II OSK 767/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-04-27
NSAAdministracyjneWysokansa
ewidencja ludnościwymeldowaniepobyt stałyopuszczenie lokaluprawo administracyjneNSAskarga kasacyjnatytuł prawny do lokalucentrum życiowe

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie wymeldowania, uznając, że samo czasowe przebywanie poza lokalem nie jest równoznaczne z jego trwałym opuszczeniem.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej D.M. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego w przedmiocie wymeldowania I.A. i jej dzieci. WSA uznał, że mimo braku formalnych uprawnień do zamieszkiwania, osoby te faktycznie przebywały w lokalu, a ich pobyt poza nim był czasowy, co nie spełnia przesłanek do wymeldowania. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził, że kluczowe jest faktyczne przebywanie w lokalu i trwałość opuszczenia, a czasowy pobyt za granicą nie jest równoznaczny z trwałym opuszczeniem lokalu.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej D. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wcześniej oddalił skargę D. M. na decyzję Wojewody Małopolskiego w przedmiocie wymeldowania I. A. oraz jej małoletnich dzieci z lokalu przy ul. S. w Krakowie. Sąd pierwszej instancji, podobnie jak organ odwoławczy, uznał, że mimo iż I. A. i jej dzieci nie posiadali formalnych uprawnień do zamieszkiwania w lokalu (którego najemcą była D. M.), to faktycznie w nim przebywali. Kluczową kwestią stało się ustalenie, czy nastąpiło "opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego" w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wojewoda Małopolski stwierdził, że choć I. A. i dzieci od września 2001 r. faktycznie przebywali w mieszkaniu, to nie można uznać, że N. A. (mąż I. A.) trwale opuścił lokal, gdyż jego pobyt za granicą miał charakter czasowy, a jego centrum życiowe i rodzina pozostawały w Polsce. WSA w Krakowie podtrzymał to stanowisko, podkreślając, że organy administracji nie badają już tytułu prawnego do lokalu, a jedynie fakt zamieszkiwania, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego. Skarżąca kasacyjnie D. M. zarzuciła błędną wykładnię art. 15 ust. 2 ustawy, twierdząc, że należy badać zamiar osoby opuszczającej lokal. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd podkreślił, że kluczową przesłanką wymeldowania jest faktyczne, trwałe opuszczenie lokalu bez wymeldowania się. Stwierdził, że czasowy pobyt poza miejscem stałego zamieszkania, w tym za granicą, nie jest równoznaczny z trwałym opuszczeniem lokalu, jeśli nie towarzyszą temu inne okoliczności wskazujące na zamiar stałego związania się z nowym miejscem. W związku z tym, że I. A. i dzieci faktycznie przebywały w lokalu, a pobyt N. A. za granicą był czasowy, nie zostały spełnione przesłanki do wymeldowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sam czasowy pobyt poza miejscem stałego zamieszkania, bez innych okoliczności wskazujących na zamiar trwałego związania się z nowym miejscem, nie jest równoznaczny z trwałym opuszczeniem lokalu.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że do wymeldowania wymagane jest faktyczne, trwałe opuszczenie miejsca pobytu stałego bez wymeldowania się. Czasowy pobyt za granicą, zwłaszcza gdy centrum życiowe i rodzina pozostają w Polsce, nie spełnia tej przesłanki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.e.l.i.d.o. art. 15 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Określa przesłanki wymeldowania: utrata uprawnień do przebywania w lokalu i opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego lub samo opuszczenie miejsca pobytu stałego bez wymeldowania się, jeśli nowe miejsce pobytu nie może być ustalone. Sąd podkreślił, że kluczowe jest faktyczne, trwałe opuszczenie lokalu.

Pomocnicze

u.e.l.i.d.o. art. 9 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Przepis ten, dotyczący potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu przy zameldowaniu, utracił moc na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 20/01.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

p.w.u.p.u.s.a. art. 97 § ust. 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Fakt faktycznego przebywania w lokalu przez osoby, które miały być wymeldowane, mimo braku formalnych uprawnień. Czasowy pobyt za granicą nie jest równoznaczny z trwałym opuszczeniem lokalu, jeśli centrum życiowe pozostaje w Polsce.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez błędną wykładnię, polegającą na pominięciu zamiaru osoby opuszczającej lokal. Twierdzenie, że samo posiadanie karty stałego pobytu z adresem lokalu nie ma znaczenia dla ustalenia opuszczenia lokalu.

Godne uwagi sformułowania

"czasowe przebywanie poza miejscem stałego pobytu nie może być traktowane jako trwałe opuszczenie lokalu" "organy administracji orzekające w sprawach meldunkowych nie badają tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, a jedynie fakt zamieszkiwania w nim" "wymaganą prawem przesłankę wymeldowania stanowi zatem ustanie pobytu w lokalu - nie przebywanie w lokalu." "nie można przyjąć, że rodzina A. opuściła sporny lokal bez wymeldowania w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy."

Skład orzekający

Anna Łuczaj

sprawozdawca

Jacek Chlebny

członek

Włodzimierz Ryms

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wymeldowania, zwłaszcza w kontekście czasowego pobytu za granicą i znaczenia faktu zamieszkiwania nad tytułem prawnym do lokalu."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania orzeczenia, choć kluczowe zasady dotyczące faktycznego zamieszkiwania mogą być nadal aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu wymeldowania i pokazuje, jak sądy interpretują pojęcie "opuszczenia lokalu", co jest istotne dla wielu osób. Wyrok wyjaśnia praktyczne aspekty prawa meldunkowego.

Czy wyjazd za granicę oznacza automatyczne wymeldowanie? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 767/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Łuczaj /sprawozdawca/
Jacek Chlebny
Włodzimierz Ryms /przewodniczący/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Sygn. powiązane
II SA/Kr 774/02 - Wyrok WSA w Krakowie z 2005-02-21
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1974 nr 14 poz 85
art. 15 ust. 2
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms, Sędziowie NSA Jacek Chlebny, Anna Łuczaj /spr./, Protokolant Marcin Sikorski, po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 lutego 2005 r. sygn. akt II SA/Kr 774/02 w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2002 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 lutego 2005 roku (sygn. akt II SA/Kr 774/02) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę D. M. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2002 roku nr [...] w przedmiocie wymeldowania.
W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2002 roku Wojewoda Małopolski na postawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t .j. - Dz. U. z 2001 roku, Nr 87, poz. 960) - po rozpatrzeniu odwołania D. M. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] grudnia 2001 roku nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy podniósł, że decyzją organu I instancji, wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, odmówiono wymeldowania z pobytu stałego I. A., N. A. oraz niepełnoletnich dzieci G. A. i R. A. z lokalu nr [...] przy ul. S. w K. W odwołaniu od powyższej decyzji najemca przedmiotowego lokalu D. M. podnosiła, że faktem jest, iż I. A. uzyskała korzystny dla siebie wyrok sądowy w sprawie wstąpienia w stosunek najmu przedmiotowego mieszkania, jednakże wyrok ten nie uzyskał prawomocności, ponieważ skarżąca wniosła apelację.
Odwołująca się podniosła, iż powoływanie się przez organ I instancji na prawa, jakie uzyskałby N. A. w chwili wstąpienia przez jego żonę w stosunek najmu obok D. M. jest przedwczesne. Ponadto stwierdziła, że sporadycznych wizyt w tym mieszkaniu, trwających kilka lub kilkanaście dni, nie można traktować jako stałego zamieszkiwania. Chęć powrotu do Polski i mieszkania w lokalu nr [...] przy ul. S. w K. nie jest wystarczającym argumentem na potwierdzenie faktu stałego zamieszkiwania w wymienionym lokalu. Przyznała także, że od września 2001 roku I. A. faktycznie przebywa wraz z dwójką małoletnich dzieci G. i R. A. w tym mieszkaniu, jednakże nie posiada uprawnień do zamieszkiwania w nim, ponieważ najemca tego lokalu – D. M., składając wniosek o wymeldowanie, cofnęła uprawnienia.
Wojewoda Małopolski po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym podkreślił, że wymeldowanie osoby z pobytu stałego na wniosek strony lub z urzędu następuje wówczas, gdy łącznie spełnione zostaną przesłanki określone w przepisie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. gdy osoba utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego albo, gdy osoba bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Przepis ten dokładnie określa przesłanki, jakie muszą zachodzić przy wymeldowaniu. Przesłanki te odnoszą się do dwóch wymienionych wyżej sytuacji, przy czym w każdym przypadku przesłanki te muszą zostać spełnione w sposób kumulatywny. Organ II instancji stwierdził, że nie zaistniał żaden z opisanych wyżej stanów faktycznych.
Badając sprawę pod kątem uprawnień do przebywania w lokalu Wojewoda Małopolski uznał, że I. A. oraz N. A. nie posiadają uprawnień do zamieszkiwania w lokalu nr [...] przy ul. S. w K. Z akt spraw wynika bowiem, że najemcą lokalu jest D. M., która wstąpiła w stosunek najmu przedmiotowego lokalu po śmierci swej matki – I. M. (wyrok zaoczny Sądu Rejonowego z dnia 20 sierpnia 2001 roku, sygn. akt [...]). I. A. wraz z mężem N. A. oraz małoletnimi dziećmi R. i G. A., zamieszkiwali w tym lokalu, jako osoby bliskie najemcy i dysponowali uprawnieniami o charakterze pochodnym, wywodzącymi się z jego woli. D. M. składając wniosek o wymeldowanie z pobytu stałego cofnęła tym samym uprawnienia do przebywania w przedmiotowym mieszkaniu. Na podstawie tych ustaleń organ II instancji zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji w przedmiocie braku uprawnień do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu osób wymienionych we wniosku o wymeldowanie.
Odnośnie przesłanki opuszczenia lokalu Wojewoda Małopolski stwierdził, że wątpliwości nie budzi fakt, iż I. A. oraz jej dzieci G. i R. A. od września 2001 roku mieszkają w lokalu nr [...] przy ul. S. w K. Okoliczność tą potwierdziła także D. M. w protokole rozprawy administracyjnej z dnia 19 listopada 2001 roku. Jak wynika z zeznań świadków w okresie wcześniejszym I. A. przyjeżdżała do Polski i wtedy zatrzymywała się w przedmiotowym mieszkaniu.
Na podstawie analizy materiału dowodowego organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż N. A. nie opuścił przedmiotowego mieszkania w sposób stały. N. A., mąż I. A. ma zamiar podjąć studia doktoranckie oraz zrobić specjalizację z zakresu chirurgii. Zdaniem Wojewody Małopolskiego dodatkowym argumentem przemawiającym za zamieszkiwaniem N. A. w miejscu stałego pobytu, jest fakt, iż cała najbliższa rodzina zamieszkuje w Polsce (żona i trójka dzieci, z których jedno zamierza podjąć w Polsce studia medyczne). N. A. ma uregulowany status pobytu w Polsce – posiada kartę stałego pobytu, w której jako adres zamieszkania wskazany jest lokal nr [...] przy ul. S. w K. W związku z powyższym organ przyjął, że przedmiotowe mieszkanie jest miejscem stałego pobytu, w którym skoncentrowane jest całe życie rodzinne Państwa A., zaś aktualny pobyt N. A. w Ammanie jest jedynie pobytem czasowym wywołanym koniecznością wykonywania pracy tym bardziej, że związany jest z faktem wykonywania pracy o charakterze czasowym. W takim przypadku opuszczenie miejsca stałego pobytu nie ma charakteru trwałego.
Organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty podnoszone przez skarżącą w odwołaniu nie mogą skutkować zmianą decyzji organu I instancji. Zeznania przesłuchiwanych w sprawie świadków nie budzą wątpliwości i potwierdzają fakt zamieszkiwania przez I. A. wraz z dziećmi G. i R. w przedmiotowym mieszkaniu. Podkreślono, że organ I instancji przy rozstrzyganiu sprawy nie brał pod uwagę nieprawomocnego wyroku Sądu Rejonowego o wstąpieniu przez I. A. w stosunek najmu przedmiotowego lokalu. Jedyną osobą posiadającą uprawnienia o charakterze samoistnym do przebywania w lokalu nr [...] przy ul. S. w K. jest D. M., która dysponuje prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego o wstąpieniu w stosunek najmu przedmiotowego mieszkania. Brak uprawnień do zamieszkiwania w tym lokalu przez I. A., N. A. oraz R. i G. A. nie budzi wątpliwości. Natomiast fakt niestwierdzenia, iż wyżej wymienione osoby opuściły mieszkanie wyklucza wydanie decyzji o innej treści.
Na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2002 roku D. M. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca podniosła, iż zaskarżona decyzja narusza jej interes prawny, jako osoby jedynie uprawnionej do najmu przedmiotowego lokalu i dysponowania nim. Powołując się na powyższe D. M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i uznanie, że N. i I. A. utracili uprawnienia do przebywania w przedmiotowym lokalu.
Zdaniem skarżącej zebrane w sprawie dowody potwierdzają jedynie, że uczestnicy postępowania mogą być jedynie domownikami. W ocenie strony skarżącej zaskarżona decyzja zapadła wbrew dowodom zebranym w sprawie, a w szczególności zeznaniom świadka – administratora, który nie widywał N. A. Nie zostały przedstawione dowody, iż N. A. stara się o nostryfikację dyplomu i pracę na U. w K., a samo posiadanie karty stałego pobytu w Polsce nie ma znaczenia dla zameldowania w przedmiotowym lokalu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, będąc uprawnionym do rozpoznania skargi na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), oddalił skargę.
Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego oraz prawa procesowego. Sąd podkreślił, iż w stanie prawnym obowiązującym w chwili wydania decyzji przez organ administracji obu instancji przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych określał przesłanki, jakie muszą zachodzić przy wymeldowaniu. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie organy w sposób prawidłowy ustaliły, że nie zachodzą przesłanki do wymeldowania I. A., N. A. oraz małoletnich G. i R. A. z przedmiotowego lokalu. Co prawda osoby te nie posiadają uprawnień do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, jednak faktycznie w chwili wydawania decyzji w nim zamieszkiwały i nadal zamieszkują. Nie zostały zatem łącznie spełnione obie konieczne przesłanki wymeldowania I. A. oraz G. i R. A. z lokalu nr [...] przy ul. S. w K. Fakt zamieszkiwania tych osób w przedmiotowym lokalu w momencie wydawania decyzji potwierdziła sama skarżąca, jak też przesłuchani w sprawie świadkowie.
Odnosząc się do faktu zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu przez N. A. Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż organ administracji II instancji prawidłowo ustalił, że czasowe przebywanie poza miejscem stałego pobytu nie może być traktowane jako trwałe opuszczenie lokalu. Podkreślono, że N. A. posiada ważną kartę stałego pobytu w Polsce, na której podany jest adres przedmiotowego lokalu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podniósł także, że w stanie prawnym obowiązującym w chwili orzekania, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 roku (sygn. akt K 20/01), który orzekł, że art. 9 ust. 2 ustaw z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 roku, Nr 87, poz. 960 i Nr 110, poz. 1189) jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organy administracji orzekające w sprawach meldunkowych nie badają tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, a jedynie fakt zamieszkiwania w nim.
W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 lutego 2005 roku skarżąca D. M., reprezentowana przez adw. R;. R., na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej zwana "p.p.s.a." - zaskarżyła powyższy wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. - Dz. U. z 2001 roku, Nr 87, poz. 960 ze zm.) przez błędną jego wykładnię, polegającą na pominięciu przy ustalaniu, czy nastąpiło opuszczenie lokalu zamiaru osoby, która ma zostać wymeldowana i uwzględnienia obiektywnych przesłanek w tym zakresie.
Biorąc za podstawę powyższy zarzut strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu środka zaskarżenia pełnomocnik D. M. podniósł, iż dokonując prawidłowej wykładni zawartego w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych sformułowania "opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego" należy badać zamiar osoby, która ma być wymeldowana. Ocena ta winna być dokonana przy uwzględnieniu obiektywnych przesłanek, takich jak koncentracja interesów życiowych w określonym miejscu, praca, nauka, a także obiektywne możliwości realizacji przebywania w danym lokalu. W tym zakresie autor skargi kasacyjnej powołał się na stanowisko wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 1998 roku, sygn. akt SA/Rz 308/96 oraz z dnia 7 czerwca 2002 roku, sygn. akt II SA/Łd/98 ( niepubl.). W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną w rozpoznawanej sprawie zagadnienie zamiaru osób, które mają być wymeldowane zostało prawie całkowicie pominięte.
Pełnomocnik skarżącej wskazał, iż w ocenie Sądu pierwszej instancji organ odwoławczy prawidłowo ustalił, odnośnie N. A., że czasowe przebywanie poza miejscem stałego pobytu nie może być traktowane jako trwałe opuszczenie lokalu i dodatkowo podał, iż osoba ta posiada kartę stałego pobytu w Polsce, na której podany jest adres przedmiotowego lokalu. W ocenie skarżącej takie stwierdzenie jednoznacznie pokazuje, iż przy ustalaniu, czy doszło do opuszczenia lokalu nie został zbadany zamiar tej osoby. Samo posiadanie dokumentu, w którym jest podany adres przedmiotowego lokalu nie może stanowić okoliczności, która ma jakiekolwiek znaczenie dla ustalenia, czy nastąpiło opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Nie sposób więc uznać , w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, iż przedmiotowy lokal jest miejscem, gdzie skoncentrowane jest całe życie N. A. Podkreślono, iż przedmiotem postępowania nie był także zamiar przebywania w przedmiotowym mieszkaniu przez I. A., G. A. i R. A. Z ustaleń dokonanych jeszcze przez organ I instancji podczas kontroli dyscypliny meldunkowej przeprowadzonej w czerwcu 2001 roku wynika, że osoby te ostatnio przebywały w lokalu w 1999 roku.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczka postepowania I. A. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej D. M. Zdaniem uczestniczki zarzut pominięcia zamiaru osób, które mają być wymeldowane jest nieuzasadniony. Podniesiono, iż zarówno I. A., jak również jej dzieci posiadają swoje centrum życiowe w lokalu nr [...] przy ul. S. w K. N. A. od lat posiada kartę stałego pobytu w Polsce, jak również stałą pracę w K. W tym miejscu kształcą się także dzieci Państwa A. Fakt, iż jedna z córek studiuje na Uniwersytecie Ł. nie wpływa w żaden sposób na zmianę jej centrum życiowego. Wielokrotnie w ciągu miesiąca przyjeżdża do domu, jak również spędza tam cały okres wakacyjny. W tym miejscu posiada swoje rzeczy osobiste, książki i ubrania.
W ocenie uczestniczki nie można się także zgodzić z zarzutem, że podczas kontroli meldunkowej w 2001 roku I. A. nie przebywała w przedmiotowym lokalu. W tym roku albowiem, przebywając podczas wakacji w Jordanii, zaszła w ciążę. Z uwagi na poważne komplikacje medyczne musiała być przez pewien czas hospitalizowana. Pomimo opuszczenia szpitala nie mogła podróżować i zmuszona była prowadzić oszczędny tryb życia. Wszystkie te okoliczności sprawiły, że przez kilka miesięcy uczestniczka przebywała w Jordanii.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.
Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej do Sądu administracyjnego decyzji - organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu, przewidziane w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego.
Artykuł 9 ust. 2 powołanej wyżej ustawy stanowił, iż przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Przepis ten utracił moc z dniem 19 czerwca 2002 r. na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01. W powyższym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis art. 9 ust. 2 powołanej wyższej ustawy jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Konsekwencją powyższego stanu prawnego jest uznanie, iż przesłanką wymeldowania określonej osoby z lokalu jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym lokalu.
Zameldowanie i wymeldowanie są aktami rejestracji danych dotyczących pobytu danej osoby w określonym lokalu bądź ustania tego pobytu w dotychczasowym miejscu /opuszczenia lokalu /.
Wymaganą prawem przesłankę wymeldowania stanowi zatem ustanie pobytu w lokalu - nie przebywanie w lokalu. Podkreślić należy, iż ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd dotyczący dobrowolności i trwałości "opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu" nie stracił na aktualności w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01).
Do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego w trybie pierwszej części art. 15 ust. 2 ustawy, niezbędne jest zatem spełnienie warunku faktycznego "trwałego" opuszczenia miejsca pobytu stałego bez wymeldowania się.
Przebywanie w innej miejscowości nie stanowi spełnienia przesłanki opuszczenia lokalu bez wymeldowania, chyba że towarzyszą temu inne okoliczności, wskazujące na zamiar stałego związania się z miejscem pobytu czasowego.
( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego1989 roku, sygn. akt SA/Wr 789/88 ONSA 1989/2/72 )
W niniejszej sprawie nie można zatem przyjąć, że rodzina A. opuściła sporny lokal bez wymeldowania w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
I. A. oraz niepełnoletnie dzieci G. A. i R. A. tak w chwili wszczęcia postępowania administracyjnego jak i wydawania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji przebywały w miejscu pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. S. w K., po powrocie - jak przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie za organami obu instancji - z pobytu czasowego. Tym samym nie została spełniona przesłanka opuszczenia lokalu bez wymeldowania.
Sam fakt pobytu czasowego poza miejscem stałego pobytu, w tym za granicą, nie stwarza podstaw do wymeldowania "z urzędu", albowiem do spełnienia przesłanki opuszczenia lokalu bez wymeldowania nie wystarczy samo fizyczne opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu; przebywanie w innej miejscowości nie stanowi spełnienia omawianej przesłanki, jeżeli nie towarzyszą temu inne okoliczności, wskazujące na zamiar stałego związania się z miejscem pobytu czasowego.
W rezultacie należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że - wbrew twierdzeniom strony wnoszącej skargę kasacyjną - w ustalonym stanie faktycznym obowiązujące przepisy prawa nie dostarczyły podstaw do wymeldowania I. A., N. A. oraz niepełnoletnich dzieci G. A. i R. A. z pobytu stałego.
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p..p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej powoduje, że jeżeli brak jest zarzutów dotyczących naruszenia konkretnych przepisów proceduralnych, to Naczelny Sąd Administracyjny związany jest ustaleniami zaskarżonego wyroku.
( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 1997 r., sygn. akt I PKN 58/97, OSNP 1997/22/436/ )
W skardze kasacyjnej nie zarzucono naruszenia przepisów postępowania w tymże zakresie przez Sąd I instancji, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) jak i art. 141 § 4 p.p.s.a. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI