II OSK 783/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że kluczowa dla ustalenia kręgu stron była błędna wykładnia przepisów dotyczących kumulacji mocy anten.
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżąca nie jest stroną, gdyż jej nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. WSA uchylił decyzję Wojewody, uznając, że analiza oddziaływania nie uwzględnia skumulowanego promieniowania anten. NSA uchylił wyrok WSA, opierając się na uchwale III OPS 1/22, która stwierdza, że przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych należy brać pod uwagę moc pojedynczej anteny, a nie skumulowaną moc wszystkich anten.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Wojewody Pomorskiego o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. WSA uznał, że analiza oddziaływania inwestycji na środowisko, przedstawiona przez inwestora, była wadliwa, ponieważ nie uwzględniała skumulowanego oddziaływania wszystkich anten. Sąd pierwszej instancji przyjął, że dla prawidłowego ustalenia obszaru oddziaływania i kręgu stron postępowania należało uwzględnić łączną wartość parametrów charakterystycznych dla wszystkich urządzeń. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną inwestora, uchylił wyrok WSA. NSA oparł swoje rozstrzygnięcie na uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 7 listopada 2022 r. (sygn. akt III OPS 1/22). Zgodnie z tą uchwałą, przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych jako przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny, nawet jeśli instalacja zawiera kilka anten. Uchwała ta jest sprzeczna z wykładnią przyjętą przez WSA. NSA podkreślił, że przepisy rozporządzenia dotyczące kwalifikacji przedsięwzięć mają na celu ustalenie, czy inwestycja wymaga oceny oddziaływania na środowisko, a nie badanie rzeczywistego oddziaływania. W związku z tym, WSA przedwcześnie uchylił zaskarżoną decyzję, opierając się na błędnej wykładni przepisów. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Dla kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych jako przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny, nawet jeśli instalacja zawiera kilka anten.
Uzasadnienie
Przepisy rozporządzenia określają kryteria kwalifikacji przedsięwzięcia na podstawie mocy pojedynczej anteny, a nie sumowania mocy wszystkich anten. Celem tych przepisów jest ustalenie, czy inwestycja wymaga oceny oddziaływania na środowisko, a nie badanie rzeczywistego oddziaływania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (32)
Główne
u. art. 28 § 2
Prawo budowlane
u. art. 3 § 20
Prawo budowlane
u. art. 35 § 1 pkt 1
Prawo budowlane
u. art. 35 § 1 i 4
Prawo budowlane
u. art. 3 § 1
Prawo budowlane
u. art. 5 § 1
Prawo budowlane
u. art. 29 § 2 pkt 15
Prawo budowlane
u. art. 30 § 1 pkt 3 lit. b
Prawo budowlane
u. o ś. art. 71 § 2
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
u. o ś. art. 29 § 3
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
u. o ś. art. 55
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
u. p. z. p. art. 55
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
p. o. ś. art. 122a § 1 pkt 1
Prawo ochrony środowiska
p. o. ś. art. 122
Prawo ochrony środowiska
p. o. ś. art. 152
Prawo ochrony środowiska
rozporządzenie § 2 ust. 1 pkt 7
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
rozporządzenie § 3 ust. 1 pkt 8
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
rozporządzenie § 3 ust 2 i 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
u. art. 4
Prawo budowlane
k.p.a. art. 81a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 133 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 185 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 206
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie § 4
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
rozporządzenie
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykładnia przepisów rozporządzenia dotyczących kwalifikacji przedsięwzięć jako mogących znacząco oddziaływać na środowisko powinna uwzględniać moc pojedynczej anteny, a nie skumulowaną moc wszystkich anten.
Odrzucone argumenty
Zarzut dotyczący tego, że inwestycja nie wymagała pozwolenia na budowę, a mogła być realizowana po zgłoszeniu (niespójny z wnioskiem inwestora).
Godne uwagi sformułowania
parametry inwestycji podane przez inwestora są wiążące zarówno dla organów, jak i dla inwestora przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych [...] należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo, wyznaczoną dla pojedynczej anteny, także wówczas, gdy w skład instalacji wchodzi kilka anten. przepis ten [...] wyłączał więc zastosowanie § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia przewidującego sumowanie parametrów przedsięwzięć znajdujących się na terenie jednego zakładu celem przepisów rozporządzenia jest kwalifikacja przedsięwzięcia jako znacząco oddziałującego na środowisko, czyli wymagającego oceny tego oddziaływania w ramach specjalnej procedury, nie zaś zbadanie rzeczywistego oddziaływania
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący sprawozdawca
Zofia Flasińska
członek
Jerzy Stankowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko instalacji telekomunikacyjnych, w szczególności kwestia kumulacji mocy anten i ustalania kręgu stron postępowania."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na uchwale NSA III OPS 1/22, która dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania uchwały. Zmiany w przepisach (np. rozporządzenie z 2022 r.) mogą wpływać na zastosowanie tej wykładni w przyszłości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnej technologii (stacje bazowe telefonii komórkowej) i budzi wątpliwości dotyczące ochrony środowiska oraz praw sąsiadów. Kluczowa jest tu interpretacja przepisów, która może mieć wpływ na wiele podobnych inwestycji.
“Czy moc jednej anteny decyduje o pozwoleniu na budowę masztu telekomunikacyjnego?”
Sektor
telekomunikacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 783/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-03-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-03-10 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Stankowski Leszek Kiermaszek /przewodniczący sprawozdawca/ Zofia Flasińska Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II SA/Gd 307/19 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2019-12-04 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2096 art. 138 par. 1 pkt 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2018 poz 1202 art. 28 ust. 2, art. 3 pkt. 20, art. 35 ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Dz.U. 2016 poz 71 par. 2 ust. 1 pkt 7, par. 3 ust. 1 pkt 8, par. 3 ust 2 i 3 Rozpozradzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Zofia Flasińska sędzia del. NSA Jerzy Stankowski Protokolant asystent sędziego Aleksandra Tokarczyk po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] spółka z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Gd 307/19 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 27 lutego 2019 r. nr WI-I.7840.3.164.2018.KM-2 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 307/19 uwzględnił skargę A. S. (dalej określanej jako skarżąca) i uchylił decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 27 lutego 2019 r., nr WI-I.7840.3.164.2018.KM-2 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wyrok wydano w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego sprawy: Starosta [...], po rozpoznaniu wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej określanej jako inwestor), decyzją z dnia 16 maja 2018 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej [...], na terenie działki nr [...], obręb [...], gmina [...], o wysokości całkowitej 55,95 m n.p.t. i składającej się z 12 anten sektorowych oraz 6 anten radioliniowych. Na podstawie przedłożonej dokumentacji projektowej organ przyjął, że obszar oddziaływania inwestycji wynosi 70 m od stacji bazowej wzdłuż osi głównych wiązek promieniowania anten, obejmując tym samym teren działek nr [...]. Odwołanie od tej decyzji wnieśli H. L. i J. L., przedkładając wykaz mieszkańców [...] sprzeciwiających się realizacji inwestycji, podpisany m.in. przez skarżącą, która sama również złożyła odwołanie. Wojewoda Pomorski w odniesieniu do odwołania skarżącej wezwał ją do uzupełnienia odwołania i wskazania indywidualnego interesu prawnego wynikającego z konkretnego przepisu prawa materialnego, uprawniającego do udziału w postępowaniu na prawach strony. W odpowiedzi skarżąca podała, że jest właścicielką działek nr [...], z czego dwie pierwsze bezpośrednio graniczą z działką inwestycyjną, na której ustanowiona jest służebność gruntowa dla należących do niej nieruchomości. Podniosła, że z uwagi na charakter inwestycji organy powinny przeprowadzić jej ocenę biorąc pod uwagę maksymalnie możliwy sposób wykorzystania przez inwestora wieży na potrzeby telekomunikacyjne. Wojewoda Pomorski decyzją z dnia 27 lutego 2019 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm., obecnie Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej zwanej K.p.a.), umorzył postępowanie odwoławcze ze względu na wniesienie środka zaskarżenia przez osobę nieposiadającą w postępowaniu statusu strony. Uznał, że obszar oddziaływania inwestycji – ze względu na zakres wytwarzanych pól elektromagnetycznych (o wartościach granicznych gęstości mocy przekraczających 0,1 W/m2) i zasięg osi głównej wiązki promieniowania anten sektorowych (70 m dla mocy EIRP w przedziale 1000-2000 W) – nie obejmuje gruntów należących do skarżącej. Wprawdzie bowiem sąsiadują one bezpośrednio z nieruchomością stanowiącą teren inwestycji, lecz oddalone są od projektowanej wieży stacji bazowej o ponad 350 m, toteż nie znajdują się we wspomnianym obszarze. Organ stwierdził, że fakt ustanowienia służebności gruntowej na działce nr [...], do której inwestor posiada tytuł prawny do dysponowania na cele budowlane, nie może pozbawić go prawa do jej zabudowy, gdyż byłoby to sprzeczne z art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202, ze zm., obecnie Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, ze zm., dalej powoływanej jako ustawa), zwłaszcza iż inwestycja w żaden sposób nie wpływa na możliwość wykonywania tego ograniczonego prawa rzeczowego, w szczególności nie pozbawiając skarżącej dostępu do drogi publicznej. Skarżąca wniosła skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwestionując przyjęcie, że nie przysługuje jej status strony w postępowaniu. Zarzuciła m.in. wadliwe przyjęcie przez organ odwoławczy, że dla kwalifikacji przedsięwzięcia należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowania wyznaczoną dla pojedynczej anteny, nie zaś łączną wartość parametrów charakterystycznych dla wszystkich urządzeń. W odpowiedzi na skargę organ, którego działanie zaskarżono, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 grudnia 2019 r. wskazał na wstępie, że spór w niniejszej sprawie sprowadza się w istocie do oceny, czy kwalifikacja przedsięwzięcia zawierająca analizę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przedłożona przez inwestora, a uwzględniająca oddziaływanie jedynie dla pojedynczych anten wchodzących w skład inwestycji, nie kumulację ich oddziaływań, jest prawidłowa i jako taka może stanowić podstawę do oceny przedłożonej przez inwestora charakterystyki środowiskowej przedsięwzięcia. Bezsporne jest bowiem, że w przedłożonym przez inwestora opracowaniu pt. "Kwalifikacja przedsięwzięcia" mowa o oddziaływaniu jedynie dla pojedynczych anten, przy uwzględnieniu dla nich długości wiązki ustalonej w rozporządzeniu dla anten o mocy poniżej 2000 w, tj. 70 m. Sąd uznał, że stanowisko organu, iż nieruchomości skarżącej nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji, jest przedwczesne, ponieważ załączona przez inwestora analiza nie uwzględnia skumulowanego oddziaływania na środowisko wszystkich anten objętych inwestycją w zakresie równoważnej mocy promieniowanej izotropowo. Tymczasem ustalenie kręgu stron postępowania jest jednym z pierwszorzędnych obowiązków organu, przy czym w postępowaniach dotyczących pozwolenia na budowę odbywa się to przy uwzględnieniu art. 28 ust. 2 ustawy, wprowadzającego kryterium obszaru oddziaływania obiektu przy uwzględnieniu przepisów odrębnych. W przypadku obiektu będącego stacją bazową telefonii komórkowej chodzi o rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422, ze zm.) i z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 219, poz. 1864) oraz o rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883). Istotnymi parametrami, mającymi znaczenie przy ustalaniu obszaru oddziaływania obiektu przy realizacji stacji bazowej telefonii komórkowej jest moc EIRP, tj. równoważna moc promieniowania izotropowego, oraz odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania danej anteny (przy uwzględnieniu azymutu i nachylenia). Punktem odniesienia są tu przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71, ze zm., dalej rozporządzenie). Sąd zaakcentował, że w dniu 11 października 2019 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839), ale zgodnie z jego § 4 do spraw wszczętych a niezakończonych stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z tym obszar oddziaływania projektowanej inwestycji powinien być określony z uwzględnieniem miejsc dostępnych dla ludności oraz miejsc, które są i mogą być zabudowane. Sąd przyznał rację skarżącej, że dla prawidłowego wyznaczenia obszaru oddziaływania inwestycji, a więc również dla ustalenia kręgu stron niniejszego postępowania, należało uwzględnić łączną wartość parametrów charakterystycznych dla urządzeń tego samego rodzaju. Dla poczynienia prawidłowych ustaleń niezbędne jest zatem określenie nie tylko mocy poszczególnych anten, ale i rozważenie ewentualnego nakładania się (nachodzenia) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny. Nie można wszak wykluczyć, że ewentualne nakładanie lub nachodzenie się wiązek spowoduje znaczne przekroczenie wielkości dopuszczalnych. Sąd podzielił formułowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym odmienna interpretacja § 3 ust. 1 pkt 8 czy § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia prowadziłaby do możliwości obejścia prawa przez potencjalnych inwestorów, co z pewnością nie było intencją ustawodawcy. Dlatego przyjął, że dla oceny oddziaływania inwestycji na środowisko oraz wyznaczenia obszaru jej oddziaływania istotne znaczenie mogło mieć wyjaśnienie, czy moc anten planowanych do zainstalowania w ramach zamierzonego przedsięwzięcia nie kumuluje się wzajemnie na poszczególnych azymutach lub z innymi urządzeniami wytwarzającymi pole elektromagnetyczne, które w otoczeniu inwestycji już funkcjonują. Analizy takiej, jak podkreślił, w niniejszej sprawie nie przeprowadzono, co może wywołać wątpliwość co do prawidłowości wyznaczenia obszaru oddziaływania inwestycji oraz dokonanej kwalifikacji środowiskowej przedsięwzięcia. W konsekwencji, zdaniem Sądu, dokonana przez organy obu instancji ocena inwestycji z punktu widzenia art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20, a także art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy jest przedwczesna. Brak analizy skumulowanych oddziaływań wszystkich anten objętych inwestycją stanowi jednocześnie o istotnym naruszeniu przepisów postępowania, tj. art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie podzielając pozostałych zarzutów skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm., obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej powoływanej jako P.p.s.a.). Inwestor, reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 4 grudnia 2019 r., zaskarżając to orzeczenie w całości. Skarga kasacyjna zawiera zarzuty naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i procesowego. Najpierw pełnomocnik podniósł błędną wykładnię art. 35 ust. 1 i 4 w związku z art. 3 pkt 1, art. 5 ust. 1, art. 29 ust. 2 pkt 15 i art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy, art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r. poz. 2081, ze zm., obecnie Dz. U. z 2022 r. poz. 1029, ze zm.) w związku z § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 i 3 rozporządzenia, art. 29 ust. 3 ustawy w związku z art. 55 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945, ze zm., obecnie Dz. U. z 2022 r. poz. 503, ze zm.) poprzez przyjęcie, że zakres inwestycji (instalacja m.in. anten), który nie wymaga według przepisów prawa budowlanego trybu pozwolenia na budowę, wbrew ustaleniom decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego i wbrew ustaleniom w zakresie badania faktycznej mocy promieniowania elektromagnetycznego potwierdzonego faktycznymi badaniami promieniowania, uznanego przez powołane do tego organy, stanowi podstawę do uchylenia wydanych decyzji o pozwoleniu na budowę jedynie z uwagi na wątpliwości w zakresie oddziaływania związanego z samymi antenami. Pełnomocnik podniósł także błędną wykładnię § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 w związku z § 3 ust. 2 i 3 rozporządzenia, art. 122a ust. 1 pkt 1, art. 122 i art. 152 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r. poz. 799, ze zm., obecnie Dz. U. z 2022 r. poz. 2556, ze zm.,), rozporządzeniem w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów oraz z art. 81a § 1 K.p.a. W rozwinięciu tego zarzutu pełnomocnik wytknął nałożenie na inwestora bezpodstawnego obowiązku sprawdzenia skumulowanego oddziaływania anten, pomimo że przepisy rozporządzenia nakazują badanie przedsięwzięcia według określonej charakterystyki, w tym badanie wiązki pojedynczej anteny, "w konsekwencji wszelkie wątpliwości związane z możliwym kumulowaniem się promieniowania eliminują rzeczywiste pomiary". Następnie pełnomocnik podniósł zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 ustawy w związku z wyżej wymienionymi przepisami prawa materialnego poprzez przyznanie skarżącej statusu strony "w zakresie przedmiotowej inwestycji". Z kolei zarzut procesowy odniesiono do art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w związku z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz ze wskazanymi wyżej przepisami prawa materialnego. Pełnomocnik zarzucił zastosowanie określonego w ustawie środka kontroli legalności i uchylenie zaskarżonej decyzji organu nadzoru budowlanego na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a., mimo niezaistnienia przesłanki do ich uchylenia. W oparciu o powołane podstawy kasacyjne pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, rozpatrzenie skargi na rozprawie, jak również zasądzenie na rzecz inwestora kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji w zakresie nałożenia obowiązku kumulowania mocy anten z jednego sektora. Podniósł, że § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust 1 pkt 8 rozporządzenia jednoznacznie nakazują kwalifikować przedsięwzięcie z uwzględnieniem określonych parametrów. Należy wziąć pod uwagę rodzaj inwestycji (instalacje radiokomunikacyjne), określoną częstotliwość (od 0,03 MHz do 300 000 MHz), dla której równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż określona wartość podana w watach (W), oraz odległości od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Pełnomocnik wskazał, że przepis jest jednoznaczny i odnosi się do wiązki związanej z pojedynczą anteną i wiązki promieniowania w osi głównej tej anteny. Przepisy nie przewidują innego rodzaju pomiarów, w szczególności kumulowania sąsiadujących ze sobą anten na tym etapie postępowania. Żadna z zainstalowanych anten nie jest zbieżna w osi głównej wiązki z inną anteną, w konsekwencji na działce nie ma przedsięwzięć, które z uwagi na swój charakter wymagałaby sumowania mocy. Pełnomocnik zwrócił również uwagę na fakt, że ustawodawca zliberalizował inny aspekt funkcjonowania infrastruktury telekomunikacyjnej poprzez wydanie nowego rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, które wprowadza nowe wartości mocy promieniowania elektromagnetycznego dopuszczalne dla rozpatrywanego przedsięwzięcia, w zakresie miejsc dostępnych dla ludności, zwiększając normy wielokrotnie. W związku z powyższym Wojewoda Pomorski, w ocenie pełnomocnika, w sposób prawidłowy dokonał określenia zakresu oddziaływania inwestycji. W konsekwencji brak jest podstaw do uznania skarżącej za stronę w postępowaniu administracyjnym. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna okazała się zasadna, chociaż nie wszystkie jej zarzuty zasługują na uwzględnienie. To ostatnie spostrzeżenie dotyczy pierwszego zarzutu kasacyjnego, który jest wręcz niezrozumiały, jeżeli zważyć, że pełnomocnik, formułując go, pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem prezentowanym przez reprezentowanego przezeń inwestora w całym dotychczasowym postępowaniu. Zakres i przedmiot tego postępowania ukształtowany został przez wniosek inwestora o udzielenie pozwolenia na budowę, który zainicjował i ukierunkował dalsze postępowanie administracyjne, tworząc jednocześnie granice sprawy, w jakich Sąd pierwszej instancji przeprowadził kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia wydanego w tym postępowaniu, tj. decyzji umarzającej postępowanie w kwestii odwołania od decyzji udzielającej wspomnianego pozwolenia. Tymczasem rozpoznawany zarzut kasacyjny wywiedziony został z założenia, że sporna inwestycja w ogóle nie wymagała pozwolenia na budowę, gdyż mogła być realizowana po dokonaniu zgłoszenia. Ta niespójność dyskwalifikuje zarzut, zwłaszcza że w sprawie zaskarżono nie decyzję o pozwoleniu na budowę, którego przecież inwestorowi zgodnie z wnioskiem udzielono, lecz decyzję wydaną w związku z odwołaniem wniesionym od niego przez skarżącą, koncentrującą się wyłącznie na innym problemie, zamykającym się w pytaniu, czy skarżącej przysługuje w sprawie status strony. Niemniej odnotowania wymaga, że we wniosku inwestor opisał planowaną inwestycję jako budowę stacji bazowej, składającej się z wieży oraz umocowanych na niej anten, nie zaś jako montaż samych anten, co stanowiło podniesiony w skardze kasacyjnej argument na rzecz trybu zgłoszeniowego. W tym kontekście nawiązać wypada do twierdzenia zawartego w końcowym fragmencie uzasadnienia uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt III OPS 1/22 (ONSAiWSA 2023, nr 1, poz. 1), w myśl którego parametry inwestycji podane przez inwestora są wiążące zarówno dla organów, jak i dla inwestora. Przywołana uchwała ma zarazem inne, zasadnicze znaczenie dla sprawy, przesądzając kwestię kluczową dla zaskarżonego rozstrzygnięcia, objętą drugim zarzutem kasacyjnym, który w efekcie musi być uwzględniony. Według niej mianowicie przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych na podstawie § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, jako inwestycji mogącej znacząco oddziaływać na środowisko, należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo, wyznaczoną dla pojedynczej anteny, także wówczas, gdy w skład instalacji wchodzi kilka anten. Jest to zatem pogląd przeciwny z tym przedstawionym przez Sąd pierwszej instancji, który opowiedział się w analizowanym zakresie za kumulacją promieniowania wszystkich anten, i jednocześnie zbieżny ze stanowiskiem zawartym w skardze kasacyjnej. Uchwała rozstrzygnęła przy tym rozbieżności orzecznicze, dostrzeżone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w sposób przekonujący, za pomocą racji, które Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w pełni podziela. Odwołują się one bowiem do literalnego brzmienia obecnie już uchylonego, ale znajdującego zastosowanie w sprawie § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia. Otóż przepis ten określał wielkości równoważnej mocy promieniowania izotropowo wyznaczonego dla pojedynczej anteny, które – w zależności od odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego w osi głównej promieniowania anteny – rozstrzygały o kwalifikacji instalacji emitujących promieniowanie elektromagnetyczne jako przedsięwzięć potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko, czyli wymagających oceny oddziaływania na środowisko, z zastrzeżeniem, że moc tę wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja tego rodzaju. Zgodzić się należy z zapatrywaniem, że przepis ten, tak jak § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, dotyczący przedsięwzięć zawsze znacząco oddziałujących na środowisko, wyłączał więc zastosowanie § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia przewidującego sumowanie parametrów przedsięwzięć znajdujących się na terenie jednego zakładu, który zresztą nie dotyczy poszczególnych anten funkcjonujących w ramach stacji bazowej, stanowiących nie przedsięwzięcie czy odrębną instalację, lecz ich element. Błędne okazało się stanowisko Sądu pierwszej instancji, który nawiązując do rozporządzenia opowiedział się za kumulacją parametrów, zwłaszcza że miała ona służyć ustaleniu obszaru odziaływania inwestycji, a co za tym idzie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. W myśl mianowicie powołanego pośród podstaw rozpoznawanej skargi kasacyjnej art. 28 ust. 2 ustawy stronami tymi są - poza inwestorem - właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się we wspomnianym obszarze. W rozpatrywanym kontekście podkreślenia wymaga, że w uchwale z dnia 7 listopada 2022 r. trafnie zauważono, że celem przepisów rozporządzenia jest kwalifikacja przedsięwzięcia jako znacząco oddziałującego na środowisko, czyli wymagającego oceny tego oddziaływania w ramach specjalnej procedury, nie zaś zbadanie rzeczywistego oddziaływania, w przypadku stacji bazowych wymagającego sięgnięcia do przepisów regulujących dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych. Rozporządzenie określało wszak wyłącznie kryteria stosowane na etapie rozstrzygania o charakterze przedsięwzięcia. W związku z tym zaakcentować trzeba, że rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1071) zrezygnowano z tego etapu odnośnie do instalacji radiokomunikacyjnych emitujących promieniowanie elektromagnetyczne, które w efekcie nie podlegają już ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W świetle powyższego na uwzględnienie zasługuje również podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut procesowy. Sąd pierwszej instancji co najmniej przedwcześnie uchylił bowiem zaskarżoną decyzję, odwołując się do przyjętej przez siebie wykładni przepisów rozporządzenia, która okazała się nieprawidłowa. W efekcie konsekwentnie nie odniósł się do racji zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w zestawieniu z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych, którego przydatność w związku z tą wykładnią zakwestionował. Te wszystkie aspekty nie były dotąd rozważane i wciąż wymagają oceny, jaką powinien przeprowadzić Sąd, do którego złożono skargę. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z art. 185 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok, przekazując sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Stosownie do art. 206 P.p.s.a. odstąpiono natomiast od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz organu, uznając, że zachodzi uzasadniony przypadek w rozumieniu tego przepisu. Otóż spór przedstawiony do rozstrzygnięcia koncentrował się wokół jednego problemu, i to związanego z ochroną interesu prawnego skarżącej, stanowisko skargi kasacyjnej okazało się trafne tylko częściowo, a to, czy skarżąca może być stroną postępowania administracyjnego, wciąż pozostaje kwestią otwartą.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI