II OSK 768/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki z o.o. w sprawie nakazu rozbiórki hali namiotowej, uznając ją za obiekt budowlany trwale związany z gruntem, wymagający pozwolenia na budowę.
Spółka z o.o. zaskarżyła wyrok WSA, który utrzymał w mocy decyzję o nakazie rozbiórki hali namiotowej. Skarżąca argumentowała, że hala nie jest trwale związana z gruntem i nie wymaga pozwolenia na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając halę za obiekt budowlany trwale związany z gruntem, którego budowa bez pozwolenia stanowi samowolę budowlaną.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta, utrzymująca w mocy nakaz rozbiórki hali namiotowej wydany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, opierała się na stwierdzeniu samowoli budowlanej. Skarżąca kwestionowała uznanie hali namiotowej za obiekt budowlany wymagający pozwolenia na budowę, argumentując, że nie jest ona trwale związana z gruntem. NSA odrzucił te argumenty, wskazując, że wielkość, konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa hali przemawiają za jej trwałym związaniem z gruntem. Sąd podkreślił, że pojęcie trwałego związania z gruntem należy rozumieć w kontekście mechaniki budowli i zapewnienia stabilności obiektu. NSA powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym duże hale namiotowe powinny być kwalifikowane jako obiekty budowlane. Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym zasady pogłębiania zaufania, nie są zasadne, a negatywne konsekwencje wynikają z zachowania strony, która nie dopełniła wymogów prawa budowlanego. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, hala namiotowa o dużych rozmiarach, ze względu na swoją konstrukcję, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagające zapewnienia stabilizacji, powinna być kwalifikowana jako obiekt budowlany trwale związany z gruntem, nawet jeśli nie jest połączona z nim w sposób uniemożliwiający jej demontaż.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie trwałego związania z gruntem należy rozumieć w kontekście mechaniki budowli i zapewnienia stabilności obiektu. Duże hale namiotowe, ze względu na cechy techniczno-użytkowe, powinny być traktowane jako obiekty budowlane, a ich budowa podlega reglamentacji prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (18)
Główne
p.b. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 49e § pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 3 § pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja obiektu budowlanego, w tym hali namiotowej.
p.b. art. 3 § pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budowli.
p.b. art. 3 § pkt 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja tymczasowego obiektu budowlanego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Hala namiotowa nie jest trwale związana z gruntem i nie wymaga pozwolenia na budowę. Decyzje organów nadzoru budowlanego zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w tym zasady pogłębiania zaufania. Sąd I instancji niezasadnie oddalił skargę, powielając błędy organów niższej instancji.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie trwałego związania z gruntem Sąd I instancji odniósł do "posadowienia obiektu na tyle trwale, aby zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym zniszczyć lub spowodować przesunięcie, bądź przemieszczenie w inne miejsce" trwałość związania obiektu budowlanego z gruntem nie musi oznaczać stałości takiego rozwiązania rozumianego jako brak możliwości odłączenia obiektu od gruntu bez nieodwracalnego naruszenia jego technicznej i funkcjonalnej integralności duże hale namiotowe z uwagi na cechy techniczno-użytkowe tego rodzaju obiektów powinny być kwalifikowane jako obiekty budowlane Niezadowolenie strony postępowania z wydanego przez organ administracji rozstrzygnięcia nie może być utożsamiane z naruszeniem wynikającego z art. 8 § 1 k.p.a. obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
Skład orzekający
Anna Żak
przewodniczący
Grzegorz Antas
sprawozdawca
Paweł Miładowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwalifikacja prawna dużych hal namiotowych jako obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, wymagających pozwolenia na budowę, oraz interpretacja przepisów dotyczących samowoli budowlanej i nakazu rozbiórki."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów Prawa budowlanego w kontekście konkretnego typu obiektu (hala namiotowa).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego w odniesieniu do obiektów tymczasowych, takich jak hale namiotowe. Orzeczenie wyjaśnia kluczowe kryteria uznawania takich obiektów za budowlane.
“Czy hala namiotowa to już budynek? NSA rozstrzyga kluczową kwestię prawa budowlanego.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 768/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-09-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-04-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Żak /przewodniczący/ Grzegorz Antas /sprawozdawca/ Paweł Miładowski Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Po 772/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-01-11 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 135 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 8 § 1, art. 8 § 2, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2020 poz 1333 art. 28 ust. 1, art. 49e pkt 1, Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Żak Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 24 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Po 772/22 w sprawie ze skargi [...] sp. jawna z siedzibą w [...] na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 sierpnia 2022 r. nr WOA.7721.151.2022.HG w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 11 stycznia 2023 r., II SA/Po 772/22 oddalił skargę [...] sp. jawna z siedzibą w [...] na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) z 31 sierpnia 2023 r., nr WOA.7721.151.2022.HG, utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego (dalej: PINB) z 15 czerwca 2022 r., znak PINB/WOA/432/2021/1871, którą wskazany organ, działając na podstawie art. 49e pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), dalej: p.b., nakazał skarżącej rozbiórkę hali namiotowej o wym. 20,00 x 5,00 m, usytuowanej na działce nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w [...], gmina [...]. Skarżąca [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 i art. 8 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), dalej: k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., polegające na tym, że przepisy te nie zostały zastosowane w stanie faktycznym i prawnym uzasadniającym ich zastosowanie w ten sposób, że Sąd I instancji niezasadnie oddalił skargę inwestora na decyzję WWINB, podczas gdy decyzja ta (jak i poprzedzająca ją decyzja PINB) została wydana z ewidentnym naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. z naruszeniem art. 8 § 1 i 2 k.p.a., przejawiającym się w tym, że organ II instancji wydał swoją decyzję z naruszeniem wyrażonej w tym przepisie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej poprzez uznanie, że hala namiotowa zlokalizowana na działce nr ew. [...] jest rzekomo samowolą budowlaną, podczas gdy pozwolenie na budowę dla tego typu inwestycji nie było w ogóle wymagane; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., polegające na tym, że Sąd I instancji nie zastosował ich w stanie faktycznym i prawnym uzasadniającym ich zastosowanie w ten sposób, że Sąd I instancji nie uchylił zaskarżonej decyzji WWINB i poprzedzającej ją decyzji PINB, podczas gdy decyzje te zostały wydane z ewidentnym naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. wobec niedopełnienia wynikającego z owych przepisów obowiązku ustalenia prawdy obiektywnej i dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, polegającego w szczególności na wiernym powieleniu przez WWINB błędnych tez przyjętych przez organ I instancji bez poczynienia własnych, wnikliwych ustaleń przez organ odwoławczy; WWINB nie dostrzegł chociażby, że hala namiotowa zlokalizowana na działce nr ew. [...] nie spełnia przesłanek do uznania jej za obiekt budowlany, dla którego realizacji wymagane jest pozwolenie na budowę, albowiem nie jest ona w sposób trwały połączona z gruntem; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 1 p.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 p.p.s.a., polegające na tym, że przepisy te nie zostały zastosowane w stanie faktycznym i prawnym, w którym powinny zostać zastosowane, co doprowadziło do oddalenia przez Sąd I instancji skargi na decyzję WWINB, pomimo tego, że decyzja ta, jak i poprzedzająca ją decyzja PINB, wydane zostały z ewidentnym naruszeniem art. 28 ust. 1 p.b., wobec uznania, że hala namiotowa jest obiektem budowlanym, na którego realizację konieczne jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 49e pkt 1 p.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 p.p.s.a., polegające na tym, że przepisy te nie zostały zastosowane w stanie faktycznym i prawnym, w którym powinny zostać zastosowane, co doprowadziło do oddalenia przez Sąd I instancji skargi na decyzję WWINB, pomimo tego, że decyzja ta, jak i poprzedzająca ją decyzja PINB, wydane zostały z ewidentnym naruszeniem art. 49e pkt 1 p.b., albowiem organy uznały jakoby hala namiotowa zlokalizowana na działce nr ew. [...] była samowolą budowlaną i podlegała rozbiórce wobec niezłożenia wniosku o legalizację, podczas gdy wniosek ten na gruncie niniejszej sprawy nie był wymagany, albowiem rzeczona hala nie wymagała dla jej posadowienia pozwolenia na budowę; 5) art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że przepis ten został zastosowany w stanie faktycznym i prawnym, w którym nie powinien być zastosowany wobec spełnienia się przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., a w rezultacie oddalenie przez Sąd I instancji skargi w stanie faktycznym i prawnym, w którym powinna być ona uwzględniona; 6) art. 28 ust. 1 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zastosowaniu go w stanie faktycznym i prawnym, w którym nie powinien być on stosowany, albowiem hala namiotowa będąca przedmiotem niniejszego postępowania w ocenie skarżącej kasacyjnie nie spełnia wymogów uznania jej za obiekt budowlany ani za tymczasowy obiekt budowlany, a co za tym idzie - art. 28 ust. 1 p.b. nie ma do niej zastosowania, tj. nie wymaga ona uzyskania pozwolenia na budowę; 7) art. 49e pkt 1 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zastosowaniu go w stanie faktycznym i prawnym, w którym nie powinien być on stosowany, albowiem przedmiotowa hala namiotowa nie spełnia wymogów uznania jej za obiekt budowlany, a tym bardziej za obiekt budowlany wybudowany bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę (która w przypadku omawianej hali namiotowej nie była wymagana), a zatem przedmiotowa hala nie powinna zostać objęta nakazem rozbiórki, albowiem nie spełnia definicji obiektu budowlanego i nie było konieczne w sprawie złożenie wniosku o legalizację. Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi kasacyjnej przez uchylenie decyzji organów obu instancji, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjne zważył, co następuje: Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta przez skarżącą kasacyjnie na uzasadnionych podstawach. Nie są trafne te zarzuty skargi kasacyjnej, które są nakierowane na podważenie podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., Sąd I instancji dokonując oceny prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego postępowania wyjaśniającego, zasadnie nie dopatrzył się bowiem uchybień w zakresie dotyczącym wymogu wszechstronnego zebrania w sprawie materiału dowodowego, jak i dokonania jego właściwej oceny pod kątem wystąpienia przesłanek nakazujących nałożenie na skarżącą kasacyjnie obowiązku rozbiórki samowolnie zrealizowanego przez nią obiektu budowlanego. Wbrew przyjętemu w skardze kasacyjnej założeniu, uwarunkowania faktyczne rozpoznawanej sprawy nie pozwalają mówić o "specyficznym stanie faktycznym", posługując się określeniem skarżącej (s. 11 skargi kasacyjnej), którego analiza wymagałaby "pogłębionych" rozważań. Stanowisko skarżącej kasacyjnie, uznające, że Sąd oddalił wniesioną przez nią skargę na decyzję WWINB z 31 sierpnia 2023 r. pomimo ewidentnego naruszenia w sprawie przepisów postępowania, co miało być wynikiem "powielenia" przez organ odwoławczy błędnych ustaleń przyjętych przez organ I instancji bez dokonania ich weryfikacji, nie odpowiada faktycznemu przebiegowi postępowania odwoławczego zainicjowanego złożonym przez stronę odwołaniem od decyzji z 15 czerwca 2022 r., znajdującym swoje rozwinięcie w treści zaskarżonej decyzji, w której WWINB szczegółowo wyjaśnił powody stojące za niezasadnością zgłoszonego przez skarżącą żądania uchylenia decyzji PINB i umorzenia postępowania prowadzonego przed tym organem. Przedmiot postępowania (przedmiot sprawy), a co za tym idzie zakres postępowania wyjaśniającego prowadzonego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń oraz dowodów, determinują normy prawa materialnego wyznaczające zbiór prawnie relewantnych faktów, których ustalenie jest konieczne do załatwienia sprawy. Kierując się tą zasadą, organy nadzoru budowlanego dokonały w sprawie poddanej kontroli Sądu I instancji ustaleń pozwalających, jak uznał Sąd, prawidłowo określić przedmiot zrealizowanych przez skarżącą w 2014 r. robót budowlanych (budowa hali namiotowej pozostającej z uwagi na sposób jej powiązania z podłożem obiektem budowlanym trwale związanym z gruntem), co umożliwiało przy uwzględnieniu przyjętego przez ustawodawcę sposobu reglamentacji budowy tego rodzaju obiektów, a także faktu odstąpienia przez stronę skarżącą od obowiązku dysponowania wydanym przez organ administracji architektoniczno-budowlanej pozwoleniem na budowę, jak również, w dalszej kolejności, zaniechania złożenia wniosku o legalizację hali namiotowej w terminie wynikającym z daty doręczenia skarżącej postanowienia PINB z 7 września 2021 r., znak PINB/WOA/432/48/2021/1871 - skierowanie do skarżącej kasacyjnie nakazu rozbiórki ww. obiektu budowlanego na podstawie art. 49e pkt 1 p.b. Uwaga, że hala namiotowa zlokalizowana na działce nr ew. [...] nie spełnia przesłanek do uznania jej za obiekt budowlany, dla którego realizacji wymagane jest pozwolenie na budowę, albowiem nie jest ona w sposób trwały połączona z gruntem musi być odrzucona jako w całości nieuprawniona. Po pierwsze dlatego, że stanowisko skarżącej na płaszczyźnie prawnej abstrahuje od przyjętych w p.b. zasad reglamentacji budowy obiektów budowlanych. Na gruncie dyspozycji art. 29 ust. 1 pb. (w brzmieniu obowiązującym w dacie prowadzenia przez skarżącą robót budowlanych) nie jest możliwe sformułowanie za skarżącą wniosku, że ustawodawca zdecydował o generalnym zwolnieniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę realizacji wszystkich obiektów budowlanych nietrwale związanych z gruntem. Po drugie, pogląd skarżącej odwołuje się do nadania spornemu obiektowi budowlanemu ww. kwalifikacji prawnej w oparciu o przyjmowane przez siebie własne kryteria techniczne. Tymczasem Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku wiążąco przesądził sposób ich rozumienia, co powoduje, że odstąpienie od sformułowania w podstawie skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzutu nieprawidłowego rozważenia przez Sąd wskazanego zagadnienia odbiera skuteczność wszelkim uwagom polemicznym czynionym przez skarżącą. Przypomnieć wypada, że pojęcie trwałego związania z gruntem Sąd I instancji odniósł do "posadowienia obiektu na tyle trwale, aby zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym zniszczyć lub spowodować przesunięcie, bądź przemieszczenie w inne miejsce" (s. 8 uzasadnienia wyroku). Zdaniem Sądu, trwałość związania obiektu budowlanego z gruntem nie musi oznaczać stałości takiego rozwiązania rozumianego jako brak możliwości odłączenia obiektu od gruntu bez nieodwracalnego naruszenia jego technicznej i funkcjonalnej integralności. Sąd I instancji wyjaśnił, że również sama wielkość obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagające zapewnienia jego stabilizacji powinny kształtować ocenę przyjmowaną w tym zakresie przez organy nadzoru budowlanego. Podjęta przez skarżącą kasacyjnie próba zanegowania tego zapatrywania jako opartego na interpretacji "zbyt daleko idącej" (s. 11 uzasadnienia skargi kasacyjnej) nie może być skuteczna, jeżeli wadliwość dostrzeganą w stanowisku zaprezentowanym przez Sąd skarżąca wiąże nie tyle z relewantną regulacją materialnoprawną, której stosowanie opiera się na nadaniu jej błędnej wykładni, ale ze sferą ustaleń faktycznych przyjętych w sprawie, które jednakże nie mają charakteru zasadniczo spornego w zakresie wskazującym na to, że na działce nr ew. [...] wykonana została hala o konstrukcji aluminiowo-stalowej, z dachem dwuspadowym, w całości kryta materiałem PCV, stanowiąca obiekt o wymiarach 20 m x 45 m posadowiony na kostce betonowej i do niej dokręcony. Przypomnieć trzeba, że stanowisko Sądu I instancji przedstawione w zaskarżonym wyroku pozostaje zbieżne ze stanowiskiem prezentowanym w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym przyjmuje się, iż duże hale namiotowe z uwagi na cechy techniczno-użytkowe tego rodzaju obiektów powinny być kwalifikowane jako obiekty budowlane (art. 3 pkt 1 p.b.), będące typem budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b. Ich budowa powinna być poddawana ocenie różnicującej je względem obiektów stanowiących lekkie konstrukcje przykryte płachtą z tworzywa sztucznego, których rozebranie (złożenie) czy też przeniesienie w inne miejsce może nastąpić bez przygotowania i użycia środków technicznych, co pozwala w konkretnych okolicznościach wyłączyć je z zakresu normowania art. 3 pkt 1 p.b., a w konsekwencji ich realizację spod reglamentacji prawa budowlanego (por. wyrok NSA z 16 czerwca 2025 r., II OSK 82/23; wyrok NSA z 6 marca 2025 r., II OSK 405/24; wyrok NSA z 6 lutego 2024 r., II OSK 1096/21; wyrok NSA z 17 października 2023 r., II OSK 116/21; wyrok NSA z 6 kwietnia 2023 r., II OSK 1052/20; wyrok NSA z 22 września 2022 r., II OSK 2923/19). Odnośnie do spełniania przez hale namiotowe cech tymczasowego obiektu budowlanego (niepołączonego trwale z gruntem) w rozumieniu art. 3 pkt 5 p.b. wskazuje się, że sens fizyczny trwałego związania obiektu budowlanego z gruntem należy rozumieć w kontekście mechaniki budowli i sprowadza się on do oceny, czy możliwe jest odłączenie obiektu budowlanego od podłoża w sposób nie powodujący zmiany jego schematu statycznego, a co za tym idzie – nośności. Analizując zagadnienie przez pryzmat zapewnienia stateczności obiektu, nie sposób przyjąć, aby dużych rozmiarów hala namiotowa mogła być nietrwale związana z gruntem. Brak trwałego związania z gruntem prowadziłby bowiem do ryzyka przewrócenia, poderwania lub przesunięcia takiej hali pod wpływem działania wiatru, co przy uwzględnieniu jej rozmiarów i masy stanowiłoby niewątpliwie poważne zagrożenie (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2022 r., II OSK 1264/21). Powołany w skardze kasacyjnej art. 28 ust. 1 p.b. stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zarzut, że przepisowi temu Sąd I instancji uchybił poprzez "niewłaściwe zastosowanie polegające na zastosowaniu go w stanie faktycznym i prawnym, w którym nie powinien być on stosowany", pomija wymóg wymienienia w skardze kasacyjnej tych przepisów art. 29-31 p.b., które na zasadzie odesłania kształtować miały – zdaniem skarżącej kasacyjnie – jej sytuację prawną jako inwestora, nie pozwalając przypisać stronie naruszenia obowiązku dysponowania pozwoleniem na budowę z racji wykonywania robót budowlanych mieszczących się w katalogu zwolnionych z tego wymagania. Znaczenie normatywne wskazanego przez skarżącą kasacyjnie przepisu wyraża się w przesądzeniu, że w obowiązującym stanie prawnym pozwolenie na budowę dotyczy każdej budowy, poza wymienionymi w art. 29 ust. 1 p.b. kategoriami budów realizowanych na podstawie zgłoszenia lub niewymagających ani uzyskania pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia, stąd założenie, że skarżąca kasacyjnie pozostaje adresatem tego rodzaju zwolnienia nie może mieć charakteru dorozumianego, ale powinno, mając na uwadze treść art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w sposób skonkretyzowany odwoływać się do podstawy prawnej przyjmowania wskazanego założenia przez stronę. Pogląd, że hala namiotowa nie spełnia wymogów uznania jej za obiekt budowlany nie został w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w żaden sposób rzeczowo wyjaśniony. Nie został on również powiązany z przepisami, które na gruncie p.b. definiują ww. pojęcie. Okoliczność, że skarżąca kasacyjnie nie zgadza się oceną prawną wyrażoną w wyroku, sama w sobie jest bez znaczenia, jeżeli zastrzeżeniom zgłoszonym w skardze kasacyjnej nie towarzyszy powiązanie ich z regulacją prawną, której wojewódzki sąd administracyjny uchybił, dokonując błędnej wykładni przepisów lub nieprawidłowo te przepisy stosując. Ocena Sądu I instancji, że sporny obiekt budowlany nie mógł być kwalifikowany przez organy nadzoru budowlanego w inny sposób, niż ujęty w zaskarżonej decyzji, nie może być zwalczana poprzez odwołanie się do zasady pogłębiania zaufania (art. 8 § 1 k.p.a.). Niezadowolenie strony postępowania z wydanego przez organ administracji rozstrzygnięcia nie może być utożsamiane z naruszeniem wynikającego z art. 8 § 1 k.p.a. obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Nie sposób przyjąć, że wymóg prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej będzie zachowany tylko wówczas, gdy organy administracji będą wydawać rozstrzygnięcia, których oczekuje strona postępowania (por. wyrok NSA z 6 lipca 2023 r., II OSK 371/23; wyrok NSA z 26 listopada 2019 r., II OSK 23/18). Ujemne konsekwencje, jakie wiążą się ze stwierdzeniem dopuszczenia się przez skarżącą samowoli budowlanej, nie wynikają, jak uznaje błędnie skarżąca kasacyjnie, z uchybień popełnionych w toku postępowania przez prowadzące je organy nadzoru budowlanego, ale mają swoje źródło w zachowaniu samej strony, która w procesie inwestycyjnym zdecydowała się nie respektować wymagania przewidzianego w art. 28 ust. 1 p.b. Podkreślając, że "[n]ie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa jest sytuacja, w której jasne w swoim brzmieniu przepisy są tak szeroko interpretowane, że doprowadza to do nałożenia na Inwestora obowiązku, który z tych przepisów literalnie nie wynika" (s. 13 skargi kasacyjnej), skarżąca kasacyjnie nie uwzględniła potrzeby wymienienia przepisów, do których w swoim twierdzeniu się odwołała wraz z wyjaśnieniem, jaka postać obowiązków z nich wynika i jaki to ma wpływ na sytuacją prawną skarżącej. Nie ulega wątpliwości, że te przepisy p.b., które w skardze kasacyjnej zostały wymienione przez skarżącą i stanowią przedmiot jej uwag (art. 28 ust. 1 i art. 49e pkt 1 p.b.), nie stanowią regulacji umożliwiającej dowodzenie, iż hala namiotowa mogła zostać przez skarżącą wzniesiona bez pozwolenia na budowę czy zgłoszenia. W sytuacji, gdy skarżąca z sobie znanych powodów odstąpiła od poddania kontroli instancyjnej postanowienia, o którym mowa w art. 48 ust. 1 i 3 p.b., a równocześnie nie wystąpiła z wnioskiem o legalizację hali, o którym to uprawnieniu została w ww. akcie odpowiednio pouczona, nałożony zaskarżoną decyzją nakaz jej rozbiórki pozostaje, jak należy przyjąć, rozstrzygnięciem przewidywalnym, opierającym się na przejrzystych i czytelnych regułach. Jeżeli uznać, że użycie w treści normy z art. 8 k.p.a. sformułowania "pogłębiać" wskazuje na intencję ustawodawcy odnośnie do potrzeby dążenia organów administracji publicznej do wypracowywania pożądanego rezultatu regulacyjnego, to niewątpliwie zaskarżona decyzja wpisuje się w przyjęty przez ustawodawcę model likwidacji samowoli budowlanej, który wynik prowadzonego postępowania - w zakresie określonym w p.b. – w sposób bezpośredni uzależnia od podjętych przez stronę działań nakierowanych na doprowadzenie samowolnie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem, a ewentualny nakaz jego rozbiórki wiąże z obiektywną niemożnością osiągnięcia tego celu, bądź zaniechaniem zastosowania się przez inwestora do ciążących na nim wymagań kształtowanych przepisami p.b. Kierując się powyższymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI