II OSK 767/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła prawidłowości zastosowania grzywny w celu przymuszenia przez organ egzekucyjny przy egzekucji obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżone postanowienie o nałożeniu grzywny, uznając, że organ powinien był zastosować wykonanie zastępcze jako środek mniej uciążliwy dla zobowiązanego, zgodnie z zasadą stosowania najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uchylił wyrok WSA. Sąd kasacyjny uznał, że WSA błędnie zinterpretował przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. NSA wyjaśnił, że przy egzekucji obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, organ egzekucyjny powinien w pierwszej kolejności nałożyć grzywnę w celu przymuszenia, a wykonanie zastępcze może być orzeczone, gdy grzywna okaże się nieskuteczna lub gdy zobowiązany wykaże, że grzywna jest zbyt uciążliwa. NSA podkreślił, że przepisy ustawy nie przesądzają o bezwzględnym pierwszeństwie wykonania zastępczego i że grzywna jest dopuszczalnym środkiem egzekucyjnym w tego typu sprawach. Sąd kasacyjny wskazał również, że zarzut dotyczący uciążliwości grzywny powinien być rozpatrywany na etapie postępowania egzekucyjnego, a nie jako podstawa do uchylenia postanowienia przez sąd administracyjny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie prawidłowej kolejności stosowania środków egzekucyjnych (grzywna vs. wykonanie zastępcze) przy egzekucji obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego oraz znaczenie zarzutów podnoszonych przez zobowiązanego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego na gruncie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zagadnienia prawne (2)
Jaka jest prawidłowa kolejność stosowania środków egzekucyjnych (grzywna w celu przymuszenia vs. wykonanie zastępcze) przy egzekucji obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ egzekucyjny powinien w pierwszej kolejności nałożyć grzywnę w celu przymuszenia, a wykonanie zastępcze może być orzeczone, gdy grzywna okaże się nieskuteczna lub gdy zobowiązany wykaże, że grzywna jest zbyt uciążliwa.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym art. 119, 122 § 2 pkt 2, 127, nie przesądzają o bezwzględnym pierwszeństwie wykonania zastępczego. Grzywna jest dopuszczalnym i często pierwszym środkiem egzekucyjnym w sprawach rozbiórki, a wykonanie zastępcze stosuje się w dalszej kolejności lub gdy grzywna jest zbyt uciążliwa.
Czy zarzut dotyczący uciążliwości środka egzekucyjnego może być podstawą do uchylenia postanowienia o nałożeniu grzywny przez sąd administracyjny, jeśli nie został podniesiony na etapie postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut dotyczący uciążliwości środka egzekucyjnego powinien być rozpatrywany na etapie postępowania egzekucyjnego (np. w drodze zarzutu na podstawie art. 33 pkt 8 ustawy), a jego podniesienie dopiero przed sądem pierwszej instancji nie stanowi podstawy do zakwestionowania legalności zaskarżonego postanowienia.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji nie powinien orzekać na podstawie stanu faktycznego z daty rozprawy, lecz z daty wydania zaskarżonego aktu. Oświadczenie zobowiązanego na rozprawie o uciążliwości grzywny i preferowaniu wykonania zastępczego nie może wpływać na ocenę legalności postanowienia wydanego wcześniej.
Przepisy (10)
Główne
u.p.e.a. art. 119 § par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania czynności albo obowiązku wykonania czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 119 § par. 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.
u.p.e.a. art. 127
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 7 § par. 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 33 § pkt 8
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutu, że środek egzekucyjny jest zbyt uciążliwy.
u.p.e.a. art. 34 § par. 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ może postanowić o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego, gdy poprzednio użyty był sprzeczny z zasadą wyrażoną w art. 7 § 2.
u.p.e.a. art. 122 § par. 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem, że w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, będzie orzeczone wykonanie zastępcze.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny.
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował przepisy dotyczące kolejności stosowania środków egzekucyjnych (grzywna vs. wykonanie zastępcze) przy egzekucji obowiązku rozbiórki. • NSA stwierdził, że grzywna w celu przymuszenia jest prawidłowym środkiem egzekucyjnym w sprawach rozbiórki, a wykonanie zastępcze nie jest obligatoryjne jako pierwszy środek. • NSA uznał, że zarzut uciążliwości grzywny nie mógł być skutecznie podniesiony przed WSA, jeśli nie został wcześniej zgłoszony w postępowaniu egzekucyjnym.
Odrzucone argumenty
Argument WSA, że wykonanie zastępcze jest środkiem obligatoryjnie stosowanym jako pierwszy w sprawach rozbiórki. • Argument WSA, że zarzut uciążliwości grzywny podniesiony na rozprawie mógł stanowić podstawę do uchylenia postanowienia o nałożeniu grzywny.
Godne uwagi sformułowania
w pierwszej kolejności nałożyć grzywnę w celu przymuszenia • Wykonanie zastępcze, unormowane w art. 127, może być orzeczone, gdy mimo wymierzenia grzywny zobowiązany nie wykona obowiązku, albo gdy uwzględniając zarzut zobowiązanego, że grzywna jest zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym • nie można pominąć przepisów ustanawiających przesłanki obu tych środków egzekucyjnych • nie można przesądzać, w świetle art. 7 § 2, iż nie ma podstawy do zastosowania grzywny w celu przymuszenia • nie można ignorowania wynikającej z art. 7 § 2 zasady stosowania środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego
Skład orzekający
Jan Paweł Tarno
przewodniczący
Roman Ciąglewicz
sprawozdawca
Wojciech Chróścielewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie prawidłowej kolejności stosowania środków egzekucyjnych (grzywna vs. wykonanie zastępcze) przy egzekucji obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego oraz znaczenie zarzutów podnoszonych przez zobowiązanego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego na gruncie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące wyboru środków egzekucyjnych w administracji, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego i budowlanego.
“Grzywna czy wykonanie zastępcze? NSA rozstrzyga dylemat egzekucyjny w sprawach rozbiórki.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.