II OSK 8/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-02-14
NSAAdministracyjneŚredniansa
ewidencja ludnościmeldunekwymeldowanieprawo administracyjneNSAprawo pobytuwspólność majątkowaprawo rzeczowe

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie wymeldowania, potwierdzając, że przepisy meldunkowe mają charakter ewidencyjny i nie mogą być uzależnione od przyszłych rozstrzygnięć majątkowych.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej S. Ż. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił jego skargę na decyzję o wymeldowaniu G. K. z miejsca pobytu stałego. S. Ż. domagał się zawarcia w decyzji meldunkowej zastrzeżenia o zakazie meldowania innych osób w lokalu do czasu uprawomocnienia się wyroku w sprawie zniesienia wspólności majątkowej. NSA uznał, że przepisy ustawy o ewidencji ludności nie dają podstaw do takiego zastrzeżenia, a kwestie meldunkowe mają charakter wyłącznie ewidencyjny i nie są powiązane z prawami do lokalu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Wojewody D. w sprawie wymeldowania G. K. z miejsca pobytu stałego. S. Ż. wnosił o wymeldowanie G. K. z lokalu, a następnie, w odwołaniu, domagał się zawarcia w decyzji meldunkowej zastrzeżenia o zakazie meldowania innych osób w tym samym lokalu do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o zniesienie wspólności majątkowej. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, wskazując na wyłączną kognicję sądów administracyjnych, bezprzedmiotowość zarzutu przewlekłości po zakończeniu postępowania oraz brak podstaw prawnych do zawarcia w decyzji o wymeldowaniu zastrzeżenia o zakazie zameldowania w przyszłości. Sąd podkreślił ewidencyjny charakter zameldowania, niezależny od kwestii prawnych dotyczących lokalu, powołując się na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego. Skarżący kasacyjnie zarzucił błędną wykładnię art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. NSA, związany granicami skargi kasacyjnej, uznał zarzut za nieuzasadniony. Sąd wyjaśnił, że art. 15 ust. 1 i 2 ustawy reguluje obowiązek meldunkowy i procedurę wymeldowania w przypadku jego niewykonania, ale nie przewiduje możliwości orzekania negatywnego na przyszłość w decyzji meldunkowej. Podkreślono, że spory dotyczące prawa własności nie mają wpływu na kwestie ewidencyjne, a zameldowanie ma charakter wyłącznie rejestracyjny. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie dają podstaw do zawarcia w decyzji o wymeldowaniu zastrzeżenia o zakazie zameldowania tej samej osoby w tym samym lokalu w przypadku spełnienia przez nią w przyszłości przesłanek uzasadniających zameldowanie.

Uzasadnienie

Ustawa o ewidencji ludności ma charakter wyłącznie ewidencyjny i rejestracyjny. Kwestie meldunkowe nie są uzależnione od sporów dotyczących prawa własności czy wspólności majątkowej. Przepisy nie przewidują możliwości orzekania negatywnego na przyszłość w decyzji meldunkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.e.l.i.d.o. art. 15 § ust. 2

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Stanowi podstawę do wydania przez organ gminy decyzji o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Nie daje podstaw do zawarcia w decyzji zastrzeżenia o zakazie zameldowania w przyszłości.

Pomocnicze

u.e.l.i.d.o. art. 15 § ust. 1

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Reguluje obowiązek meldunkowy osoby opuszczającej miejsce pobytu stałego lub czasowego.

p.p.s.a. art. 35

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 36

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 37

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.w. art. 56

Ustawa z dnia 20 maja 1971 o wykroczeniach

k.p.a. art. 35

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy ustawy o ewidencji ludności mają charakter wyłącznie ewidencyjny i nie mogą być uzależnione od przyszłych rozstrzygnięć w innych postępowaniach (np. cywilnych dotyczących własności).

Odrzucone argumenty

Możliwość zawarcia w decyzji o wymeldowaniu zastrzeżenia o zakazie zameldowania tej samej osoby w tym samym lokalu w przyszłości, do czasu uprawomocnienia się wyroku w sprawie zniesienia wspólności majątkowej.

Godne uwagi sformułowania

kwestie meldunkowe nie są w żaden sposób uzależnione do uprawnień do lokalu wyłącznie ewidencyjny charakter zameldowania

Skład orzekający

Anna Łuczaj

przewodniczący

Andrzej Jurkiewicz

członek

Arkadiusz Despot - Mładanowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ewidencyjnego charakteru przepisów meldunkowych i braku możliwości uzależniania ich od innych postępowań prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z okresu orzekania, choć zasada ewidencyjności pozostaje aktualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę rozdzielenia postępowania administracyjnego (meldunkowego) od postępowań cywilnych (np. o zniesienie wspólności majątkowej), co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy spór o mieszkanie może zablokować wymeldowanie? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 8/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-02-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz
Anna Łuczaj /przewodniczący/
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Sygn. powiązane
III SA/Wr 4/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2006-05-29
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1974 nr 14 poz 85
art. 15 ust. 2
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz ( spr.) Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 maja 2006 r. sygn. akt III SA/Wr 4/05 w sprawie ze skargi S. Ż. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 29 maja 2006 r. sygn. akt III SA/Wr 4/05 oddalił skargę S. Ż. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] w sprawie wymeldowania G. K. z miejsca pobytu stałego.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że S. Ż. wniósł o wymeldowanie G. K. z miejsca pobytu stałego w W. ul. [...].
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miast W. orzekł o wymeldowaniu G. K. z przedmiotowego lokalu.
Od decyzji odwołał się S. Ż., domagając się zawarcia w decyzji zastrzeżenia: "niemeldowania G. K. i innych stron przy ul. [...] w W., dopóty nie uprawomocni się wyrok o zniesienie w całości wspólności majątkowej wraz z zmianą księgi wieczystej Nr [...] toczącego się przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w Strasburgu".
Wojewoda D. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu niższej instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu S. Ż. zarzucił organom załatwienie sprawy z przekroczeniem terminów zakreślonych w art. 35 i 36 k.p.a., a ponadto naruszenie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) i art. 56 "ustawy z dnia 20 maja 1971 o wykroczeniach".
Podając motywy orzeczenia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – w skrócie p.p.s.a., kognicji sądów administracyjnych nie podlegają sprawy z zakresu szeroko rozumianego prawa karnego; w tym prawa wykroczeń. Nadto Sąd podniósł, że zarzut o przewlekłości postępowania podnoszony po zakończeniu postępowania administracyjnego jest bezprzedmiotowy. Skarżący powinien był skorzystać jeszcze w toku postępowania z możliwości przewidzianej w art. 37 k.p.a.
W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko zajęte przez organ odwoławczy, że ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie daje podstaw do zawarcia w decyzji o wymeldowaniu zastrzeżenia o zakazie zameldowania w tym samym lokalu osoby, która spełni w przyszłości normatywne warunki do zameldowania, tzn. będzie faktycznie przebywać w danym lokalu z zamiarem stałego pobytu.
Na zakończenie Sąd zaznaczył, że kwestie meldunkowe nie są w żaden sposób uzależnione do uprawnień do lokalu. Tak wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 maja 2002 r. K 20/01 (publ. Dz. U. Nr 78, poz. 716), wskazując na wyłącznie ewidencyjny charakter zameldowania. Organy miały zatem prawo do dokonania wymeldowania G. K., bez oczekiwania na zakończenie sprawy w przedmiocie zniesienia wspólności majątkowej.
Sąd nie dopatrzył się w sprawie żadnego z naruszeń wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
S. Ż., działając przez adwokata, złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego na wyżej opisany wyrok.
Skarżący w oparciu o art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowy pierwszej instancji, zarzucając wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Zdaniem skarżącego nieprawidłowy jest pogląd przyjęty w zaskarżonym wyroku, gdyż w decyzji meldunkowej powinien znaleźć się zapis o zakazie meldowania innych osób w przedmiotowym lokalu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, gdyż stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Konsekwencją związania NSA podstawami skargi kasacyjnej jest wymóg prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego, wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie postawiony został wyłącznie zarzut naruszenia prawa materialnego, a mianowicie zarzut błędnej wykładni art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, polegającej na przyjęciu, że nie daje on podstawy do zawarcia w decyzji o wymeldowaniu zastrzeżenia o zakazie zameldowania w tym samym lokalu osoby, która spełni w przyszłości normatywne warunki do zameldowania.
Odnosząc się do tak postawionego zarzutu należy wskazać, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowił, że osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Niniejszy przepis reguluje obowiązek meldunkowy, który winna zrealizować osoba opuszczająca miejsce pobytu stałego lub czasowego, polegający na wymalowaniu się, a więc zgłoszeniu tego faktu we właściwym organie gminy.
W sytuacji, kiedy osoba opuszczająca miejsce pobytu stałego lub czasowego nie wykonuje ciążącego na niej obowiązku meldunkowego, zgodnie z art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, nie daje podstaw do wywiedzenia możliwości zastrzeżenia w decyzji o wymeldowaniu zakazu zameldowania tej samej osoby w tym samym lokalu w przypadku spełnienia przez nią w przyszłości przesłanek uzasadniających zameldowanie.
Skarżący wywodzi obowiązek orzekania negatywnego na przyszłość, uzasadniając to stanowisko toczącym się postępowaniem w sprawie zniesienia współwłasności. Kwestie sporów na tle prawa własności nie mają żadnego znaczenia na gruncie ewidencji ludności, która ma wyłącznie charakter rejestracyjny, na co zasadnie zwrócił już uwagę Sąd pierwszej instancji, dokonując prawidłowej wykładni art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI