II OSK 788/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie o wymeldowanie, potwierdzając, że eksmisja stanowi podstawę do wymeldowania, nawet jeśli osoba nadal odwiedza dzieci i przechowuje rzeczy w lokalu.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej C. P. od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił jego skargę na decyzję o wymeldowaniu. Sąd I instancji uznał, że eksmisja z lokalu na mocy prawomocnego wyroku sądu cywilnego spełnia przesłankę opuszczenia miejsca stałego pobytu, wymaganą do wymeldowania. Skarżący argumentował, że nie opuścił lokalu trwale, gdyż nadal mieszka w tej samej miejscowości, odwiedza dzieci i przechowuje tam swoje rzeczy. NSA oddalił skargę, podkreślając, że eksmisja jest równoznaczna z ustaniem pobytu w lokalu, a przepisy ustawy o ewidencji ludności nie wymagają zerwania kontaktów z rodziną ani wyprowadzki z miejscowości.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną C. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który utrzymał w mocy decyzję o wymeldowaniu skarżącego z lokalu. Podstawą decyzji o wymeldowaniu był art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowi, że można wymeldować osobę, która opuściła miejsce stałego pobytu. Sąd I instancji oparł się na fakcie, że skarżący został eksmitowany z lokalu na mocy prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego, co uznał za równoznaczne z opuszczeniem lokalu. Sąd administracyjny nie badał przyczyn eksmisji, opierając się na związaniu wyrokiem sądu cywilnego (art. 365 § 1 kpc). Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucał naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że opuszczenie lokalu nie było trwałe, ponieważ nadal mieszka w tej samej miejscowości, odwiedza dzieci i przechowuje tam swoje rzeczy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami ustawy o ewidencji ludności, kluczowe jest opuszczenie miejsca stałego pobytu i niedopełnienie obowiązku wymeldowania. Wykonanie eksmisji komorniczej jest jednoznaczne z ustaniem pobytu w lokalu. NSA nie podzielił argumentacji skarżącego, że trwałe opuszczenie wymaga zerwania wszelkich kontaktów z rodziną i wyprowadzki z miejscowości. Sąd wskazał, że celem postępowania jest zapewnienie zgodności ewidencji ludności ze stanem faktycznym, a skoro skarżący od daty eksmisji nie zamieszkuje w lokalu, konieczne jest doprowadzenie do zgodności danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym. Sąd nie orzekał o kosztach zastępstwa procesowego z urzędu, wskazując, że wniosek w tym zakresie powinien być skierowany do WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wykonanie eksmisji komorniczej jest równoznaczne z ustaniem pobytu skarżącego w spornym lokalu i stanowi podstawę do wymeldowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy ustawy o ewidencji ludności wymagają jedynie opuszczenia miejsca stałego pobytu i niedopełnienia obowiązku wymeldowania. Wykonanie eksmisji komorniczej spełnia przesłankę opuszczenia lokalu, a sąd administracyjny nie bada przyczyn eksmisji, opierając się na związaniu wyrokiem sądu cywilnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.e.l. art. 15 § ust. 2
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wykonanie eksmisji jest równoznaczne z ustaniem pobytu.
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania przez NSA.
Pomocnicze
u.e.l. art. 10 § ust. 1
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Pobyt stały oznacza zamieszkiwanie w danej miejscowości z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania i koncentracji spraw życiowych.
u.e.l. art. 6 § ust. 1
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Pobyt stały oznacza zamieszkiwanie w danej miejscowości z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania i koncentracji spraw życiowych.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Prawomocny wyrok sądu wiąże nie tylko strony, ale także inne sądy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Eksmisja komornicza jest równoznaczna z ustaniem pobytu w lokalu. Przepisy ustawy o ewidencji ludności nie wymagają zerwania kontaktów z rodziną ani wyprowadzki z miejscowości dla stwierdzenia trwałego opuszczenia lokalu.
Odrzucone argumenty
Opuszczenie lokalu nie było trwałe, ponieważ skarżący nadal mieszka w tej samej miejscowości, odwiedza dzieci i przechowuje tam swoje rzeczy.
Godne uwagi sformułowania
wykonanie eksmisji jest równoznaczne z ustaniem pobytu skarżącego w spornym lokalu nie jest konieczne zerwanie jakichkolwiek kontaktów z rodziną i wyprowadzenie się z danej miejscowości istotą postępowania w niniejszej sprawie jest zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu
Skład orzekający
Bożena Walentynowicz
przewodniczący
Zofia Flasińska
sprawozdawca
Andrzej Gliniecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'opuszczenie miejsca stałego pobytu' w kontekście eksmisji i wymeldowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji eksmisji komorniczej i przepisów ustawy o ewidencji ludności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wymeldowania po eksmisji, pokazując praktyczne zastosowanie przepisów administracyjnych i ich związek z prawem cywilnym.
“Czy eksmisja oznacza automatyczne wymeldowanie? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 788/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-07-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-05-14 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Gliniecki Bożena Walentynowicz /przewodniczący/ Zofia Flasińska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6050 Obowiązek meldunkowy Hasła tematyczne Ewidencja ludności Sygn. powiązane II SA/Ke 669/05 - Wyrok WSA w Kielcach z 2006-03-02 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2001 nr 87 poz 960 art. 15 ust. 2 Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędziowie sędzia NSA Zofia Flasińska ( spr.) sędzia NSA Andrzej Gliniecki Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej C. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 2 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Ke 669/05 w sprawie ze skargi C. P. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 2 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę C. P. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania. Uzasadniając swoje rozstrzygniecie Sąd I instancji podniósł, iż podstawę prawną decyzji o wymeldowaniu strony stanowi art. 15 ust 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 roku Nr.87 poz.960). Przepis ten wymaga - dla wymeldowania określonej osoby z pobytu stałego - zaistnienie przesłanki opuszczenia przez tą osobę lokalu. Wiążę się to z faktem, iż zameldowanie pełni wyłącznie funkcje ewidencji umożliwiającą określenie, gdzie kto mieszka. Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż skarżący, na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w S., sygn. akt [...], został eksmitowany w dniu [...] przez organ do tego uprawniony tj. Komornika Rewiru [...] Sądu Rejonowego w S. Tym samym została spełniona przesłanka art. 15 ust 2 powołanej ustawy. Sąd I instancji podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku V SA 234/00 (Lex 80641), zgodnie z którym sąd administracyjny nie może uzależniać wymeldowania od okoliczności, które spowodowały wystąpieniem z powództwem o eksmisję, a wyrok eksmitujący wiąże na podstawie art. 365 § 1 kpc nie tylko sąd, który go wydał, ale także inne sądy. Powoływanie się skarżącego w skardze, że nie posiada on prawa do lokalu socjalnego nie uzasadnia, zdaniem Sądu I instancji, wniosku, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Na powyższy wyrok skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiódł C. P. reprezentowany przez pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego tj. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez przyjęcie, iż skarżący opuścił miejsce stałego pobytu w lokalu przy ul. [...] w S. podczas gdy skarżący uważa, że opuszczenie przez niego przedmiotowego lokalu nie jest trwałe. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż zastosowanie względem C. P. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jest dalece krzywdzącym dla skarżącego. Wskutek eksmisji musiał on bowiem opuścić przedmiotowy lokal jednakże nie można powiedzieć, iż jest to stan trwały. Skarżący nie wyprowadził się bowiem z S. Cały czas, mieszka i pracuje w S. Ponadto do miejsca, z którego został eksmitowany przychodzi odwiedzać swoje dzieci. W komórce znajdującej się na terenie posesji, z której został eksmitowany są cały czas rzeczy należące do niego i skarżący również przychodzi tam, jeżeli któraś z tych rzeczy jest mu potrzebna. Nadto skarżący w związku z decyzją o wymeldowaniu nie może podawać stałego adresu do korespondencji. W tym celu korzysta z adresu znajomych u których aktualnie zamieszkuje. O trwałym opuszczeniu przez skarżącego miejsca zamieszkania można mówić w sytuacji, gdyby na stałe wyjechał z S., nie utrzymywał żadnych kontaktów z rodziną, w tym ze swoimi dziećmi oraz byłą żoną oraz, gdyby zabrał wszystkie swoje rzeczy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania A. P. wskazała, iż skarżący od dnia eksmisji, czyli od [...] nie pobierał rzeczy pozostawionych przez komornika na jej posesji. Nadal komórka jest zaplombowana oryginalnymi pieczęciami komorniczymi. Skarżący odwiedza dzieci raz lub dwa razy w miesiącu, gdyż nie został pozbawiony praw rodzicielskich. Dodatkowo A. P. podniosła, iż dom, w którym mieszka, został jej przekazany aktem notarialnym przez matkę - umową darowizny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zatem podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwana dalej: P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), zgodnie z którym, organ gminy na wniosek strony lub z urzędu wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Stosownie do art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2001 r. sygn. akt V SA 1496/00 - LEX nr 54454). W ustalonym stanie faktycznym sprawy nie można skutecznie zarzucać, iż Sąd I instancji naruszył przepis art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy. Bezsporne jest, iż w dniu [...] została wykonana wobec skarżącego eksmisja z lokalu przy ul. [...] w S. przez Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w S. C. P. nie zamieszkuje zatem od tej daty w spornym lokalu, co potwierdzają zarówno sąsiedzi przesłuchani w toku postępowania administracyjnego, jak również fakt ten wynika z przeprowadzonej w dniu [...] kontroli meldunkowej pod wskazanym adresem. Okoliczności tych nie kwestionuje również sam skarżący, który przyznał, iż przy ul. [...] przebywa sporadycznie, albowiem w przedmiotowym lokalu zamieszkują jego dzieci, które odwiedza. Nadto skarżący bywa na terenie posesji bowiem w komórce na podwórku znajdują się jego rzeczy przeniesione tam w dniu eksmisji przez Komornika. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, iż w sprawach, w których przeprowadzona była egzekucja komornicza, wykonanie eksmisji jest równoznaczne z ustaniem pobytu skarżącego w spornym lokalu (zob. wyrok NSA z dnia 4 października 2007 r. sygn. akt II OSK 519/07). W skardze kasacyjnej skarżący wywodzi, iż trwałe opuszczenie przedmiotowego lokalu mogłoby mieć miejsce tylko w sytuacji, gdyby skarżący opuścił S. i nie utrzymywał żadnych kontaktów z byłą żoną i z dziećmi. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela takiego stanowiska. Przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wyraźnie wskazują przesłanki wymeldowania, tj. opuszczenie miejsca stałego lub czasowego pobytu (lokalu) oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. A zatem nie jest konieczne zerwanie jakichkolwiek kontaktów z rodziną i wyprowadzenie się z danej miejscowości. Rzeczywiście wymeldowanie niesie za sobą pewne niedogodności, o których wspomina skarżący w skardze kasacyjnej, jednakże nie mogą one stanowić podstawy jej uwzględnienia. Trzeba bowiem pamiętać, iż istotą postępowania w niniejszej sprawie jest zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu C. P. Skoro skarżący od 2003 r. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu konieczne było doprowadzenie do stanu, w którym zapis ewidencji będzie odpowiadał stanowi faktycznemu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. W odniesieniu do wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu, Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł, albowiem przepisy art. 209 i 210 ustawy P.p.s.a. mają zastosowanie tylko co do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną ze środków Skarbu Państwa, przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny – art. 258-560 ustawy P.p.s.a. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie i ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348), pełnomocnik powinien złożyć Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu stosowne oświadczenie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI