II OSK 774/06

II OSK 774/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/
Janina Kosowska
Marek Stojanowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 359/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-11-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 145 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 47 par.1, art. 65, art. 109, art. 125par.1 pkt 2 art. 141 par.4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) NSA Janina Kosowska Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. i I. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 359/04 w sprawie ze skargi K. i I. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego zobowiązania do wykonania robót zapobiegających wyrządzaniu szkód przez spływające wody opadowe oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 listopada 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 359/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. i I. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zobowiązania do wykonania urządzeń zabezpieczających wyrządzenie szkód przez spływające wody deszczowe (pkt 1 ) oraz oddalił wniosek o wymierzenie grzywny Przewodniczącemu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. ( pkt. 2) .
Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy :Decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...], Nr [...], zobowiązano K. i I. małż. L. do wykonania na posesji przy ul. [...] w R. urządzeń zapobiegających szkodom, zapewniających przyjęcie wód opadowych z utwardzonego terenu posesji, zabezpieczających przed spływem wód opadowych na tereny sąsiednie i odprowadzających te wody poprzez przyłączenie urządzeń do istniejącej kanalizacji.
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...], Nr [...], po rozpoznaniu odwołania K. i I. małż. L., utrzymano w mocy powyższą decyzję Prezydenta Miasta R..
We wniosku z dnia [...] K. i I. małż. L. zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej opisaną wyżej decyzją. Jako przyczynę wznowienia podali przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję.
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...], Nr [...], wydaną po wznowieniu postępowania w dniu [...] na wniosek K. i I. małż. L., odmówiono uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...], Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] Nr [...], w sprawie zobowiązania K. i I. L. do wykonania na posesji przy ul. [...] w R. urządzeń zapobiegających wyrządzeniu szkód przez wody opadowe.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2004 r., sygn. akt IV SA 3380/02, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. i I. L. na powołaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...], Nr [...], w przedmiocie nakazu wykonania na działce Nr ewid. [...] urządzeń zapobiegających wyrządzeniu szkód przez spływające wody deszczowe, postanowiono zawiesić postępowanie w sprawie. Postępowanie zostało zawieszone na wniosek skarżących w związku z wznowieniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. postanowieniem z dnia [...] postępowania w sprawie zobowiązania skarżących do wykonania na posesji przy ul. [...] w R. urządzeń zapobiegających wyrządzeniu szkód przez wody opadowe, zakończonej decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...], Nr [...]; wniosek skarżących został poparty przez organ.
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...], Nr [...], po rozpatrzeniu wniosku stron o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymano w mocy decyzję tego organu z dnia [...].
W motywach tego rozstrzygnięcia po przedstawieniu przebiegu sprawy przypomniano, że wnioskodawcy K. i I. małż. L. we wniosku z dnia [...] o wznowienie postępowania jako przesłankę wznowienia wskazali art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. ujawnienie istotnych dla sprawy nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję i przedstawili nowe dowody w postaci:
decyzji Głównego Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...], stwierdzającej z urzędu nieważność decyzji Wojewody R. Nr [...] z dnia [...], Nr [...], uchylającej decyzję Prezydenta Miasta R. Nr [...] z dnia [...] w części dotyczącej rygoru natychmiastowej wykonalności dokonania rozbiórki pozostałości istniejącego ogrodzenia na działce nr [...];
decyzji ostatecznej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. Nr [...] z dnia [...] nakazującą- w trybie natychmiastowej wykonalności – [...] S.A. w R. dokonania rozbiórki pozostałości uprzednio istniejącego ogrodzenia;
3. oświadczenia inż. L. G. z dnia [...], który według załączonego protokołu z rozprawy administracyjnej z dnia [...], przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R., pełnił w imieniu inwestora – [...] w R. obowiązki inspektora nadzoru na budowie ogrodzenia frontowego od strony ul. [...] w R..
Kolegium stwierdziło, że jednym z koniecznych warunków wynikających z przepisu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. jest, aby istotne dla sprawy nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji, Kolegium uznało, że dwie decyzje, tj. decyzja z dnia [...] i decyzja z dnia [...] oraz oświadczenie inż. L. G. z dnia [...] nie istniały w dacie wydawania przez Kolegium decyzji, a więc w dniu [...] (Nr [...]). Załączony zaś do wniosku protokół z rozprawy administracyjnej z dnia [...] nie jest nowym dowodem i podniesiona w nim okoliczność - w świetle całokształtu materiału dowodowego w sprawie - nie jest istotna w stopniu mającym wpływ na zmianę treści decyzji w sprawie. W oparciu o powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. stwierdziło, że nie występuje podstawa wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
Ponadto w uzasadnieniu swojego wniosku K. i I. małż. L. wskazali, że w dniu [...] złożyli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. wniosek wraz z uzasadnieniem i dowodami o wznowienie postępowania administracyjnego w tej sprawie, wskazując jako podstawę art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...]. K. i I. małż. L. załączyli kolejne nowe dowody. Były to:
1. kserokopia decyzji Nr [...] z dnia [...] wydanej przez Prezydenta miasta R., Nr [...],
2. kserokopia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Warszawie O/Z w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 821/97 z dnia 7 maja 1998 r.;
3. kserokopia pisma pp. K. i I. małż. L. z dnia [...], L.dz. [...];
4. kserokopia decyzji Nr [...] z dnia [...], Nr [...], wydanej przez Prezydenta Miasta R.;
5. kserokopia decyzji Nr [...] z- dnia [...], znak [...] wydanej przez [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w W.;
6. kserokopia pisma - opisu spływu wód powierzchniowych według pomiaru z dnia [...] podpisanego przez geodetę L. D..
Kolejnym pismem z dnia [...] K. i I. małż. L. zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z prośbą o dopuszczenie do ich wniosku z dnia [...] następujących dowodów w sprawie, tj.:
1. kserokopii protokółu oględzin robót budowlanych przeprowadzonych w dniu [...] przez Wojewódzki Inspektorat Nadzoru- Budowlanego w W.;
2. kserokopii pisma Prezydenta Miasta R. z dnia [...], znak: [...],
3. kserokopii fragmentu mapy zaewidencjonowanej pod Nr [...] z dnia [...].
Rozpoznając wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. zważyło, że podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma wyjaśnienie, czy w rozpatrywanej sprawie ma zastosowanie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., który mówi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, 2) istniejące w dniu wydania decyzji, 3) nie znane organowi, który wydał decyzję. Oznacza to, że przesłankami do wznowienia postępowania są nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, o ile są równocześnie spełnione pozostałe przesłanki prawne wznowienia postępowania, a mianowicie: - po pierwsze - są one istotne dla sprawy, po drugie - istniały w dniu wydania decyzji, oraz po trzecie - nie były znane organowi, który wydał decyzję. Kolegium w tej kwestii powołało się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 1831/00 (LEX nr 51329), z którego wynika, że "nowe dowody to takie dowody, które wprawdzie istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający dowodami tymi nie dysponował (obojętnie z jakich przyczyn). Jeżeli jednak dowody te były, a organ orzekający ich nie zbadał - to nie można takich dowodów w postępowaniu wznowieniowym uważać za nowe, choćby organ w postępowaniu poprzednim z dowodami tymi się nie zapoznał albo niewłaściwie je ocenił."
W rozpatrywanej sprawie żądanie wznowienia postępowania opierało się na art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. K. i I. małż. L. załączając do wniosku nowe dowody podnieśli, iż potwierdzają one, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] orzekająca o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] obarczona jest wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. po zapoznaniu się z całością akt sprawy (w tym również otrzymanych od WSA w Warszawie) stwierdziło, że przedstawione przez K. i I. małż. L. dowody są dowodami, które bądź nie istniały w dacie wydania decyzji SKO w R. z dnia [...], co szczegółowo podano w treści i uzasadnieniu decyzji z dnia [...], bądź dowodami, które były do dyspozycji organu pierwszej instancji i mu znanymi, lub dowodami, w których podnoszone okoliczności w świetle całokształtu materiału dowodowego w sprawie nie są istotnymi w stopniu mającym wpływ na zmianę treści decyzji w sprawie. Potwierdzeniem powyższego jest m.in. porównanie dowodów załączonych przez wnioskodawców do wniosku z dnia [...] i do pisma z dnia [...] z dowodami znajdującymi się w aktach sprawy organu pierwszej instancji, otrzymanych z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Mianowicie: - dwa dowody tj. załącznik nr 1 -decyzja Prezydenta Miasta R. Nr [...] z dnia [...], Nr [...], oraz załącznik nr 2 - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Warszawie O/Z w Lublinie z dnia 7 maja 1998 r., sygn. akt II SA/Lu 821/97 - zostały przez I. L. wykazane w piśmie skierowanym do Urzędu Miejskiego, Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa w R. z dnia [...], L.dz. [...] na stronie 2, przy czym w/w decyzja stanowi załącznik nr 1 tegoż pisma, znajdującego się pod poz. 17 akt sprawy; - dowód: załącznik nr 3 - pismo K. i I. małż. L. do Prezydenta Miasta R. z dnia [...], L.dz. [...], dotyczące postępowania administracyjnego prowadzonego przez Prezydenta Miasta R. - zostało wykazane w aktach sprawy przy poz. 134. Do Urzędu Miejskiego w R. pismo to wpłynęło w dniu [...] (decyzja Prezydenta Miasta R. nosi datę [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją własną z dnia [...], Nr [...], odniosło się do wskazanych w w/w piśmie dowodów w sprawie na stronie 4 tej decyzji. Dowód: załącznik nr 4 - decyzja Nr [...] z dnia [...], Nr [...], wydana przez Prezydenta Miasta R.. Nie jest ona nowym dowodem w sprawie - pismo I. L. do Wojewody R. z dnia [...], L.dz. [...], dotyczące stwierdzenia nieważności tejże decyzji i przekazane do wiadomości Urzędowi Miejskiemu w R., Wydziałowi Ochrony Środowiska, znajduje się pod poz. 38 akt sprawy. Dowód: załącznik nr 5 - decyzja Nr [...] z dnia [...], znak [...], dotycząca stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Nr [...] z dnia [...], wydanej przez Prezydenta Miasta R., znana była organowi pierwszej instancji, co wynika z całokształtu materiału dowodowego w sprawie. Przecież stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji Prezydenta Miasta R.. Dowód: załącznik nr 6 - opis spływu wód powierzchniowych według pomiaru z dnia [...] podpisanego przez geodetę L. D. - nie jest nowym dowodem w sprawie. I. L. w dniu [...] wystąpił z pismem do Prezydenta Miasta R., w którym na stronie 2 w pkt 9 wniósł o włączenie jako dowodu w sprawie pomiarów geodezyjnych dotyczących działek nr [...], [...], [...] i [...] wykonanych przez tego geodetę. Pismo to znajduje się pod poz. 93 akt sprawy, sam zaś opis pod poz. 1/4akt sprawy SKO R.. Odnosząc się do pozostałych 3 dowodów załączonych przez wnioskodawców do pisma z dnia [...] Kolegium stwierdziło, że:
* kserokopia protokołu z dnia [...], sporządzonego na skutek wniesionego przez p. I. L. odwołania od decyzji Nr [...] z dnia [...], wydanej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dotyczy oględzin robót budowlanych w przedmiocie rozbiórki pozostałości ogrodzenia. Okoliczności w nim wymienione nie są istotnymi w stopniu mającym wpływ na zmianę treści decyzji w sprawie;
* kserokopia pisma skierowana przez Prezydenta Miasta R. do K. i I. małż. L. z dnia [...], znak [...] odnośnie aktualizacji mapy zasadniczej, oraz - kserokopia fragmentu mapy zaewidencjonowanej pod Nr [...] z dnia [...] z dokonanymi przez samych wnioskodawców adnotacjami, nie stanowią dowodów, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. i I. małż. L. wnosząc o jej uchylenie wobec wydania jej z obrazą art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., a w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 K.p.a.
W uzasadnieniu skarżący przypomnieli, że przy zgłaszanych wnioskach załączali kolejny raz dowody, gdyż mimo ich doręczenia Prezydentowi Miasta R. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. usunęło je z akt sprawy (dopuszczając się przestępstwa) w celu uprawdopodobnienia zasadności wydanego orzeczenia z dnia [...] Dotyczy to w szczególności dokumentów potwierdzających, że nieruchomość położona przy ul. [...] w R. była ukształtowana co najmniej od [...] r. w ten sposób, iż wody opadowe z niej spływały bez zakłóceń do ul. [...], tj. na działkę Nr [...], które w sposób naturalny spływały bez zakłóceń do ul. [...] przez działkę Nr [...] i Nr [...] (po stronie zachodniej) wzdłuż ogrodzenia zlokalizowanego na granicy działek Nr [...] i Nr [...] oraz Nr [...], do czasu gdy Gmina Miasta R. spowodowała zmianę stanu wód na gruncie, tj. na działkach o numerach [...], [...] i [...] w ten sposób, iż wody opadowe spływały po stronie zachodniej tych nieruchomości, zatapiając podpiwniczenia budynków zlokalizowanych wzdłuż tej drogi, tj. na działce nr [...] oraz na działce nr [...] (PWHU "[...]"). Na dowód powyższych twierdzeń skarżący przywołali operat wyceny nieruchomości położonej w R. przy ulicy [...], oraz odpowiednie oświadczenie A. W. oraz opis (oryginał) spływu wód gruntowych według pomiaru z dnia [...], wykonany przez uprawnionego geodetę, dostarczone w latach [...] Prezydentowi Miasta R.. Ponadto do skargi dołączono odpis zawiadomienia o przestępstwie funkcjonariuszy publicznych Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., usuwających dokumenty o znaczeniu prawnym z akt sprawy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację z zaskarżonej decyzji. Ponadto Kolegium odrzuciło zarzut odpowiedzialności za braki występujące w materiale dowodowym organu pierwszej instancji.
Dnia 7 lutego 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek skarżących o wymierzenie - na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu administracyjnym - grzywny Prezesowi Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R.. W uzasadnieniu stwierdzono, że na posiedzeniu Sądu w dniu 6 stycznia 2005 r. okazało się, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. nie przekazało kompletu akt sprawy wszczętej przez skarżących skargą z dnia 30 kwietnia 2004 r.
W odpowiedzi na ten wniosek w piśmie złożonym bezpośrednio na rozprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. stwierdziło, przywołując daty i terminy przekazywania akt, iż wniosek skarżących nie jest uzasadniony, bo wszystkie akta dotycząc przedmiotowej sprawy zostały przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zwłoka w ich przekazaniu wyniknęła z wielości skarg i wniosków, które skarżący wnieśli w przedmiotowej sprawie. Spowodowały one trudności w przyporządkowaniu danej kategorii akt do charakteru sprawy wywołanej przez skarżących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uwzględniając skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127 ze zm. ) orzekł o jej oddaleniu podnosząc , iż przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] a sprawa ta ma charakter proceduralny, związany z oceną przesłanek wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., na które powołują się skarżący.
W ocenie Sądu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. prawidłowo określiło trzy przesłanki wznowienia postępowania, które muszą być spełnione łącznie jeśli podstawą wznowienia jest art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, powinny być nowe. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Powinny być przy tym istotne dla sprawy, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające więc w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Druga przesłanką jest istnienie nowych okoliczności faktycznych, nowych dowodów, w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody, nie były znane organowi, który wydał decyzję.
Jak wywiódł Sąd pierwszej instancji zbadanie pod tym kątem dowodów zgłoszonych przez skarżących pozwoliło organowi stwierdzić, co następuje:
* zgłoszone przy wniosku z dnia [...] o wznowienie postępowania jako nowe dowody dwie decyzje, tj. decyzja z dnia [...] i decyzja z dnia [...] oraz oświadczenie inż. L. G. z dnia [...] nie istniały w dacie wydawania przez Kolegium decyzji, a więc w dniu [...] (Nr [...]). Załączony zaś do wniosku protokół z rozprawy administracyjnej z dnia [...] nie jest nowym dowodem i podniesiona w nim okoliczność - w świetle całokształtu materiału dowodowego w sprawie - nie jest istotna w stopniu mającym wpływ na zmianę treści decyzji w sprawie.
Natomiast pozostałe dowody, stanowiące kserokopie dokumentów (6 szt.) złożonych przy wniosku z dnia [...] oraz przy piśmie z dnia [...] ( 3 szt.) są dowodami, które bądź nie istniały w dacie wydania decyzji Nr [...], SKO, w R., tj. w dniu [...], co szczegółowo podano w treści i uzasadnieniu decyzji z dnia [...], bądź dowodami, które były do dyspozycji organu pierwszej instancji i mu znanymi, lub dowodami, w których podnoszone okoliczności w świetle całokształtu materiału dowodowego w sprawie nie są istotnymi w stopniu mającym wpływ na zmianę treści decyzji w sprawie.
Ponadto jak zaznaczył Sąd , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. dokonało porównania dowodów załączonych przez wnioskodawców do wniosku z dnia [...] i do pisma z dnia [...] (6 dokumentów) z dowodami znajdującymi się w aktach sprawy organu pierwszej instancji, otrzymanymi z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Porównanie to potwierdziło wniosek, że przedstawione jako dowody dokumenty są dowodami, które bądź nie istniały w dacie wydania decyzji Nr [...], SKO, w R., tj. w dniu [...], bądź dowodami, które były do dyspozycji organu pierwszej instancji i mu znanymi, lub dowodami, w których podnoszone okoliczności nie mają istotnego znaczenia dla sprawy. Dotyczy to również pozostałych trzech dowodów-zgłoszonych przez skarżących przy piśmie z dnia [...].
W ocenie Sądu zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w sposób bezsporny wykazało brak przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Nie było więc również podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Nadto jak podniósł Sąd pierwszej instancji niezależnie od tego skarżący wnieśli w skardze o uchylenie zaskarżonej decyzji "wobec , iż została wydana z obrazą art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. a w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 K.p.a." Odnosząc się do tego Sąd przypomniał, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] skarżący wnieśli również o uchylenie powołanej wyżej decyzji oraz ją poprzedzających, tj. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] i decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] jako , iż wszystkie one zostały wydane z naruszeniem prawa, tj. w sprzeczności do materiału dowodowego (w części usuniętych akt sprawy), a istniejących w dacie wydania wskazanych wyżej decyzji, lecz nie uwzględnionych, czym dopuszczono się obrazy art. 7, art. 8 oraz art. 77 K.p.a. Jako podstawę prawną do uchylenia w/w decyzji wnioskodawcy wskazali art. 156 K.p.a. Na poparcie tych zarzutów jak uznał Sąd pierwszej instancji nie przedstawiono jednak żadnych argumentów i dowodów. W szczególności dowodem takim nie mogą być przytoczone w skardze okoliczności dotyczące istniejącego- zdaniem skarżących od [...] r. spływu wód z przedmiotowej nieruchomości i przyczyn zmiany tego stanu rzeczy.
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, które powinien zbadać z urzędu.
Natomiast w części dotyczącej sprawy ukarania grzywną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielić pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., iż nie może być one obarczane odpowiedzialności za braki występujące w materiale dowodowym organu pierwszej instancji, tym bardziej, ze Kolegium dołożyło należytej staranności, by braki te uzupełnić. Z tego samego powodu brak podstaw do wymierzenia grzywny Prezesowi Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w trybie art. 55 § 1 w związku z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu administracyjnym. Uznano , że akta sprawy wpłynęły już do Sądu, który najpierw na rozprawie w dniu 6 stycznia 2005 r. wobec nienadesłania kompletnych akt administracyjnych sprawy rozprawę odroczył, a dalsze opóźnienie w rozpatrzeniu sprawy spowodowane było również trudnościami w ustaleniu kręgu i adresów uczestników postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli K. i I. małż. L. zaskarżając go w całości . Wyrokowi temu zarzucili naruszenie przepisów postępowania , które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a które polegało na tym, że :
a) Sąd wbrew dyspozycji art. 109 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie odroczył rozprawy wyznaczonej na dzień 30 listopada 2005 r. mimo, że skarżący złożyli wniosek w tej sprawie wykazując, że nie są w stanie, z przyczyn od nich niezależnych, stawić się na rozprawie, skutkiem czego strona nie brała udziału w posiedzeniu Sądu i nie mogła złożyć wyjaśnień, jak również zająć stanowiska w sprawie i ustosunkować się do twierdzeń strony przeciwnej, zwłaszcza wynikających z jej pisma z dnia 25 listopada 2005 roku, które zostało doręczone bezpośrednio na rozprawie składowi orzekającemu;
b) Nie doręczono skarżącym, wbrew dyspozycji art. 47 § 1 i art. 65 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony przeciwnej z dnia 25 listopada 2005 r. oraz zawiadomienia o tym, że Sąd nie uwzględnił wniosku o odroczenie rozprawy;
c) Sąd wbrew dyspozycji art. 125 § 1 pkt. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi , a takie wbrew własnym wezwaniom kierowanym do strony i uczestników postępowania, nie zawiesił postępowania w niniejszej sprawie mimo braku adresu miejsca zamieszkania D. G.;
d) Wbrew dyspozycji art. 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie pouczył strony występującej bez adwokata czy radcy prawnego o możliwości ustanowienia kuratora na podstawie art. 78 i 79 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dla doręczania pism D. – G., której miejsce zamieszkania nie jest znane;
e) Wbrew dyspozycji art. 54 § 2 i art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ,Sąd nie ukarał grzywną organu administracji publicznej, mimo, że doręczył on Sądowi niekompletne akta sprawy, które nie są kompletne do dnia dzisiejszego;
f) W uzasadnieniu wyroku Sąd, wbrew dyspozycji art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wskazał z jakiego względu nie odroczył rozprawy, nie doręczył pisma procesowego stronie skarżącej, nie pouczył jej i możliwości ustanowienia kuratora do doręczeń dla D. G., a także nie wskazał na jakiej podstawie prawnej uznał, że mimo nieprzekazania kompletnych akt sprawy przez organ samorządowy nie powinien być ukarany grzywną na podstawie art. 55 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .
Wskazując na powyższe naruszenia prawa procesowego wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania w sprawie według norm przepisanych.
W motywach skargi kasacyjnej wskazano , iż skarżący pismem z dnia 8 listopada 2005 r. złożyli wniosek o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 30 listopada 2005 r. wykazując, że tego samego dnia o godz. 13.00 uczestniczą w rozprawie wyznaczonej przez Sąd Rejonowy w R. w sprawie sygn. akt [...]. Strona więc wykazała, że nie może uczestniczyć w rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie z przyczyn, które usprawiedliwiła okolicznościami od niej niezależnymi, a ważnymi dla jej interesów życiowych. Sąd nie uwzględnił wniosku strony i w związku zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 15 listopada 2005 roku pismem z tego samego dnia powiadomiono stronę , że wniosek o zmianę terminu nie został uwzględniony. Pismo zostało doręczone skarżącym dopiero w dniu 1 grudnia 2005 roku, a więc już po terminie rozprawy, która odbyła się bez udziału strony. Strona nieobecna na rozprawie nie mogła bronić swoich praw, przedstawić swojej sprawy bezpośrednio Sądowi, a także ustosunkować się do wypowiedzi i twierdzeń strony przeciwnej, a w szczególności do twierdzeń wynikających z pisma strony przeciwnej z dnia 21 listopada 2005 r., które to pismo zostało doręczone składowa orzekającemu Sądu bezpośrednio na rozprawie. Strona nie będąc powiadomioną o nieuwzględnieniu jej wniosku o zmianę terminu rozprawy nie ustanowiła pełnomocnika, ani nie uczestniczyła w rozprawie bez własnej winy. Zachodzą więc przesłanki do stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt. 5; ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponadto wskazano , iż niedoręczenie stronie pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. będącego odpowiedzią na wniosek w przedmiocie ukarania organu grzywną, a także nieprawidłowe doręczenie zawiadomienia o tym, ze Sąd nie przychylił się do wniosku strony o odroczenie rozprawy nastąpiło z obrazą przepisów art. 47 § 1 art. 65 cyt. ustawy i miało istotny wpływ na wynik postępowania ponieważ strona nie zawiadomiona o nieuwzględnieniu jej wniosku nie mogła wziąć udziału w rozprawie, a nie zawiadomiona o treści odpowiedzi na wniosek o ukaranie grzywną nie mogła ustosunkować się do twierdzeń i wniosków zawartych w piśmie z dnia 21 listopada 2005 r. oraz przedstawić swojej dodatkowej argumentacji przemawiającej za słusznością jej wniosku.
W skardze kasacyjnej wskazano również , iż w toku postępowania Sąd wielokrotnie zwracał się do strony oraz uczestnika postępowania – W. G. o wskazanie adresu zamieszkania D. G., która jest uczestniczką postępowania. Sąd wskazywał, że w przypadku nie wskazania aktualnego adresu miejsca zamieszkania uczestniczki zawiesi postępowanie w sprawie. Sąd nie uzyskał aktualnego adresu miejsca zamieszkania tej uczestniczki, a mimo to, nie zawiesił postępowania w niniejszej sprawie, do czego był zobligowany na podstawie art. 125 § 1 pkt. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie dokonując zawieszenia postępowania w sprawie przy jednoczesnym niedoręczeniu tej uczestniczce zawiadomienia o terminie rozprawy Sąd stworzył sytuacje, w której zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności postępowania. Okoliczności te mają istotny wpływ na wynik postępowania, albowiem prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy uczestniczka mogła wziąć w niej udział i złożyć wyjaśnienia i inne dowody, które mogłyby mieć wpływ na treść orzeczenia.
Sąd, mimo, że nie był w stanie skutecznie doręczyć D. G. odpisu skargi i zawiadomienia o rozprawie nie pouczył stron ( skarżących i W. G.) o możliwości ustanowienia, na podstawie art. 78 i 79 cyt. ustawy, kuratora do doręczeń dla tej uczestniczki postępowania. Zaniechanie to skutkować może stwierdzeniem nieważności postępowania, a ponadto uniemożliwiło tej uczestniczce wzięcie udziału w rozprawie i przedstawienie własnych wyjaśnień i dowodów, które mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i wpłynąć na treść zaskarżonego wyroku.
W uzasadnieniu wyroku jak zaznaczono Sąd stwierdził, że akta przedstawione Sądowi przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. nie były kompletne i uzupełniono je w toku postępowania. Tym samym więc faktycznie Sąd przyznał, że zaszły przesłanki do wymierzenia kary grzywny Przewodniczącemu Kolegium. Mimo to Sąd uznał, że nie należy wymierzyć kary grzywny na podstawie art. 55§1 cyt. ustawy, ponieważ "... nie może być one obarczane odpowiedzialnością za brak występujące w materiale dowodowym organu pierwszej instancji, tym bardziej, że Kolegium dołożyło należytej staranności, by braki te uzupełnić..."; "...brak podstaw do wymierzenia grzywny Prezesowi Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w trybie art. 55 § 1 w związku z art. 54 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Akta sprawy już bowiem wpłynęły do Sądu, który najpierw na rozprawie w dniu 6 stycznia 2005 r. wobec nienadesłania kompletnych akt administracyjnych sprawy rozprawę odroczył...". Uzasadnienie stanowiska Sąd w przedmiocie braku przesłanek do wymierzenia grzywny Prezesowi Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. jest więc zdaniem skarżących w całości sprzeczne z ustaleniami Sądu. Zwrócić także należy uwagę na to, że miedzy innymi podstawowym obowiązkiem organu odwoławczego jest skompletowanie akt sprawy, ponieważ bez tego jego rozstrzygnięcie jest niezgodne z prawem, albowiem podejmując je organ odwoławczy wydaje decyzję bez zapoznania się z zebranymi w sprawie dowodami. Jeżeli więc Sąd stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. dopiero na etapie postępowania sądowego skompletowało akta sprawy, to w konsekwencji powinien stwierdzić, że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, a tym samym winien stwierdzić nieważność postępowania (134 § 1 cyt. ustawy w zw. z art. art. 156 § 1 pkt. 2 kpa).
Ponadto skarżący wskazali , iż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji nie wskazał, mimo wymogu wynikającego z treści art. 141 § 4 cyt. ustawy nie wskazał z jakiego względu nie odroczył rozprawy, nie doręczył pisma procesowego stronie skarżącej, nie pouczył jej i możliwości ustanowienia kuratora do doręczeń dla D. G., a także nie wskazał na jakiej podstawie prawnej uznał, że mimo nieprzekazania kompletnych akt sprawy przez organ samorządowy nie powinien być ukarany grzywną na podstawie art. 55 §1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o jej oddalenie .
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej , biorąc jedynie pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania . Badając stosownie do treści art. 183 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaistnienie , przesłanek nieważności , w tym zakresie Sąd połączył badanie wystąpienia przesłanki nieważności postępowania wynikającej z art. 183 § 2 pkt. 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z zarzutem naruszenia prawa procesowego a to art. 109 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .
Przede wszystkim mając na uwadze statuowany w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nakaz rozpatrywania spraw bez nieuzasadnionej zwłoki jak i wynikający z art. 183 § 2 pkt. 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( zwanej w dalszej części tego uzasadnienia – ustawą procesową) bezwzględny zakaz pozbawiania strony możliwości jej obrony zauważyć należy , że obowiązkiem Sądu jest przezwyciężanie znanej mu przeszkody . W niniejszej sprawie jak wynika z analizy akt rozprawa przed Sądem pierwszej instancji w dniach 3 marca 2005 r. oraz 14 października 2005 r. była odraczana na wniosek skarżących. Trzeciego jednak wniosku skarżących już nie uwzględniono z uwagi na wcześniejsze trzykrotne odroczenie rozprawy ( w tym dwa razy na wniosek skarżących ) . Powiadomienie skarżących z dużym wyprzedzeniem o terminie rozprawy w dniu 30 listopada 2005 r. umożliwiało im zapewnienie stosownej reprezentacji przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie . Należy przy tym pamiętać , że osobisty udział w rozprawie nie jest jedyną formą zapewnienia stronie możliwości obrony jej interesów . Jest to podstawowa forma zapewnienia stronie możliwości wysłuchania jej przez Sąd , co wynika z faktu , że nie ma w ustawie procesowej przepisu stawiającego znak równości między nieuwzględnieniem wniosku o odroczenie rozprawy z pozbawieniem jej możliwości obrony praw .
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego odmowa nieuwzględnienia trzeciego z rzędu wniosku skarżących o odroczenie rozprawy była uzasadniona ponieważ w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada koncentracji postępowania tzn. Sąd obowiązany jest podejmować wszelkie czynności aby rozpoznać sprawę w rozsądnym terminie . W tym przypadku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiadomił skarżących odpowiednio wcześniej o kolejnym ( czwartym – przypomnienie Sądu ) terminie rozprawy co umożliwiało stronie ustanowienie pełnomocnika procesowego . Przypomnieć zaś należy , że stosownie do dyspozycji art. 35 § 1 ustawy procesowej pełnomocnikiem może być nie tylko adwokat , radca prawny ale także rodzice, małżonek , rodzeństwo , zstępni strony a także inne osoby ,jeżeli przewidują to przepisy szczególne .
Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można mówić w opisanej sytuacji o nieważności postępowania , gdyż nie można przyjąć , że skarżący pozbawieni zostali możliwości obrony swych praw przed Sądem pierwszej instancji. Tak więc nie wystąpiła w sprawie przesłanka nieważności postępowania z art. 182 § 2 pkt. 5 ustawy procesowej , a jednocześnie brak jest podstaw do przyjęcia nieważności także z innych powodów z art. 182 § 2 ustawy procesowej .
Podkreślić natomiast należy , że zgodnie z art. 109 ustawy procesowej rozprawa ulega odroczeniu , jeżeli Sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności.
Generalnie odroczenie rozprawy jest podyktowane przyczynami, których wystąpienie jest niezależne od woli i zachowania strony, a jednocześnie uniemożliwia jej możliwość obrony swego interesu.
Tym samym Sąd z urzędu odracza rozprawę jeżeli stwierdzi nieprawidłowe zawiadomienie którejkolwiek ze stron. W rozpoznawanej sprawie skarżący z odpowiednim wyprzedzeniem już w dniu 8 listopada 2005 r. ( k- 84 i 85 akt WSA) zostali zawiadomieni o terminie rozprawy na dzień 30 listopada 2005 r. co umożliwiało im zapewnienie właściwego udziału na rozprawie tego dnia w rozpoznawanej sprawie . Przecież zgodnie z art. 107 ustawy procesowej nieobecność stron na rozprawie jak i ich pełnomocników nie wstrzymuje rozpoznania sprawy . Wnioski skarżących wynikające ze skargi jak i pism procesowych są przedstawiane w trakcie rozprawy stosownie do treści art. 108 ustawy procesowej .
Nie można w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać , iż w tej sprawie miało miejsce nadzwyczajne wydarzenie ( inna rozprawa w sądzie powszechnym ) skoro za takie wydarzenie należy uznać tylko niedające przewidzieć się zdarzenie sił przyrody lub inne zdarzenie , uniemożliwiające stawienie się na rozprawę ( powódź , blokada dróg , zamieć śnieżna itp.) . Dlatego też nie było przeszkód do rozpoznania w dniu 30 listopada 2005 r. przez Sąd pierwszej instancji skargi stron i ich wniosku o wymierzenie grzywny, bowiem nie zachodziła ani obligatoryjna przesłana odroczenia rozprawy , jak też nie można uznać , by nie uwzględnienie wniosku skarżących z dnia 8 listopada 2005 r. o odroczenie rozprawy w okolicznościach tej sprawy było wadliwe. Natomiast fakt, doręczenia skarżącym (po dwukrotnym awizowaniu przez pocztę ) jeden dzień po terminie rozprawy informacji o odmowie odroczenia tej rozprawy nie może wpłynąć na wyżej wyrażone stanowisko , gdyż dopóki termin rozprawy nie został odroczony przez Sąd , skarżący winni traktować ten termin jako niezmieniony i poczynić starania stawienia się na ustalone wcześniej posiedzenie osobiście lub zapewnić sobie należycie umocowanego pełnomocnika . Nie można bowiem uznać by Sąd pierwszej instancji nie dochował należytej staranności w tej sprawie .
Kolejny zarzut skargi dotyczy naruszenia art. 47 § 1 i art. 65 ustawy procesowej poprzez niedoręczenie skarżącym pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] , które stanowiło odpowiedź tego organu na wniosek skarżących o wymierzenie Prezesowi Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. kary grzywny za nie przekazanie kompletnych akt administracyjnych. Pismo to wpłynęło do Sądu pierwszej instancji 29 listopada 2005 r.( data wpływu potwierdzona przez Sąd ) i faktycznie nie zostało doręczone skarżącym.
Przepis art. 47 § 1 ustawy procesowej odnosi się do odpisów i stanowi , że do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisem pisma procesowego jest każdy dalszy jego egzemplarz, zgodny z oryginałem. Może być to kopia maszynowa, a także kopia wykonana przy użyciu każdej innej techniki powielania, np. wydruk komputerowy.
Natomiast art. 65 ustawy procesowej w całości dotyczy sposoby doręczeń stanowiąc w § 1, iż Sąd dokonuje doręczeń przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Zaś w § 2 tej normy wskazano ,iż do doręczania pism sądowych przez pocztę stosuje się tryb doręczania pism sądowych w sprawach cywilnych. Pismo może być także doręczone za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej. W takim przypadku dowodem doręczenia jest potwierdzenie transmisji danych.( § 3. ) Skarga kasacyjna nie wskazuje , którego to § art. 65 ustawy procesowej dotyczy zarzut a przepis ten ma rozbudowana konstrukcję wewnętrzną co wyżej zauważono .
Jednakże wskazywane w skardze kasacyjnej normy dotyczącej odpisów jak i sposobu doręczeń nie można utożsamiać z naruszeniem polegającym na niedoręczeniu skarżącym odpowiedzi na ich wniosek o ukaranie grzywną to zaś prowadzi do konkluzji, że niedoręczenie skarżącym odpowiedzi Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] na wniosek o ukaranie grzywną Prezesa tego Kolegium nie stanowi naruszenia w/w przepisów . Wprawdzie na marginesie czynionych rozważań przyjąć należy , iż gdyby nawet niedoręczenie w/w pisma uznać za naruszenie prawa to w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie miałoby to wpływu na wynik sprawy a tylko takie naruszenie prawa procesowego może stanowić przesłankę zarzutu z art. 174 pkt. 2 ustawy procesowej .
Skarżący ponadto zarzucili w skardze kasacyjnej naruszenie art. 125 § 1 pkt. 2 ustawy procesowej gdyż jak zaznaczono Sąd pierwszej instancji nie zawiesił postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na brak adresu zamieszkania D. G. . Jednocześnie w zakresie tego zarzutu w piśmie procesowym z dnia 15 maja 2007 r. pełnomocnik skarżących sprostował treść wniesionej skargi poprzez prawidłowe określenie zarzutu naruszenia prawa procesowego a to naruszenie art. 125 § 1 pkt. 3 ustawy procesowej .
Przede wszystkim prawidłowe wskazanie ( określenie ) zarzutów skargi kasacyjnej należy do jej wymogów materialnych o jakim mowa w art. 176 ustawy procesowej. Dlatego też nie jest możliwe po ponad rocznym okresie czasu od wniesienia skargi kasacyjnej dokonywanie sprostowania jej zarzutów jest to po prostu niedopuszczalne . Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest w jej granicach rozpoznać skargę . W tym wypadku zarzut dotyczy art. 125 § 1 pkt. 2. Przepis ten zaś odnosi się do fakultatywnego zawieszenia postępowania przez Sąd . Sąd może zawiesić postępowanie jeżeli ujawni się czyn ,którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej .Taki przypadek nie zachodził w tej sprawie zatem i Sąd pierwszej instancji nie mógł rozważać takiej przesłanki zawieszenia postępowania .
Jedynie na marginesie czynionych rozważań wskazać należy , iż prawidłowy adres D. G. do doręczeń wskazali sami skarżący w piśmie procesowym z dnia 19 sierpnia 2005 r. powołując się na pismo z dnia [...] Sądu Okręgowego w R. [...] Wydział Odwoławczy .
Dlatego też wobec ustalenia adresu w/w brak było podstaw do stosowania art. 78 i 79 ustawy procesowej dotyczących ustanawiania kuratora dla doręczeń dla jak wskazywali skarżący D. G.. Zatem czyniony także zarzut naruszenia art. 6. wobec nie pouczenia strony o możliwości ustanowienia kurator dla w/w jest chybiony. Przepis ten zaś odnosi się do udzielanie informacji stronom i wynika z niego , że Sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Przepis ma charakter zasady ogólnej, i przede wszystkim chodzi w nim o wyrównanie szans strony działającej bez adwokata (radcy prawnego). Jednakże wskazówki i pouczenia winny dotyczyć tego, jakie czynności procesowe winny zostać w sprawie podjęte; w jaki sposób i w jakim terminie winny zostać usunięte stwierdzone przez sąd wadliwości w tych czynnościach; jakie są następstwa nieusunięcia tych braków w terminie oraz jakie skutki prawne pociągnie za sobą podjęcie tych czynności. Nie ma przy tym obowiązku udzielania pouczeń co do wszelkich możliwych zachowań.
Nieusprawiedliwiony jest także zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 54 § 2 i art. 55 § 1 ustawy procesowej .
Norma art. 54 ustawy procesowej określa tryb wnoszenia skargi , oraz odpowiedzi na skargę. Według § 1 tej normy skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Zaś według § 2 organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 o czym stanowi art. 55 § 1 ustawy procesowej.
Zarówno wymierzenie grzywny, jak i odmowa jej wymierzenia następuje drodze postanowienia, na które służy skarga kasacyjna, ponieważ postanowienie to jest orzeczeniem kończącym postępowanie w odrębnej sprawie, niż ta, która została zainicjowana wniesieniem skargi, a jednocześnie brak jest przepisu szczególnego, który stanowiłby inaczej .
W rozpoznawanej sprawie co jest niesporne Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. przekazało Sądowi skargę i akta sprawy . Dopiero na etapie rozpoznawania skargi okazało się , że akta administracyjne są niekompletne , które jednak na żądanie sądu zostały niezwłocznie uzupełnione o brakujące materiały . Dlatego też Sąd pierwszej instancji rozpoznając przedmiotowy wniosek uznał , iż należy go oddalić przyjmując , że organ dołożył należytej staranności , uzupełniając akta bez zbędnej zwłoki . Naczelny Sąd Administracyjny biorąc pod uwagę okoliczności rozpoznawanej sprawy w tym zakresie uznał , że rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji oddalające wniosek skarżących o wymierzenie grzywny nie narusza wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów .
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1) jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 w terminie przewidzianym w tym przepisie, ponieważ grzywna ta ma mieszany, dyscyplinująco-restrykcyjny charakter . Niemniej jednak określenie, że "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że rozstrzygając tą kwestię, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc także przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, a także, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ wypełnił ten obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Jeżeli w szczególności sąd dojdzie do przekonania, że niedopełnienie obowiązku przekazania w terminie dokumentów wskazanych w art. 54 § 2 jest celowym działaniem organu, podjętym w zamiarze niedopuszczeni do szybkiego rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej, to wymierzenie organowi grzywny będzie jak najbardziej zasadne. Jednakże taki przypadek nie miał miejsca w niniejszej sprawie , zaś organ co już wyżej wskazano dołożył należytej staranności by szybko uzupełnić akta o brakujące dokumenty. Skoro więc wymierzenie grzywny jest środkiem dyscyplinującym, mającym na celu wymuszenie przedstawienia niezbędnych akt to przedstawienie tych akt bez zbędnej zwłoki i umożliwienie Sądowi wydania stosownego rozstrzygnięcia pozwalało Sądowi pierwszej instancji na oddalenie wniosku o wymierzeniu grzywny . W niniejszej sprawie Sąd orzekł o powyższym przy rozstrzyganiu skargi i uczynił to w wyroku lecz to należy uznać za dopuszczalne bowiem skoro Sąd może uczynić to postanowieniem , to zamieszczenie takiego rozstrzygnięcia w wyroku nie powoduje wadliwości takiego rozstrzygnięcia co do jego formy .
Nie jest również usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 120 ze zm. ) , który określa , że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy , zarzutów podniesionych w skardze , stanowiska pozostałych stron , podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji , uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazanie co do dalszego postępowania . Jakkolwiek czynność sporządzenia uzasadnienia , dokonywana już po rozstrzygnięciu sprawy i mająca sprawozdawczy charakter , sama przez się nie może wpłynąć na to rozstrzygnięcie jako na wynik sprawy to jednak tylko uzasadnienie spełniające określone ustawą warunki stwarza podstawę do przyjęcia , że będąca powinnością Sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i , że prowadzone przez Sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa .
Niewątpliwie szczególne miejsce w uzasadnieniu wyroku Sądu zajmuje wskazanie podstawy rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie . Powinno ono mieć charakter zwięzły ale pozwalający na skontrolowanie przez strony postępowania i ewentualnie Naczelny Sąd Administracyjny , czy Sąd pierwszej instancji nie popełnił błędu w swoim rozumowaniu .
Podkreślić należy , iż kontrola zaskarżonych aktów sprawowana przez wojewódzkie sądy administracyjne powinna polegać na dogłębnej i wszechstronnej analizie stanu faktycznego oraz stanu prawnego sprawy wniesionych do sądu spraw . Sąd pierwszej instancji powinien poddać gruntownej ocenie wszystkie aspekty sprawy , w których są wątpliwości , w których ustalenia organów są odmienne od wniosków i twierdzeń stron postępowania . Treść tych ustaleń winna następnie zostać zamieszczona w uzasadnieniu wyroku sądu o jakim wyżej mowa . To z treści uzasadnienia powinno wynikać , że sąd przeanalizował wszystkie zarzuty zamieszczone w skardze , konfrontując je z ustaleniami organu i materiałami dowodowymi sprawy . Wszelkie wątpliwości ujawnione na etapie postępowania muszą być właściwie i jednoznacznie zinterpretowane w uzasadnieniu wyroku z powołaniem się na konkretne przepisy prawa .
Jedynie w szczególnych wypadkach można dopuścić pewne formy skrótów w niektórych fragmentach uzasadnienia wyroku , jednak może to dotyczyć tych kwestii , które nie budzą wątpliwości , w których nie ma rozbieżności stanowisk , które są oczywiste i niesporne również w ocenie Sądu .
Mając powyższe rozważania na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał , iż zaskarżone orzeczenie zawiera w swej treści wszystkie niezbędne elementy tej normy prawa procesowego , odnosząc swe rozważania do zaskarżonych decyzji i wyjaśniając przesłanki oddalenia skargi w tym zakresie oraz przedstawiając powody oddalenia wniosku o ukaranie grzywną .
Skarga kasacyjna zarzucając naruszenie art. 141 § 4 ustawy procesowej kwestionuje, że Sąd nie wskazał w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia z jakiego względu nie odroczył rozprawy, nie doręczył pisma procesowego stronie skarżącej, nie pouczył jej o możliwości ustanowienia kuratora do doręczeń dla D. G. a także nie wskazał na jakiej podstawie prawnej uznał , że nieprzekazanie kompletnych akt przez organ nie powinien być ukarany grzywną w trybie art. 55 § 1 ustawy procesowej.
Jednakże wbrew temu zarzutowi skargi kasacyjnej niezamieszczenie w motywach zaskarżonego wyroku , rozważań odnoszących się do kwestii procesowej odroczenia rozprawy , kwestii doręczania pism procesowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, czy też możliwości ustanowienia w postępowaniu sadowoadministracyjnym kuratora dla doręczeń nie stanowi naruszenia normy art. 141 § 4 ustawy procesowej gdy zadaniem Sądu w trybie tego przepisu było przedstawienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jego wyjaśnienie w zakresie rozstrzygnięć administracyjnych dotyczących odmowy uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji w sprawie zobowiązania skarżących do wykonania urządzeń zapobiegających wyrządzaniu szkód przez wody opadowe i w tym zakresie przedstawiono stosowne rozważania . Wskazywane zaś w skardze kasacyjnej wadliwości uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie mogły doprowadzić do uznania ich za usprawiedliwione .
Poza tym Sąd pierwszej instancji w esencjonalny sposób wyjaśnił na jakiej podstawie nie ukarał organu samorządowego grzywną na podstawie art. 55 § 1 omawianej ustawy . Dlatego też formułowane w tym zakresie zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku .
Konkludując uznać należy , iż skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw . Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji .