II OSK 797/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego w zakresie warunków zabudowy.
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki kiosku samowolnie postawionego na posesji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę M. J., uznając, że nie dopełniła ona obowiązku przedstawienia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wskazując na konieczność ponownego zbadania kompletności postępowania administracyjnego w zakresie ustaleń faktycznych i prawnych, zwłaszcza w kontekście decyzji SKO uchylającej wcześniejsze umorzenie postępowania o warunki zabudowy.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę kiosku. WSA uznał, że skarżąca nie spełniła wymogów Prawa budowlanego, w tym obowiązku przedstawienia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w dniu wszczęcia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując skargę kasacyjną opartą na zarzucie naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. (wydanie wyroku na podstawie akt sprawy), uznał ją za uzasadnioną. Sąd podkreślił, że WSA powinien był dokładnie zbadać kompletność postępowania administracyjnego, w tym uwzględnić decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającą postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie warunków zabudowy. Wobec tego NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił stan faktyczny, pomijając istotne elementy postępowania administracyjnego, co stanowiło podstawę do uchylenia jego wyroku.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji powinien był dokładnie zbadać kompletność postępowania administracyjnego, w tym uwzględnić decyzję SKO uchylającą postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie warunków zabudowy, zanim wydał wyrok.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
Prawo budowlane art. 48 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis obligujący organ do wydania nakazu rozbiórki w przypadku niespełnienia obowiązków określonych w ust. 3.
Prawo budowlane art. 48 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis dotyczący wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązków na inwestora.
Prawo budowlane art. 48 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis określający obowiązki inwestora w celu legalizacji samowoli budowlanej, w tym przedstawienie decyzji o warunkach zabudowy.
Prawo budowlane art. 48 § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis określający konsekwencje niespełnienia obowiązków z ust. 3, w tym wydanie nakazu rozbiórki.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, co oznacza obowiązek skonfrontowania ustaleń faktycznych z zarzutami skargi i normami prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Prawo budowlane art. 3 § 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budowy, do której zaliczono ustawienie tymczasowego obiektu budowlanego.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez WSA art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez pominięcie w aktach sprawy dowodów wskazujących na brak należytego pouczenia skarżącej o jej prawach i obowiązkach. Naruszenie przez WSA art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez pominięcie orzeczenia SKO uchylającego postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie warunków zabudowy.
Godne uwagi sformułowania
Sąd wydając wyrok ma zatem obowiązek skonfrontować ustalenia faktyczne poczynione w sprawie administracyjnej z zarzutami skargi odnoszącymi się do stanu faktycznego sprawy i normami prawa materialnego będącymi podstawą orzekania w sprawie przez organ. Obowiązek ten nabiera szczególnego znaczenia wówczas, gdy twierdzenia zawarte w skardze odbiegają od stanu faktycznego ustalonego przez organ wydający zaskarżoną decyzję.
Skład orzekający
Alicja Plucińska -Filipowicz
przewodniczący
Maria Czapska -Górnikiewicz
sprawozdawca
Arkadiusz Despot-Mładanowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, w szczególności art. 48, oraz znaczenie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i kompletności postępowania administracyjnego dla sądu administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem o warunki zabudowy i jego wpływem na postępowanie rozbiórkowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i kompletność postępowania administracyjnego, nawet w pozornie prostych sprawach dotyczących samowoli budowlanej. Pokazuje też, jak sąd kasacyjny może skorygować błędy sądu niższej instancji.
“Samowola budowlana: Czy brak decyzji o warunkach zabudowy zawsze oznacza rozbiórkę?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 797/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-07-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-05-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Alicja Plucińska -Filipowicz /przewodniczący/ Arkadiusz Despot-Mładanowicz Maria Czapska -Górnikiewicz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Ke 213/06 - Wyrok WSA w Kielcach z 2006-11-23 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 133 par 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz ( spr. ) Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Ke 213/06 w sprawie ze skargi M. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz M. J. kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie II OSK 797 / 07 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 listopada 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę wniesioną przez M. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] nakazującą rozbiórkę kiosku . W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., po rozpatrzeniu odwołania M. J. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...] nakazującej rozbiórkę kiosku typu "[...]", samowolnie ustawionego na posesji nr ewid. [...] przy ul. [...] w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zaskarżoną decyzję organ I instancji wydał na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm. - dalej zwanej Prawem budowlanym). Przedmiotowy obiekt ustawiony został na płytach chodnikowych, bezpośrednio przy wjeździe do Szpitala [...] bez pozwolenia na budowę. W ocenie organu ustawienie w danym miejscu tymczasowego obiektu budowlanego, jakim jest kiosk typu "[...]" stanowi budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, która nie została zwolniona z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. w trybie art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego wstrzymał w terminie natychmiastowym roboty budowlane polegające na ustawieniu kiosku handlowego typu "[...]" i nałożył na inwestora - M. J. obowiązek przedłożenia ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (w terminie do dnia [...].XI.2005 r.) oraz projektu budowlanego wraz z opiniami i uzgodnieniami, pozwoleniami i oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (w terminie do dnia [...].XII.2005 r.), a także poinformowano inwestorkę, że niespełnienie tych obowiązków w wyznaczonym terminie skutkować będzie wydaniem nakazu rozbiórki wykonanych robót budowlanych. Organ odwoławczy wskazał, że inwestorka przed ustawieniem kiosku starała się o uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, jednak przepis art. 48 ust. 3 pkt 1 stanowi, iż decyzja taka powinna być ostateczna w dniu wszczęcia postępowania, tj. w dniu [...].IX.2005 r., a zatem warunek ten nie był możliwy do spełnienia. Odnosząc się do kwestii posiadania przez skarżącą umowy dzierżawy przedmiotowej działki zawartej pomiędzy nią a Gminą K. organ stwierdził, że umowa taka stanowiła jedynie podstawę do przyjęcia, iż miała ona prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła M. J. W uzasadnieniu swej skargi skarżąca wskazała, że decyzją z dnia [...] organ I instancji umorzył postępowanie dotyczące warunków zabudowy, zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] uchyliło decyzję organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie jest zasadna. Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż według skarżącej przedmiotowy obiekt został postawiony we wrześniu 2005 r. bez pozwolenia na budowę, a fakt ten dnia [...] został potwierdzony przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. podczas wizji lokalnej. W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że jest to tymczasowy obiekt budowlany, na wykonanie którego było wymagane uzyskanie pozwolenie na budowę. Sąd wskazał, iż organ stwierdzając możliwość zalegalizowania przedmiotowego obiektu wydał w oparciu o przepis art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego postanowienie z dnia [...] wraz z pouczeniem inwestorki o skutkach braku spełnienia w terminie nałożonych na nią obowiązków. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, ponieważ M. J. nie spełniła tych obowiązków organ zasadnie zaskarżoną decyzją orzekł nakaz rozbiórki obiektu. Zgodnie bowiem z art. 48 ust. 4 ustawy w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 tego artykułu, który w tych okolicznościach obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki. Mając powyższe względy na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) oddalił wniesioną skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M. J. zaskarżając go w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca oparła swoją skargę kasacyjną na zarzucie naruszenia przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. art. 133 § 1p.p.s.a. przez pominięcie przy dokonywaniu oceny zgromadzonych dowodów potwierdzonego w aktach sprawy braku należytego pouczenia skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na jej prawa i obowiązki . Uzasadniając powyższy zarzut autor skargi kasacyjnej stwierdził, że Sąd pierwszej instancji pominął świadczące o braku stosownego pouczenia skarżącej, a znajdujące się w aktach sprawy pisma M. J. Przy rozpoznawaniu sprawy pominięte również zostało orzeczenie SKO w K., uchylające postanowienie o umorzeniu postępowania o wydanie warunków zabudowy. W ocenie skarżącej zaskarżony wyrok pomija w swych ustaleniach istotne elementy stanu faktycznego, stanowi to o naruszeniu powołanych przepisów procesowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. wskazany jako norma prawna, której uchybiono, stanowi, że sąd administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że ocenę faktyczną i prawną w rozpoznawanej sprawie Sąd formułuje na podstawie akt, w tym akt administracyjnych. Sąd wydając wyrok ma zatem obowiązek skonfrontować ustalenia faktyczne poczynione w sprawie administracyjnej z zarzutami skargi odnoszącymi się do stanu faktycznego sprawy i normami prawa materialnego będącymi podstawą orzekania w sprawie przez organ. Obowiązek ten nabiera szczególnego znaczenia wówczas, gdy twierdzenia zawarte w skardze odbiegają od stanu faktycznego ustalonego przez organ wydający zaskarżoną decyzję. W niniejszej sprawie dokonanie prawidłowych ustaleń, a następnie ich oceny było o tyle istotne, że Sąd pierwszej instancji, akceptując stanowisko organu, jako podstawę dla której zastosowano przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, wskazał niedopełnienie przez skarżącą nałożonego na nią postanowieniem wydanym na mocy art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego obowiązku przedstawienia, w wyznaczonym terminie "ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu". Tymczasem we wniesionej skardze do Sądu pierwszej instancji skarżąca wskazywała na wydanie orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu [...], co istotne była to decyzja uchylająca decyzję organu pierwszej instancji, który umorzył postępowanie w sprawie warunków zabudowy. Tak więc ten zarzut skargi czynił koniecznym odniesienie się przez Sąd pierwszej instancji co do kompletności postępowania przed organami administracji w zakresie ustaleń faktycznych w sprawie i ich oceny prawnej. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji winien poddać ocenie zaskarżoną decyzję w kontekście uwag wyżej przedstawionych, mając przy tym na względzie uregulowania zawarte w przepisach stanowiących podstawę wydania decyzji przez Sąd kontrolowanej. Wobec przedstawionych wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI