II OSK 797/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzją tą GINB odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Kościerskiego z 5 marca 2021 r., która udzieliła S.M. pozwolenia na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania hali magazynowej. Starosta wydał pozwolenie, opierając się na uchwale Rady Gminy z maja 2016 r., która zmieniła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucili naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, twierdząc, że decyzja Starosty jest nieważna, ponieważ została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności w oparciu o uchwałę Rady Gminy, która została później prawomocnie unieważniona przez WSA w Gdańsku (wyrok z 22 września 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 20/20). NSA podkreślił, że wyrok WSA unieważniający uchwałę Rady Gminy stał się prawomocny dopiero po wydaniu decyzji przez Starostę. Sąd pierwszej instancji oraz NSA uznali, że stwierdzenie nieważności planu miejscowego nie jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej na jego podstawie, jeśli decyzja ta została wydana przed prawomocnością wyroku unieważniającego plan. Jest to jedynie podstawa do wzruszenia decyzji w trybie nadzwyczajnym postępowania administracyjnego, a nie do stwierdzenia jej nieważności. NSA wskazał również, że stwierdzenie nieważności planu z 2016 r. nie powoduje automatycznego odżycia poprzedniego planu z 2012 r. Skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę w kontekście późniejszego stwierdzenia nieważności planu miejscowego oraz kwestia odżywania poprzednich planów.
Dotyczy specyficznej sytuacji chronologii wydania decyzji i prawomocności wyroku unieważniającego plan miejscowy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy stwierdzenie nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej na jego podstawie, jeśli decyzja ta została wydana przed prawomocnością wyroku unieważniającego plan?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stwierdzenie nieważności planu miejscowego nie jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej na jego podstawie, jeśli decyzja ta została wydana przed prawomocnością wyroku unieważniającego plan. Jest to jedynie podstawa do wzruszenia decyzji w trybie nadzwyczajnym postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z powodu późniejszego stwierdzenia nieważności planu miejscowego, na podstawie którego została wydana. Taka sytuacja stanowi podstawę do wzruszenia decyzji, a nie jej nieważności.
Czy po stwierdzeniu nieważności nowego planu miejscowego odżywa poprzedni plan zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stwierdzenie nieważności nowego planu miejscowego nie powoduje automatycznego odżycia poprzedniego planu zagospodarowania przestrzennego.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wejście w życie nowego planu powoduje utratę mocy obowiązującej poprzednich planów. Późniejsze stwierdzenie nieważności nowego planu nie powoduje odżycia poprzedniego.
Czy naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. (prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie) miało miejsce w sytuacji, gdy organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji?
Odpowiedź sądu
Nie, niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia organu nie jest równoznaczne z naruszeniem art. 8 § 1 k.p.a.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że wymóg prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie nie oznacza, że organy muszą wydawać rozstrzygnięcia zgodne z oczekiwaniami strony. Odmowa stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli jest zgodna z prawem, nie narusza tego przepisu.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy nie zasługuje ona na uwzględnienie.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa.
Prawo budowlane art. 35 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo budowlane
Wymogi dotyczące zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Prawo budowlane art. 35 § ust. 1 pkt 3 lit. a
Ustawa Prawo budowlane
Wymogi dotyczące zgodności projektu budowlanego z przepisami, w tym z ustaleniami studium lub uchwały rady gminy.
u.p.z.p. art. 34 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Klauzula derogacyjna dotycząca utraty mocy obowiązującej poprzednich planów zagospodarowania przestrzennego po wejściu w życie nowego planu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności.
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 147 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wzruszalność rozstrzygnięć wydanych na podstawie uchwały lub aktu, o którym mowa w § 1.
Prawo budowlane art. 35 § ust. 4
Ustawa Prawo budowlane
Obowiązek wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w przypadku spełnienia wymagań.
Prawo budowlane art. 35 § ust. 6 pkt 1
Ustawa Prawo budowlane
Kara za zwłokę w wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę.
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Podstawa do zaskarżenia uchwały rady gminy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stwierdzenie nieważności planu miejscowego nie jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przed prawomocnością wyroku unieważniającego plan. • Stwierdzenie nieważności nowego planu miejscowego nie powoduje odżycia poprzedniego planu zagospodarowania przestrzennego. • Decyzja Starosty była zgodna z prawem obowiązującym w dniu jej wydania, tj. z uchwałą Rady Gminy z 2016 r., która była wówczas ważna i obowiązywała.
Odrzucone argumenty
Decyzja Starosty Kościerskiego była nieważna z powodu niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który został później prawomocnie unieważniony. • Naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak rozstrzygnięcia Sądu w sprawie wszystkich zarzutów skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
stwierdzenie nieważności planu miejscowego, na podstawie którego wydano decyzję o pozwoleniu na budowę, nie jest podstawą stwierdzenia nieważności tej decyzji, lecz jest podstawą jej wzruszenia. • wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyroku z 22 września 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 20/20, stwierdzającego nieważność w całości uchwały Rady Gminy w [...] z [...] maja 2016 r., nr [...], nie wstrzymywało skutków prawnych tego aktu prawa miejscowego do czasu uprawomocnienia się tego wyroku. • rozstrzygającym dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, jest bowiem wyłącznie stan prawny i faktyczny z dnia wydania decyzji, a więc w postępowaniu tym nie można więc kierować się faktami mającymi miejsce po wydaniu decyzji poddawanej ocenie, gdyż nie one decydują o tym czy doszło do naruszenia prawa.
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Antas
członek
Grzegorz Czerwiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę w kontekście późniejszego stwierdzenia nieważności planu miejscowego oraz kwestia odżywania poprzednich planów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji chronologii wydania decyzji i prawomocności wyroku unieważniającego plan miejscowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia w prawie budowlanym i administracyjnym – konsekwencji prawnych stwierdzenia nieważności planu miejscowego dla wcześniej wydanych pozwoleń na budowę. Jest to istotne dla praktyków i inwestorów.
“Nieważność planu miejscowego nie zawsze oznacza nieważność pozwolenia na budowę – kluczowa chronologia decyzji.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.