II OSK 789/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) odmawiające wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego dla pawilonu usługowo-handlowego. WSA uznał, że odmowa wszczęcia postępowania może nastąpić tylko w sytuacjach oczywistych, a w tej sprawie istniały wątpliwości co do charakteru samowoli budowlanej. WINB w skardze kasacyjnej zarzucił WSA naruszenie przepisów Prawa budowlanego, argumentując, że uproszczone postępowanie legalizacyjne (art. 49f p.b.) dotyczy wyłącznie budowy bez pozwolenia lub zgłoszenia, a nie istotnych odstępstw od projektu, które podlegają postępowaniu naprawczemu (art. 50-51 p.b.). Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do argumentacji WINB, podkreślając, że uproszczona legalizacja jest odrębnym trybem od postępowania naprawczego. NSA stwierdził, że skoro pawilon został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, ale z istotnymi odstępstwami, to nie mógł być stosowany tryb z art. 49f p.b., a jedynie postępowanie naprawcze. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaRozróżnienie między uproszczonym postępowaniem legalizacyjnym a postępowaniem naprawczym w prawie budowlanym oraz dopuszczalność odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Prawem budowlanym i jego interpretacją w kontekście różnych trybów postępowania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy uproszczone postępowanie legalizacyjne (art. 49f Prawa budowlanego) może być wszczęte w stosunku do obiektu budowlanego, w przypadku którego stwierdzono istotne odstępstwa od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, a nie budowę bez pozwolenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uproszczone postępowanie legalizacyjne jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę lub bez wymaganego zgłoszenia, a nie w przypadku istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu.
Uzasadnienie
NSA rozróżnił postępowanie legalizacyjne (art. 48, 49f p.b.) od postępowania naprawczego (art. 50-51 p.b.). Stwierdził, że skoro obiekt został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, ale z istotnymi odstępstwami, to nie mógł być stosowany tryb z art. 49f p.b., a jedynie postępowanie naprawcze.
Czy organ nadzoru budowlanego może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy wniosek dotyczy uproszczonego postępowania legalizacyjnego, a istnieją oczywiste przesłanki wskazujące na brak możliwości zastosowania tego trybu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli oczywiste jest, że wniosek nie spełnia wymogów formalnych lub materialnych dla danego trybu postępowania, organ może odmówić jego wszczęcia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. była zasadna, ponieważ wniosek o uproszczone postępowanie legalizacyjne nie spełniał wymogów, gdyż sprawa dotyczyła istotnych odstępstw od projektu, a nie budowy bez pozwolenia.
Przepisy (12)
Główne
p.b. art. 49f § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.b. art. 50 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 225
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądammi administracyjnymi
k.p.a. art. 123
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
ustawa zmieniająca art. 32
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uproszczone postępowanie legalizacyjne (art. 49f p.b.) nie ma zastosowania do obiektów z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego, które podlegają postępowaniu naprawczemu (art. 50-51 p.b.). • Organ nadzoru budowlanego miał prawo odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy oczywiste było, że wniosek nie spełnia wymogów formalnych lub materialnych dla danego trybu postępowania.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że w przypadku istotnych odstępstw od projektu budowlanego możliwe jest wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego. • Zarzuty skargi J. J. dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. przez organy nadzoru budowlanego.
Godne uwagi sformułowania
Uproszczone postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w art. 49f p.b., jest postępowaniem szczególnym i odrębnym względem zwykłych postępowań legalizacyjnych przewidzianych w art. 48 p.b. oraz art. 37 i 40 Prawa budowlanego z 1974 r. • Należy odróżnić postępowanie legalizacyjne od postępowania naprawczego. • Procedura zawarta w art. 49f p.b. dotyczy postępowania legalizacyjnego, a więc sytuacji gdy doszło do budowy (...) obiektu budowlanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia (art. 48 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b.). Natomiast postępowanie naprawcze, które regulują przepisy art. 50-51 p.b., dotyczy innych przypadków niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f p.b.
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący
Andrzej Wawrzyniak
członek
Jerzy Stankowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Rozróżnienie między uproszczonym postępowaniem legalizacyjnym a postępowaniem naprawczym w prawie budowlanym oraz dopuszczalność odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Prawem budowlanym i jego interpretacją w kontekście różnych trybów postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia kluczowe rozróżnienie w prawie budowlanym między legalizacją samowoli a postępowaniem naprawczym, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe zakwalifikowanie stanu faktycznego do odpowiedniego trybu postępowania.
“Legalizacja budowy: kiedy można liczyć na uproszczoną procedurę, a kiedy czeka nas postępowanie naprawcze?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.