Orzeczenie · 2024-09-23

II OSK 768/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-09-23
NSAAdministracyjneWysokansa
cudzoziemcypobyt rezydenta długoterminowego UEspecustawa ukraińskabezczynność organuterminy postępowaniaprawo administracyjneNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Dolnośląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który stwierdził bezczynność organu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej obywatelowi Ukrainy. Sąd pierwszej instancji uznał, że przepisy specustawy ukraińskiej (art. 100c i 100d), ograniczające możliwość stwierdzenia bezczynności organu, dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy przybyłych do Polski w związku z konfliktem zbrojnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się z tą interpretacją. W ocenie NSA, przepisy te mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa i powodu pobytu w Polsce, ponieważ nie zawierają ograniczeń podmiotowych. Sąd powołał się na ugruntowane orzecznictwo NSA oraz literalne brzmienie przepisów, które posługują się pojęciem "cudzoziemiec" bez dalszych sprecyzowań. NSA podkreślił, że wniosek o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE wymaga co najmniej 5-letniego legalnego pobytu, co sprawia, że osoby przybyłe w związku z wojną nie mogłyby spełnić tego warunku, gdyby przepisy specustawy miały zastosowanie tylko do nich. W związku z tym, NSA uznał, że w okresie obowiązywania art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, terminy na załatwienie spraw nie biegły, co wyklucza stwierdzenie bezczynności organu. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej stwierdzenia bezczynności i zobowiązania do załatwienia sprawy, oddalając skargę w tym zakresie. Odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego ze względu na rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zakresu podmiotowego przepisów specustawy ukraińskiej (art. 100c i 100d) w kontekście stwierdzania bezczynności organów administracji w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu obowiązywania przepisów art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Kluczowa jest wykładnia pojęcia "cudzoziemiec" w kontekście tej ustawy.

Zagadnienia prawne (2)

Jaki jest zakres podmiotowy przepisów art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, w szczególności czy dotyczą one wszystkich cudzoziemców, czy tylko obywateli Ukrainy przybyłych w związku z działaniami wojennymi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa i powodu pobytu w Polsce, a nie tylko do obywateli Ukrainy przybyłych w związku z działaniami wojennymi.

Uzasadnienie

Przepisy te posługują się pojęciem "cudzoziemiec" bez ograniczeń podmiotowych. Wniosek o pobyt rezydenta długoterminowego UE wymaga 5-letniego pobytu, co wyklucza stosowanie tych przepisów tylko do osób przybyłych w związku z wojną. Celem ustawodawcy było usprawnienie postępowań dotyczących generalnej kategorii legalizacji pobytu cudzoziemców.

Czy w okresie obowiązywania art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, organ może zostać uznany za pozostający w bezczynności w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w okresie obowiązywania art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, terminy na załatwienie spraw nie biegły, co wyklucza możliwość stwierdzenia bezczynności organu.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4 ustawy o pomocy, zaprzestanie czynności przez organ lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie obowiązywania tych przepisów nie może być podstawą do wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok został uchylony w punktach I, II, III i V, a w tym zakresie skarga została oddalona.

Przepisy (17)

Główne

ustawa o pomocy art. 100c

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przepis ten, wraz z art. 100d, ma zastosowanie do wszystkich cudzoziemców ubiegających się o zezwolenia na pobyt, a nie tylko do obywateli Ukrainy przybyłych w związku z wojną. W okresie jego obowiązywania terminy na załatwienie spraw nie biegły, co wyklucza stwierdzenie bezczynności organu.

ustawa o pomocy art. 100d

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Podobnie jak art. 100c, przepis ten ogranicza możliwość stwierdzenia bezczynności organu w określonym okresie.

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1 i 3

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

Wojewoda zarzucił naruszenie tego przepisu w zw. z art. 100c i 100d ustawy o pomocy.

p.p.s.a. art. 188

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

NSA orzekł na podstawie tego przepisu w zw. z art. 151 p.p.s.a.

p.p.s.a. art. 151

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

NSA orzekł na podstawie tego przepisu w zw. z art. 188 p.p.s.a.

Pomocnicze

specustawa ukraińska art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

WSA błędnie ograniczył stosowanie art. 100c i 100d do osób objętych tym przepisem.

ustawa o cudzoziemcach art. 210

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

WSA odwołał się do tego przepisu w kontekście terminu 6 miesięcy na wydanie decyzji.

u.o.c. art. 223

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

WSA odwołał się do tego przepisu w kontekście wezwania do złożenia dokumentów.

u.o.c. art. 207 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Organ zwrócił się do odpowiednich służb w trybie tego przepisu.

u.o.c. art. 211 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Jeden z warunków udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE.

k.p.a. art. 12 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

WSA powołał się na zasadę szybkości postępowania.

k.p.a. art. 35 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

WSA powołał się na obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki.

k.p.a. art. 35 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

WSA powołał się na obowiązek niezwłocznego załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

NSA odniósł się do definicji bezczynności organu.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

NSA rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

NSA stwierdził brak przesłanek nieważności postępowania.

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

NSA orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie tego przepisu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko do obywateli Ukrainy przybyłych w związku z wojną. • W okresie obowiązywania art. 100c i 100d ustawy o pomocy, terminy na załatwienie spraw nie biegły, co wyklucza stwierdzenie bezczynności organu.

Odrzucone argumenty

Interpretacja WSA, że przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy przybyłych w związku z działaniami wojennymi.

Godne uwagi sformułowania

"zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki" • "przepisy art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich obywatelstwa, a nie tylko tych, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie" • "w odniesieniu do wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE jednym z warunków udzielenia takiego zezwolenia jest – zgodnie z art. 211 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach – legalny i nieprzerwany pobyt na terytorium RP co najmniej przez 5 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku. Jeśli zatem przyjąć, że przepisy art. 100c specustawy ukraińskiej dotyczą wyłącznie osób przybyłych do Polski w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie, to żadna z tych osób nie byłaby uprawniona do skutecznego złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, co prowadziłoby do wniosku, że przepis art. 100c ust. 1 pkt 1 lit.c specustawy ukraińskiej jest bezprzedmiotowy."

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący

Grzegorz Czerwiński

członek

Grzegorz Rząsa

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu podmiotowego przepisów specustawy ukraińskiej (art. 100c i 100d) w kontekście stwierdzania bezczynności organów administracji w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu obowiązywania przepisów art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Kluczowa jest wykładnia pojęcia "cudzoziemiec" w kontekście tej ustawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów specustawy ukraińskiej, która ma wpływ na prawa cudzoziemców i obowiązki organów administracji. Rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych czynią ją interesującą dla prawników.

Specustawa ukraińska dotyczy wszystkich cudzoziemców? NSA wyjaśnia kluczową kwestię w sprawach o pobyt.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst