II OSK 789/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-07-08
NSAAdministracyjneWysokansa
warunki zabudowyplanowanie przestrzennelinia zabudowyzasada dobrego sąsiedztwaprawo budowlanezagospodarowanie terenunieruchomościinwestycja budowlanaNSApostępowanie administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, interpretując pojęcie 'linii zabudowy' jako nieprzekraczalną granicę, a nie obszar dozwolonej zabudowy, co pozwoliło na ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji oddalonej od drogi publicznej.

Sprawa dotyczyła odmowy ustalenia warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego na działce rolnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów niższych instancji, uznając, że organy błędnie zinterpretowały pojęcie 'linii zabudowy'. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że 'linia zabudowy' stanowi nieprzekraczalną granicę, a nie obszar dozwolonej zabudowy, co pozwala na lokalizację inwestycji w dalszej odległości od drogi publicznej, o ile nie przekracza tej granicy. Sąd podkreślił odrębność postępowania w sprawie warunków zabudowy od postępowania o pozwolenie na budowę.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił decyzje odmawiające ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działkach nr [...] i [...] przy ul. [...] w Ł.. Inwestor T. D. wnioskował o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego w gospodarstwie rolnym. Organy administracji odmówiły, wskazując na naruszenie zasady 'dobrego sąsiedztwa' i utrwalonej linii zabudowy, gdyż planowany budynek miał być usytuowany w odległości ok. 180 m od ulicy, podczas gdy istniejąca zabudowa znajdowała się w odległości do 50 m. WSA w Łodzi uchylił te decyzje, uznając, że organy błędnie zinterpretowały pojęcie 'linii zabudowy'. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną SKO, oddalił ją. Sąd podkreślił, że 'linia zabudowy' (określona w rozporządzeniu wykonawczym) stanowi nieprzekraczalną granicę, a nie obszar dozwolonej zabudowy. Inwestor ma prawo do precyzyjnego określenia lokalizacji inwestycji na swojej nieruchomości, o ile nie przekracza tej granicy. Sąd rozróżnił kompetencje organu ustalającego warunki zabudowy od organu wydającego pozwolenie na budowę, wskazując, że kwestia odległości budynku od granicy działki czy drogi jest przedmiotem postępowania o pozwolenie na budowę. NSA uznał, że błędna interpretacja pojęcia 'linii zabudowy' przez organy administracyjne była kluczowym błędem, który doprowadził do nieprawidłowego rozstrzygnięcia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Linia zabudowy stanowi nieprzekraczalną granicę, a nie obszar dozwolonej zabudowy. Inwestor ma prawo do lokalizacji inwestycji w dalszej odległości od drogi publicznej, o ile nie przekracza tej granicy.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że 'linia zabudowy' jest granicą, do której budynek może być maksymalnie zbliżony do pasa drogowego, a nie obszarem, w którym musi być zlokalizowany. Organy administracyjne błędnie utożsamiły linię zabudowy z obszarem dozwolonej zabudowy, naruszając tym samym przepisy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.plan.zag.prz. art. 1 § ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.plan.zag.prz. art. 61

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo budowlane art. 34

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

rozp.br.pl. art. 4 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

rozp.br.pl. art. 4 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12 § ust. 3

K.p.a. art. 19

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Linia zabudowy jest nieprzekraczalną granicą, a nie obszarem dozwolonej zabudowy. Organ ustalający warunki zabudowy nie ma kompetencji do ustalania odległości planowanego budynku od granicy sąsiedniej działki. Interpretacja przepisów przez organy administracyjne była błędna i naruszała zasadę dobrego sąsiedztwa w sposób nieprawidłowy.

Odrzucone argumenty

Organy administracyjne błędnie zinterpretowały pojęcie 'linii zabudowy', uznając ją za obszar dozwolonej zabudowy. WSA w Łodzi błędnie zinterpretował zasady stosowania pojęcia 'linia zabudowy' w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy. SKO zarzuciło naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. poprzez błędną wykładnię pojęcia 'linia zabudowy'.

Godne uwagi sformułowania

Clara non interpretanda sunt. Linia zabudowy nie jest obszarem, przebiegającym wzdłuż nieruchomości inwestora i wyznaczonym przez istniejącą już zabudowę działek sąsiednich, na którym może być zlokalizowana nowa zabudowa. Linia ta wyznacza maksymalne zbliżenie budynku do pasa drogowego. Organ orzekający o ustaleniu warunków zabudowy nie może naruszać kompetencji organu powołanego do udzielania pozwolenia na budowę.

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący

Wiesław Kisiel

sprawozdawca

Leszek Kamiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'linii zabudowy' w kontekście art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia wykonawczego, a także rozgraniczenie kompetencji organów w sprawach warunków zabudowy i pozwoleń na budowę."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i może wymagać uwzględnienia specyfiki lokalnej zabudowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa wyjaśnia kluczowe, często błędnie interpretowane pojęcie 'linii zabudowy', co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę planowania przestrzennego i budowlanego. Rozróżnienie kompetencji organów jest również istotne dla prawników i inwestorów.

Linia zabudowy to granica, nie plac zabaw dla dewelopera. NSA wyjaśnia, gdzie można budować.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 789/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-07-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-05-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/
Leszek Kamiński
Wiesław Kisiel /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Łd 931/06 - Wyrok WSA w Łodzi z 2007-01-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 170, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art. 1 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1, art. 61
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
art. 34
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Wiesław Kisiel /spr./ Sędzia WSA del. Leszek Kamiński Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Łd 931/06 w sprawie ze skargi T. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 26 stycznia 2007 r., II SA/Łd 931/06, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., nr [...], w sprawie ze skargi T. D. w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
1. Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] r., odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie w gospodarstwie rolnym budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z przyłączami oraz zjazdem na działkę, przewidzianej do realizacji na działkach nr [...] i [...] przy ul. [...] w Ł..
2. W odwołaniu od powyższej decyzji T. D. twierdził, że istnieje możliwość wyznaczenia innej linii zabudowy dla planowanej inwestycji niż jako przedłużenie istniejącej linii zabudowy na działkach sąsiednich. Ponadto decyzja pozbawiła go możliwości zagospodarowania nieruchomości i jej rolnego wykorzystania, co jest sprzeczne z art.6 ust.2 pkt 1 i art.2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz.717 ze zm., powoływanej w dalszym ciągu niniejszego uzasadnienia jako "u.plan.zag.prz.").
3. Decyzją z dnia [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł.. Inwestycja obejmująca budowę domu mieszkalnego, planowana przez stronę na działkach nr [...] i [...], wymagała ustalenia warunków zabudowy. Nowa zabudowa musi odpowiadać już istniejącej zabudowie sąsiedniej działki zabudowanej, zarówno pod względem urbanistycznym (kontynuacja funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, linii zabudowy i intensywności wykorzystania terenu) i architektonicznym (gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych).
Zamierzone przez T. D. budownictwo mieszkaniowe było zbliżone do istniejącej już zabudowy działek dostępnych z drogi publicznej ul. [...], ale nie zachowało istniejącej linii zabudowy, gdyż zostało zaplanowane w odległości ok. 180 m od ulicy.
W ocenie organu możliwość innego wyznaczenia linii zabudowy istnieje jedynie pod warunkiem, że wynika to z przeprowadzonej analizy. Ta natomiast, zarówno w części opisowej, jaki i graficznej, wskazała na istnienie wzdłuż ul. [...] zabudowy zagrodowej lokowanej w odległości nie większej niż 50 m od ulicy. Projektowany budynek usytuowany w odległości około 180 m od drogi, poważnie naruszałby utrwaloną linię zabudowy i w sposób rażący wyłamywałby się z otoczenia. Dlatego taki budynek nie spełnił wymogu tzw. dobrego sąsiedztwa (art.61 ust.1 pkt 1 u.plan.zag.prz.).
Równocześnie nie zaistniały przesłanki dla ewentualnego wyłączenia zasady dobrego sąsiedztwa (art.61 ust.4 u.plan.zag.prz.). Warunku tego nie stosuje się mianowicie, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Według pisma Urzędu Statystycznego w Ł. z dnia 9 maja 2006r. znak: [...], przeciętna powierzchnia gospodarstwa rolnego w Ł. w dniu 20 maja 2002 r. wynosiła 3,2 ha, natomiast powierzchnia działek objętych wnioskiem T. D. obejmowała łącznie jedynie [...] ha czyli była znacznie mniejsza niż wymieniona średnia.
4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi T. D. zarzucił organowi administracyjnemu II. instancji naruszenie art.6 ust.2 pkt.1 oraz art.2 pkt 1 u.plan.zag.prz. Zaskarżona decyzja nie uwzględnia wszystkich uwarunkowań i wymagań, w szczególności funkcjonalnych oraz gospodarczo-społecznych.
5. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł sprzeczność z prawem zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej w I. instancji.
Organ administracyjny może wydać decyzję o warunkach zabudowy, jeżeli co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy (art.61 ust.1 pkt 1 u.plan.zag.prz.). Projektowana zabudowa powinna kontynuować funkcje, parametry, cechy i wskaźniki zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Możliwe jest wydanie dla nowej inwestycji decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli będzie ona kontynuacją dotychczasowych funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz dotychczasowego sposobu zagospodarowania terenu, jak również — gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu.
Prawodawca posługuje się dwoma terminami: "linia zabudowy" oraz "obowiązująca linia nowej zabudowy" (art.61 ust.1 pkt 1 u.plan.zag.prz. i § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, Dz.U. nr 164, poz.1588, powoływane w dalszym ciągu niniejszego uzasadnienia jako "rozp.br.pl.). "Obowiązującą linię nowej zabudowy" na działce objętej wnioskiem wyznacza się jako przedłużenie linii istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich (§ 4 ust.1 rozp.br.pl.). "Linią zabudowy" jest linia powstała z przedłużenia istniejącej już zabudowy, w części najbardziej zbliżonej do drogi publicznej, wyznaczającą odległość zabudowań od pasa drogowego. Linia ta jest granicą terenu potencjalnych inwestycji, w tej części nieruchomości inwestora, która znajduje się po przeciwnej stronie linii zabudowy niż pas drogowy. Do inwestora należy określenie lokalizacji planowanej inwestycji na terenie jego nieruchomości. Wydanie zatem decyzji o warunkach zabudowy winno być możliwe dla każdej inwestycji, która nie przekracza linii zabudowy wyznaczonej w oparciu o istniejącą zabudowę.
"Obowiązującej linii zabudowy" nie należy utożsamiać z linią, wzdłuż której może być realizowana nowa zabudowa. Organy administracyjne obu instancji nieprawidłowo interpretują termin "linia zabudowy" i dlatego nieprawidłowa była odmowa wydania decyzji o warunkach zabudowy. Linia zabudowy nie jest obszarem, przebiegającym wzdłuż nieruchomości inwestora i wyznaczonym przez istniejącą już zabudowę działek sąsiednich, na którym może być zlokalizowana nowa zabudowa. Takie ograniczenia w możliwości zabudowy nieruchomości musiałyby być wyraźnie ustalone przez prawo, a przepisu o takiej treści nie ma ani w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ani w wykonawczym rozporządzeniu. Wymagana zatem przepisem ustawy kontynuacja Linia dotychczasowej zabudowy jest zachowana (zgodnie z art.61 ust.1 u.plan.zag.prz., jeżeli linia ta nie została przekroczona przy planowaniu nowej zabudowy.
6. Skargą kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. domaga się uchylenia wyroku w całości i oddalenia skargi strony, bądź uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego tj.
a) art.61 ust.1 pkt 1 w zw. z art.1 ust.1 pkt 2 i ust.2 pkt 1 u.plan.zag.prz. poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy winno być możliwe dla każdej inwestycji, która nie przekracza nieprzekraczalnej linii zabudowy, wyznaczonej w oparciu o istniejącą zabudowę,
b) art.61 ust.1 pkt 1 i ust.6 u.plan.zag.prz. w związku z § 4 rozp.br.pl., poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż pojęcia: "linia zabudowy" z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i "obowiązującej linii zabudowy" z rozporządzenia w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczącej nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wymagają szczególnej wykładni, bowiem odróżnić należy sposób wyznaczenia linii zabudowy od samego pojęcia linia zabudowy;
Skarga kasacyjna zawiera też zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.
a) art.145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153. poz.1270 ze zm., dalej "P.p.s.a. "), polegające na braku wyraźnego wskazania normy prawa materialnego, którą organ naruszył i na czym naruszenie to polegało, a w konsekwencji uchylenie zgodnych z prawem decyzji,
b) art.141 § 4 P.p.s.a. przez pominięcie wskazań, co do dalszego postępowania jak i wydanie wyroku, którego uzasadnienie jest nieczytelne, niespójne, bez wskazania, którą zasadę wykładni zastosowano.
Błędnie zinterpretował Sąd zasady stosowania pojęcia "linia zabudowy" w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy (art.61 ust.1 pkt 1 u.plan.zag.prz.). Pierwszą przesłanką konieczną dla wydania decyzji o warunkach zabudowy jest zasada tzw. "dobrego sąsiedztwa" (art.61 ust.1 pkt 1 u.plan.zag.prz.). Na działce sąsiedniej, dostępnej z tej samej drogi publicznej, musi istnieć zabudowa i cechy obiektów już istniejących determinują cechy planowanego budynku. Nowa zabudowa musi być dostosowana do zastanej zabudowy w obszarze analizowanym, jej cech i parametrów urbanistycznych (zagospodarowania terenu) i architektonicznych (ukształtowania wzniesionych obiektów). Obowiązującą linię nowej zabudowy na działce objętej wnioskiem wyznacza się jako przedłużenie linii istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich. (§ 4 ust.1 rozp.br.pl.)
Sąd I instancji uznając, iż planowana przez stronę zabudowa może być realizowana w pasie 180 m od drogi publicznej, (gdy zabudowa działek sąsiednich znajduje się w odległości 50 m od drogi) całkowicie pominął wymagania ładu przestrzennego i pominął istniejącą zabudowę, czym naruszył art.61 ust.1 pkt 1 w zw. z art.1 ust.1 pkt 2 i ust.2 pkt 1 u.plan.zag.prz.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
I. Proceduralne zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie.
Twierdzenie przez skarżącego, że wyrok Sądu I instancji nie wskazuje normy prawa materialnego, którą naruszył organ administracyjny i na czym naruszenie to polegało - jest oczywiście bezzasadne. Skarga kasacyjna jest bowiem polemiką ze stanowiskiem Sądu na temat treści art.61 u.plan.zag.prz. i § 4 rozp.br.pl. Sąd wskazał na błędy organów administracyjnych w interpretacji tych przepisów, a to oznacza, że właśnie te przepisy prawa materialnego zostały naruszone przy wydawaniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I. instancji.
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. (art.170 P.p.s.a.). Dlatego organ administracyjny ponownie przeprowadza postępowanie administracyjne w zakresie koniecznym dla zastosowania wiążącej wykładni zawartej w prawomocnym wyroku.
II. Zasadnicze znaczenie dla załatwienia skargi kasacyjnej, wniesionej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., ma ocena zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, tj. przyjęcia, że
a) wydanie decyzji o warunkach zabudowy winno być możliwe dla każdej inwestycji, która nie przekracza nieprzekraczalnej linii zabudowy, wyznaczonej w oparciu o istniejącą zabudowę, co SKO uznało za sprzeczne z art.61 ust.1 pkt 1 w zw. z art.1 ust.1 pkt 2 i ust.2 pkt 1 u.plan.zag.prz.,
b) pojęcia: "linia zabudowy" z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz "obowiązująca linii zabudowy" z rozporządzenia w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczącej nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wymagają szczególnej wykładni, co w ocenie SKO było sprzeczne z art.61 ust.1 pkt 1 i ust.6 u.plan.zag.prz. w związku z § 4 rozp.br.pl.
Nie ma sporu między T. D. a organami administracyjnymi, że na terenie zabudowanym obowiązuje t.zw zasada dobrego sąsiedztwa (art.61 ust.1 pkt 1 u.plan.zag.prz.), a zaskarżona decyzja musi przestrzegaz zasad wyznaczania "linii zabudowy" (art.61 ust.1 pkt 1 u.plan.zag.prz. i § 4 rozp.br.pl.). Sporna okazała się szczegółowa treść tego ostatniego pojęcia i skutki jej wyznaczenia. .
III. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma oparcia w prawie stanowisko organów administracyjnych, że "linia zabudowy" jest obszarem dozwolonej zabudowy. Clara non interpretanda sunt. Brzmienie § 4 ust.1 i 3 rozp.br.pl. nie pozostawia żadnych wątpliwości, że obowiązującą linię nowej zabudowy na działce objętej wnioskiem wyznacza się jako przedłużenie linii istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich. Jeżeli linia istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich przebiega tworząc uskok, wówczas obowiązującą linię nowej zabudowy ustala się jako kontynuację linii zabudowy tego budynku, który znajduje się w większej odległości od pasa drogowego." Nie można mieć wątpliwości że prawodawca mówi o granicy, a nie – o jakimkolwiek obszarze. Ogólne (normatywne) pojęcie linii zabudowy staje się "obowiązującą linią nowej zabudowy" w zakresie określonym w konkretnej decyzji o warunkach zabudowy.
Wbrew twierdzeniu organów administracyjnych linia zabudowy nie jest jedyną linią, wzdłuż której mogą być wzniesione frontony budynków, lecz jedynie granicą tej części nieruchomości inwestora, która znajduje się po przeciwnej stronie linii zabudowy niż pas drogowy terenu. Linia ta wyznacza maksymalne zbliżenie budynku do pasa drogowego. Linia zabudowy (linia regulacyjna) w rozumieniu § 1 pkt 1 w zw z § 4 ust.1 i 3 rozp.br.pl. określa więc nieprzekraczalną granicę terenu potencjalnych inwestycji, znajdującego się po przeciwnej stronie linii zabudowy niż pas drogowy. Jest to zaledwie granica obszaru, ale niekoniecznie linia, do której budynki muszą przylegać. Budynki mogą pozostawać w zróżnicowanej relacji przestrzennej (odległości) do linii zabudowy.
Natomiast już do inwestora należy precyzyjne określenie lokalizacji inwestycji na jego nieruchomości. Wydanie zatem decyzji o warunkach zabudowy winno być możliwe dla każdej inwestycji, która nie przekracza linii zabudowy wyznaczonej w oparciu o istniejącą zabudowę. Tylko taka interpretacja art.61 u.plan.zag.prz. w zw. z § 4 rozp.br.pl. baje się pogodzić z art.34 ust.3 Prawa budowlanego oraz § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz.690 ze zm.).
Na etapie ustalania warunków zabudowy organ nie ma kompetencji do ustalania odległości, jaka będzie dzieliła budynek wnioskującego inwestora od granicy z sąsiednią działką. Kwestia ta jest natomiast przedmiotem postępowania w sprawie pozwolenia na budowę i w tym postępowaniu wnioskodawca obowiązany jest szczegółowo wskazać charakterystykę inwestycji, w tym jej dokładną lokalizację.
Z jednej strony wyznaczony jest przedmiot postępowania w sprawie warunków zabudowy. W postępowaniu tego rodzaju organ bada w szczególności czy co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu, czy teren ma dostęp do drogi publicznej, czy istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego (art.61 ust.1 u.plan.zag.prz.). W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ określa w decyzji o warunkach zabudowy wymagania dotyczące nowej zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym wymagania dotyczące ustalania linii zabudowy; wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu; szerokości elewacji frontowej; wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki; geometrii dachu (§ 1 rozp.br.pl.). W celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy (§ 3. ust.1. rozp.br.pl.).
Zupełnie inaczej ustawa definiuje przedmiot postępowania w sprawie pozwolenia na roboty budowlane. Projekt budowlany podlega zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę (art.34 ust.4 Prawa budowlanego). Projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art.34 ust.1 Prawa budowlanego). § 12 rozporządzenia wyznacza w szczególności minimalną odległość budynku na działce budowlanej od od granicy z sąsiednią działką budowlaną (ust.1), ustala przesłanki dopuszczalności zmniejszenia tej odległości do 1,5 m (ust.3).
Powyższe porównanie dwóch uregulowań wskazuje na odrębność granic przedmiotowych każdego z tych postępowań administracyjnych, czemu odpowiada – odrębność właściwości organów prowadzących każde z tych postępowań. Granice te nie mogą być zmieniane przez organy ani z urzędu, ani na wniosek strony. Organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej (art.19 K.p.a.). Organ orzekający o ustaleniu warunków zabudowy nie może naruszać kompetencji organu powołanego do udzielania pozwolenia na budowę, do którego należy wszechstronna ocena, czy projektowany obiekt odpowiada warunkom wynikającym z Prawa budowlanego oraz przepisów szczególnych (zob. uchwała NSA z dnia 25 listopada 1996r., OPK 22/ 96; wyroki WSA w Warszawie z 31 maja 2005r., IV SA/ Wa 905/ 04 i z 24 sierpnia 2005r., IV SA/ Wa 252/ 05).
Konsekwencją powyższych rozróżnień normatywnych jest reguła, że w odniesieniu do tego samego terenu decyzję o warunkach zabudowy można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy, doręczając odpis decyzji do wiadomości pozostałym wnioskodawcom i właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości. Decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Informację tej treści zamieszcza się w decyzji. (art.63 ust.1 i 2 u.plan.zag.prz.). Dlatego nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, jakoby art.61 u.plan.zag.prz. wykluczał obowiązek wydania decyzji o warunkach zabudowy dla każdej inwestycji, która nie przekracza nieprzekraczalnej linii zabudowy, wyznaczonej w oparciu o istniejącą zabudowę.
Obok błędnego rozumienia "linii zabudowy" drugim kluczowym błędem skarżącego jest nieprawidłowe rozumienie granicy między dwoma oddzielnymi i odmiennymi postępowaniami administracyjnymi, z których jedno zmierza do wydania decyzji o warunkach zabudowy (art.61 ust.1 u.plan.zag.prz.), a drugie – decyzji o pozwoleniu na budowę (art.28 i nast. Prawa budowlanego).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art.184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI