II OSK 773/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, uznając go za budynek wymagający pozwolenia na budowę, a nie obiekt małej architektury, oraz stwierdzając jego niezgodność z planem zagospodarowania przestrzennego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej L. Ż.-L. od wyroku WSA w Opolu, który oddalił jej skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Obiekt, określany przez skarżącą jako kapliczka, został uznany przez organy nadzoru budowlanego i WSA za budynek w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagający pozwolenia na budowę. Skarżąca argumentowała, że jest to obiekt małej architektury i że stara się o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że obiekt ze względu na swoje rozmiary i konstrukcję jest budynkiem, a jego budowa na terenie rolnym jest sprzeczna z planem miejscowym, co uniemożliwia legalizację.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną L. Ż.-L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Obiekt, wzniesiony przez skarżącą na działkach oznaczonych jako tereny upraw polowych, był przez nią określany jako kapliczka na użytek własny, a przez organy nadzoru budowlanego i WSA jako budynek w rozumieniu Prawa budowlanego. Skarżąca podnosiła, że obiekt spełnia definicję obiektu małej architektury i że podejmowała kroki w celu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że ze względu na rozmiary (58,8 m2) i konstrukcję (posadowienie na płycie fundamentowej lub bloczkach betonowych, dach, ściany, okna, drzwi) obiekt ten jest budynkiem, a nie obiektem małej architektury. Sąd podkreślił, że budowa wymagała pozwolenia na budowę, a niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszczał jedynie infrastrukturę techniczną, parkingi i urządzenia rekreacyjne na terenach rolnych, wykluczała możliwość legalizacji. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych, wskazując, że skarżąca kwestionowała wymiary obiektu dopiero na etapie skargi kasacyjnej, a różnice nie były na tyle znaczące, by wpłynąć na kwalifikację prawną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Obiekt ten, ze względu na swoje rozmiary i konstrukcję, należy kwalifikować jako budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, a nie obiekt małej architektury.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozmiar (58,8 m2) i konstrukcja obiektu (fundamenty, dach, ściany, okna, drzwi) jednoznacznie wskazują na jego kwalifikację jako budynku, a nie obiektu małej architektury, dla którego kluczowe są niewielkie rozmiary.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (12)
Główne
Prawo budowlane art. 3 § pkt 1, 2 i 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 48 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.z.p. art. 14 § ust. 8
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Konstytucja RP art. 87 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obiekt ze względu na rozmiar i konstrukcję jest budynkiem, a nie obiektem małej architektury. Budowa obiektu jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co wyklucza legalizację. Ocena zgodności inwestycji musi opierać się na obowiązującym planie, a nie na przyszłych zmianach studium uwarunkowań.
Odrzucone argumenty
Obiekt jest kapliczką i obiektem małej architektury. Plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza lokalizację urządzeń rekreacyjnych, a kapliczka się do nich zalicza. Zmiana planu zagospodarowania przestrzennego jest w toku i powinna być uwzględniona. Wymiary obiektu zostały błędnie ustalone przez organy administracji.
Godne uwagi sformułowania
cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce studium nie posiada waloru prawa miejscowego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy określa politykę przestrzenną gminy, w tym lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego. Jego ustalenia są wprawdzie wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, jednak studium nie posiada waloru prawa miejscowego.
Skład orzekający
Wojciech Chróścielewski
przewodniczący
Andrzej Gliniecki
sędzia
Marzenna Linska - Wawrzon
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Kwalifikacja obiektów budowlanych jako budynków lub obiektów małej architektury, znaczenie planu zagospodarowania przestrzennego dla legalizacji samowoli budowlanej, zasady oceny zgodności inwestycji z prawem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy obiektu na terenie rolnym z obowiązującym planem miejscowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między budynkiem a obiektem małej architektury oraz jak rygorystycznie stosowane są przepisy planowania przestrzennego, nawet w przypadku obiektów o charakterze kultowym.
“Czy twoja "kapliczka" to samowola budowlana? NSA wyjaśnia, kiedy obiekt staje się budynkiem.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 773/10 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2011-04-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2010-04-08 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Gliniecki Marzenna Linska - Wawrzon /sprawozdawca/ Wojciech Chróścielewski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Op 413/09 - Wyrok WSA w Opolu z 2010-01-25 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118 art. 3 pkt 1, 2 i 4 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia del WSA Marzenna Linska – Wawrzon (spr.) Protokolant Andrzej Nędzarek po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej L. Ż.-L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Op 413/09 w sprawie ze skargi L. Ż.-L. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę L. Ż.-L. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zabudowań zlokalizowanych na działkach nr [...] i [...], których inwestorem była L. Ż.-L.. W dniu 24 marca 2009 r. organ przeprowadził oględziny nieruchomości, w trakcie których stwierdził istnienie na niej 12 obiektów, w tym m.in. opisanego w pkt 6 protokołu oględzin budynku drewnianej konstrukcji, o wymiarach 9,80×6,0m i wysokości 7,0m, posadowionego trwale na płycie fundamentowej, posiadającego pięć otworów okiennych ze stolarką i przeszkleniem oraz dwa otwory drzwiowe i dach konstrukcji drewnianej (krokwiowo-jętkowej). W piśmie z dnia 25 marca 2009 r. inwestorka wyjaśniła, że powyższy obiekt drewniany pełni rolę kapliczki, w której zamierza umieścić gromadzoną od kilku lat kolekcję figurek przedstawiających anioły. W trakcie przesłuchania w dniu 9 czerwca 2009 r. oświadczyła, że powyższe budynki powstały jesienią 2008 r. i na ich budowę nie posiada pozwolenia ani zgłoszenia, przy czym w odniesieniu do budynku kaplicy podała, że z prawa budowlanego wynika, iż jeśli kaplica ma służyć na jej użytek, to nie wymaga zgłoszenia lub pozwolenia. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., opartą o przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) i art. 104 K.p.a., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę budynku drewnianej kaplicy położonego w Ż. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, że sporny obiekt stanowi budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, którego wzniesienie wymagało pozwolenia na budowę. Wskazał, że w odniesieniu do tego budynku nie mają zastosowania wyłączenia, określone w art. 29-31 ustawy. Dalej organ podał, że zgodnie z wypisem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyznaczonych obszarów w sołectwach Oleszka-Jasiona-Żyrowa, zatwierdzonego uchwałą Nr XXXVI/243/97 Rady Miejskiej w Zdzieszowicach z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. Urz. Woj. Opolskiego Nr 18, poz. 105 z dnia 9 lipca 1997 r.), działki nr [...] i nr [...] oznaczone są symbolem RP i stanowią tereny upraw polowych. W § 7 ust. 2 planu na tych terenach "dopuszcza się lokalizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej, parkingów, wewnętrznych ulic, dojazdów niezbędnych dla obszarów związanych z funkcjonowaniem tych obszarów urządzeń rekreacyjnych i zieleni urządzonej". Tym samym, zdaniem organu, powyższy zapis nie dopuszcza lokalizacji na przedmiotowych działkach budynków co oznacza, że przedmiotowy budynek kaplicy został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej i podlega reżimowi z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Organ zaznaczył, że wobec stwierdzonej niezgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest możliwa legalizacja budynku. Poza tym wskazał, że zachodzi sytuacja odwrotna niż w art. 48 ust. 2 tej ustawy, zatem będąc w posiadaniu dokumentów, z których wynika, że obiekt budowlany jest usytuowany na terenie, dla którego plan miejscowy wyklucza dopuszczalność określonej zabudowy, organ nie musi wydawać postanowienia, o jakim mowa w tym przepisie, gdyż inwestor nie będzie mógł przedłożyć dokumentów umożliwiających legalizację obiektu. Decyzję powyższą zakwestionowała właścicielka obiektu zarzucając, że nie jest ona zgodna z jej oczekiwaniami i informując, że jest w trakcie załatwiania formalności dotyczących zmiany przeznaczenia gruntów, co pozwoli na uzyskanie stosownego pozwolenia na budowę. Podała, że według deklaracji Burmistrza Zdzieszowic jej wniosek rozpatrzony zostanie w kolejnej edycji zmian planistycznych przewidzianych na rok 2009. W wyniku rozpatrzenia odwołania Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu decyzją z dnia [...] września 2009 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy zrelacjonował przebieg dotychczasowego postępowania i wskazał, że sporny obiekt spełnia definicję budynku określoną w art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, gdyż posiada fundamenty (płyta fundamentowa) i dach, a zatem wymagał pozwolenia na budowę. Organ stwierdził, że spornego obiektu nie można uznać za kapliczkę, czyli obiekt małej architektury, albowiem jego rozmiary (58m2) oraz sposób wykonania nie wypełniają znamion dla takiego rodzaju obiektu budowlanego, gdyż stosownie do art. 3 pkt 4 lit. a Prawa budowlanego pod tym pojęciem należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury. Ponadto organ podkreślił, że fakt zamiaru umieszczenia w budynku kolekcji figurek aniołów nie przesądza, że będzie on kapliczką i obiektem kultu religijnego; może bowiem stanowić muzeum lub obiekt wystawienniczy. Przytaczając treść art. 48 ust. 1 i 2 tej ustawy organ wywiódł, że powyższe przepisy wskazują, iż legalizacja samowoli budowlanej może nastąpić wyłącznie wówczas, jeśli inwestycja spełnia podane tam warunki. Podkreślił, że dla terenu, na którym znajduje się obiekt, istnieje plan zagospodarowania przestrzennego, przy czym sporna inwestycja jest z nim sprzeczna. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że organy nadzoru budowlanego podejmują decyzje na podstawie przepisów obowiązujących w dacie orzekania i nie mogą swych rozstrzygnięć uzależniać od stanów przyszłych i niepewnych, jakim jest ewentualna zmiana planu zagospodarowania przestrzennego. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skardze strona przedstawiła szczegółowo działania, jakie podejmowała w związku ze staraniami o przekwalifikowanie działek nr [...] i [...] na nierolnicze wywodząc, że jeszcze przed nabyciem przez nią nieruchomości, co nastąpiło w dniu 10 sierpnia 2006 r., poprzedni właściciel złożył wniosek o zmianę w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Zdzieszowice, co nastąpiło w dniu 19 czerwca 2007 r. i powyższe działki zostały oznaczone w nim symbolem MN/UG określającym tereny zabudowy mieszkaniowo-usługowej (usługi gastronomii). Ustalenia te są wiążące dla organów gmin przy ustalaniu planów miejscowych. Poza tym podała, że ponowny wniosek o zmianę przeznaczenia gruntów w planie złożyła w dniu 23 kwietnia 2009 r., natomiast w dniu 19 grudnia 2008 r. - wniosek o pozwolenie na budowę budynków gospodarczych, a w dniu 22 stycznia 2009 r. dokonała zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia budowy budynku gospodarczego. Złożyła ponadto wniosek o dofinansowanie inwestycji ze środków unijnych. W dalszej części skargi, powołując przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego dotyczący obiektów małej architektury podała, że za takie uważała obiekty znajdujące się na jej terenie. Ponadto podniosła, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zakłada, iż na terenach rolnych dopuszcza się lokalizację urządzeń rekreacyjnych, a za takie uważa obiekty zlokalizowane na jej działkach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i dodatkowo wskazując na bezzasadność twierdzeń skarżącej, że sporny obiekt mieści się w przewidzianej planem funkcji terenu jako urządzenie rekreacyjne, gdyż przedmiotem postępowania była samowolna budowa obiektu budowlanego, a nie takiego urządzenia, które musi spełniać zupełnie inne wymogi niż rzeczony obiekt. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że niewątpliwie budowa przedmiotowego obiektu wymagała wcześniejszego pozwolenia organu architektoniczno-budowlanego, co zasadnie wskazano w zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że nie jest możliwe uznanie obiektu zrealizowanego przez skarżącą, o powierzchni zabudowy 58,8m2 (9,80m×6,0m) i wysokości 7,0m za obiekt choćby zbliżony gabarytami do obiektów wskazanych przez ustawodawcę, które nie wymagają pozwolenia na budowę. Na tle niniejszej sprawy i argumentacji podawanej przez skarżącą Sąd zaakcentował, że jedną z okoliczności uzasadniających zaliczenie danego obiektu do obiektów małej architektury jest jego rozmiar, na co wskazuje sama nazwa kategorii "mała architektura". Wzniesiony obiekt budowlany, posadowiony na płycie betonowej, posiadający ściany, otwory okienne i drzwiowe oraz dach, z racji swej konstrukcji i wielkości trafnie został zakwalifikowany do kategorii budynków, gdyż na zasadzie art. 3 pkt 2 budynkiem jest taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. W rezultacie skarżąca przystępując do realizacji przedmiotowego budynku winna legitymować się pozwoleniem na budowę, o które to pozwolenie z całą pewnością nie występowała, pozostając w przekonaniu, że na budowę takiego obiektu, który uważała za obiekt kultu religijnego na własne potrzeby, nie jest wymagane ani pozwolenie na budowę ani zgłoszenie. W tym stanie rzeczy Sąd przyjął, że wybudowanie budynku drewnianej kaplicy nastąpiło w warunkach samowoli budowlanej. Zdaniem Sądu zasadnie organy rozważyły kwestię legalizacji dokonanej przez skarżącą samowoli w kontekście art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Prawidłowo też ustaliły, że działki skarżącej o numerach [...] i [...] w Ż. położone są na terenie objętym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, stanowiącym teren upraw polowych. W § 7 ust. 2 omawianej uchwały zawarty został zapis dopuszczający na tych terenach "lokalizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej, parkingów, wewnętrznych ulic, dojazdów niezbędnych dla obszarów związanych z funkcjonowaniem tych obszarów urządzeń rekreacyjnych i zieleni urządzonej", który to zapis zdaniem WSA odczytywać należy w ten sposób, że poza podstawową funkcją obszaru, czyli uprawami polowymi, możliwe jest sytuowanie na nim wskazanych rodzajów obiektów i urządzeń. Do takich obiektów z całą pewnością nie należy budynek kaplicy i z tego względu jego posadowienie na terenie objętym symbolem RP miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Sąd uznał za sprzeczne z ustaleniami tego planu, co wyklucza możliwość legalizacji obiektu w oparciu o przepis art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Odnosząc się do argumentacji skarżącej Sąd wskazał, że organy administracji zobligowane są stosować przepisy prawa obowiązujące w dacie rozstrzygania. Do takich przepisów należy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, będący w myśl art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) aktem prawa miejscowego i z mocy art. 87 ust. 2 Konstytucji RP źródłem powszechnie obowiązującego prawa na obszarze gminy. Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 1 tej ustawy, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy określa politykę przestrzenną gminy, w tym lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego. Jego ustalenia są wprawdzie wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, jednak studium nie posiada waloru prawa miejscowego. Ponadto podniósł, że badanie przez Sąd zaskarżonej decyzji odbywa się w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydawania decyzji, a nie stan hipotetyczny. Przyszłe zdarzenia, w tym wynikająca z zapisów studium zagospodarowania przestrzennego potencjalna możliwość innego przeznaczenia działki w planie zagospodarowania przestrzennego, jaki w przyszłości może zostać uchwalony na podstawie studium, nie dają podstaw do wyprowadzenia wniosku o zgodności inwestycji z aktualnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, przewidującym odmienne przeznaczenie działek skarżącej. Na koniec Sąd zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego niepotrzebnie znalazły się sformułowania dotyczące obiektów innych niż budynek kaplicy, tj. zabudowanej przyczepy kempingowej i obiektu budowlanego stanowiącego zabudowę przepompowni, wzniesionych przez skarżącą na tej samej działce i objętych odrębnymi decyzjami organu. Pomimo tych wadliwości, które stanowią naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji opartą na prawidłowych ustaleniach faktycznych, udokumentowanych materiałem fotograficznym, odpowiadała prawu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła L. Ż.-L. wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji administracyjnych organów obu instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W skardze zarzucono: 1) na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez; - naruszenie art. 3 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j: Dz. U. 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) - przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, skutkujące przyjęciem, że kapliczka posadowiona na należącej do skarżącej działce nie należy do obiektów małej architektury, lecz jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego; 2) na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez: - niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Prawa o postępowaniu przez sądami administracyjnymi – w sytuacji naruszenia przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, - niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przez sądami administracyjnymi – w sytuacji naruszenia przez organy administracyjne przepisów art. 7 i 77 kpa skutkujące oddaleniem skargi na wymienione decyzje i tym samym usankcjonowaniem uchybień formalnych w postępowaniu administracyjnym i utrzymaniu w obrocie prawnym decyzji wydanych na podstawie nieprawidłowo przeprowadzonego postępowania. Pełnomocnik podniósł, że obydwie decyzje będące podstawą skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zostały oparte na błędnie ustalonym stanie faktycznym. Zarzut ten jednak nie był podnoszony wcześniej przez skarżącą, bowiem dopiero po wydaniu zaskarżonego wyroku ustaliła ona, iż organ prowadzący postępowanie w pierwszej instancji nieprawidłowo określił wymiary przedmiotowego obiektu. I tak w protokole z oględzin przeprowadzonych w dniu 24 marca 2009 r., który stanowił główny dowód w sprawie i na którym oparły się zarówno organy administracji budowlanej jak i Sąd ustalono, że obiekt nr 6 (kapliczka) ma wysokość 7 m, a w rzeczywistości, wynosi ona 4,2 m. Również i pozostałe wymiary obiektu zostały błędnie określone w protokole tj. 9,8 m x 6,0 m co daje powierzchnię 58,8 m2. zamiast 7,4 m x 6,3 m o łącznej powierzchni zabudowy ok. 46,6 m2. Mając to na względzie, pełnomocnik stwierdził, iż organ administracyjny I instancji naruszył w sposób istotny podstawowe zasady postępowania, nie przeprowadził bowiem w sposób rzetelny postępowania dowodowego, a tym samym naruszył art. 7 i 77 kpa. Ponadto autor skargi kasacyjnej wskazał, że podane w w/w protokole oględzin stwierdzenie, iż kapliczka posadowiona jest na płycie betonowej, również nie jest zgodne z rzeczywistym stanem. Konstrukcja obiektu bowiem posadowiona jest na bloczkach betonowych związanych zaprawą murarską, co nie daje podstaw do twierdzenia, że kapliczka została, w myśl definicji budynku określonej w prawie budowlanym, trwale z gruntem związana. Według pełnomocnika przy kwalifikowaniu spornego obiektu należało uwzględnić nie tylko jego wymiary, ale też usytuowanie w konkretnej przestrzeni, czego Sąd Wojewódzki przy ocenie sprawy nie uczynił. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w której podniósł, że wymiary spornego obiektu zostały ustalone w trakcie oględzin przez kompetentne osoby oraz, że ustaleń tych skarżąca nie kwestionowała ani na etapie postępowania administracyjnego, ani na etapie postępowania sądowoadministracyjnego I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie występuje. Rozpoznawana skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Jako niezasadny należało uznać zarzut dotyczący stanu faktycznego, przyjętego za podstawę podjętych decyzji w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, Sąd Wojewódzki zasadnie zaakceptował ustalenia organów obu instancji odnoszące się do opisu, a zwłaszcza rozmiarów przedmiotowego obiektu. Z materiału zgromadzonego w aktach administracyjnych, w tym protokołu z oględzin podpisanego m.in. przez skarżącą wynika, że ustalenia w zakresie charakterystyki obiektu nie były sporne. Skarżąca w odwołaniu, ani też w skardze nie kwestionowała przyjętego w decyzjach opisu przedmiotowego obiektu, czyniąc to dopiero na etapie skargi kasacyjnej. W tej sytuacji chybione jest sformułowanie zarzutu, iż Sąd nie powinien zaakceptować podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji. Ubocznie dodać należy, że wskazywana w skardze kasacyjnej różnica w rozmiarach obiektu ustalonych przez organ nadzoru budowlanego, a podawanych przez skarżącą, nie jest na tyle znacząca, aby mogła wpłynąć na kwalifikację obiektu na gruncie przepisów Prawa budowlanego. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia prawa materialnego stwierdzić należy, iż Sąd Wojewódzki dokonał prawidłowej oceny w zakresie wykładni i zastosowania przepisów art. 3 pkt 1, 2 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm., zwanej Prawo budowlane). Zagadnieniem spornym w postępowaniu administracyjnym stało się zakwalifikowanie przez organy nadzoru budowlanego przedmiotowego obiektu jako budynku, podczas gdy według skarżącej jest to obiekt małej architektury, mający służyć skarżącej jako kapliczka. Sąd pierwszej instancji, akceptując stanowisko przyjęte w kwestionowanych decyzjach, zaznaczył trafnie w uzasadnieniu wyroku, że z racji konstrukcji obiektu i wielkości należało go zaliczyć do kategorii budynków, przewidzianej w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Dodać należy, że drugorzędne znaczenie dla kwalifikacji obiektu miała podniesiona w skardze kasacyjnej okoliczność, iż budynek nie jest posadowiony na płycie betonowej, jak przyjęły organy administracyjne, lecz na bloczkach betonowych związanych zaprawą murarską. Po pierwsze – kwestionowanie ustalenia faktycznego w tym zakresie dopiero w skardze kasacyjnej jest spóźnione. Po drugie – wskazywana różnica w obu rodzajach podłoża nie mogłaby mieć istotnego znaczenia w sprawie z uwagi na konstrukcję i wielkość, a co za tym idzie masę obiektu. Dla oceny, czy obiekt jest trwale związany z gruntem istotne znaczenie ma właśnie masa całkowita obiektu i jego rozmiary, a nie sposób jego posadowienia na gruncie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podnoszono, że cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce (por. wyroki NSA: z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05; z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 1509/06; z dnia 11 września 2008 r., sygn. akt II OSK 982/07; z dnia 20 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 680/07; z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 186/07; z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1331/08; z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1461/08; z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 25/10 i inne w nich powołane). Z tych wszystkich względów należało zgodzić się z oceną Sądu Wojewódzkiego, który przyjął, że budowa przedmiotowego obiektu wymagała pozwolenia na budowę, bez względu na planowane przeznaczenie budynku. W konsekwencji skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI