II OSK 771/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-04-25
NSAbudowlaneWysokansa
pozwolenie na budowęprawo budowlanezabudowa przy granicyzgoda sąsiadastwierdzenie nieważności decyzjiTrybunał Konstytucyjnyprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wyrok TK dotyczący zgody sąsiada na zabudowę przy granicy nie mógł stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przed jego ogłoszeniem.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. J. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję GINB odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. K. J. domagała się stwierdzenia nieważności pozwolenia z uwagi na brak zgody sąsiada na zabudowę przy granicy oraz brak uzasadnienia decyzji. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że przepis § 12 pkt 6 rozporządzenia, który wymagał zgody sąsiada, został uznany za niezgodny z prawem przez TK, a decyzja została wydana przed tym wyrokiem. Ponadto, brak uzasadnienia decyzji nie stanowił rażącego naruszenia prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego ze sklepem przy granicy działki. Skarżąca podnosiła, że decyzja była wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie uzyskano pisemnej zgody sąsiada na zabudowę przy granicy, a także z powodu braku uzasadnienia decyzji. Sąd pierwszej instancji oraz organy administracji uznały, że wymóg uzyskania zgody sąsiada, zawarty w § 12 pkt 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, został uznany za niezgodny z prawem przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 5 marca 2001 r. (sygn. akt P. 11/2000). Ponieważ decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana przed tym wyrokiem, nie można było stwierdzić jej nieważności na podstawie przepisu, który został wyeliminowany z obrotu prawnego. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że nie można domagać się stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o przepis, który został uznany za niekonstytucyjny. Dodatkowo, NSA uznał, że brak uzasadnienia decyzji, nawet jeśli stanowi naruszenie przepisów proceduralnych, nie jest rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 KPA, które mogłoby skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Skarga kasacyjna została oddalona z powodu braku usprawiedliwionych podstaw.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający przepis za niezgodny z prawem nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przed ogłoszeniem tego wyroku, jeśli przepis ten został wyeliminowany z obrotu prawnego.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że nie można domagać się stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o przepis prawa materialnego, który został wyeliminowany z obrotu prawnego na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Taka norma prawna, nawet jeśli była obowiązująca w chwili podejmowania decyzji, nie może stanowić podstawy do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt. 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Wskazane w przepisie wady mają charakter materialnoprawny i tkwią w samej decyzji, nie obejmując wad proceduralnych.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 107 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Odstąpienie od sporządzenia uzasadnienia decyzji na podstawie tego przepisu, gdy organ uwzględnił w całości żądanie strony, nie stanowi rażącego naruszenia prawa.

u.p.b. art. 7 § ust. 2 pkt. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis, z którym § 12 pkt 6 rozporządzenia został uznany za niezgodny przez TK.

rozp. WT art. 12 § pkt. 6

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Przepis wymagający zgody sąsiada na zabudowę przy granicy, uznany za niezgodny z prawem przez TK.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi formalne skargi kasacyjnej dotyczące przytoczenia podstaw.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok TK z 2001 r. nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przed jego ogłoszeniem. Brak uzasadnienia decyzji nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 KPA.

Odrzucone argumenty

Nieważność decyzji z powodu braku zgody sąsiada na zabudowę przy granicy. Nieważność decyzji z powodu braku uzasadnienia. Możliwość uzupełniania podstaw skargi kasacyjnej po terminie.

Godne uwagi sformułowania

nie można domagać się stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o przepis prawa materialnego, który został na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wyeliminowany z obrotu prawnego jako niezgodny z prawem (niekonstytucyjny) brak uzasadnienia decyzji [...] nie stanowi rażącego naruszenia prawa nowe zarzuty skargi kasacyjnej nie mogą być wzięte pod uwagę przez Naczelny Sąd Administracyjny a skarga kasacyjna podlega rozpoznaniu w kształcie w jaki została sporządzona dnia 5 maja 2005 r.

Skład orzekający

Roman Hauser

przewodniczący

Andrzej Jurkiewicz

sprawozdawca

Ludwik Żukowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wpływu orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego na decyzje administracyjne wydane przed ich ogłoszeniem oraz kwalifikacja wad decyzji administracyjnych jako podstawy do stwierdzenia ich nieważności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy przepis, na podstawie którego wydano decyzję, został później uznany za niezgodny z prawem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z wpływem orzeczeń TK na decyzje administracyjne oraz interpretacji pojęcia 'rażącego naruszenia prawa'. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy wyrok TK unieważnia decyzje sprzed lat? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 771/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/
Ludwik Żukowski
Roman Hauser /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 141/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-03-21
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156 § 1 pkt. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser, Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz /spr./, Ludwik Żukowski, Protokolant Agnieszka Majewska, po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. J. od wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 141/04 w sprawie ze skargi K. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 marca 2005 r. sygn. akt VII S.A./Wa 141/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. J. na decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy :
Kierownik Urzędu Rejonowego w K. decyzją z dnia 23 sierpnia 1996 r., nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. i M. P. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego ze sklepem spożywczym przy ul. K. w K. Decyzja ta stała się ostateczna .
Po kolejnym rozpatrzeniu wniosku K. J. z dnia 8 maja 1997 r. o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na nieuzyskanie pisemnej zgody na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy, Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia 26 listopada 2003 r., znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 23 sierpnia 1996 r., nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że okoliczność naruszenia przy wydawaniu decyzji przez organ I instancji art.35 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez brak zażądania od inwestora dostarczenia pisemnej zgody na zabudowę we wspólnej granicy przyległych nieruchomości nie może stanowić przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez K. J. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy zauważył, że inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę dołączył dokument potwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością budowlaną ważną decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji oraz projekt budowlany.
Zdaniem organu odwoławczego wprawdzie decyzja Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia 12 czerwca 1996 r., znak: [...] ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji, polegającej na rozbudowie budynku handlowo-mieszkalnego w K. przy ul. F. nakładała na inwestora w pkt 6 załącznika nr 1 do decyzji obowiązek uzyskania zgody sąsiada na zabudowę w granicy to obowiązek ten stanowił powielenie zapisu § 12 pkt 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który dopuszczał usytuowanie budynków bezpośrednio przy granicy działki, między innymi po uzyskaniu zgody sąsiada w tym zakresie.
Jednakże organ podniósł , iż § 12 pkt 6 w/w rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r.
(sygn. akt P. 11/2000) został uznany za niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego.
Stwierdzenie zatem nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 23 sierpnia 1996 r. z powodu niespełnienia wymogu wskazanego w § 12 pkt 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa uznanego za niezgodne z art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego uznać należy jak podkreślono za niedopuszczalne.
Odnosząc się do zarzutu braku uzasadnienia organ II instancji stwierdził, iż brak jego w decyzji nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Brak elementu składowego decyzji, jakim jest uzasadnienie uznać należy za naruszenie przepisu art. 107 § 1 Kpa, jednakże nie jest to naruszenie rażące, rodzące obowiązek stwierdzenia nieważności decyzji.
Skargę na powyższą decyzję wniosła K. J. domagając się jej
uchylenie w całości .Strona podniosła, że organ administracyjny nie wziął pod uwagę postanowień art. 5 Prawa budowlanego (zaprojektowano i wybudowano obiekt budowlany nie zapewniający ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich), art. 34 ust.1 Prawa budowlanego (projekt nie spełnia wymagań określonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz art. 35 ust. 1 pkt. 1 b Prawa budowlanego projekt zagospodarowania działki nie jest zgodny z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu .
Odnosząc się do kwestii niedopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z powodu wyroku Trybunału Konstytucyjnego skarżąca wskazała , że orzeczenie to, zgodnie z art. 145a kpa, może być przesłanką tylko do wznowienia postępowania. Wskazując ponadto na brak uzasadnienia decyzji, strona wyjaśniła , że powołany przez Kierownika Urzędu Rejonowego w K. art. 107 §4 kpa. nie mógł być w sprawie zastosowany, gdyż dotyczy decyzji rozstrzygającej sporne interesy stron a decyzja o zabudowie przy granicy jest właśnie taka decyzją.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.270) skargę oddalił podnosząc ,że skargi nie można było uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wyjaśniono , że stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajnym środkiem wzruszenia takiej decyzji. Z uwagi na fakt, iż stoi ono w opozycji do jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. wyrażonej w art. 16 Kpa zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, instytucja stwierdzenia nieważności decyzji może być stosowana tylko w ściśle określonych przypadkach, enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Wskazane w art. 156 § 1 Kpa wady mają charakter materialnoprawny i tkwią w samej decyzji.
Przepis § 12 pkt 6 w/w rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej
na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001r. (sygn. akt P. 11/2000) został
uznany za niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego.
Wskazując na uzasadnieniu wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego Sąd I instancji stwierdził ,że w konkluzji tego orzeczenia przyjęto , iż przepis § 12 ust. 6 rozporządzenia, mimo, że został wydany z powołaniem się na przepis art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, nie spełnia wymagań określonych w art. 92 ust. 1 Konstytucji RP dla aktów wykonawczych. Biorąc pod uwagę, że obowiązek uzyskania zgody sąsiada na zabudowę w granicy określony w załączniku do decyzji stanowił powielenie zapisu § 12 pkt 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stwierdzenie z tego powodu nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 23 sierpnia 1996 r. Sąd I instancji uznał za niedopuszczalne.
Sąd również podzielił pogląd organu II instancji, że brak uzasadnienia w decyzji a właściwie odstąpienie od sporządzenia uzasadnienia na podstawie art.107 § 4 kpa nie stanowi rażącego naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie organ uznał, iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 23 sierpnia 1996 r. jest zgodna z żądaniem inwestora, a więc spełnia wymogi wskazane w art. 107 § 4 Kpa. Sąd I instancji nie zgodził się z twierdzeniem skarżącej, iż kwestionowana decyzja udzielająca pozwolenia na budowę "została wydana 23 sierpnia 1996 r., czyli ponad miesiąc po tym jak było wiadomo, że nie wyrażam zgody". Skarżąca nie ustosunkowała się bowiem do pisma inwestora z dnia 30 czerwca 1996 r. o wyrażenie zgody na budowę bezpośrednio przy granicy działki. Brak jakichkolwiek działań ze strony skarżącej nie może być poczytany ani za zgodę, ani też za sprzeciw odnośnie lokalizacji planowanej inwestycji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego pismem z dnia 5 maja 2005 r. wniósł pełnomocnik K. J. domagając się uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2005 r.,
sygn. akt VII SA/Wa 141/04, oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, gdyż zaskarżone orzeczenie narusza przepisy postępowania określone w kpa oraz przepisy prawa materialnego określone w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez błędną ich wykładnię.
W motywach skargi kasacyjnej w odniesieniu do usytuowania budynku przy granicy wyjaśniono ,że Sąd I instancji uznał, podobnie jak Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, że nałożenie przez Burmistrza K. obowiązku uzyskania zgody na zabudowę w granicy jest powieleniem zapisu § 12 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r., który to zapis wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. (sygn. akt P. 11/2000) został uznany za niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego.
Ponadto Sąd ten ocenił tak samo jak Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego , że brak zgody, jako powodu nieważności decyzji Kierownika
Urzędu Rejonowego w K. z dnia 23 sierpnia 1996 r. o pozwoleniu na budowę, należy uznać za niedopuszczalne. Mimo , że swój wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oparł o cyt. wyżej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego to zauważono , iż Sąd ten rozpatrując przedmiotową sprawę nie uwzględnił podnoszonego w skardze argumentu, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności przedmiotem oceny jest stan prawny i faktyczny istniejący w chwili wydawania decyzji ostatecznej, a na ocenę ewentualnego naruszenia prawa nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani też zmiana interpretacji prawa, ani też żadne zdarzenie faktyczne zaistniałe po dacie wydania decyzji Zmiana prawa nastąpiła po prawie pięciu latach. Tak więc na ocenę zaskarżonej decyzji wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie może mieć żadnego wpływu.
Natomiast w odniesieniu do braku uzasadnienia decyzji jak wyjaśniono Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił pogląd organu II instancji, że brak uzasadnienia w decyzji, a właściwie odstąpienie od sporządzenia uzasadnienia na podstawie art. 107 § 4 kpa nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 23 sierpnia 1996 r. była zgodna z żądaniem inwestora, a więc spełniała wymogi wskazane w art. 107 § 4 kpa. Zdaniem skarżącej Sąd I instancji nie dostrzegł jednak, że przepis art. 107 § 4 kpa w zakresie odstąpienia od uzasadnienia decyzji nie może być zastosowany, gdy dotyczy decyzji rozstrzygającej sporne interesy stron. Decyzja o zabudowie przy granicy była właśnie taką decyzją. Sąd ten nie zauważył, że zgoda sąsiada jest oświadczeniem woli osoby fizycznej i powinna zostać wyrażona w sposób nie budzący wątpliwości. Skarżąca K. J. takiego oświadczenia nigdy nie złożyła. Wobec tego, w sytuacji, gdy decyzja rozstrzygała tak istotną kwestię jak zabudowa przy granicy (przy jednoczesnym braku wymaganego postanowienia o dopuszczalności usytuowania budynku przy granicy), objaśnienie toku myślenia wyrażonego w uzasadnieniu było koniecznością. A zatem brak uzasadnienia (w tym wypadku obligatoryjnego) było istotną wadliwością decyzji.
Ponadto w całości pełnomocnik skarżącej podtrzymał zarzuty zawarte w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2004 r.
Następnie w piśmie procesowym z dnia 3 kwietnia 2006 r. określonym jako uściślenie podstawy kasacyjnej wskazanej w skardze sporządzonej 5 maja 2005 kasacyjnej pełnomocnik skarżącej wyrokowi I instancji zarzucił naruszenie art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. sygn. akt P 11/2000 , art. 174 pkt 2 w związku z art. 3 § 2 pkt. 1 i art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 138 § 1 pkt. 1 kpa , art. 174 pkt. 2 w związku z art. 134 § 1 , art. 141 § 4 , art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych , art. 174 pkt. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 5 , art. 34ust. 1 , art. 35 ust. 1 pkt 1 b ustawy Prawo budowlane a także § 12 pkt. 6 i pkt. 7 rozporządzenia w sprawie
warunków technicznych jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie po zmianach wprowadzonych rozporządzeniem z dnia 4 kwietnia 1996 r., oraz art. 174 pkt. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 107 § 4 kpa przez błędną wykładnię .
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach : 1) naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ; 2) naruszenie przepisów postępowania , jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej , bowiem według art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej , biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania . Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze . Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa , którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd , uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo , że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy . Zaznaczyć również należy , iż przedstawienie okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania nie może ograniczyć się do powtórzenia treści przepisu art. 174 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , wymieniającego podstawy kasacji . Konieczne jest uzasadnienie podnoszonej podstawy skargi przez wskazanie , które przepisy ustawy , rozporządzenia – oznaczone numerem artykułu ( paragraf , ustęp ) - zostały naruszone , na czym to naruszenie polega oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy . Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienie nie jest spełniony , gdy skarga zawiera wywody , zmuszające Naczelny Sąd Administracyjny do domyślania się , który przepis prawa skarżący miał na uwadze , podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania . Przepis ten musi być wskazany wyraźnie . Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności . Ze względu na to , że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko – radcowskim ( art. 175 § 1 –3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ) . Opiera się on na założeniu , że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny .
Skarga kasacyjna wniesiona w przedmiotowej sprawie przez pełnomocnika skarżącej K. J. sporządzona dnia 5 maja 2005 r. zawiera wskazany w jej motywach zarzut naruszenia prawa materialnego § 12 pkt. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz zarzut naruszenie art. 107 § 4 kpa . Natomiast w piśmie procesowym z dnia 3 kwietnia 2006 r. określonym jako " uściślenie podstaw kasacji " przedstawiono nowe podstawy kasacji . Jednakże nowe zarzuty skargi kasacyjnej nie mogą być wzięte pod uwagę przez Naczelny Sąd Administracyjny a
skarga kasacyjna podlega rozpoznaniu w kształcie w jaki została sporządzona dnia 5 maja 2005 r.
Niewątpliwie zgodnie z art. 176 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przytoczenie podstaw kasacji należy do wymogów szczególnych ( materialnych ) skargi kasacyjnej , które nie mogą być uzupełniane po upływie terminie do wniesienia skargi kasacyjnej .Koniecznym warunkiem uznania , że strona powołuje się w skardze kasacyjnej na jedną z podstaw kasacji jest wskazanie , które przepisy zostały naruszone , na czym to naruszenie polegało oraz jaki miało wpływ na wynik sprawy . Naczelny Sąd Administracyjny działający jako sąd kasacyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez co do tego jakiego przepisu dotyczy podstawa kasacji . Braki w postaci niewskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego , zaliczane są do nieusuwalnych braków skargi kasacyjnej . Niedopuszczalne jest także ich modyfikowanie poprzez konkretyzację w jaki sposób przedstawiony przepis został naruszony w nawiązaniu do realiów rozpoznawanej sprawy . Uwagi te uczynione zostały bowiem skarga kasacyjna wniesiona w terminie zawiera jedynie zarzuty naruszenia dwóch przepisów wyżej wskazanych , zaś tzw. " uściślenie podstaw kasacji "pomieszczone w piśmie z dnia 3 kwietnia 2006 r. zawiera znaczne rozszerzenie tychże zarzutów co jest jak wyżej już podniesiono niedopuszczalne .Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny niedopuszczalne jest rozpoznawanie skargi kasacyjnej K. J. w kształcie przedstawionym w piśmie procesowym z dnia 3 kwietnia 2006 r. opracowanym niemal rok po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej .
Przystępując zatem do rozpoznania wniesionej w tej sprawie pismem z dnia 5 maja 2005 r. skargi kasacyjnej nie można uznać by w okolicznościach tej sprawy zawierała ona usprawiedliwione podstawy .
Należy podzielić pogląd Sądu I instancji , że w rozpoznawanej sprawie zasadnie odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 23 sierpnia 1996 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. i M. P. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego ze sklepem spożywczym przy ul. K. w K.
Skarżąca domaga się stwierdzenia nieważności powołanej wyżej decyzji w oparciu o zarzut rażącego naruszenia przepisu § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr15 z 1999 r. poz. 140 ze zm.) , który dopuszczał usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki po uzyskaniu zgody sąsiada w tym zakresie zarzucając także w skardze kasacyjnej naruszenie tego przepisu Sądowi I instancji. Jednakże niespornym pozostaje to na co trafnie powołały się zarówno organy administracji jak i Sąd I instancji , że właśnie przywołany wyżej § 12 ust. 6 cytowanego rozporządzenia uznany został wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. sygn. akt UP 11/01 ( OTK 2001/2/33) w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej za niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 106 z 2000 r. poz. 1126 ) .
Naruszenie prawa jest kwalifikowane jako rażące , gdy samo w sobie ma taki charakter , jest tak głęboko niezgodne ze stosowaniem prawa obowiązującego , że stanowi zaprzeczenie samej istoty unormowania zawartego w określonych przepisach prawnych .Przy uwzględnieniu tego stwierdzenia w okolicznościach tej sprawy należy przede wszystkim ustalić czy przepis uznany za niekonstytucyjny , niezgodny z prawem , który nie został zastosowany w sprawie może stanowić postawę stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w tym postępowaniu .
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można domagać się stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o przepis prawa materialnego , który został na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wyeliminowany z obrotu prawnego jako niezgodny z prawem ( niekonstytucyjny ) .Taka forma wyeliminowania z obrotu prawnego niezastosowanego przepisu prawa powoduje , iż w sytuacji prowadzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ta norma prawna jako sprzeczna z prawem nie może stanowić podstawy wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego , mimo , że w chwili jej podejmowania była normą obowiązującą .Przyjęcie odmiennej koncepcji byłoby nie do pogodzenia z regułami państwa prawa .
Tym samym nie można uznać za uzasadniony zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji § 12 ust. 6 cytowanego wyżej rozporządzenia w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej a więc brak było podstaw do stwierdzenia w trybie art. 156 § 1 pkt. 2 kpa nieważności wskazanej wyżej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 23 sierpnia 1996 r. na podstawie tej normy prawnej .
Również podnoszone w skardze kasacyjnej naruszenie art. 107 § 4 kpa nie może stanowić rażącego naruszenia prawa skutkującego przyjęciem wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa .Należy w pełni podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie , że enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 kpa wady mają charakter materialnoprawny i tkwią w samej decyzji godząc w elementy stosunku prawnego w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych ukształtowania skutków prawnych albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej . Nie są to wady o charakterze proceduralnym , gdyż usuwanie takich wad dokonywane jest na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania . Dlatego też nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego , iż zarzut naruszenia art. 107 § 4 kpa odnoszący się do braku uzasadnienia decyzji z uwagi na odstąpienie od jej sporządzenia wobec uwzględnienia w całości żądania strony , nie może stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt. 2 kpa . Dlatego też stanowisko Sądu I instancji w powyższym zakresie przyjmujące , iż naruszenie w/w normy prawa procesowego nie może stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji jest w pełni podzielane przez Naczelny Sąd Administracyjny .
Dodatkowa zaznaczyć należy , iż jednolicie w judykaturze przyjmuje się , że nawet pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami mimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 kpa , jeżeli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich
jak decyzje . Do takich elementów należy zaliczyć :oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt , wskazanie adresata aktu , rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji . Jeżeli więc mamy do czynienia z aktem posiadającym wyżej wskazane cztery elementy konstytutywne to rozstrzygnięcie takie należy uznać za decyzję nawet mimo jej braków . Akt taki pozostaje w obrocie prawnym i mimo ,że w szczególności brak uzasadnienia jest zaliczany do braków rozstrzygnięcia , to okoliczność taka nie stanowi rażącego naruszenia prawa o jakim mowa w art. 156 §1 pkt. 2 kpa lecz zwykłe naruszenie norm prawa procesowego .
Konkludując zaznaczyć należy , iż pełnomocnik strony w rozpatrywanej skardze kasacyjnej na jej zakończenie zawarł także stwierdzenie , że w całości podtrzymuje zarzuty zawarte w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2004 r. Stwierdzenie takie nie może odnieść jakiegokolwiek skutku albowiem kasacja nie może odwoływać się do innych pism procesowych w tym do zarzutów zgłoszonych w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego .Odwoływanie się do zarzutów naruszenia prawa ujęte w skardze do Sądu I instancji i wniosek o potraktowanie tych jako części składowej skargi kasacyjnej nie może być uznane za spełnienie wymogu prawidłowego przytoczenia podstaw tego środka zaskarżenia .
Z tych powodów podkreślić należy , iż wniesiona w tej sprawie skarga nie zawiera jakichkolwiek usprawiedliwionych podstaw a to nakazywało Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w oparciu o przepis art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U . Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) oddalić tak wniesioną skargę kasacyjną .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI