II OSK 807/20

II OSK 807/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-03-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-03-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz
Piotr Broda /sprawozdawca/
Robert Sawuła /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 596/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-10-02
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 61, art. 66 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Robert Sawuła, Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, Sędzia WSA (del.) Piotr Broda (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Bernadetta Pręgowska, po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 596/19 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...] na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 stycznia 2019 r. nr 20/19 w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 października 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 596/19 oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...] (dalej jako skarżąca) na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako MWINB) z dnia 7 stycznia 2019 r. nr 20/19 w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Przedmiotowy wyrok został wydany w następującym stanie prawnym i faktycznym sprawy.
Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako PINB) nałożył na skarżącą obowiązek przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego tarasu przynależnego do lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...] określającą stan warstw izolacyjnych i instalacji odwodnieniowej przedmiotowego tarasu z podaniem zakresu robót niezbędnych do wykonania w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
W wyniku wniesienia zażalenia przez skarżącą MWINB postanowieniem z dnia 20 czerwca 2017 r. stwierdził, że przedmiotowe zażalenie wniesione zostało z uchybieniem ustawowego terminu.
Ze względu na nieprzedłożenie ekspertyzy technicznej, PINB postanowieniem z dnia 5 marca 2018 r. zobowiązał skarżącą do wpłacenia zaliczki w kwocie 7 000 zł na pokrycie kosztów jej sporządzenia. Pismem z dnia 21 marca 2018 r. PINB zwrócił się o wyłonienie wykonawcy w ramach postępowania zastępczego dotyczącego stanu technicznego warstw izolacji tarasu przynależnego do lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...] z uwagi na dokonanie przez skarżącą wpłaty wskazanej zaliczki.
W dniu 22 sierpnia 2018 r. przedłożono "Ekspertyzę stanu technicznego tarasu przynależnego do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul [...] w [...]" opracowaną przez mgr inż. arch. T. P. i mgr inż. T. P.
Następnie PINB decyzją z dnia 9 listopada 2018 r. nr IOT/363/2018 nakazał skarżącej usunięcie - w terminie sześciu miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna - stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego warstw izolacji tarasu przynależnego do lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...], zgodnie z zaleceniami zawartymi w "Ekspertyzie stanu technicznego tarasu przynależnego do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...] ".
W wyniku odwołania skarżącej MWINB decyzją z dnia 7 stycznia 2019 r., nr 1473/2018 na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm.; dalej jako k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r. poz. 1202, ze zm.; dalej jako ustawa) utrzymał w mocy ww. decyzję PINB nakazującą skarżącej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego warstw izolacji tarasu przynależnego do lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...], zgodnie z zaleceniami zawartymi w ekspertyzie poprzez: a) wymianę wierzchnich warstw stropodachu, powyżej płyty konstrukcyjnej, na prawidłowo wykonaną warstwę termoizolacyjną i przeciwwodną, b) wykonanie izolacji termicznej i przeciwwodnej na pionowych powierzchniach ścian budynku, kominach i ogniomurach, c) wykonanie prawidłowej izolacji przeciwwodnej poziomej pod obróbkami wierzchnimi ogniomuru, d) wykonanie cokołów do wysokości co najmniej 25 cm, e) wymianę wlotu do rury spustowej wewnętrznej instalacji kanalizacji deszczowej na wlot o średnicy co najmniej 100 mm. zastosować wlot z instalacją zapobiegającą zamarzaniu oraz z kołnierzem z przekładką termiczną.
MWINB w uzasadnieniu wskazał, że z przedłożonej ekspertyzy wynika, że w przedmiotowym tarasie występują nieprawidłowości związane z jego złym stanem technicznym. Stwierdzono bowiem, że "stropodach został zaprojektowany niezgodnie z obowiązującą w chwili projektowania oraz wykonania budynku normą dotyczącą wymaganych maksymalnych dopuszczalnych współczynników ciepła dla przegród tego typu. Stropodach został zaprojektowany niewłaściwie pod kątem kondensacji pary wodnej w przegrodzie i bez przewidzenia możliwości fizycznej usuwania kondensatu. Efektem jest kondensacja pary wodnej w przegrodach przez 7 miesięcy w roku bez możliwości usunięcia zawilgocenia. Brak jest prawidłowej izolacji przeciwwodnej powierzchni pionowych (kominy, słupy, ogniomur) stycznych do poziomej płaszczyzny stropodachu w sposób połączony i jednorodny z istniejącą poziomą izolacją przeciwwodną. Efektem jest powstanie czynnika powodującego dodatkowe zawilgocenia przegrody i konstrukcji. Brak jest prawidłowego docieplenia powierzchni pionowych konstrukcji (kominy, słupy, ogniomur) stycznych do poziomej płaszczyzny stropodachu w sposób połączony i jednorodny z istniejącą poziomą izolacją termiczną. Efektem jest powstanie czynnika powodującego dodatkowe zawilgocenia przegrody i konstrukcji. Odpływ z powierzchni tarasu jest nieszczelny i o zbyt małej średnicy, aby w przypadku znacznego opadu jednoczesnego odprowadzić wody deszczowe z tarasu. Brak jest instalacji zapobiegającej zamarzaniu wody w odpływie, dodatkowego kołnierza z przekładką termiczną. Warstwy wierzchnie tarasu wykonane są z nieodpowiednich, dla specyfiki tworzonego elementu budowlanego materiałów. Powstające w wyniku powyższych wad źródła powstawania wilgoci oraz negatywne zjawiska cieplnowilgotnościowe, mają wpływ na stan techniczny elewacji budynku".
MWINB wskazał, że według zaleceń autorów tego opracowania, należy wymienić wierzchnie warstwy stropodachu, powyżej płyty konstrukcyjnej, na prawidłowo wykonaną warstwę termoizolacyjną i przeciwwodną, wykonać izolację termiczną i przeciwwodną na pionowych powierzchniach ścian budynku, kominach i ogniomurach, wykonać prawidłową izolację przeciwwodnej poziomej pod obróbkami wierzchnimi ogniomuru, wykonać cokoły do wysokości co najmniej 25 cm, a także wymienić wlot do rury spustowej wewnętrznej instalacji kanalizacji deszczowej na wlot o średnicy co najmniej 100 mm, zastosować wlot z instalacją zapobiegającą zamarzaniu oraz z kołnierzem z przekładką termiczną.
Zdaniem MWINB analiza porównawcza ekspertyzy oraz treści zaskarżonej decyzji PINB wykazała, że zakres prac naprawczych określonych przez organ powiatowy odpowiada ściśle zakresowi prac remontowych zaleconych do wykonania przez ekspertów W związku z powyższym, zdaniem MWINB, PINB prawidłowo w decyzji z dnia 9 listopada 2018 r., nakazał usuniecie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego warstw izolacji tarasu zgodnie z zaleceniami zawartymi w w/w opracowaniu technicznym.
W ocenie MWINB prawidłowo jako adresata wydanej decyzji wskazano skarżącą, bowiem to ona jest odpowiedzialna za stan techniczny elementów należących do części wspólnych budynku położonego przy ul. [...] w [...].
Organ stwierdził, że płyta tarasowa przynależna do lokalu mieszkalnego nr [...] jest jednocześnie stropodachem usytuowanego bezpośrednio pod tym tarasem lokalu mieszkalnego nr [...]. W ocenie MWINB płyta tarasowa wraz z zabezpieczającymi ją warstwami izolacyjnymi, stanowiąca jednocześnie stropodach dla lokalu położonego poniżej należy do elementów konstrukcyjnych budynku. Zdaniem organu, prawo własności przysługujące współwłaścicielom lokalu, do którego przynależy taras obejmuje wyłącznie jego wierzchnią (zewnętrzną) warstwę wykończeniową (czyli np. płytki, fugi) oraz przestrzeń wykorzystywaną do wyłącznego zaspokajania potrzeb mieszkaniowych przez współwłaścicieli lokalu. Tylko w tym zakresie współwłaściciele mają obowiązek utrzymywania przynależnego do tego lokalu tarasu w należytym stanie i ponoszenia wydatków z tym związanych. Natomiast wszelkie wydatki na remonty i bieżącą konserwację części budynku, które są elementem konstrukcji tarasu trwale połączonym z budynkiem oraz innych elementów zaliczanych do części wspólnych budynku obciążają skarżącą.
W ocenie MWINB, zakres zaleconych w ekspertyzie technicznej do wykonania prac naprawczych w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego przedmiotowego tarasu wskazuje, że wykraczają one poza powierzchniowe prace naprawcze, do których ewentualnie zobowiązani byliby właściciele przynależnego do jego lokalu tarasu. Zdaniem organu, konieczność ingerencji w wewnętrzne warstwy tarasu, tj. w warstwy zabezpieczające płytę tarasową, stanowiącą jednocześnie konstrukcję stropodachu oznacza, że tego rodzaju prace naprawcze będą dotykać konstrukcji budynku, a zatem części wspólnej nieruchomości w zakresie swojej funkcjonalności, niepozostającej w wyłącznej dyspozycji właściciela lokalu. Część obiektu stanowiąca przedmiotową płytę tarasową jest bowiem również stropodachem dla usytuowanego pod nią innego lokalu mieszkalnego, a stropy jako przegrody poziome stanowią część wspólną obiektu i podlegają utrzymaniu przez podmiot zarządzający nieruchomością wspólną.
Nie budziło wątpliwości organu odwoławczego, że wydając decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy organ nie bada przyczyn, z powodu których obiekt budowlany lub jego część znalazła się w nieodpowiednim stanie technicznym. Organ administracyjny nie ustala, kto ponosi odpowiedzialność za doprowadzenie obiektu do takiego stanu. Natomiast ustalenie określonych okoliczności faktycznych ujawniających, że stan obiektu lub jego część narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów, jest wystarczające do nałożenia przez organ na właściciela obiektu lub jego zarządcę określonych obowiązków, których zakres będzie zależeć od stwierdzonych nieprawidłowości
Dalej organ odwoławczy stwierdził, że adresatem nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu. Obowiązki wynikające z art. 61 ustawy i art. 66 ustawy związane z utrzymaniem należytego stanu technicznego obiektu budowlanego, w którym funkcjonuje skarżąca, winny być nałożone właśnie na ten podmiot. Natomiast ocena, kto ponosi winę za nieodpowiedni stan techniczny części obiektu budowlanego nie należy do materii regulowanej przepisami prawa budowlanego i wykracza poza granice właściwości organów nadzoru budowlanego.
MWINB wskazał, że jeżeli strona postępowania nie zgadza się ze stwierdzeniami zawartymi w sporządzonej ekspertyzie, kwestionując zawarte w niej twierdzenia, winna zlecić opracowanie stosownego opracowania, które podważyłoby stwierdzenia zawarte w załączonej do akt dokumentacji. Po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uznania, iż twierdzenia zawarte w w/w opracowaniu technicznym nie odpowiadają stanowi faktycznemu. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do kwestionowania dokumentacji wykonanej przez osoby o odpowiednim przygotowaniu zawodowym.
Odnosząc się do podniesionego przez skarżącą braku poinformowania strony o zebranym materiale dowodowym sprawy, w tym o sporządzeniu w/w opracowania technicznego MWINB wskazał, iż nie każde działanie, lub zaniechanie organu w kwestiach związanych ze stosowaniem art. 10 § 1 k.p.a. stanowi uchybienie, które mogłoby mieć wpływ na rozstrzygniecie sprawy. Mając na uwadze to, że skarżąca jako podmiot właściwy do wykonania nałożonych zaskarżoną decyzją obowiązków, zdaniem MWINB, wniosek skarżącej o zobowiązanie współwłaścicieli lokalu nr [...] do przedłożenia aktu notarialnego dotyczącego jego nabycia, a także wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron prowadzonego postępowania administracyjnego organ potraktował należy jako nieuzasadniony.
Skargę na powyższą decyzję MWINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca.
MWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku wskazał, że zasadnie organy wskazały, że analiza porównawcza Ekspertyzy oraz treści decyzji wykazała, że zakres prac naprawczych określonych przez organy odpowiada ściśle zakresowi prac remontowych zaleconych do wykonania w ekspertyzie. Zatem w ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na nieodpowiedni stan techniczny tarasu przynależnego do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...]. W ocenie Sądu stan faktyczny w sprawie ustalono w sposób bezsporny, bowiem taras wymagał ściśle określonych prac naprawczych.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że zasadnie tj. zgodnie z art. 61 ustawy organy nakazały usuniecie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego tarasu zgodnie z zaleceniami zawartymi w Ekspertyzie.
Dalej Sąd stwierdził, że zasadniczym problemem w sprawie nie jest zatem treść merytoryczna decyzji, lecz wskazany w decyzji jej adresat tj. skarżąca. Organy bowiem wskazały, że to właśnie ten podmiot jest odpowiedzialny za stan techniczny elementów należących do części wspólnych budynku położonego przy ul. [...] w [...].
W tym kontekście Sąd powołując się na orzeczenia NSA wskazał, że adresatem nakazu wykonania obowiązków wynikających z art. 66 w zw. z art. 61 ustawy, jeżeli dotyczą one części wspólnych nieruchomości, co do zasady pozostaje wspólnota mieszkaniowa. Zdaniem Sądu, warstwy zabezpieczające, izolacyjne, należą do części wspólnych budynku. Ich zadaniem jest ochrona nie tylko tarasu, ale również innego lokalu niż lokal, do którego należy konkretny taras, to jest lokalu znajdującego się pod stropodachem. Konieczność zabezpieczenia przed warunkami atmosferycznymi lokali znajdujących się w budynku należy zatem, w ocenie Sądu, do zarządzającej nieruchomością wspólną wspólnoty mieszkaniowej, a nie właścicieli poszczególnych wyodrębnionych lokali. Części wspólne, to w szczególności ściany i stropy budynku.
Sąd stwierdził, że obowiązki związane z zapewnieniem użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem oraz wymaganiami ochrony środowiska, jak również związane z utrzymaniem obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym są obowiązkami spoczywającymi na właścicielu lub zarządcy. Nałożenie na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązków wskazanych w art. 66 ustawy jest, zdaniem Sądu, konsekwencją niezastosowania się do ciążących na nich obowiązków, mających na celu utrzymanie obiektu we właściwym stanie technicznym i estetycznym. Regulacja ta ma zastosowanie do przypadków szczególnego zaniedbania obowiązków ze strony właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego w odniesieniu do stanu technicznego obiektu. Ma na celu utrzymanie substancji budowlanej w należytym stanie technicznym.
Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie występuje sytuacja szczególna, bowiem płyta tarasowa przynależna do lokalu mieszkalnego nr [...] jest jednocześnie stropodachem usytuowanego bezpośrednio pod tym tarasem lokalu mieszkalnego nr [...].
W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, zasadnie w decyzjach organy oceniły, że płyta tarasowa wraz z zabezpieczającymi ją warstwami izolacyjnymi, stanowiąca jednocześnie stropodach dla lokalu położonego poniżej należy do elementów konstrukcyjnych budynku.
Sąd wskazał, że prawo własności przysługujące współwłaścicielom lokalu do którego przynależy taras, obejmuje wyłącznie jego wierzchnią (zewnętrzną) warstwę wykończeniową (czyli np. płytki, fugi) oraz przestrzeń wykorzystywaną do wyłącznego zaspokajania potrzeb mieszkaniowych przez współwłaścicieli lokalu. Tylko w tym zakresie współwłaściciele mają obowiązek utrzymywania przynależnego do tego lokalu tarasu w należytym stanie i ponoszenia wydatków z tym związanych. Współwłaściciel nie jest uprawniony do wykonywania żadnych robót budowlanych, obejmujących części wspólne budynku, bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Ewentualne rozstrzygnięcie sporu pomiędzy współwłaścicielami możliwe jest wyłącznie przed sądem powszechnym.
Zdaniem Sądu, wszelkie wydatki na remonty i bieżącą konserwację części budynku, które są elementem konstrukcji tarasu trwale połączonym z budynkiem oraz innych elementów zaliczanych do części wspólnych budynku obciążają skarżącą.
Sąd powołując orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazał, że zasadnie organy przyjęły, że zakres zaleconych w Ekspertyzie do wykonania prac naprawczych w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego przedmiotowego tarasu wskazuje, że wykraczają one poza powierzchniowe prace naprawcze, do których ewentualnie zobowiązani byliby właściciele przynależnego do jego lokalu tarasu. Konieczność ingerencji w wewnętrzne warstwy tarasu, tj. w warstwy zabezpieczające płytę tarasową, stanowiącą jednocześnie konstrukcję stropodachu zdaniem Sądu oznacza, że tego rodzaju prace naprawcze będą dotykać konstrukcji budynku, a zatem części wspólnej nieruchomości w zakresie swojej funkcjonalności, niepozostającej w wyłącznej dyspozycji właściciela lokalu. Część obiektu stanowiąca przedmiotową płytę tarasową jest bowiem, w ocenie Sądu, również stropodachem dla usytuowanego pod nią innego lokalu mieszkalnego, a stropy jako przegrody poziome stanowią część wspólną obiektu i podlegają utrzymaniu przez podmiot zarządzający nieruchomością wspólną.
Dalej Sąd wskazał, że obowiązki wynikające z art. 61 i art. 66 ustawy związane z utrzymaniem należytego stanu technicznego obiektu budowlanego, w którym funkcjonuje wspólnota mieszkaniowa, powinny być nałożone właśnie na ten podmiot. Natomiast ocena, kto ponosi winę za nieodpowiedni stan techniczny części obiektu budowlanego nie należy do materii regulowanej przepisami prawa budowlanego i wykracza poza granice właściwości organów nadzoru budowlanego. Intencją uregulowania zawartego w art. 66 ustawy jest bowiem usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w aspekcie przepisów prawa administracyjnego. Gdy nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego lub jego części jest efektem działań osób trzecich, adresatom nakazów orzeczonych na podstawie art. 66 ustawy przysługuje prawo dochodzenia odszkodowania przed sądem powszechnym, na zasadach określonych w przepisach k.c.
Zdaniem Sądu, powoływany przez skarżącą fakt zobowiązania się przez współwłaścicieli lokalu nr [...] do usunięcia wady w postaci nieszczelnej izolacji wodnej tarasu na własny koszt i we własnym zakresie nie ma znaczenia dla określenia adresata wskazanych obowiązków. W ocenie Sądu może mieć to znaczenie na późniejsze dochodzenie wzajemnych rozliczeń na drodze odrębnego postępowania sądowego przed sądem cywilnym pomiędzy tymi podmiotami (właścicielami lokalu nr [...] i lokalu nr [...]), a wspólnotą mieszkaniową lub też deweloperem.
W ocenie Sądu, zasadnie również przyjęły organy, że jeżeli strona postępowania nie zgadza się ze stwierdzeniami zawartymi w sporządzonej Ekspertyzie, kwestionując zawarte w niej twierdzenia, powinna zlecić opracowanie stosownego opracowania, które podważyłoby stwierdzenia zawarte w załączonej do akt dokumentacji. Bez dodatkowego innego opracowania organy nie miały podstaw do kwestionowania dokumentacji wykonanej przez osoby o odpowiednim przygotowaniu zawodowym.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła skarżąca, zaskarżając to orzeczenie w całości.
Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przepisu:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 227 k.p.c. w zw. z art. 248 § 1 k.p.c. poprzez oddalenie wniosków dowodowych Wspólnoty Mieszkaniowej zawartych w skardze z dnia 12.02.2019 r., tj.:
- o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci wyroku i uzasadnienia Sądu Okręgowego w Warszawie, IV Wydział Cywilny z dnia 17 czerwca 2016 r., sygn. IV C 1230/15, aktu notarialnego nabycia lokalu numer [...] w budynku przy ul. [...] w [...], aktu notarialnego nabycia lokalu numer [...] w budynku przy ul. [...] w [...] po uprzednim zobowiązaniu do ich przedstawienia T. K., J. K., S. J. oraz M. S., a także dokumentów w postaci pism kierowanych przez Wspólnotę do właścicieli lokalu numer [...], tj. pism z dnia 12.10.2015 r., 24.11.2015 r., 8.02.2016 r., 1.03.2016 r., 21.03.2016 r., które to ww. wnioski dowodowe i dowody prowadziły do ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, tj. treści, charakteru i skutków oświadczenia złożonego przez właścicieli lokalu numer [...] w § 4 ust. 2 aktu notarialnego nabycia lokalu z dnia 9 maja 2003 r. Rep. A [...], w tym przejęcia przez właścicieli lokalu numer [...] obowiązku doprowadzenia przedmiotowego tarasu do należytego stanu technicznego i zrzeczenia się przez nich roszczeń związanych z wadami nabywanego lokalu, w tym tarasu, a także zakresu przejętych przez nich zobowiązań względem spornego tarasu oraz wyłącznego korzystania z przedmiotowego tarasu przez właścicieli lokalu numer [...], co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albowiem Sąd pomijając zgłoszone przez stronę dowody błędnie przyjął, że przedmiotowy taras jest częścią wspólną nieruchomości, a zobowiązanie do naprawy tarasu nie było skuteczne i w konsekwencji nieprawidłowo uznał, że do wykonania prac budowlanych w zakresie określonym zaskarżoną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9.11.2018 r. zobowiązana jest Wspólnota oraz wydał zaskarżony wyrok utrzymujący ww. decyzję w mocy;
- o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z uzupełniającej Ekspertyzy technicznej z dnia 22.08.2018 roku autorstwa T. i T. P. poprzez nakazanie ww. rzeczoznawcom jej uzupełnienie o wskazanie konkretnych dat wykonania projektów tarasu, a także dat wykonania tych tarasów i daty oddania budynku do użytkowrania, oraz o przedstawienie dowodów w oparciu, o które daty te, wskazywane w ekspertyzie zostały ustalone, który to dowód był niezbędny wobec uznania przez organ, że podstawą do obciążenia Wspólnoty Mieszkaniowej obowiązkiem wykonania prac naprawczych tarasu są, m.in. niezgodności projektu, a tym samym wykonanie tarasu niezgodnie z obowiązującymi normami, czemu Wspólnota Mieszkaniowa zaprzecza i co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albowiem Sąd wydał wyrok na podstawie kwestionowanych przez stronę i niewyjaśnionych okoliczności i w sytuacji, gdyby okazało się, że brak jest podstaw do twierdzenia o niezgodności projektu tarasu z obowiązującym prawem, brak byłoby podstaw do wydania wyroku oddalającego skargę Wspólnoty Mieszkaniowej;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów podnoszonych przez Wspólnotę Mieszkaniową w skardze z dnia 12.02.2019 r., tj. do zarzutów zawartych w punkcie 1 lit. e-g skargi, tj. dotyczących naruszenia przez organ obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz żądań przed wydaniem decyzji, a także pominięcia i braku odniesienia się przez organ do wniosków dowodowych Wspólnoty Mieszkaniowej zgłoszonych w punkcie III odwołania z dnia 29.11.2018 r. i niewyjaśnienia przyczyn takiego działania organu (poza odniesieniem się do zasadności wniosku dowodowego o uzupełnienie ekspertyzy), a które to zarzuty i wnioski dowodowe zmierzały do ustalenia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, w tym także poprzez przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, a co na obecnym etapie postępowania skutkuje brakiem możliwości merytorycznego ustosunkowania się w tym zakresie do stanowiska sądu I instancji i uniemożliwia kontrolę zaskarżonego wyroku w tym zakresie;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 145a § p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24.06.1994 r. o własności lokali w zw. z art. 2 ust.1 ustawy o własności lokali (dalej jako u.w.l.) w zw. z art. 2 ust. 4 u.w.l. w zw. z art. 13 u.w.l. w zw. z art. 523 k.c. w zw. z art. 353 1 k.c. w zw. z art. 61 ustawy - Prawo budowlane (dalej, jako "p.b.") w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. w zw. z art. 5 ust. 2 p.b. w zw. z art. 3 pkt 7 p.b. poprzez oddalenie skargi w całości w sytuacji, gdy organ dokonał błędnej wykładni przepisu art. 3 ust. 2 u.w.l. w zw. z art. 13 u.w.l., poprzez przyjęcie, że taras służący wyłącznie do użytku właściciela lokalu numer [...] w budynku przy u. [...] w [...], do którego taras ten przynależy, stanowi część nieruchomości wspólnej oraz w konsekwencji błędnej wykładni i zastosowania przepisu art. 66 ust. 1 w zw. z art. 61 p.b. w zw. z art. 5 ust. 2 p.b. poprzez uznanie, że podmiotem zobowiązanym do wykonania prac wskazanych w zaskarżonej decyzji jest Wspólnota Mieszkaniowa, podczas, gdy przedmiotowy taras w rozumieniu wyżej powołanych przepisów ustawy o włąsności lokali nie stanowi części wspólnej i służy do wyłącznego używania właścicielowi ww. lokalu numer [...] przy ul. [...] w [...], a dodatkowo inny podmiot (właściciel lokalu numer [...] w tym budynku) zobowiązał się do doprowadzenia przedmiotowego tarasu do należytego stanu technicznego i przejął zobowiązanie w tym zakresie (oświadczenie zawarte w akcie nabycia własności tego lokalu) i z tego względu do wykonania prac Wspólnota nie jest zobowiązana,, które to naruszenie skutkowało błędnym rozstrzygnięciem, albowiem Sąd winien uchylić zaskarżoną decyzję w całości i zobowiązać organ do wydania decyzji zobowiązującej do wykonania prac określonych w zaskarżonej decyzji, tj. w punktach 1-5 inny podmiot (właściciela lokalu numer [...] przy ul. [...] w [...] lub zobowiązanego na podstawie przejęcia zobowiązania właściciela lokalu numer [...] w tym budynku), a w przypadku nieuznania przez Sąd powyższej argumentacji w zakresie, w jakim Skarżąca wskazuje na konieczność uchylenia skargi w całości, skarżąca zarzuca naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 145a § p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust.2 u.w.l. w zw. z art. 13 ust. 1 u.w.l. w zw. z art. 2 ust. 1 u.w.l. w zw. z art. 2 ust. 4 u.w.l. w zw. z art. 61 p.b. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. w zw. z art. 5 ust. 2 p.b. w zw. z art. 3 pkt 7 p.b. poprzez oddalenie skargi w całości i zaniechanie uchylenia zaskarżonej skargą decyzji w części, tj. w zakresie jej punktu 1) oraz zaniechanie zobowiązania organu do wydania decyzji zobowiązującej właściciela lokalu numer [...] przy ul. [...] w [...], do którego przynależy przedmiotowy taras, do wykonania prac określonych w punkcie 1) zaskarżonej decyzji, tj. do wymiany wierzchnich warstw powyżej płyty konstrukcji, w sytuacji, gdy organ dokonał błędnej wykładni przepisu art. 3 ust.2 u.w.l. w zw. z art. 13 ust. 1 u.w.l w zw. z art. 2 ust. 1 u.w.l. w zw. z art. 2 ust. 4 u.w.l. poprzez przyjęcie, że warstwy wierzchnie tarasu powyżej płyty konstrukcyjnej tego tarasu służącego wyłącznie do użytku właściciela lokalu, do którego taras ten przynależy, stanowią część nieruchomości wspólnej oraz w związku z tym błędnej wykładni i zastosowania przepisu art. 66 ust. 1 w zw. z art. 61 p.b. w zw. z art. 5 ust.2 p.b. poprzez uznanie, że podmiotem zobowiązanym do wykonania prac związanych z warstwami wierzchnimi jest Wspólnota Mieszkaniowa, podczas, gdy warstwy te w rozumieniu ww. przepisów u.w.l. nie stanowią części wspólnej i służą do wyłącznego używania właścicielowi ww. lokalu numer [...] przy ul. [...] w [...] i z tego względu do ich wykonania zobowiązany jest właściciel lokalu numer [...], które to naruszenie skutkowało błędnym rozstrzygnięciem, albowiem Sąd winien uchylić zaskarżoną decyzję w części, tj. w zakresie jej punktu 1) i zobowiązać organ do wydania decyzji zobowiązującej właściciela lokalu numer [...] przy ul. [...] w [...] do wykonania prac określonych w ww. pkt 1) zaskarżonej decyzji.
Zarzuciła też naruszenie przepisów prawa materialnego, skutkującego oddaleniem skargi, tj.:
a) art. 3 ust. 2 u.w.l. w zw. z art. 13 ust. 1 u.w.l. w zw. z art. 2 ust. 1 u.w.l. w zw z art. 2 ust. 4 u.w.l. w zw. z art. 61 pkt 1 i 2 p.b. w zw. z art. 66 ust. 1 p.b. poprzez błędną wykładnię ww. przepisu art. 3 ust. 2 u.w.l. w zw. z art. 13 ust. 1 u.w.l. w zw. z art. 2 ust. 1 u.w.l. i art. 2 ust. 4 u.w.l. poprzez uznanie, że taras będący przedmiotem niniejszego postępowania stanowi część wspólną budynku, podczas gdy z aktu notarialnego z dnia 9 maja 2003 r., Rep. [...] i odpisu z księgi wieczystej lokalu numer [...], do którego przylega taras wynika wprost, że taras ten jest przynależny do lokalu numer [...], a z zebranego materiału dowodowego, że wykorzystywany jest on jedynie przez właścicieli tego lokalu z wyłączeniem innych członków Wspólnoty, jest dostępny jedynie z lokalu [...] i służy jedynie właścicielom lokalu numer [...], a zatem nie stanowi on części wspólnej nieruchomości, a w konsekwencji błędną wykładnię przepisu art. 61 pkt 1 i 2 p.b. w zw. z art. 66 ust. 1 p.b. poprzez uznanie, że właścicielem i zarządcą tarasu jest Wspólnota Mieszkaniowa i że jest ona w związku z tym zobowiązana do wykonania prac polegających na usunięciu nieprawidłowości stanu technicznego tarasu objętego niniejszym postępowaniem, podczas, gdy zarówno właścicielem, jak i faktycznym zarządcą przedmiotowego tarasu jest właściciel lokalu numer [...];
b.) art. 61 pkt 1 i 2 p.b. w zw. z art. 66 ust. 1 p.b. w zw. z art. 3 ust. 2 u.w.l. w zw. z art. 13 ust. 1 u.w.l. w zw. art. 2 ust. 1 u.w.l. w zw. z art. 2 ust. 4 u.w.l. oraz art. 3531 k.c. w zw. z art. 523 k.c., poprzez błędną wykładnię przepisu art. 61 p.b. polegającą na nieprawidłowym przyjęciu w świetle okoliczności niniejszej sprawy, że właścicielem lub zarządcą obiektu budowlanego w rozumieniu tego przepisu jest Wspólnota Mieszkaniowa i w konsekwencji nakazanie jej wykonanie stosownych prac zgodnie z art. 66 ust. 1 p.b. oraz poprzez niezastosowanie przepisu art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 4, zgodnie z którym właścicielem tarasu jest właściciel lokalu numer [...] przy ul. [...] w [...], a zatem także zobowiązanym do jego utrzymania w należytym stanie technicznym oraz poprzez błędną wykładnię przepisu art. 3 ust. 2 u.w.l. polegającą na uznaniu, że taras jest częścią wspólną nieruchomości w sytuacji, gdy przynależy on do ww. lokalu numer [...] i faktycznie służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych właściciela tego lokalu i jedynie ten właściciel z niego korzysta, a dostęp do tarasu jest możliwy jedynie z tego lokalu, a w konsekwencji poprzez niezastosowanie przepisu art. 13 ust. 1 u.w.l. i zobowiązanie Wspólnoty do utrzymania tarasu w należytym stanie, a także poprzez pominięcie i niezastosowanie przy wykładni ww. przepisów art. 61 p.b. w zw. z art. 3 ust. 2 u.w.l. w zw. z art. 13 ust. 1 u.w.l. przepisu art. 523 k.c. w zw. z art. . 3531 k.c., w sytuacji, gdy nabywca lokalu numer [...] złożył przy zakupie tego lokalu oświadczenie (zawarte w § 4 ust. 2 aktu notarialnego [...] z dnia 9.05.2003r.) przejmując zobowiązania w zakresie objętym decyzją, którą Sąd utrzymał w mocy.
W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i ponowne rozpoznanie sprawy z uwagi na to, że podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, a na wypadek nieuwzględnienia przez Sąd I instancji powyższego wniosku wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie. Ponadto wniosła o rozpoznanie trafności postanowienia Sądu I instancji z dnia 2.10.2019 r. w zakresie oddalenia wniosków dowodowych Wspólnoty Mieszkaniowej o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów, tj. wyroku i uzasadnienia Sądu Okręgowego w Warszawie, IV Wydział Cywilny z dnia 17 czerwca 2016 r., sygn. IV C 1230/15, aktu notarialnego nabycia lokalu numer [...] w budynku przy ul. [...] w [...], aktu notarialnego nabycia lokalu numer [...] w budynku przy ul. [...] w [...] i zobowiązania do przedstawienia ww. dokumentów T. K., J. K., S. J. oraz M. S., a także dowodu z dokumentów w postaci pism kierowanych przez Wspólnotę do właścicieli lokalu numer [...], tj. pism z dnia 12.10.2015 r., 24.11.2015 r., 8.02.2016 r., 1.03.2016 r., 21.03.2016 r., - na okoliczność treści i charakteru oświadczenia złożonego przez właścicieli lokalu numer [...] w § 4 ust. 2 aktu notarialnego z dnia 9 maja 2003 r. Rep. A [...], w tym uznania przez właścicieli lokalu numer [...] obowiązku doprowadzenia przedmiotowego tarasu do należytego stanu technicznego i zrzeczenia się przez nich roszczeń związanych z wadami nabywanego lokalu, w tym tarasu, a także zakresu przejętych przez nich zobowiązań względem spornego tarasu oraz wyłącznego korzystania z przedmiotowego tarasu przez właścicieli lokalu numer [...], a także wniosku dowodowego w przedmiocie uzupełnienia Ekspertyzy technicznej z 22.08.2018 r. autorstwa T. i T. P. poprzez nakazanie ww. rzeczoznawcom jej uzupełnienie o wskazanie konkretnych dat wykonania projektów tarasu, a także dat wykonania tych tarasów i daty oddania budynku do użytkowania, oraz o przedstawienie dowodów w oparciu, o które daty te, wskazywane w ekspertyzie zostały ustalone, który to dowód prowadzi do ustalenia czy istotnie projekt tarasu jest niezgodny z obowiązującymi normami, co było, m.in. podstawą obciążenia Wspólnoty Mieszkaniowej obowiązkiem wykonania prac naprawczych tarasu.
Wniosła także o zasądzenie od MWINB na rzecz skarżacej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych i o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim (art. 189 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie nie występują powyższe przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany zarzutami skargi kasacyjnej.
Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie.
Przystępując zaś do wyjaśnienia przesłanek nieuwzględnienia wniesionego w tej sprawie środka odwoławczego i mając na uwadze wskazane w nim zarzuty w pierwszej kolejności zauważyć należy, iż przedmiotem oceny legalności Sądu pierwszej instancji była ostateczna decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 stycznia 2019 r. nakazująca skarżącej Wspólnocie usunięcie, w określonym terminie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego tarasu przy lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], poprzez wykonanie czynności precyzyjnie oznaczonych w decyzji organu. Podstawą materialnoprawną takiego rozstrzygnięcia była norma zawarta w art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy, która stanowi, iż w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Przez nieodpowiedni stan techniczny, w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy należy rozumieć stan, który jest wynikiem niewłaściwego użytkowania obiektu, powstały wskutek zużycia pewnych elementów, pogorszenia substancji, braku remontów, właściwej dbałości o stan techniczny.
W świetle art. 66 ust. 1 pkt 1-3 ustawy przyczyny, które doprowadziły do nieprawidłowego stanu technicznego tarasu nie mają jednak znaczenia, stąd powoływanie się na wadliwe zaprojektowanie i wykonanie tarasu, w sytuacji gdy jego aktualny stan techniczny jest niezgodny z przepisami pozostaje irrelewantne.
Okolicznością niesporną w przedmiotowej sprawie jest właśnie nieodpowiedni stan techniczny tarasu, co potwierdził zarówno protokół oględzin przeprowadzonych przez pracowników organu, jak i wyniki sporządzonej na wniosek organu "Ekspertyzy Technicznej", z której wynikał zakres wymaganej niezbędnej naprawy tarasu. Stąd też, zgodnie z wnioskami ekspertyzy, wydając decyzję nakazującą usunięcie w spornym obiekcie stwierdzonych nieprawidłowości, organy nadzoru budowlanego określiły zakres tych prac, jednocześnie oznaczając wymagany przepisem art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy, termin ich wykonania.
Skarga kasacyjna nie kwestionuje stanu faktycznego tej sprawy, w zakresie niewłaściwego stanu technicznego tarasu, a jedynie kwestionuje podstawę prawną nałożonych obowiązków oraz ich adresata. Nie jest jednak, w okolicznościach tej sprawy usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 61 ustawy, poprzez przyjęcie, że przepis ten znajduje zastosowanie również w sytuacji gdy zły stan techniczny obiektu powstał w wyniku wadliwego zaprojektowania i wykonania obiektu oraz poprzez przyjęcie, że zobowiązanie się właściciela lokalu znajdującego się poniżej tarasu do jego remontu, nie wyłącza skarżącej Wspólnoty jako podmiotu zobowiązanego do usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego tarasu, który stanowi wyłączną własność właściciela lokalu, do którego taras przylega.
Przepis art. 66 ustawy stanowi przykład konkretyzacji nakazu przestrzegania obowiązku utrzymywania i użytkowania obiektu budowlanego, zawartego w art. 61 tej ustawy. Norma art. 66 ust. 1 obliguje organ nadzoru budowlanego do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w razie zaistnienia jednej z wymienionych w tym przepisie przesłanek i nakazania w drodze decyzji usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości wraz z określeniem terminu wykonania tego obowiązku. Nakazane w tym trybie roboty budowlane mają charakter naprawczy, a ich rodzaj oraz zasięg zależy od rodzaju stwierdzonych nieprawidłowości. W niniejszej sprawie skoro, co wyżej wykazano, ujawniono w sposób niesporny nieodpowiedni stan techniczny przedmiotowego tarasu, to zachodziła w związku z tym potrzeba wydania nakazu, w oparciu o przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy, usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, a ich rodzaj oraz zasięg zależał od ustaleń zawartych w opracowanej Ekspertyzie Technicznej. Argumentacja skarżącej Wspólnoty o wadliwie zaprojektowanej izolacji tarasu oraz niewłaściwym jego wykonaniu, pozostaje bez znaczenia dla konieczności nałożenia obowiązku mającego na celu przywrócenie właściwego stanu technicznego obiektu, albowiem jego niewłaściwy stan techniczny powstał w trakcie eksploatacji budynku. Istotą nakazu wydanego na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy nie jest przywrócenie stanu sprzed wystąpienia stwierdzonych okoliczności powodujących zły stan techniczny budynku, lecz doprowadzenie do stanu, w którym ten zły stan techniczny budynku zostanie usunięty.
Problem odpowiedzialności za stan techniczny nieruchomości budynkowych wielolokalowych (mających często różny status) związany jest z charakterem prawnym tych części budynku, w których nakazane roboty mają być wykonane. Jeśli będą to części wspólne, w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn.: Dz. U. z 2018., poz. 716 ze zm. dalej: u.w.l.), to adresatem nakazu będzie właściciel lub zarządca budynku, jeśli natomiast nakazane roboty naprawcze dotyczyć będą lokali (odrębnych własności), które służą wyłącznie do użytku właściciela lokalu, to zobowiązanym wówczas będzie właściciel lokalu. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2403/12 (dostępny: orzeczenia.nsa.gov.pl), wskazano - a pogląd ten w pełni podziela skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie, że w okolicznościach, w których taras pełni rolę dachu budynku, fakt korzystania z tarasu przez właściciela jednego lokalu nie zmienia jego podstawowej funkcji i roli, jaką pełni, że jest to fragment dachu (stropodachu) nad lokalem mieszkalnym. Stąd też występujące wady, uszkodzenia, czy zniszczenia tarasu mające wpływ nie tylko na lokal mieszkalny tego właściciela, który korzysta z tarasu, ale przede wszystkim na stropodach i znajdujący się pod nim inny lokal mieszkalny, winny być traktowane jako dotyczące elementu części wspólnej budynku (por. też wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. I ACa 484/13). Jeśli przemawiają za tym względy natury architektonicznej lub estetycznej, to balkony, tarasy lub ich elementy mogą być uznane za wchodzące w skład nieruchomości wspólnej, choćby służyły one do wyłącznego użytku osób zajmujących określony lokal, o ile rola płyty podłogowej wykracza poza sferę korzystania z jednego lokalu, co każe co do zasady zakwalifikować ją, jako część nieruchomości wspólnej. Teza, że w sytuacji, w której taras pełni jednocześnie funkcję dachu budynku i można stwierdzić, że jest to jego podstawowa funkcja, a funkcja tarasu jest funkcją wtórną, formułowana jest powszechnie zarówno w orzeczeniach sądów administracyjnych, jak i sądów powszechnych (por. wyrok NSA z 17 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 2041/20, LEX nr 3116348, wyrok NSA z dnia 16 maja 2018 r. sygn. akt II OSK 1556/16, LEX nr 2506414, wyrok NSA z dnia 5 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2403/12 oraz wyrok SA w Katowicach z dnia 4 marca 2015 r. sygn. akt VI ACa 743/14, wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. I ACa 17/18, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. I ACa 763/13).
W takiej sytuacji fakt korzystania z tarasu przez właściciela jednego lokalu nie zmienia jego podstawowej funkcji i roli jaką pełni tj. stropodachu. Stąd też zły stan techniczny tarasu mający wpływ nie tylko na lokal mieszkalny tego właściciela, który korzysta z tarasu, ale przede wszystkim na stropodach i znajdujący się pod nim inny lokal mieszkalny, winny być traktowane jako dotyczące elementu części wspólnej budynku, gdyż elementy architektonicznej konstrukcji stropu (na którym umiejscowiony jest też zarazem przedmiotowy taras) są trwale połączone z bryłą budynku i stanowią część struktury (konstrukcji) tego budynku. Część taką (stropodach) uznawać zatem należy za element, który nie służy wyłącznie do użytku właściciela konkretnego lokalu. Powyższe zaś oznacza, że strop stanowi część nieruchomości wspólnej w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali (por. także uchwała SN z dnia z dnia 7 marca 2008 r., sygn. akt III CZP 10/08). W konsekwencji więc remont, czy też bieżąca konserwacja nieruchomości wspólnej, którą niewątpliwie stanowi stropodach - należy do wspólnoty mieszkaniowej, co wprost wynika z art. 14 pkt 1 ustawy o własności lokali.
Zasadnie zatem przyjął Sąd I instancji, że sporny obiekt z jednej strony pełni rolę tarasu, z drugiej zaś stropodachu, zamykającego przestrzeń nad lokalem znajdującym się poniżej, będąc zatem elementem składowym zewnętrznym całości budynku. Jednocześnie brak prawidłowego odwodnienia spornego tarasu, właściwej izolacji termicznej i przeciwwilgociowej, skutkuje nieprawidłowym odwodnieniem stropodachu, a więc elementu wspólnego budynku i wpływa przy tym na bezpieczeństwo lokalu znajdującego się bezpośrednio pod tym tarasem, podobnie jak wadliwie wykonana izolacja termiczna i przeciwwodna ścian budynku, kominów oraz ogniomuru, które również stanowią element części wspólnej budynku. Skarżąca kasacyjnie nie podważyła skutecznie oceny stanu faktycznego sprawy dokonanej przez Sąd I instancji, a zatem ustalenia te należy przyjąć za prawidłowe.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela także stanowisko Sądu I instancji, że odpowiedzialność za stan techniczny obiektu powinna rozkładać się zarówno na właściciela lokalu (stan podłogi na tarasie, z której wyłącznie korzysta) oraz na skarżącą kasacyjnie Wspólnotę (zabezpieczenie przeciwwilgociowe, odprowadzenie wody). Fakt, że skarżąca kasacyjnie Wspólnota powołuje się na oświadczenie właścicieli lokalu znajdującego się poniżej tarasu, że w chwili zakupu znany był im stan techniczny tarasu i zobowiązali się oni do jego naprawy, nie oznacza, że wyłączona jest jej odpowiedzialność jako współwłaściciela nieruchomości wspólnej za stan techniczny tego obiektu budowlanego (nieruchomości wspólnej) jako całości, skoro jak już wyżej wskazano przedmiotowy element konstrukcji budynku poza funkcją tarasu eksploatowanego wyłącznie przez właściciela wyodrębnionego lokalu, pełni również odmienną funkcję stropodachu i co za tym idzie stanowi w tym zakresie element nieruchomości wspólnej. Zgodzić się należy również ze stanowiskiem, że ze względu na zakres koniecznych do wykonania prac zasadnym było nałożenie obowiązku ich wykonania na Wspólnotę, a ewentualne rozliczenie z właścicielem lokalu za wymianę posadzki powinno być przedmiotem rozliczeń dochodzonych w trybie przepisów Kodeksu cywilnego. Nie jest rolą organów nadzoru budowlanego ustalanie skuteczności oświadczeń (zobowiązań) właścicieli poszczególnych lokali wchodzących w skład Wspólnoty, co do zakresu wykonywanych względem części wspólnych budynku robót budowlanych. Jeżeli takie zobowiązanie było wiążące to właśnie na Wspólnocie spoczywał obowiązek jego wyegzekwowania. Natomiast z chwilą kiedy organ nadzoru budowlanego ustalił niewłaściwy stan techniczny budynku w zakresie dotyczącym jego części wspólnych, był zobowiązany ustalić zakres niezbędnych do wykonania prac, a następnie nałożyć obowiązek ich wykonania w określonym terminie na Wspólnotę.
W konsekwencji jako niezasadne należało uznać zarzuty kasacyjne wskazujące na naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 2 u.w.l. w zw. z art. 2 ust. 1 i 4 u.w.l. w zw. z art. 13 u.w.l. w zw. z art. 523 k.c. w zw. z art. 3531 k.c. w zw. z art. 61 pkt 1 i 2 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 7 ustawy.
Odnosząc się z kolei do zarzutu braku przeprowadzenia przez Sąd I instancji dowodów zawnioskowanych przez skarżącą Wspólnotę, należy zauważyć, że sądy administracyjne nie prowadzą postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikują legalność wydanych przez organy administracji aktów lub podjętych czynności. Istnieje wprawdzie możliwość przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentu, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., lecz może to mieć miejsce wyjątkowo, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, które w sprawie, zważywszy na obszerne i szczegółowe uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji, w tym również odnośnie zarzutów zawartych w odwołaniu, nie wystąpiły. Niezależnie od tego należy również zauważyć, że wnioskowane przez stronę skarżącą dokumenty w większości znajdują się w aktach administracyjnych i były znane organom. Jednocześnie dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy bez znaczenia była kwestia skuteczności oświadczenia właścicieli lokalu nr [...] o zobowiązaniu się do naprawy spornego tarasu, w sytuacji gdy na dzień dokonania kontroli przez organ nadzoru budowlanego stan techniczny tarasu w części stanowiącej element konstrukcyjny budynku był nieodpowiedni. Nie ma znaczenia również data zaprojektowania, jak i data wykonania tarasu oraz oddania budynku do użytkowania. Stąd też dalsze prowadzenie postępowania dowodowego przez organy nadzoru budowlanego w zakresie żądanym przez Wspólnotę, pozbawione było zasadności.
Nie można również skutecznie czynić zarzutu Sądowi I instancji, że nie odniósł się do wszystkich zarzutów skargi, czym miał naruszył art. 145 § 1pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazuje na elementy uzasadnienia wyroku. Do jego naruszenia doszłoby, gdyby uzasadnienie zostało sporządzone niezgodnie z zawartymi w nim wskazaniami tj. nie zawierało zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia - co nie ma miejsca w niniejszej sprawie, albowiem uzasadnienie orzeczenia Sądu I instancji zawiera wszystkie te elementy. Jednocześnie Sąd I instancji w dostateczny sposób wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia. Natomiast okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącą skargę kasacyjną, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne oraz nie poddaje się kontroli kasacyjnej. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się Sąd I instancji, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Za pomocą zarzutu dotyczącego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można natomiast skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów podniesionych w skardze oraz innych pismach procesowych sprawy i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to aby z wywodów Sądu wynikało dlaczego w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.