriach wynikających z art. 48 Prawa budowlanego. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika że przedmiotowa stacja położona jest w terenie oznaczonym w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym zarządzeniem Komisarza Rządowego nr 8 z dnia 2.08.1994 r. symbolem [...]. Tekst tego planu stanowi, że w stanie istniejącym jest to teren obsługi samochodów : w planie teren urządzeń obsługi komunikacyjnej. Skoro inwestycja obejmuje stację dystrybucji gazu propan- butan, to urządzenie to mieści się w szeroko rozumianym pojęciu obsługi komunikacyjnej. Powołane więc uwarunkowania nie dają podstaw do wzruszenia decyzji organu I instancji. Sprawa zaś dopuszczenia stacji dystrybucji gazu propan- butan wraz z urządzeniami towarzyszącymi do użytkowania należy do właściwości Starosty [...] i tylko ten organ jest władny do wydania stosownej decyzji w tym przedmiocie. W związku z przystąpieniem do użytkowania obiektu bez wymaganego pozwolenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystąpił z wnioskiem do Sądu Rejonowego o ukaranie winnego tej samowoli.
Także i tę decyzję zaskarżyła skargą skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. G. wnosząc o wydanie wyroku w sprawie rozbiórki przedmiotowej stacji. W motywach skargi prezentuje ona analogiczne zarzuty jakie podniosła w odwołaniu od, decyzji organu I instancji, twierdząc ponadto, że po wydaniu przez Sąd postanowienia o wstrzymaniu zaskarżonej uprzednio do tegoż Sądu decyzji o pozwoleniu na budowę prace przy budowie stacji kontynuowane były do jej zakończenia, zaś zapisy w dzienniku budowy najprawdopodobniej dokonywane były pod dyktando inwestora. Znamiennym również jest, że na skutek jej skarg Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wydane w tej sprawie zarówno decyzję o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jak i decyzję o pozwoleniu na budowę. Zaskarżając je podnosiła ona zarzuty dotyczące braku oceny oddziaływania na środowisko stacji jak i niezgodne z przepisami prawa jej umiejscowienie z uwagi na brak zachowania odpowiednich odległości stacji od budynków mieszkalnych i gospodarczych, a ponadto umiejscowienie stacji w niecce pomiędzy zabudowaniami, co czyni ją uciążliwą dla środowiska, w związku z brakiem przewiewu oparów gazu podczas tankowania i fetor powodujący u niej stały ból głowy. Niezależnie od tego uciążliwym jest także hałas powstający przy ładowaniu cystern i tankowaniu samochodów. Naraża ją to na ciągły stres i obawę przed wybuchem gazu. Lokalizacja w tym miejscu stacji ograniczyła prywatność jej posesji i obniżyła wartość należących do niej działek budowlanych. W roku 2000 otrzymała ona pozwolenie na budowę domu, który obecnie jest w trakcie budowy. W zaistniałej sytuacji nie są zachowane prawem przewidziane odległości dzielące dom od stacji paliw płynnych gazowych i ich zbiorników. W rzeczywistości wygląda to tak, że zachowane są te odległości dla zbiorników o pojemności 500 1. Tymczasem stacja dysponuje zbiornikami o pojemności 4850 1. Jeden. Wszystko to uprawnia jej żądanie dotyczące nakazania rozbiórki przedmiotowej stacji.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Dokonując w ramach postępowania sądowo - administracyjnego kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stosownie do dyspozycji zawartej w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych [ Dz.Ust. Nr 153 poz. 1569 ] ocenia ją pod kątem zgodności z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania. W okolicznościach badanej sprawy poza sporem pozostaje, iż przedmiotowa stacja wybudowana została w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na jej budowę, jakkolwiek skarżąca kwestionuje fakt zakończenia związanych z tym robót budowlanych przed wydaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia o wstrzymaniu wykonania tej decyzji, a nawet przed powzięciem przez właściwy organ wiadomości o wydaniu wspomnianego wyżej postanowienia i konsekwentnie w toku postępowania administracyjnego jak i obecnie domaga się nakazania rozbiórki tej stacji. Nie budzi również wątpliwości okoliczność, iż zarówno decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej inwestycji jak i decyzja o pozwoleniu na jej budowę zostały wyłączone z obrotu prawnego wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz to, że stacja ta została wybudowana.
W takiej sytuacji jak słusznie wywodzą organy obydwu instancji inwestorowi nie można postawić zarzutu dotyczącego dopuszczenia się przez niego samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Wynika to stąd, iż przewidziany w powołanym przepisie prawa obligatoryjny nakaz rozbiórki obiektu budowlanego oparty został wyłącznie na przesłance formalno prawnej, to jest na niedopełnieniu przez inwestora wymogu uzyskania przed rozpoczęciem robót budowlanych pozwolenia na budowę lub dokonania wymaganego zgłoszenia. Nie mniej jednak faktem jest, iż obiekt ten istnieje i to z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego. Jest to niedopuszczalne z punktu widzenia obowiązującego porządku prawnego i wypełnia to dyspozycje art. 50 i 51 Prawa budowlanego, których istota sprowadza się do wymuszenia na inwestorze doprowadzenia tegoż obiektu do stanu zgodnego z prawem. Dopiero w przypadku niewykonania nałożonych w tym trybie na inwestora obowiązków właściwy organ nadzoru budowlanego może w formie decyzji nakazać inwestorowi rozbiórkę tego obiektu { art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego }. Odmowa zaś dokonania rozbiórki tegoż obiektu w związku z wnioskiem skarżącej nie załatwia sprawy, tym bardziej że postępowanie w tym zakresie nie jest postępowaniem wnioskowym. Oznacza to, że zakwestionowane rozstrzygnięcie w tym kształcie nie znajduje oparcia w przepisach prawa, a powiadomienie organów ścigania w związku z nieuprawnionym użytkowaniem tegoż obiektu dotyczy zupełnie innej kwestii i nie stanowi o likwidacji zaistniałych nieprawidłowości w kontekście regulacji zawartych w przepisach Prawa budowlanego.
W dalszym zatem postępowaniu rzeczą organu będzie podjęcie postępowania w trybie wyżej powołanych przepisów Prawa budowlanego.
W tym stanie rzeczy wobec naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego, które to naruszenie mogło mieć i miało wpływ na wynik sprawy działając na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej w skrócie p.s.a. , który w sprawie znajduje zastosowanie w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [ Dz.Ust. Nr 153 poz. 1271 z późn.zm. ] należało orzec jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 p.s.a.