II OSK 776/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-08-07
NSAbudowlaneŚredniansa
rozbiórkabudynek gospodarczynadzór budowlanyochrona tymczasowawstrzymanie wykonaniaskarga kasacyjnanieruchomościwłasność

NSA wstrzymał wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego ze względu na ryzyko trudnych do odwrócenia skutków, zwłaszcza w kontekście toczącego się postępowania o przeniesienie własności nieruchomości.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpatrzył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, a skarżący wniósł skargę kasacyjną. NSA uwzględnił wniosek, wskazując na ryzyko wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, szczególnie w świetle nieprawomocnego wyroku zobowiązującego inną osobę do przeniesienia własności nieruchomości, na której znajduje się budynek.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Węgrowie z dnia 7 listopada 2023 r., która nakazywała rozbiórkę budynku gospodarczego. Decyzja ta była przedmiotem zaskarżenia przez A.K., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2024 r. oddalił jej skargę. A.K. wniosła następnie skargę kasacyjną od tego wyroku. W ramach postępowania kasacyjnego, skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji PINB, argumentując, że jej wykonanie może doprowadzić do nieodwracalnych skutków. Jako uzasadnienie podała fakt uzyskania nieprawomocnego wyroku zobowiązującego S.K. do przeniesienia własności nieruchomości, na której znajduje się sporny budynek. NSA, powołując się na art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że wstrzymanie wykonania decyzji jest uzasadnione, gdyż charakter sprawy (nakaz rozbiórki) oraz okoliczności podniesione przez wnioskodawcę (ryzyko znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, w tym kwestia własności nieruchomości) spełniają przesłanki do zastosowania tej instytucji. Sąd podkreślił, że NSA ma kompetencje do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w postępowaniu kasacyjnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, Naczelny Sąd Administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu na wniosek skarżącego, w razie oddalenia skargi i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, stosując odpowiednio przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 193 Ppsa, który stanowi o odpowiednim stosowaniu przepisów postępowania przed WSA do postępowania przed NSA, co obejmuje również instytucję ochrony tymczasowej (wstrzymania wykonania). Przywołano uchwałę NSA I GPS 1/07 potwierdzającą tę możliwość.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (2)

Główne

Ppsa art. 61 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Pomocnicze

Ppsa art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykonanie decyzji o nakazie rozbiórki może spowodować znaczne szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Istnieje nieprawomocny wyrok zobowiązujący inną osobę do przeniesienia własności nieruchomości, na której znajduje się sporny budynek.

Godne uwagi sformułowania

wstrzymać wykonanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Węgrowie z 7 listopada 2023 r. nr 133/2023 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego. w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. nie jest wyłączone stosowanie konstrukcji ochrony tymczasowej także w przypadku, gdy skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku oddalającego skargę i wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.

Skład orzekający

Robert Sawuła

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Możliwość wstrzymania wykonania decyzji przez NSA w postępowaniu kasacyjnym, gdy istnieją przesłanki ryzyka znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, zwłaszcza w sprawach dotyczących rozbiórki i kwestii własności nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wniosek o wstrzymanie wykonania jest składany w ramach postępowania kasacyjnego po oddaleniu skargi przez WSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej proceduralnie kwestii wstrzymania wykonania decyzji przez NSA, co jest istotne dla praktyków. Dodatkowo, konflikt związany z własnością nieruchomości i nakazem rozbiórki dodaje jej pewnego zainteresowania.

NSA wstrzymał rozbiórkę budynku. Kluczowa decyzja w sprawie własności nieruchomości.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 776/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-08-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1818/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-12-20
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Wstrzymano wykonanie decyzji I instancji
Sentencja
Dnia 7 sierpnia 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku S.K. o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Węgrowie z 7 listopada 2023 r. nr 133/2023 w sprawie ze skargi kasacyjnej A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1818/24 oddalającego skargę A.K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 maja 2024 r. nr 519/24 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: wstrzymać wykonanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Węgrowie z 7 listopada 2023 r. nr 133/2023 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 20 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1818/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie oddalił skargę A.K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z 20 maja 2024 r. nr 519/24, w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.
W piśmie z 9 lipca 2025 r. skarżące wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Węgrowie (PINB) z 7 listopada 2023 r. nr 133/2023, o nakazaniu A.K. dokonania rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach zewnętrznych 4,50 x 3 m znajdującego się na działce nr ewid. [...] w M. gm. [...]. Wnioskodawca uzasadniając swój wniosek wskazuje na wyrok Sądu Rejonowego w W. I Wydział Cywilny z [...] czerwca 2025 r., [...], którym nieprawomocnie zobowiązano S.K. do przeniesienia własności m. in. działki, na której znajduje się budynek, objęty decyzją nakazową w niniejszej sprawie. Jego zdaniem wykonalność decyzji PINB może doprowadzić do nie dających się usunąć skutków faktycznych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm., Ppsa) sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych w granicach tej samej sprawy. Wskazana we wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej decyzja PINB została podjęta w granicach tej samej sprawy.
Przepis art. 61 § 3 Ppsa dotyczący możliwości wstrzymania przez sąd administracyjny na wniosek skarżącego wykonania aktu lub czynności został zamieszczony w Dziale III "Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym". Stosownie do art. 193 Ppsa przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Oznacza to, że nie jest wyłączone stosowanie konstrukcji ochrony tymczasowej także w przypadku, gdy skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku oddalającego skargę i wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Z tych względów należy przyjąć, że Naczelny Sąd Administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu na wniosek skarżącego, w razie oddalenia skargi i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, publ. ONSAiwsa z 2007, Nr 4, poz. 77).
Wstrzymanie wykonania decyzji jest instytucją wyjątkową i jako taka powinna być stosowana ściśle, stosownie do spełnienia określonych przesłanek. Wykazanie zaistnienia przynajmniej jednej ze wskazanych w art. 61 § 3 Ppsa przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Oznacza to występującą po jego stronie konieczność wskazania konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie decyzji spowoduje w stosunku do strony niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i przytoczenia okoliczności uzasadniających to żądanie.
Co do zasady, charakter spraw w przedmiocie nakazu rozbiórki, która ze swej istoty spowodować może trudne do odwrócenia skutki i znacznych rozmiarów szkodę, jeżeli decyzja zostanie wykonana jeszcze przed prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, może usprawiedliwiać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu wykonanie decyzji o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku, zanim nie rozstanie rozpoznana skarga kasacyjną wnioskującego o ochronę tymczasową, mogłoby skutkować wyrządzeniem skarżącemu trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący naprowadza, że uzyskał nieprawomocny wyrok zobowiązujący S.K. do przeniesienia na jego rzecz prawa własności nieruchomości, na której zlokalizowany jest sporny budynek. Kwestia braku możliwości złożenia przez skarżącego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane była podnoszona w skardze kasacyjnej. Nie przesądzając w żadnym razie o skuteczności samej skargi kasacyjnej, Sąd Naczelny w tym składzie doszedł do przekonania o ziszczeniu się przesłanek z art. 62 § 3 Ppsa, co nakazywało uwzględnić wniosek.
Wobec powyższych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 Ppsa w zw. z art. 193 Ppsa, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI