II OSK 788/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-07-04
NSAAdministracyjneŚredniansa
wymeldowanieeksmisjaewidencja ludnościpobyt stałyprawo administracyjneNSAskarga kasacyjnastan faktycznystan prawny

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie o wymeldowanie, potwierdzając, że eksmisja stanowi podstawę do wymeldowania, nawet jeśli osoba nadal odwiedza dzieci i przechowuje rzeczy w lokalu.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej C. P. od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił jego skargę na decyzję o wymeldowaniu. Sąd I instancji uznał, że eksmisja z lokalu na mocy prawomocnego wyroku sądu cywilnego spełnia przesłankę opuszczenia miejsca stałego pobytu, wymaganą do wymeldowania. Skarżący argumentował, że nie opuścił lokalu trwale, gdyż nadal mieszka w tej samej miejscowości, odwiedza dzieci i przechowuje tam swoje rzeczy. NSA oddalił skargę, podkreślając, że eksmisja jest równoznaczna z ustaniem pobytu w lokalu, a przepisy ustawy o ewidencji ludności nie wymagają zerwania kontaktów z rodziną ani wyprowadzki z miejscowości.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną C. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który utrzymał w mocy decyzję o wymeldowaniu skarżącego z lokalu. Podstawą decyzji o wymeldowaniu był art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowi, że można wymeldować osobę, która opuściła miejsce stałego pobytu. Sąd I instancji oparł się na fakcie, że skarżący został eksmitowany z lokalu na mocy prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego, co uznał za równoznaczne z opuszczeniem lokalu. Sąd administracyjny nie badał przyczyn eksmisji, opierając się na związaniu wyrokiem sądu cywilnego (art. 365 § 1 kpc). Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucał naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że opuszczenie lokalu nie było trwałe, ponieważ nadal mieszka w tej samej miejscowości, odwiedza dzieci i przechowuje tam swoje rzeczy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami ustawy o ewidencji ludności, kluczowe jest opuszczenie miejsca stałego pobytu i niedopełnienie obowiązku wymeldowania. Wykonanie eksmisji komorniczej jest jednoznaczne z ustaniem pobytu w lokalu. NSA nie podzielił argumentacji skarżącego, że trwałe opuszczenie wymaga zerwania wszelkich kontaktów z rodziną i wyprowadzki z miejscowości. Sąd wskazał, że celem postępowania jest zapewnienie zgodności ewidencji ludności ze stanem faktycznym, a skoro skarżący od daty eksmisji nie zamieszkuje w lokalu, konieczne jest doprowadzenie do zgodności danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym. Sąd nie orzekał o kosztach zastępstwa procesowego z urzędu, wskazując, że wniosek w tym zakresie powinien być skierowany do WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wykonanie eksmisji komorniczej jest równoznaczne z ustaniem pobytu skarżącego w spornym lokalu i stanowi podstawę do wymeldowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy o ewidencji ludności wymagają jedynie opuszczenia miejsca stałego pobytu i niedopełnienia obowiązku wymeldowania. Wykonanie eksmisji komorniczej spełnia przesłankę opuszczenia lokalu, a sąd administracyjny nie bada przyczyn eksmisji, opierając się na związaniu wyrokiem sądu cywilnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.e.l. art. 15 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wykonanie eksmisji jest równoznaczne z ustaniem pobytu.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA.

Pomocnicze

u.e.l. art. 10 § ust. 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Pobyt stały oznacza zamieszkiwanie w danej miejscowości z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania i koncentracji spraw życiowych.

u.e.l. art. 6 § ust. 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Pobyt stały oznacza zamieszkiwanie w danej miejscowości z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania i koncentracji spraw życiowych.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Prawomocny wyrok sądu wiąże nie tylko strony, ale także inne sądy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Eksmisja komornicza jest równoznaczna z ustaniem pobytu w lokalu. Przepisy ustawy o ewidencji ludności nie wymagają zerwania kontaktów z rodziną ani wyprowadzki z miejscowości dla stwierdzenia trwałego opuszczenia lokalu.

Odrzucone argumenty

Opuszczenie lokalu nie było trwałe, ponieważ skarżący nadal mieszka w tej samej miejscowości, odwiedza dzieci i przechowuje tam swoje rzeczy.

Godne uwagi sformułowania

wykonanie eksmisji jest równoznaczne z ustaniem pobytu skarżącego w spornym lokalu nie jest konieczne zerwanie jakichkolwiek kontaktów z rodziną i wyprowadzenie się z danej miejscowości istotą postępowania w niniejszej sprawie jest zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu

Skład orzekający

Bożena Walentynowicz

przewodniczący

Zofia Flasińska

sprawozdawca

Andrzej Gliniecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'opuszczenie miejsca stałego pobytu' w kontekście eksmisji i wymeldowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji eksmisji komorniczej i przepisów ustawy o ewidencji ludności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu wymeldowania po eksmisji, pokazując praktyczne zastosowanie przepisów administracyjnych i ich związek z prawem cywilnym.

Czy eksmisja oznacza automatyczne wymeldowanie? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 788/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-05-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki
Bożena Walentynowicz /przewodniczący/
Zofia Flasińska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Sygn. powiązane
II SA/Ke 669/05 - Wyrok WSA w Kielcach z 2006-03-02
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 87 poz 960
art. 15 ust. 2
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędziowie sędzia NSA Zofia Flasińska ( spr.) sędzia NSA Andrzej Gliniecki Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej C. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 2 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Ke 669/05 w sprawie ze skargi C. P. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 2 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę C. P. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania.
Uzasadniając swoje rozstrzygniecie Sąd I instancji podniósł, iż podstawę prawną decyzji o wymeldowaniu strony stanowi art. 15 ust 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 roku Nr.87 poz.960). Przepis ten wymaga - dla wymeldowania określonej osoby z pobytu stałego - zaistnienie przesłanki opuszczenia przez tą osobę lokalu. Wiążę się to z faktem, iż zameldowanie pełni wyłącznie funkcje ewidencji umożliwiającą określenie, gdzie kto mieszka.
Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż skarżący, na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w S., sygn. akt [...], został eksmitowany w dniu [...] przez organ do tego uprawniony tj. Komornika Rewiru [...] Sądu Rejonowego w S. Tym samym została spełniona przesłanka art. 15 ust 2 powołanej ustawy.
Sąd I instancji podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku V SA 234/00 (Lex 80641), zgodnie z którym sąd administracyjny nie może uzależniać wymeldowania od okoliczności, które spowodowały wystąpieniem z powództwem o eksmisję, a wyrok eksmitujący wiąże na podstawie art. 365 § 1 kpc nie tylko sąd, który go wydał, ale także inne sądy.
Powoływanie się skarżącego w skardze, że nie posiada on prawa do lokalu socjalnego nie uzasadnia, zdaniem Sądu I instancji, wniosku, że zaskarżona decyzja narusza prawo.
Na powyższy wyrok skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiódł C. P. reprezentowany przez pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego tj. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez przyjęcie, iż skarżący opuścił miejsce stałego pobytu w lokalu przy ul. [...] w S. podczas gdy skarżący uważa, że opuszczenie przez niego przedmiotowego lokalu nie jest trwałe.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż zastosowanie względem C. P. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jest dalece krzywdzącym dla skarżącego. Wskutek eksmisji musiał on bowiem opuścić przedmiotowy lokal jednakże nie można powiedzieć, iż jest to stan trwały. Skarżący nie wyprowadził się bowiem z S. Cały czas, mieszka i pracuje w S. Ponadto do miejsca, z którego został eksmitowany przychodzi odwiedzać swoje dzieci. W komórce znajdującej się na terenie posesji, z której został eksmitowany są cały czas rzeczy należące do niego i skarżący również przychodzi tam, jeżeli któraś z tych rzeczy jest mu potrzebna. Nadto skarżący w związku z decyzją o wymeldowaniu nie może podawać stałego adresu do korespondencji. W tym celu korzysta z adresu znajomych u których aktualnie zamieszkuje. O trwałym opuszczeniu przez skarżącego miejsca zamieszkania można mówić w sytuacji, gdyby na stałe wyjechał z S., nie utrzymywał żadnych kontaktów z rodziną, w tym ze swoimi dziećmi oraz byłą żoną oraz, gdyby zabrał wszystkie swoje rzeczy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania A. P. wskazała, iż skarżący od dnia eksmisji, czyli od [...] nie pobierał rzeczy pozostawionych przez komornika na jej posesji. Nadal komórka jest zaplombowana oryginalnymi pieczęciami komorniczymi. Skarżący odwiedza dzieci raz lub dwa razy w miesiącu, gdyż nie został pozbawiony praw rodzicielskich. Dodatkowo A. P. podniosła, iż dom, w którym mieszka, został jej przekazany aktem notarialnym przez matkę - umową darowizny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zatem podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwana dalej: P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), zgodnie z którym, organ gminy na wniosek strony lub z urzędu wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Stosownie do art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2001 r. sygn. akt V SA 1496/00 - LEX nr 54454).
W ustalonym stanie faktycznym sprawy nie można skutecznie zarzucać, iż Sąd I instancji naruszył przepis art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy.
Bezsporne jest, iż w dniu [...] została wykonana wobec skarżącego eksmisja z lokalu przy ul. [...] w S. przez Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w S. C. P. nie zamieszkuje zatem od tej daty w spornym lokalu, co potwierdzają zarówno sąsiedzi przesłuchani w toku postępowania administracyjnego, jak również fakt ten wynika z przeprowadzonej w dniu [...] kontroli meldunkowej pod wskazanym adresem. Okoliczności tych nie kwestionuje również sam skarżący, który przyznał, iż przy ul. [...] przebywa sporadycznie, albowiem w przedmiotowym lokalu zamieszkują jego dzieci, które odwiedza. Nadto skarżący bywa na terenie posesji bowiem w komórce na podwórku znajdują się jego rzeczy przeniesione tam w dniu eksmisji przez Komornika.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, iż w sprawach, w których przeprowadzona była egzekucja komornicza, wykonanie eksmisji jest równoznaczne z ustaniem pobytu skarżącego w spornym lokalu (zob. wyrok NSA z dnia 4 października 2007 r. sygn. akt II OSK 519/07).
W skardze kasacyjnej skarżący wywodzi, iż trwałe opuszczenie przedmiotowego lokalu mogłoby mieć miejsce tylko w sytuacji, gdyby skarżący opuścił S. i nie utrzymywał żadnych kontaktów z byłą żoną i z dziećmi. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela takiego stanowiska. Przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wyraźnie wskazują przesłanki wymeldowania, tj. opuszczenie miejsca stałego lub czasowego pobytu (lokalu) oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. A zatem nie jest konieczne zerwanie jakichkolwiek kontaktów z rodziną i wyprowadzenie się z danej miejscowości. Rzeczywiście wymeldowanie niesie za sobą pewne niedogodności, o których wspomina skarżący w skardze kasacyjnej, jednakże nie mogą one stanowić podstawy jej uwzględnienia.
Trzeba bowiem pamiętać, iż istotą postępowania w niniejszej sprawie jest zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu C. P. Skoro skarżący od 2003 r. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu konieczne było doprowadzenie do stanu, w którym zapis ewidencji będzie odpowiadał stanowi faktycznemu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
W odniesieniu do wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu, Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł, albowiem przepisy art. 209 i 210 ustawy P.p.s.a. mają zastosowanie tylko co do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną ze środków Skarbu Państwa, przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny – art. 258-560 ustawy P.p.s.a. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie i ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348), pełnomocnik powinien złożyć Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu stosowne oświadczenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI