II OSK 786/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-11-10
NSAbudowlaneWysokansa
drogi ekspresowelokalizacja inwestycjiMOPzjazdyprawo administracyjneprawo budowlanedrogi publiczneustawa o drogach krajowychNSA

NSA oddalił skargi kasacyjne dotyczące ustalenia lokalizacji drogi ekspresowej S7, uznając, że prawo nie gwarantuje indywidualnych zjazdów dla wszystkich właścicieli nieruchomości.

Sprawa dotyczyła skarg kasacyjnych wniesionych od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Infrastruktury ustalającą lokalizację drogi ekspresowej S7. Skarżący domagali się urządzenia kompleksowego Miejsca Obsługi Podróżnych (MOP) z bezpośrednim dostępem do drogi ekspresowej, argumentując to interesem gospodarczym. NSA oddalił skargi, stwierdzając, że ustawa o drogach krajowych nie przewiduje możliwości ingerencji innych podmiotów w postępowanie dotyczące ustalenia lokalizacji drogi, a prawo nie gwarantuje indywidualnych zjazdów dla wszystkich właścicieli nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Infrastruktury ustalającą lokalizację drogi ekspresowej S7. Skarżący, w tym właściciele motelu i gospodarstwa rolnego, domagali się urządzenia kompleksowego Miejsca Obsługi Podróżnych (MOP) z bezpośrednim dostępem do drogi ekspresowej, argumentując to interesem gospodarczym i utratą środków do życia. Minister Infrastruktury uznał, że zarzuty odwołań nie zasługują na uwzględnienie, wskazując na przeszkody faktyczne i prawne uniemożliwiające urządzenie bezpośredniego zjazdu dla wszystkich zainteresowanych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargi kasacyjne, zważył, że ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych ma pierwszeństwo przed przepisami K.p.a. i zawiera uproszczenia proceduralne. Sąd podkreślił, że ustawa ta nie przewiduje prawnej możliwości ingerowania w postępowanie przez inne podmioty niż wnioskodawca (Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad). Ponadto, NSA stwierdził, że prawo nie daje właścicielom nieruchomości przy drogach ekspresowych prawa do żądania bezpośredniego wjazdu i zjazdu na tę drogę, a lokalizacja MOP i zjazdów jest determinowana przepisami prawa, a nie względami podmiotowymi. Sąd wskazał na wcześniejsze decyzje administracyjne, które ustaliły stan prawny w zakresie zjazdów i lokalizacji MOP, a które skarżący zdawali się pomijać. W konsekwencji, NSA oddalił skargi kasacyjne jako nieuzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo nie daje właścicielom nieruchomości przy drogach ekspresowych prawa do żądania bezpośredniego wjazdu i zjazdu na tę drogę. Lokalizacja zjazdów i MOP jest determinowana przepisami prawa, a nie względami podmiotowymi.

Uzasadnienie

Ustawa o drogach krajowych ma pierwszeństwo przed K.p.a. i zawiera uproszczenia proceduralne. Nie przewiduje możliwości ingerencji innych podmiotów w postępowanie dotyczące ustalenia lokalizacji drogi. Prawo nie gwarantuje indywidualnych zjazdów dla wszystkich właścicieli nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych art. 5 § ust. 1 pkt 6

Pomocnicze

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych art. 7 § ust. 1 pkt 4

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie art. 114

Ustawa o drogach publicznych art. 29 § pkt 2

Ustawa o drogach publicznych art. 35

Ustawa o drogach publicznych art. 3 § pkt 2

Ustawa o drogach publicznych art. 4 § pkt 10

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa o drogach krajowych ma pierwszeństwo przed K.p.a. i zawiera uproszczenia proceduralne. Ustawa o drogach krajowych nie przewiduje możliwości ingerencji innych podmiotów w postępowanie dotyczące ustalenia lokalizacji drogi. Prawo nie daje właścicielom nieruchomości przy drogach ekspresowych prawa do żądania indywidualnych, bezpośrednich zjazdów. Lokalizacja MOP i zjazdów jest determinowana przepisami prawa, a nie względami podmiotowymi. Wcześniejsze decyzje administracyjne ustaliły stan prawny w zakresie zjazdów i lokalizacji MOP, które należy brać pod uwagę.

Odrzucone argumenty

Prawo do urządzenia kompleksowego MOP z bezpośrednim dostępem do drogi ekspresowej ze względu na interes gospodarczy. Naruszenie przepisów K.p.a. przez organ odwoławczy poprzez nierozpatrzenie wszystkich negatywnych opinii. Naruszenie przepisów ppsa przez Sąd I instancji poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i przyjęcie wadliwego stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

żaden przepis prawa nie daje wszystkim właścicielom nieruchomości położonych przy drodze ekspresowej prawa żądania bezpośredniego wjazdu i zjazdu na tę drogę. Drogi ekspresowe klasy S, są drogami krajowymi o ograniczonej dostępności ustawa incydentalna o szczególnym charakterze, obowiązująca do 31 grudnia 2007 r.

Skład orzekający

Andrzej Gliniecki

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Jurkiewicz

członek

Otylia Wierzbicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie lokalizacji dróg ekspresowych, prawo do zjazdów, ograniczenia dostępu do dróg szybkiego ruchu, interpretacja przepisów ustawy o drogach krajowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy o drogach krajowych, która miała ograniczony czas obowiązywania. Interpretacja przepisów dotyczących zjazdów i MOP.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między interesem indywidualnym (właściciele chcący rozwijać biznes) a interesem publicznym (bezpieczeństwo i płynność ruchu na drodze ekspresowej). Pokazuje też specyfikę prawa administracyjnego dotyczącego inwestycji infrastrukturalnych.

Czy Twój biznes musi ustąpić drodze ekspresowej? Sąd wyjaśnia, kto decyduje o zjazdach.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 786/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /przewodniczący sprawozdawca/
Andrzej Jurkiewicz
Otylia Wierzbicka
Symbol z opisem
6151 Lokalizacja dróg i autostrad
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1015/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-08-18
II OZ 297/06 - Postanowienie NSA z 2006-04-28
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia NSA Otylia Wierzbicka Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 27 października 2006r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych B. i S. S. oraz C. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 1015/04 w sprawie ze skargi R. P., C. P., A. P., S. R., Z. M., M. S., B. i S. S., E. H., W. M., T. J. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi ekspresowej oddala skargi kasacyjne
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 1015/04 oddalił skargę R. P., C. P., A. P., S. R., Z. M., M. S., B. i S. S., E. H., W. M., T. J. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2004 r. utrzymującą w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., którą Wojewoda Mazowiecki na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Warszawie, ustalił lokalizację drogi ekspresowej S7 na odcinku Białobrzegi – Jedlińsk od km 443+895 do km 459+594 (od miejsca włączenia nowo wybudowanej obwodnicy do m. Jedlińsk, do połączenia z istniejącym 2-jezdniowym odcinkiem), zatwierdził projekt podziału nieruchomości na potrzeby powyższej inwestycji i nadał niniejszej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wnieśli B. i S. S. oraz C. P.
Jak wynika z akt sprawy, C. P. oraz B. i S. S. podobnie, jak i inni uczestnicy postępowania, składali wnioski i opowiadali się za urządzeniem jednego kompleksowego Miejsca Obsługi Podróżnych (MOP) zlokalizowanego w sąsiedztwie "Z." poszerzonego o tereny nieruchomości należących również do innych właścicieli. B. i S. S. proponowali włączenie do MOP ich działek, na których wybudowali motel z restauracją "V". Ponieśli w związku z tą inwestycją duże nakłady finansowe i mają poparcie Rady Miasta i Gminy B. oraz Burmistrza. Mając na uwadze wcześniejsze zalecenia inwestora, iż "należy dążyć do urządzenia jednego układu komunikacyjnego przez obydwu inwestorów, tj. Państwa J. i S.", ci ostatni wraz z innymi sąsiadami zlecili opracowanie koncepcji kompleksowego MOP. Proponowany dojazd do motelu "V" drogą zbiorczą jest nie do przyjęcia, jest skomplikowany i ma odległość ok. 1450 m. To spowoduje, że będą zmuszeni zrezygnować z prowadzenia tej działalności, co pozbawi ich środków do życia, gdyż jest to jedyne źródło utrzymania dla rodziny. Zamknięcie motelu spowoduje też utratę miejsc pracy przez ok. 20 osób.
C. i M. P. są właścicielami gospodarstwa rolnego o pow. 10 ha, które jest położone po obu stronach drogi krajowej nr 7. Część gospodarstwa, po stronie wschodniej, działka o pow. 5,18 ha (nr 1652/1), na której mieszkają od 50 lat, zamierzają przekwalifikować i prowadzić usługi dla podróżnych – włączyć do kompleksowego MOPu, według koncepcji przedstawionej przez mieszkańców. Przedstawiona w decyzji lokalizacja drogi ekspresowej spowoduje usunięcie gospodarstwa ich wraz z zabudowaniami, zostaną pozbawieni gruntów najlepszej klasy, niektóre działki po modernizacji drogi krajowej nr 7 będą w odległości 10 km. W tej sytuacji nie będzie się opłacało prowadzenie gospodarstwa rolnego. Organy ustalając lokalizację drogi ekspresowej S7 nierówno traktują wszystkich właścicieli nieruchomości, preferując H. i R. J. i lokalizację MOP przy "Z.".
Minister Infrastruktury w decyzji z dnia [...] października 2004 r. uznał, iż zarzuty zawarte w złożonych odwołaniach od decyzji organu I instancji, nie zasługują na uwzględnienie i nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja Wojewody Mazowieckiego, nie wyklucza w przyszłości, po spełnieniu przez skarżących określonych w piśmie z dnia 24 sierpnia 2004 r. warunków, możliwości podłączenia poszerzonego w przyszłości MOPu bezpośrednio do drogi ekspresowej S7. Główną przeszkodę w przyjęciu obecnie koncepcji wspólnego kompleksowego MOP, zgodnie z przedstawionym przez zainteresowanych wnioskiem, jest na terenie tym usytuowanie budynków mieszkalnych i gospodarczych, oraz prowadzona tam działalność rolna, co uniemożliwia urządzenie bezpośredniego zjazdu i wjazdu na projektowaną drogę ekspresową. Byłoby to niezgodne z § 114 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Podłączenie obecnie wszystkich przedmiotowych posesji do projektowanej drogi, spowodowałoby niekontrolowany dostęp ruchu lokalnego bezpośrednio do drogi ekspresowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję B. i S. S. zarzucają naruszenie przepisów art. 3 ust. 1 i art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz.U. Nr 80, poz. 721 ze zm.), powołanej dalej jako ustawa, § 111 i 114 wcześniej powołanego rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r. oraz art. 6, 7, 8, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a.
W skardze do sądu administracyjnego C. P. podobnie, jak i inne osoby, które podpisały tę skargę, wnosiła o uchylenie decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2004 r. z uwagi na brak podstawy prawnej odmowy uwzględnienia wniosku o urządzenie zjazdu z drogi krajowej nr 7.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2005 r. skargę uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad składając wniosek o wydanie decyzji ustalającej lokalizację drogi, przedłożył wymagane opinie i uzgodnienia, niektóre z nich były negatywne. Jednak to nie może stanowić przeszkody w wydaniu decyzji w świetle przepisów ustawy. Zarzut naruszenia przepisu § 111 rozporządzenia, zdaniem Sądu, jest chybiony bowiem przed wydaniem zaskarżonej decyzji, zostało wydane postanowienie dopuszczające odstępstwa od określonych przepisów o warunkach technicznych. Jako podstawę nieuwzględnienia wniosku zaprojektowania wspólnego wyjazdu i zjazdu na drogę krajową i urządzenia wspólnego kompleksowego MOPu w decyzji podaje się § 114 rozporządzenia, co również uzasadnia się istniejącymi przeszkodami faktycznymi (istnienie zabudowań mieszkalnych i gospodarczych oraz prowadzenie na tym terenie działalności rolnej). Ponadto realizacja koncepcji wspólnego poszerzonego MOPu wymaga uzyskania zgody H. i R. J. Zarzuty pozbawienia skarżących bezpośredniego wjazdu i zjazdu na drogę ekspresową, co narazi ich na straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, dotyczą zdaniem Sądu, interesu faktycznego skarżących, a nie interesu prawem chronionego (interesu prawnego), bowiem żaden przepis prawa nie daje podstaw do takich żądań. Sąd natomiast kontrolując zaskarżoną decyzję, nie rozstrzyga kwestii dotyczących zasadności i prawidłowości konkretnych rozwiązań projektowych planowanej inwestycji, lecz bada zgodność kontrolowanego aktu z obowiązującymi przepisami. Zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r., ze względu na zapewnienie uczestnikom ruchu bezpieczeństwa, nie jest możliwe zapewnienie wszystkim właścicielom nieruchomości bezpośrednich wyjazdów z drogi ekspresowej. Decyzja organu II instancji w zasadzie koncentruje się na rozpoznaniu wniesionych odwołań, co narusza dyspozycję art. 138 § 1 i 2 K.p.a., jednak w ocenie Sądu, nie ma to wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż organ dokonał również oceny prawidłowości decyzji I instancji, co oznacza, że w istocie rozpoznał sprawę ponownie. W ocenie organu odwoławczego, Wojewoda Mazowiecki prowadził postępowanie zgodnie z przepisami ustawy oraz przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Zaś nieuwzględnienie wniosków i zarzutów stron, nie świadczy o naruszeniu przepisów ustawy i Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z powyższym Sąd I instancji nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skargi kasacyjne od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2005 r. wnieśli pełnomocnicy B. i S. S. oraz C. P., zarzucając naruszenie przepisów:
– art. 141 § 4, 145 § 1 ust. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powołanej dalej jako ppsa,
– art. 3 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 6 oraz art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych,
– art. 6, 7, 8, 11, 15, 77 § 1, 106, 107 § 3, 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a.
Wskazując na powyższe podstawy w skargach kasacyjnych, wnosi się o:
– uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie,
– zasądzenie kosztów postępowania.
Zdaniem skarżących organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie ustosunkował się do negatywnych opinii, jakie wpłynęły w tej sprawie. Poza tym w niektórych opiniach brak było jednoznacznych wniosków, a organy prowadzące postępowanie nie żądały ich uściślenia, co powoduje, że opinie w istocie są zbędne. Powyższe uchybienia naruszają przepisy art. 7, 8, 11, 77 § 1, 106 i 107 § 3 K.p.a., gdyż nie pozwalają ocenić, czy organ administracji rozważył całokształt sprawy. Tym samym uznanie przez Sąd I instancji, że te uchybienia nie stanowią naruszenia art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ppsa, powoduje naruszenie tego przepisu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżone decyzje nie wskazywały podstawy prawnej odmowy uwzględnienia wniosku dotyczącego wspólnego zjazdu z drogi. Sąd powołuje się w tym zakresie na ocenę Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych zawartą w piśmie z dnia 24 sierpnia 2004 r. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie ma uprawnień, aby oceniać cały materiał dowodowy znajdujący się w aktach, który nie znajduje odbicia w zaskarżonych decyzjach. Sąd powtarza też za organem, "że nie może być stworzony jeden wspólny wyjazd, bo małżonkowie J,. na taki wyjazd nie dają zgody", jednak nie wskazuje się podstawy prawnej takiego stwierdzenia. Sąd I instancji przyjmując, że brak jest możliwości utworzenia wspólnego zjazdu, przyjął wadliwy stan faktyczny.
W szeregu punktach zaskarżony wyrok opiera się na domniemaniach i przyjmuje, że naruszenie przepisów postępowania w zaskarżonej decyzji, nie miało znaczenia dla sprawy. Powyższe naruszenia przepisów prawa przez organy administracji, nie znajdując odzwierciedlenia w zaskarżonym wyroku, spowodowały naruszenie przez Sąd przepisów art. 141 § 4 i 145 § 1 ust. 1 pkt a i c ppsa.
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad oraz H. i R. J. w odpowiedziach na skargi kasacyjne wnoszą o ich oddalenie. Natomiast E. H. w odpowiedzi na skargę kasacyjną, popiera skargę kasacyjną wniesioną przez C. P.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi kasacyjne nie mają usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze jedynie pod uwagę przesłanki nieważności postępowania, wymieniane w § 2 tego przepisu.
Zarzuty naruszenia wskazanych w skargach kasacyjnych przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. odnoszą się do opinii, które są wymagane przy składaniu wniosku o ustalenie lokalizacji drogi. Opinie te, jak wynika z postanowień ww. ustawy są wymagane, jednak żadnego szczególnego charakteru ustawodawca im nie przypisuje, skoro zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy niewydanie opinii w przewidzianym terminie traktuje się jako brak zastrzeżeń do wniosku. Opinie nie mają charakteru wiążącego dla organu, który wystąpił o ich wydanie i który wydaje decyzję o ustaleniu lokalizacji drogi, dlatego brak podstaw, aby wymagać od organu omówienia wszystkich negatywnych opinii w uzasadnieniu decyzji. Nie wiadomo również w oparciu o jakie przepisy, zgodnie z sugestią jednego z pełnomocników skarżących, miałby Wojewoda "żądać uściślenia opinii" w przypadku, kiedy opinia nie zawiera jednoznacznych wniosków. Opinie o których mowa w art. 3 ust. 1 i art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 i 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. w zasadzie nie odbiegają od opinii, do których odnosi się art. 106 K.p.a. Należy jednak zwrócić uwagę na brzmienie art. 4 ww. ustawy, zgodnie z którym "do postępowania w sprawach o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy". Z czego wynika, że w sprawach o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi, mają pierwszeństwo przed przepisami K.p.a., przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji w zakresie dróg krajowych. Jest to ustawa incydentalna o szczególnym charakterze, obowiązująca do 31 grudnia 2007 r., jej cele i przedmiot regulacji, zostały jednoznacznie określone w art. 1. Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. ma na celu szybką realizację budowy dróg krajowych w związku z czym, zawiera szereg uproszczeń proceduralnych i wyłączeń zastosowania innych ustaw w pewnym zakresie (np. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, Prawa budowlanego, przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych i przepisów o ochronie przyrody). Omawiana ustawa zawiera liczne regulacje o charakterze władczym w stosunku do innych podmiotów, będących właścicielami lub użytkownikami wieczystymi gruntów, przejawiające się głównie w zakresie wywłaszczania i nabywania nieruchomości pod budowę dróg. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich wymieniana w art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy w dużej części, może być realizowana w oparciu o przepisy prawa cywilnego w granicach, jakie dopuszczają przepisy art. 21 ust. 2 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP.
Rozpoznając niniejszą sprawę należy więc też mieć na uwadze powyższe uwarunkowania. Nie można się zgodzić również z zarzutem, że w decyzji nie wskazano podstawy prawnej odmowy uwzględnienia wniosku dotyczącego wspólnego zjazdu. Żeby odpowiedzieć na ten zarzut należy najpierw rozważyć, czy taki wniosek, złożony przez "osoby trzecie", jest formą prawną przewidzianą w ustawie – nie. Wniosek o wydanie decyzji w przedmiocie, którego toczy się postępowanie, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, składa Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. Ustawodawca w tym przypadku nie przewidział prawnej możliwości ingerowania w postępowanie przez inne podmioty. W związku z tym próżno poszukiwać przepisów dających podstawę odmowy uwzględnienia takich wniosków, jak składali skarżący. W omawianej ustawie nie ma podobnych instytucji, jak "zarzut", czy "protest", które były w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
Fakt utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji przez organ II instancji świadczy o tym, że nie zostały uwzględnione odwołania złożone przez strony postępowania. W uzasadnieniu decyzji jednak wskazano z jakich powodów nie uwzględniono koncepcji wspólnego MOP, przedstawianej przez mieszkańców, wskazując też na przepisy rozporządzenia, któreby były naruszone w przypadku uwzględnienia tego projektu. W świetle art. 133 § 1 ppsa, który mówi, że sąd wydaje wyrok (-) "na podstawie akt sprawy", kolejny zarzut skargi kasacyjnej jest wręcz niezrozumiały, gdzie pełnomocnik skarżących stwierdza, iż sąd "nie ma uprawnień, aby oceniać cały materiał dowodowy znajdujący się w aktach". Jest to chyba nieporozumienie, nieznajdujące odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach. W następnym zaś punkcie skargi kasacyjnej zarzuca się Sądowi, że przyjął wadliwy stan faktyczny, przyjęty przez organ w zaskarżonej decyzji. Te dwa zarzuty są wewnętrznie sprzeczne, chociaż zostały zawarte w tym samym piśmie. Bowiem, jak ma Sąd ustalić prawidłowy stan faktyczny sprawy aby skontrolować, czy organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, jeżeli nie mógłby oceniać całego materiału dowodowego znajdującego się w aktach. Tak samo nieprawdziwy jest zarzut, że Sąd "przyjął wadliwy stan faktyczny polegający na tym, że brak jest możliwości utworzenia zjazdu". Po prostu, Sąd doszedł do podobnych wniosków, jak organy w tym zakresie, po przeanalizowaniu całości akt sprawy, z czego jasno wynikają przyczyny takiej decyzji. Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję, nie może rozstrzygać sprawy w oparciu tylko o informacje zawarte w uzasadnieniu decyzji, czy też w pismach stron i ich pełnomocników, które nie zawsze są wyczerpujące i odzwierciedlające rzeczywisty stan faktyczny. Wymagana zgoda małż. J. na urządzenie wspólnego wyjazdu, co się podnosi w skardze kasacyjnej, jest pewnym skrótem myślowym, gdyż chodzi tu o wyrażenie zgody przez ww. jako właścicieli działki nr 1650 na przeznaczenie jej na MOP, zgodnie z koncepcją przedstawioną przez skarżących B. i S. S. oraz innych mieszkańców.
Nie można zgodzić się z tym, że organ odwoławczy naruszył przepis art. 138 § 1 i § 2 K.p.a. przez to, że nie rozpatrzył ponownie sprawy, a skoncentrował się na rozpatrzeniu wniesionych odwołań. Ocena Sądu w tym zakresie jest również nieusprawiedliwiona, jeśli się zważy na przedmiot sprawy, charakter ustawy w oparciu o którą była rozstrzygana sprawa i zakres ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich oraz to, że większość zarzutów zawartych w odwołaniach, była omawiana i wyjaśniana z zainteresowanymi już wcześniej, o czym świadczą materiały zawarte w aktach. Trudno więc w tej sytuacji uznać też za zasadny zarzut naruszenia art. 15 K.p.a. Całkowicie gołosłowny i pozbawiony podstaw jest zarzut, że MOP projektowany w sąsiedztwie "Z.", narusza prawo z powodu braku odpowiedniej powierzchni terenu i niezachowania odległości, przeczą tym twierdzeniom materiały sprawy. Nie ma też podstaw aby twierdzić, że zaskarżony wyrok akceptuje naruszenie zasady równości obywateli wobec prawa, tym bardziej że nie wskazano, o których obywateli tu chodzi.
Powyższy zarzut może mieć uzasadnienie w sytuacji, kiedy przepisy prawa pewnej grupie podmiotów znajdujących się w podobnych uwarunkowaniach prawnych i faktycznych stwarzają możliwości, dają prawo dochodzenia swych praw, natomiast organ stosujący prawo narusza to prawo. W tym przypadku trudno mówić o takiej sytuacji, gdyż żaden z przepisów prawa, nie daje wszystkim właścicielom nieruchomości położonych przy drodze ekspresowej prawa żądania bezpośredniego wjazdu i zjazdu na tę drogę. Drogi ekspresowe klasy S, są drogami krajowymi o ograniczonej dostępności (art. 3 pkt 2 i art. 4 pkt 10 ustawy o drogach publicznych) i o tym, jakie będą miały powiązania z innymi drogami publicznymi i gdzie będą zlokalizowane MOP w pierwszej kolejności decydują przepisy prawa, a nie względy natury podmiotowej. Jak wynika z analizy akt sprawy, faktycznie o tym gdzie będzie zlokalizowany MOP a w związku z tym gdzie będą wjazdy i zjazdy z drogi ekspresowej (obecnie drogi krajowej nr 7) przesądziły wcześniejsze decyzje organów, o czym nie wiedzą bądź nie pamiętają pełnomocnicy skarżących, a co należy przypomnieć w świetle zarzutów zawartych w omawianych skargach kasacyjnych.
Naczelny Dyrektor Okręgu Dróg Publicznych w Kielcach na wniosek R. J. decyzją z dnia 30 lipca 1998 r., wydaną na podstawie art. 29 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, wyraził zgodę "na urządzenie zjazdu z drogi krajowej nr 7 w km 417+482 strona lewa z pasami włączenia i wyłączenia "z" i "na" drogę krajową nr 7 w m. S. – działka nr 1647 i zaopiniował pozytywnie przedstawiony projekt budowlany zjazdu wg etapu I, II i III. Decyzja niniejsza rodzi skutki prawne pod warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę.
Wojewoda Radomski, na wniosek R. J., decyzją nr 61/98 z dnia 16 listopada 1998 r. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla R. J. na budowę zjazdu z drogi krajowej nr 7 w km 417+482 po stronie lewej wraz z pasami włączenia i wyłączenia na posesję położoną w m. Sucha o numerze ewid. 1647.
Naczelny Dyrektor Okręgu Dróg Publicznych w Kielcach (na wniosek B. S.) decyzją z dnia 2 lipca 1998 r. nie wyraził zgody na urządzenie wjazdu z drogi krajowej nr 7 na teren działek nr 1654/1 i 1654/2 w m. S. Postanowieniem Naczelnego Dyrektora Okręgu Dróg Publicznych z dnia 19 czerwca 1997 r. na podstawie art. 35 ustawy o drogach publicznych negatywnie zaopiniowano proponowaną lokalizację projektowanego Motelu "A." w m. S. – droga krajowa nr 7.
Już w piśmie z dnia 3 marca 1995 r. poinformowano S. S. o wykluczeniu możliwości bezpośredniego zjazdu z drogi krajowej nr 7 po jej przystosowaniu do parametrów drogi ekspresowej (k. 192 i 180).
Generalny Dyrektor Dróg Publicznych w piśmie z dnia 8 czerwca 1999 r. informował Urząd Miasta i Gminy B., że lokalizacja MOP została przewidziana na działce nr 1647 we wsi S. i nie ma możliwości wybudowania samodzielnego połączenia komunikacyjnego z wybudowanym motelem na działkach nr 1654/1 i 1654/2 z drogą krajową.
Powyżej cytowane decyzje i postanowienia, jak wynika z akt, stały się ostateczne i prawomocne, nie można więc nie brać ich pod uwagę przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy. Jak wynika z analizy akt sprawy, przygotowania do przebudowy istniejącej drogi krajowej przez dostosowanie jej parametrów do parametrów drogi ekspresowej klasy S, trwają od lat. W tym czasie zostało podjętych szereg decyzji, które stwarzają stan praw nabytych po stronie inwestorów o czym nie można zapominać. Zaś wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi, co jest przedmiotem niniejszego postępowania, jest kolejnym aktem organów w tym zakresie, będącym konsekwencja wcześniej podejmowanych działań, o czym byli informowani skarżący.
W świetle przedstawionych akt sprawy, jak cyt. powyżej, nie można uznać za uzasadnione zarzutów naruszenia art. 141 § 4 i 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w związku z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, czy też pominięcie w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia przyczyn, z powodu których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej projektowi poprowadzenia drogi lokalnej w sposób alternatywny dla wskazanego w decyzji organu I instancji. Jeśli nawet w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wszystkie powyżej wskazane okoliczności znalazły dostateczne wyjaśnienie, to nie oznacza, że w aktach sprawy nie ma stosownych wyjaśnień. Należy zgodzić się z oceną Sądu I instancji, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, tym samym brak podstaw aby przyjąć, że zaskarżony wyrok nie odpowiada prawu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI