II OSK 81/09

II OSK 81/09 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2010-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-01-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krystyna Borkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Dałkowska - Szary
Maria Czapska - Górnikiewicz
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1115/08 - Wyrok WSA w Warszawie z 2008-10-14
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 106 § 3 i  § 5, art. 113 § 1, art. 134, art. 135, art. 141 § 4, art. 174, art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Borkowska ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Sędzia del. NSA Małgorzata Dałkowska - Szary Protokolant Dominika Sasin - Knothe po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. A. i A. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 1115/08 w sprawie ze skargi S. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1115/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r. uchylającą decyzję Wojewody Warmińsko – Mazurskiego z dnia [...] lutego 2008 r. i stwierdzającą nieważność decyzji Starosty Olsztyńskiego z dnia [...] maja 2006 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej S. W. pozwolenia na budowę budynku letniskowego wraz z przyłączami i budowę ogrodzenia na działce nr [...] położonej w miejscowości K.
Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach prawnych i faktycznych sprawy.
Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Wojewoda Warmińsko – Mazurski po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Olsztyńskiego z dnia [...] maja 2006 roku. Organ I instancji podniósł, że inwestor spełnił wszystkie wymagania określone przepisem art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Zdaniem organu istniejące w sprawie uchybienia organu wydającego pozwolenie na budowę nie stanowią przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. A. i A. A.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził nieważność decyzji Starosty Olsztyńskiego z dnia [...] maja 2006 r. w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy podniósł, że decyzja Starosty Olsztyńskiego z dnia [...] maja 2006 r. rażąco narusza art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane oraz § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Zdaniem organu II instancji, działka inwestora nr [...], na której zaprojektowano sporną inwestycję, w dniu wydania pozwolenia na budowę nie miała prawnie zapewnionego dostępu do drogi publicznej. Z wypisu z księgi wieczystej wynika, że prawo przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] ustanowione zostało na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr [...] i działki nr [...]. Brak jest zaś jakiegokolwiek wpisu odnośnie tej służebności na rzecz działki nr [...]. Organ wskazał także, że S. W. we wniosku do Sądu Rejonowego w Olsztynie o ustanowienie służebności drogi koniecznej na rzecz działki nr [...] stwierdził, iż "w chwili obecnej nie ma dostępu do drogi publicznej".
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S. W. domagając się jej uchylenia. W skardze zarzucono zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. przez błędne przyjęcie, iż należąca do niego nieruchomość w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę nie posiadała wymaganego prawem dostępu do drogi publicznej oraz naruszenie prawa procesowego, tj. art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nie rozważenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie. W skardze podniesiono, że stosownie do art. 290 § 2 Kc w wyniku podziału nieruchomości obciążonej, służebność utrzymuje się na wszystkich częściach podzielonej nieruchomości obciążonej. Służebność przejazdu i przechodu na rzecz działki skarżącego została zachowana mimo połączenia działek M. A. i A. A. z działką nr [...], na której taka służebność już istniała. Ponadto wpis do księgi wieczystej służebności jest wpisem deklaratoryjnym, a nie konstytutywnym. Zatem przysługujące skarżącemu ograniczone prawo rzeczowe w postaci służebności drogi koniecznej jest skuteczne, chociaż nie zostało ujawnione w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości nr [...].
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wyrokiem z dnia [...] października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja nie znajduje przekonywującego uzasadnienia w okolicznościach sprawy. Sąd uznał, że w sprawie nie wyjaśniono wszystkich okoliczności, od których zależy ustalenie czy dla działki inwestora S. W. ustanowiona jest służebność drogowa. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 290 § 1 Kc służebność ustanowiona na nieruchomości przed jej podziałem, istnieje nadal na działkach utworzonych w wyniku podziału tej pierwszej. Ponieważ istniała służebność drogi koniecznej – "służebności przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] pasem szerokości 4 metrów na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr [...] i dalej przez działkę nr [...]" – organ nie mógł stwierdzić z całą pewnością, że działka inwestora nie posiada dostępu do drogi publicznej. Zdaniem Sądu organ odwoławczy powinien przeprowadzić w sprawie postępowanie wyjaśniające, w celu ustalenia kwestii służebności oraz dostępu działki inwestora do drogi publicznej. Dopiero w oparciu o tak zebrany materiał dowodowy organ będzie mógł zbadać czy w ogóle zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji podlegającej kontroli w postępowaniu nieważnościowym.
Od powyższego wyroku M. A. i A. A. złożyli skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisowych. W skardze kasacyjnej zarzucono zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. "niezastosowanie art. 135 Ppps, poprzez uchylenie przez Wojewódzki Sad Administracyjny zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) uchylającej decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z (...) stwierdzającej nieważność decyzji Starosty Olsztyńskiego z dnia (...) pomimo tego, że decyzja Starosty Olsztyńskiego (...) została wydana z rażącym naruszeniem prawa, podczas, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotycz) skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia;
2. niezastosowania art. 106 § 3 Ppps, który stanowi, że Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, podczas, gdy nie została wyjaśniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny podstawowa kwestia nie istnienia służebności przejazdu i przechodu na działkach numer [...] i [...] na rzecz każdoczesnego właściciela działki numer [...];
3. niezastosowanie art. 106 § 5 Ppps, który stanowi że do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, poprzez niezastosowanie:
a. art. 227 kpc poprzez nieprzeprowadzenie dowodów na okoliczność nic ustanowienia służebności przejazdu i przechodu na działce [...] oraz [...] I na rzecz każdoczesnego właściciela działki numer [...], a tym samym okoliczność iż działka numer [...] nie posiadała dostępu do drogi publicznej podczas, gdy był to fakt mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy,
b. art. 228 § 1 kpc, poprzez nie przeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego na okoliczność nie ustanowienie służebności przejazdu i przechodu na działce [...] oraz [...] na rzecz każdoczesnego właściciela działki numer [...], a tym samym okoliczność, iż działka numer [...] nie posiadała dostępu do drogi publicznej, podczas, gdy. nie by! to fakt powszechnie znany i wymagał udowodnienia,
c. art. 229 kpc poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego na okoliczność nie ustanowienia służebności przejazdu i przechodu na działce [...] oraz [...] na rzecz każdoczesnego właściciela działki numer [...], a tym samym, okoliczność, iż działka numer [...] nie posiadała dostępu do drogi publicznej podczas, gdy, nie był to fakt przyznany w toku postępowania przez strony, a więc wymagał udowodnienia.
d. art. 232 kpc poprzez nieprzyjęcie, iż S. W. obowiązany był wykazać dowody na okoliczność rzekomego ustanowienia na działkach [...] i [...] służebności- na rzecz każdoczesnego właściciela działki numer [...], w celu wykazania istnienia dostępu do drogi publicznej dla działki numer [...] podczas, gdy zgodnie z treścią art. 232 zdanie pierwsze kpc S. W. obowiązany był fakty te udowodnić a akt notarialny z dnia [...], Rep A nr [...]nie stanowi takiego dowodu;
e. art. 233 kpc poprzez nie dokonanie oceny wiarygodności i mocy dowodów w sposób przewidziany w tym przepisie, to jest według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, ponieważ Sąd bezpodstawnie dał wiarę gołosłownym twierdzeniom S. W., iż posiadał on służebność przejazdu i przechodu na działce [...] oraz [...]. która rzekomo ustanowiona została na rzecz każdoczesnego właściciela działki numer [...] przez co działka numer [...] posiadała dostęp do drogi publicznej, podczas, gdy z materiału dowodowego, w szczególności z odpisu księgi wieczystej nr [...] oraz aktu notarialnego z dnia [...] 12.1992 r., Rep A nr [...] wynikało wyraźnie, iż S. W. jako właściciel działki [...] nie posiadał służebności przejazdu i przechodu na działce [...] oraz [...], a tym samym, iż działka numer [...] nie posiadała dostępu do drogi publicznej;
f. art. 244 § 1 kpc poprzez nieprzyjęcie za udowodnione, nie ustanowienie służebności przejazdu i przechodu na działce [....] oraz [...] na rzecz każdoczesnego właściciela działki numer [...], a tym samym nie istnienia dostępu działki numer [...] do drogi publicznej, podczas, gdy okoliczności te zostały wykazane w odpisie z księgi wieczystej nr [...] oraz w akcie notarialnym z dnia [...]12.1992 r.. Rep A nr [...],a więc zostały udowodnione jako dowód tego, co zostało stwierdzone w tych dokumentach urzędowych;
g. art. 252 kpc poprzez nie przyjęcie, że S. W., jako osoba która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że /awarie w nim oświadczenie organu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z prawdą (dowód przeciwko treści aktu notarialnego z dnia [...]12.1992 r.. Rep A nr [...] oraz treści księgi wieczystej), powinna okoliczności te udowodnić;
4. niezastosowanie art. 113 § 1 Ppps poprzez zamknięcie rozprawy, podczas, gdy sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona;
5. niezastosowanie art. 134 § 1 Ppps, poprzez dokonanie przez Sąd rozstrzygnięcia sprawy jedynie w granicach zakreślonych przez skargę S. W., przyjmując zaprezentowaną przez S. W. podstawę prawną, podczas, gdy Sąd zgodnie z treścią w/w przepisu rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną;
6. niezastosowanie art. 141 § 4 Ppsa, poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w którym brak jest zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, dowodów, na podstawie których Sąd się oparł, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia, podczas, gdy, zgodnie z w/w artykułem. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, oraz, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania;
7. niezastosowanie art. 145 § 1 ust. 1 litera c Ppsa, poprzez uznanie, iż decyzja Głównego, Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podczas, gdy decyzja ta wydana została w sposób prawidłowy i nie narusza żadnych przepisów prawa",
a także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
– błędne zastosowanie art. 290 § 2 Kc poprzez błędne przyjęcie, że w dacie wydania pozwolenia na budowę istniała służebność przejazdu i przechodu ustanowiona na rzecz każdoczesnego właściciela działki należącej do inwestora,
– błędne zastosowanie art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane oraz § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. poprzez przyjęcie, że w dacie wydania pozwolenia na budowę działka inwestora posiadała dostęp do drogi publicznej,
– błędne zastosowanie art. 1 i niezastosowanie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.) poprzez przyjęcie, że działki nr 53/24, 53/20 oraz 53/21 są drogami publicznymi,
– niezastosowanie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) poprzez wadliwe przyjęcie, iż nie zachodzi w niniejszej sprawie domniemanie określone tym przepisem.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Wprowadzona wymienionym wyżej przepisem zasada oznacza pełne związanie Sądu podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Podstawy te zawarte zostały w art. 174 Ppsa. Zatem skargę kasacyjną można oprzeć zarówno na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1), jak i na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2). Pokreślić należy, że nie jest wystarczającym samo wskazanie przepisów, które zostały naruszone w sprawie. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest do podania na czym naruszenie tych przepisów polegało oraz winien wykazać, że naruszenie takie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
I. Odnosząc się do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 135, art. 106 §3, 106 § 5, art. 113 § 1, art. 134 oraz art. 141 § 4 Ppsa, stwierdzić należy, że są one bezpodstawne.
1. Nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 135 Ppsa poprzez jego niezastosowanie. Przepis ten stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Formułując wyżej wymieniony zarzut autor skargi kasacyjnej nie wskazał jakie akty prawne wydane w innych postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy winny zostać przez sąd uchylone. Nie wynika to również z uzasadnienia tego zarzutu. Wobec wyżej wymienionych braków w zredagowaniu rozpatrywanego zarzutu, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał możliwości odnieść się do niego.
2. Za bezzasadne uznać także należało zarzuty naruszenia art. 106 § 3 i art. 106 § 5 Ppsa poprzez ich niezastosowanie. Stosownie do brzmienia art. 106 § 3 sąd z urzędu lub na wniosek stron może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przede wszystkim podkreślić należy, że zacytowany przepis art. 106 § 3 Ppsa daje sądowi prawo, możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, jeżeli w okolicznościach danej sprawy uzna on takie postępowanie za konieczne. Przepis ten w żadnej mierze nie nakłada na sąd obowiązku przeprowadzenia takiego postępowania. W niniejszej sprawie Sąd I instancji uznał, z uwagi na istotne braki w materiale dowodowym, za konieczne uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia celem wyjaśnienia ważnych dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii. W tych warunkach zarzut naruszenia wyżej wymienionego przepisu stał się bezprzedmiotowy. Już tylko ubocznie należy podnieść, że w skardze kasacyjnej nie wskazano nawet jakie konkretnie dowody, zdaniem organu winny być przeprowadzone przez Sąd. Autor skargi kasacyjnej ograniczył się jedynie do zacytowania powyższego przepisu.
Zgodnie zaś z art. 106 § 5 do postępowania dowodowego prowadzonego przez sąd zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia tego przepisu w związku z niezastosowaniem art. 227, art. 228, art. 229, art. 232, art. 233, art. 244 § 1 oraz art. 252 Kpc podkreślić należy, że skoro w niniejszej sprawie – co jest niesporne – nie zostało przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe, zarzut niezastosowania tych przepisów należało uznać za bezprzedmiotowy. Jedynie w przypadku gdyby postępowanie takie było przez Sąd I instancji prowadzone zarzuty tego rodzaju miałyby rację bytu.
3. Nie wiadomo również w czym upatruje autor skargi kasacyjnej naruszenia art. 113 § 1 Ppsa. Zgodnie z tym przepisem przewodniczący zamyka rozprawę, gdy sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku jednoznacznie wynika, że Sąd I instancji rozpoznał sprawę i uznając, że dojrzała ona do rozwiązania zamknął rozprawę. Autor skargi kasacyjnej, nie wskazał jakie czynności jego zdaniem powinny zostać podjęte przez Sąd przed zamknięciem rozprawy. Nie wskazał także z jakich przyczyn uznał zamknięcie rozprawy przez Sąd I instancji za przedwczesne.
4. Za niezasadny uznać również należało zarzut naruszenia art. 134 § 1 Ppsa. Z brzmienia tego przepisu wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem (art. 1 § 2 p.u.s.a.) zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2009, s. 371). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji rozpatrzył sprawę wnikliwie, nie ograniczając się wyłącznie do zarzutów złożonej w sprawie skargi. Dokonał szerokiej analizy przepisów prawa odnoszących się do spornej kwestii. Analiza ta dotyczyła nie tylko przepisów, których naruszenie zostało zarzucone w skardze.
5. Nietrafny okazał się także zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa. Przepis ten wskazuje jakie elementy powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Tak więc powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Uzasadnienie wyroku w niniejszej sprawie spełnia wymogi określone w tym przepisie. Przedstawiony w nim został dokładnie przebieg sprawy. Sąd zawarł w nim także bardzo szczegółowe rozważania prawne i wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia wskazując na niewyjaśnianie przez organy sprawy w wystarczającym zakresie. Zawiera ono również dokładne wskazania co do sposobu ponownego załatwienia sprawy przez organ. Należy podkreślić, że w uzasadnieniu Sąd zwrócił uwagę na istotną dla rozpatrywanej sprawy kwestię dostępu do drogi publicznej. Sąd wykazał, że organy nie ustaliły ponad wszelką wątpliwość czy w niniejszej sprawie dostęp do drogi publicznej istniał czy nie, a ustalenia takie są niezbędne do wydania prawidłowego orzeczenia.
II. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego stwierdzić należy, że w sytuacji gdy sprawa nie została w wystarczający sposób wyjaśniona, a postępowanie zawiera szereg uchybień organów mających istotny wpływ na wynik sprawy, należało uznać je za przedwczesne.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.