II OSK 810/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-05-10
NSAAdministracyjneWysokansa
wymeldowanieewidencja ludnościprawo administracyjnepostępowanie administracyjnedoręczeniapełnomocnikNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając zasadność uchylenia decyzji o wymeldowaniu z powodu naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących doręczeń pełnomocnikowi.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił decyzje o wymeldowaniu K. M. z pobytu stałego. WSA uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, nie doręczając decyzji pełnomocnikowi strony. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że brak doręczenia pisma pełnomocnikowi jest istotnym naruszeniem przepisów procesowych, które może mieć wpływ na wynik sprawy.

Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o wymeldowaniu K. M. z pobytu stałego, mimo że K. M. był zameldowany w lokalu, w którym nigdy nie mieszkał i nie miał do niego dostępu. Postępowanie wszczęto na wniosek babci wymeldowanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 32 i 40 k.p.a., przez brak umożliwienia pełnomocnikowi zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji oraz brak doręczenia mu decyzji obu instancji. Skarżąca kasacyjnie M. O. zarzuciła WSA naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., twierdząc, że naruszenia nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro strona była zawiadamiana. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że od momentu złożenia pełnomocnictwa, wszelkie pisma powinny być doręczane pełnomocnikowi, a doręczenia dokonane samej stronie są bezskuteczne. Pominięcie pełnomocnika jest równoznaczne z pominięciem strony, a naruszenie art. 40 § 2 Kpa oraz art. 10 § 1 Kpa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uchylenie decyzji przez WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie przepisów postępowania, w tym brak doręczenia decyzji pełnomocnikowi, może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że od momentu ustanowienia pełnomocnika, wszelkie pisma powinny być doręczane jemu, a doręczenia dokonane samej stronie są bezskuteczne. Pominięcie pełnomocnika jest równoznaczne z pominięciem strony, a zasada czynnego udziału strony w postępowaniu wymaga umożliwienia pełnomocnikowi wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Uchybienia te mogą wpłynąć na treść decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w wyniku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

k.p.a. art. 40 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek doręczania pism pełnomocnikowi od chwili złożenia pełnomocnictwa. Doręczenia dokonane samej stronie a nie jej pełnomocnikowi są bezskuteczne.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, wymagająca od organu umożliwienia pełnomocnikowi wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oparcia skargi kasacyjnej na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

k.p.a. art. 32

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący doręczania pism.

u.e.l.i.d.o. art. 6 § ust. 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

u.e.l.i.d.o. art. 15 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organy administracji przepisów postępowania (art. 32 i 40 k.p.a.) poprzez brak doręczenia decyzji pełnomocnikowi strony, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej kasacyjnie M. O. o braku istotnego wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy, gdyż strona była zawiadamiana i powinna informować pełnomocnika.

Godne uwagi sformułowania

pominięcie przez organ w postępowaniu administracyjnymi pełnomocnika jest równoznaczne z pominięciem strony dokonanie czynności procesowej pod nieobecność pełnomocnika, przy braku dowodu doręczenia mu zawiadomienia, stanowi rażące naruszenie art. 40 § 2 Kpa doręczenia dokonane samej stronie a nie jej pełnomocnikowi są bezskuteczne

Skład orzekający

Maria Rzążewska

przewodniczący

Jerzy Bujko

sprawozdawca

Andrzej Jurkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów o doręczeniach w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście ustanowienia pełnomocnika. Podkreślenie zasady czynnego udziału strony i konsekwencji pominięcia pełnomocnika."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego w zakresie doręczeń. Konieczność analizy konkretnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie formalnych aspektów postępowania administracyjnego, takich jak prawidłowe doręczanie pism pełnomocnikowi, które mogą zaważyć na wyniku sprawy, nawet jeśli merytoryczne podstawy decyzji wydają się mocne.

Nawet jeśli wiesz, że powinieneś się wymeldować, błąd w doręczeniu pisma pełnomocnikowi może unieważnić decyzję!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 810/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz
Jerzy Bujko /sprawozdawca/
Maria Rzążewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Sygn. powiązane
III SA/Łd 983/04 - Wyrok WSA w Łodzi z 2005-03-31
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Rzążewska, Sędziowie NSA Jerzy Bujko /spr./, Andrzej Jurkiewicz, Protokolant Magdalena Baduchowska, po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt III SA/Łd 983/04 w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...], Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] maja 2004 r. orzekającą o wymeldowaniu K. M. z pobytu stałego w Łodzi przy ul. [...]. Postępowanie to zostało wszczęte na wniosek babci wymeldowanego M. O. Organy rozpoznające sprawę wyjaśniły w uzasadnieniach swoich decyzji, że K. M. wprawdzie jest zameldowany w przedmiotowym lokalu, lecz nigdy w nim nie mieszkał, nie ma do niego dostępu i skoncentrował swoje podstawowe więzi życiowe i osobiste poza miejscem zameldowania na pobyt stały. Za nieuzasadnione uznał organ odwoławczy zarzuty z odwołania wymeldowanego, wniesionego od decyzji organu pierwszej instancji, dotyczące braku możliwości obrony swoich praw, bowiem w toku całego postępowania K. M. wykazywał aktywność jako strona, składał pisma i odwołania oraz był reprezentowany przez ustanowionego pełnomocnika a naruszenie art. 40 k.p.a. przez brak doręczenia decyzji organu I instancji pełnomocnikowi nie miało wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. M. zarzucił powyższej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 6 ust. 1 i art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a w szczególności art. 7, 8, 10 § 1, art. 61 § 4, art. 77, 79 § 1 i art. 80 Kpa. W dodatkowym piśmie złożonym na rozprawie z dnia 17 marca 2005 r. pełnomocnik skarżącego wskazał na naruszenie przepisów procesowych przez pominięcie w toku postępowania pełnomocnika strony, któremu nie zostały doręczone decyzje obu instancji.
Wyrokiem z dnia 31 marca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Łódzkiego i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] maja 2004 r. oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego 355 zł kosztów postępowania. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, iż przy jej wydaniu doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Mimo iż skarżący w postępowaniu przed organem I instancji ustanowił pełnomocnika w osobie radcy prawnego K. S. organ nie umożliwił mu zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji a następnie nie doręczył mu swego rozstrzygnięcia z dnia [...] maja 2004 r. Podobne uchybienia miały też miejsce w postępowaniu przed organem odwoławczym. Stanowiło to naruszenie przepisów art. 32 i 40 k.p.a., mogące wpływać na treść zaskarżonej decyzji. Organ I instancji naruszył prawo a organ odwoławczy, nie uchylając wadliwej decyzji, również wydał decyzję z naruszeniem prawa, co uzasadnia uchylenie obu decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Od wymienionego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę kasacyjną wniosła M. O.. Wyrokowi temu zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez uchylenie zaskarżonej decyzji a także poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Łodzi z [...] maja 2004 r. w wyniku błędnego przyjęcia, że stwierdzono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu tej skargi jej autor wyraził pogląd, iż w sytuacji gdy o czynnościach procesowych była zawiadomiona strona, której też doręczono odpisy decyzji, to nie zaistniały istotne naruszenia przepisów o postępowaniu, bowiem strona powinna była na bieżąco informować o wszystkich czynnościach procesowych swego pełnomocnika. We wniosku zawartym w skardze kasacyjnej skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzut skargi kasacyjnej jest nieuzasadniony. Zgodnie z art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W toku postępowania przed organem I instancji, w dniu 17 maja 2004 r., do akt sprawy zostało złożone pełnomocnictwo udzielone przez K. M. radcy prawnemu K. S. Od tej chwili powstał obowiązek doręczania wszelkich pism temu pełnomocnikowi (art. 40 § 2 Kpa). Doręczenia dokonane samej stronie a nie jej pełnomocnikowi są bezskuteczne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyjaśnione zostało też, że "pominięcie przez organ w postępowaniu administracyjnymi pełnomocnika jest równoznaczne z pominięciem strony" (wyrok NSA z 10 lutego 1987 r. sygn. SA/Wr 875/86, ONSA 1987, nr 1, poz. 13) a dokonanie czynności procesowej pod nieobecność pełnomocnika, przy braku dowodu doręczenia mu zawiadomienia, stanowi rażące naruszenie art. 40 § 2 Kpa (wyrok NSA z 9 października 1986 r. sygn. SA/Kr 799/86, GAP 1988, nr 22, s. 43). Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu wymaga nadto (art. 10 § 1 Kpa) aby organ przed wydaniem decyzji umożliwił pełnomocnikowi wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów i zgłoszonych żądań. Zasada ta ma zastosowanie również do postępowania odwoławczego (art. 140 w zw. z art. 10 § 1 Kpa.).
Z dokonanych przez Sąd I instancji ustaleń wynika, iż wymienione przepisy zostały naruszone przez organy obu instancji, które to uchybienia mogły wpłynąć na treść zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji Sąd I instancji miał podstawy do uchylenia zaskarżonej a także poprzedzającej ją decyzji administracyjnych. Skarga kasacyjna nie wykazała żadnego naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który to przepis stanowił podstawę prawną zaskarżonego wyroku.
Dlatego na podstawie art. 184 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI