II OSK 762/17

II OSK 762/17 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2017-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-04-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/
Izabela Bąk-Marciniak
Maria Czapska - Górnikiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1534/16 - Wyrok WSA w Warszawie z 2016-10-28
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Oddalono skargi kasacyjne
Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz /spr./ sędzia del. WSA Izabela Bąk - Marciniak Protokolant asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych W. S. oraz [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1534/16 w sprawie ze skarg W. S. oraz [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej oddala obie skargi kasacyjne
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1534/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. oraz W. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej.
Jak wynika z akt sprawy, [...] S.A. wystąpiły do Wojewody Wielkopolskiego pismem z dnia 21 stycznia 2015 r. o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej w celu realizacji inwestycji polegającej na modernizacji linii kolejowej nr [...] (E20) od km 263,460 do km 290,000 w ramach projektu: "Modernizacja linii kolejowej E20 odcinek [...]- pozostałe roboty na odcinku [...]- PRACE PRZYGOTOWAWCZE".
Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., Nr [...], na podstawie art. 9o ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1297, ze zm.; dalej "specustawa kolejowa"), w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 200, zwanej dalej "ustawą zmieniającą") ustalił lokalizację przedmiotowej linii kolejowej polegającej na modernizacji linii kolejowej nr [...] (E20) od km 263,460 do km 290,000, nadając jej jednocześnie rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzją Wojewody Wielkopolskiego zostały między innymi objęte działki nr [...] oraz nr ew. [...] obręb [...] należące odpowiednio do W. S. i [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. Jeżeli chodzi o działkę nr [...] to miała ona łączną powierzchnię 3,4040 ha. Z działki tej pod inwestycję wydzielono działkę nr [...] o powierzchni 0,0250 ha, natomiast działka [...] o powierzchni 3,3782 ha pozostała własnością W. S. Z kolei działka nr [...] miała łączną powierzchnię 9,8090 ha. Z działki tej przeznaczono pod inwestycję działki nr [...] o powierzchni 0,0705 ha oraz nr [...] o powierzchni 0,0544 ha, zaś działka nr [...] o powierzchni 9,6831 pozostała własnością Spółki.
Odwołania od powyższej decyzji Wojewody Wielkopolskiego złożyli Burmistrz Gminy Kostrzyn, a także W. S. i [...] sp. z o.o. z siedzibą w S.
Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 9q ust. 5 specustawy kolejowej, w związku z art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej uchylił w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 10, zapis stanowiący dotychczasowy pkt I i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w sentencji decyzji, w miejsce dotychczasowego, nowego zapisu dotyczącego określenia terenu planowanej inwestycji i linii rozgraniczających teren (rzeczona zmiana decyzji Wojewody polega m. in. na jednoznacznym określeniu w sentencji decyzji nieruchomości, które zgodnie z art. 9s ust. 3 specustawy kolejowej staną się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa). W pozostałej części Minister utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] sierpnia 2015 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister wskazał, że nabycie własności nieruchomości z mocy prawa przez Skarb Państwa jest jednym z najbardziej doniosłych skutków ostatecznej decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, gdyż stanowi ograniczenie prawa własności, podlegającego konstytucyjnej ochronie. Nie można zatem przedmiotowej kwestii nie rozstrzygać w decyzji w sposób jednoznaczny. W związku z powyższym Minister uchylił dotychczasowy pkt I decyzji Wojewody Wielkopolskiego dotyczący sposobu oznaczenia linii rozgraniczających teren inwestycji, orzekając o ustaleniu nowego zapisu zaskarżonej decyzji wskazującego sposób określenia terenu planowanej inwestycji i linii rozgraniczających teren poprzez jednoznaczne wskazanie nieruchomości, które zgodnie z art. 9s ust. 3 specustawy kolejowej staną się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja Wojewody Wielkopolskiego stanie się ostateczna. Organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji uzyskał stanowisko inwestora w przedmiocie wniesionych przez strony zastrzeżeń co do rozwiązań projektowych planowanej inwestycji. W ocenie Ministra inwestor zamierzający zrealizować przedmiotową inwestycję kolejową przy projektowaniu jej przebiegu uwzględnił optymalny przebieg, w tym również w zakresie dotyczącym interesu prawnego Spółki i W. S. Nie wydaje się możliwe zaprojektowanie linii kolejowej o takim przebiegu przez nieruchomości niestanowiące własności publicznej, który nie wzbudzałby sprzeciwu przynajmniej części właścicieli tych nieruchomości. W takich okolicznościach inwestor zawsze będzie narażony na wywołanie lokalnego konfliktu społecznego, ponieważ to on samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych, a następnie techniczno-wykonawczych inwestycji mając na uwadze spowodowanie jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości. Organ odwoławczy podzielił argumentację przedstawioną przez inwestora, iż nie ma możliwości ominięcia działek nr [...] i nr [...], z obrębu [...], poprzez przełożenie projektowanego kabla teletechnicznego na północą stronę torów, bądź ustanowienia na częściach ww. działek służebności na rzecz [...] S.A. oraz brak jest możliwości realizacji planowanych elementów inwestycji w oparciu o uzyskane oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor szczegółowo wyjaśnił, iż konieczność objęcia decyzją o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej linii kolejowej działki ewidencyjnej nr [...] oraz działki nr [...] podyktowana była faktem, iż w ich granicach zostały zaprojektowane elementy infrastruktury oraz urządzenia kolejowe służące do prowadzenia ruchu pociągów, tj. kable teletechniczne, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania modernizowanej linii kolejowej. Powyższe działki stanowią zatem teren niezbędny dla planowanych obiektów budowlanych. Inwestor wskazał, że na części działki nr [...] w km 287,750 usytuowany jest już obecnie kontener z urządzeniami sterowania ruchem kolejowym (srk), do którego konieczne jest wykonanie przyłącza telekomunikacyjnego. Projektowany nowoczesny, bezpieczny system srk, wymaga podłączenia wszystkich, istniejących urządzeń samoczynnej blokady liniowej (sbl) do urządzeń znajdujących się w budynku Lokalnego Centrum Sterowania (LCS) w Koninie. Z tego względu niezbędne jest wykonanie przedmiotowego przyłącza. Istniejące w kontenerze urządzenia sterują czterema semaforami odstępowymi sbl i są powiązane z urządzeniami tego samego typu sterującymi sąsiednimi odstępami blokowymi. W piśmie z dnia 28 grudnia 2015 r. inwestor wyjaśnił, iż trasa kabli telekomunikacyjnych prowadzona jest (zgodnie z kilometrażem linii) po stronie południowej linii kolejowej, gdyż pomiędzy km 286,900 a km 287,050, do linii kolejowej - po stronie północnej - przylega bezpośrednio pas drogowy. W związku z tym, nie ma możliwości - stosownie do żądania skarżących - zaprojektowania w tym miejscu infrastruktury telekomunikacyjnej. Z tego też powodu, właśnie po południowej stronie linii kolejowej zlokalizowana została infrastruktura kablowa istniejącej samoczynnej blokady liniowej (sbl) wraz z kontenerem srk posadowionym częściowo na działce nr [...] (w km 287,800). Po północnej stronie torów pomiędzy linią kolejową a wspomnianą drogą jest usytuowany rów odwadniający drogę o głębokości 1,5 m i szerokości skarp 2,5 - 3,0 m. Odległość 10 m wypada w skarpie rowu. Dalej jest zlokalizowane pobocze i jezdnia asfaltowa przebiegającej drogi. Usytuowanie projektowanej trasy w taki sposób (w rowie odwadniającym drogę lub dalej) jest niezgodne z wymogami działu IV, rozdziału 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430, z późn. zm.). Ponadto inwestor wskazał, że na działkach nr [...] i nr [...], z obrębu [...], równolegle do torów ułożone są istniejące kable sterowania ruchem kolejowym i dwa ciągi kabli telekomunikacyjnych. Nowa trasa kabli telekomunikacyjnych została zaprojektowana z zachowaniem odległości 0,3 m od istniejącego kabla telekomunikacyjnego, położonego bliżej układu torowego. Poprowadzenie kabli teletechnicznych po północnej stronie, według sugestii skarżących, wiązałoby się natomiast z poważną ingerencją w istniejące urządzenia samoczynnej blokady liniowej (sbl) niepodlegające przebudowie w ramach realizowanego kontraktu. Dodatkowo, ze względu na bardzo wąski pas terenu kolejowego, nadal konieczne byłoby wywłaszczenie nieruchomości przylegających do przedmiotowego terenu, co również mogłoby się spotkać z protestami, a tym samym opóźnieniem realizacji robót budowlanych w ramach projektu CEF "Prace na linii kolejowej E20 na odcinku [...] - pozostałe roboty, odcinek [...]". Ponadto Minister wskazał, że organ I instancji, wydając zaskarżoną decyzję, nie działał na podstawie art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774; dalej "u.g.n."). Z tego też względu, wbrew stanowisku skarżących, nie mogło dojść do jego naruszenia.
Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2016 r. wnieśli W. S. i [...] sp. z o.o. z siedzibą w S.
W odpowiedzi na skargi Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 października 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1534/16 na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) oddalił skargi.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że objęcie inwestycją części nieruchomości skarżących poprzez przejęcie na rzecz Skarbu Państwa pasów terenu o maksymalnej szerokości ok. 3 m od istniejącej granicy z działką kolejową nie narusza prawa. W świetle akt sprawy nie budzi wątpliwości, że ta ingerencja w prawo własności skarżących mieści się w celu publicznym, jakim jest modernizacja linii kolejowej nr [...] (E20). W szczególności na przejętym pasie terenów ma być umiejscowiona niezbędna infrastruktura kolejowa szczegółowo opisana m. in. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżący zresztą tego ustalenia w istocie nie kwestionują, a wywodzą, że infrastruktura ta mogła być poprowadzono również po północnej stronie torów, czyli terenie należącym do innego podmiotu niż skarżący. Niezależnie od przekonujących argumentów sformułowanych przez Ministra i [...], a dowodzących, że poprowadzenie rzeczonej infrastruktury po stronie południowej jest najbardziej racjonalnym wyborem w realiach niniejszej sprawy, to należy przypomnieć ustalenia orzecznictwa, że tylko kryterium zgodności z prawem może decydować o ewentualnej odmowie ustalenia lokalizacji linii kolejowej. To, czy w realiach danej sprawy możliwe było umiejscowienie danej infrastruktury na innych nieruchomościach niż działki skarżących nie podważy zgodności z prawem lokalizacji zaproponowanej we wniosku inwestora. Liczy się to, czy przejęcie działek skarżących służy realizacji celu publicznego.
Sąd podkreślił, że specustawa kolejowa nie nakłada na inwestora obowiązku przedłożenia rozwiązań alternatywnych. Bezzasadne jest również odwoływanie się przez skarżących do ewentualnej możliwości ustanowienia służebności lub "wprowadzenia innego rodzaju ograniczeń". Przepis art. art. 9q ust. 1 pkt 6 specustawy kolejowej nie miał w sprawie zastosowania (w związku z treścią art. 7 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. z 2015 r., poz. 200 oraz brakiem stosownego wniosku ze strony inwestora). Wnioskodawca w przypadku lokalizacji inwestycji kolejowej decyduje, czy konieczne jest nabycie własności określonej nieruchomości lub jej części pod budowę infrastruktury kolejowej. Powołane przez skarżących art. 112 ust. 2 i 3 u.g.n. nie znajdują zastosowania w postępowaniu prowadzonym na podstawie specustawy kolejowej. Tylko ewentualne objęcie wnioskiem inwestora nieruchomości lub jej części bez jakiegokolwiek związku z planowaną inwestycją kolejową uzasadniałoby uchylenie decyzji w części dotyczącej tej nieruchomości. Wówczas bowiem doszłoby do naruszenia m. in. art. 9n ust. 1 specustawy kolejowej, który to przepis dopuszcza nabywanie nieruchomości w trybie ustawy wyłącznie dla inwestycji dotyczących linii kolejowych.
W ocenie Sądu, w ramach przedmiotowego postępowania organ nie ma obowiązku prowadzenia indywidulanych negocjacji z poszczególnymi właścicielami, w tym zwłaszcza nie ma obowiązku prowadzić negocjacji w celu nabycia nieruchomości w drodze umowy. Dodatkowo interes publiczny najpełniej zaspokaja w odniesieniu do kluczowej infrastruktury kolejowej (w tym w postaci przewodów i urządzeń dotyczących starowania ruchem kolejowym) przejęcie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości, na których ta infrastruktura ma być zlokalizowana. Odnosząc się natomiast do powołanych w skargach aspektów konstytucyjnej ochrony prawa własności Sąd stwierdził, że własność jest niewątpliwie istotną wartością konstytucyjną (zob. art. 21 i 64 Konstytucji RP), ale nie jest to ani wartość absolutna ani też najważniejsza spośród tych ujętych w ustawie zasadniczej. W szczególności w aspekcie nabywania nieruchomości pod inwestycje dotyczące linii kolejowych należy wskazać, że realizacja takich inwestycji służy realizacji takich m. in. wartości konstytucyjnych jak zasada dobra wspólnego (art. 1 Konstytucji RP) oraz zasada ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju (art. 5 Konstytucji RP). Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest również podnoszona przez Centrum kwestia budowy na działce nr [...] terminala kontenerowego. Po pierwsze, skarżąca w żaden sposób nawet nie uprawdopodobniła, aby przejęcie na rzecz Skarbu Państwa pasa gruntu o szerokości ok. 3 m od obecnego terenu kolejowego uniemożliwiało lub utrudniało prowadzenie tej inwestycji na działce mającej ogólna powierzchnię 9,8090 ha. Po drugie, nie jest to okoliczność, która mogła mieć wpływ na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, a może mieć ewentualnie znaczenie w sprawie o ustalenie odszkodowania.
W ocenie Sądu bezzasadne są zarzuty naruszenia art. 78 § 1 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 6, art.7 i art.10 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że szczególny charakter postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej polega m. in. na skróceniu i uproszczeniu postępowania wyjaśniającego. W szczególności postępowanie to zostało uregulowane odmiennie w art. 9o i 9q ust. 1 specustawy kolejowej. To inwestor zasadniczo decyduje o przebiegu projektowanej linii kolejowej, a sama możliwość opracowania innego wariantu tego przebiegu nie jest okolicznością uzasadniającą wydanie decyzji odmownej przez wojewodę lub Ministra. Przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego co do możliwości usytuowania infrastruktury kolejowej po stronie północnej torów nie tylko, że nie dotyczyło okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia (skoro przeprowadzenie inwestycji zgodnie z wnioskiem po stronie południowej nie narusza prawa), ale i byłoby sprzeczne z celem szczególnego postępowania administracyjnego, tj. jego uproszczeniem i przyspieszeniem.
W ocenie Sądu przeprowadzanie rozprawy (art. 89 k.p.a.) jest co do zasady sprzeczne z celami i specyfiką postępowania dotyczącego ustalenia lokalizacji linii kolejowej. Chodzi tu w szczególności o związanie organu wnioskiem inwestora oraz czas przewidziany przez ustawodawcę na wydanie decyzji w tej kwestii (3 miesiące od dnia złożenia wniosku - art. 9o ust. 7 specustawy kolejowej). Bezzasadne jest również zarzucenie zaskarżonej decyzji naruszenia art. 114 k.p.a. Z akt sprawy nie wynika, aby wszystkie strony postępowania deklarowały wolę zawarcia ugody o określonej treści. Zresztą w ocenie Sądu w postępowaniu o ustalenie lokalizacji linii kolejowej przepis art. 114 k.p.a. nie znajduje w ogóle zastosowania. Cele tego postępowania (w tym określenie linii rozgraniczających, warunków technicznych realizacji inwestycji, zatwierdzenie podziału nieruchomości) mogą być zrealizowane tylko przez wydanie decyzji.
Skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości, wnieśli W. S. oraz [...] sp. z o.o.
W jednakowo brzmiących skargach kasacyjnych zarzucono:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a naruszenie prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 64 ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 9s ust. 1-3 specustawy kolejowej oraz art. 112 ust. 3 u.g.n. w zw. z art. 9ad ust. 1 specustawy kolejowej poprzez nieprawidłowe przyjęcie konieczności zastosowania instytucji wywłaszczenia nieruchomości należącej do stron skarżących, które stanowi najsurowsze ograniczenie konstytucyjnego prawa własności, w sytuacji, gdy interesy Inwestora inwestycji kolejowej, a tym samym dobro publiczne, oraz interesy strony można pogodzić w sposób satysfakcjonujący dla obu stron przez bezkolizyjne położenie sieci po stronie północnej torów albo inne ograniczenie prawa własności, poprzez ustanowienie odpowiedniej służebności, czy wprowadzenie innego rodzaju ograniczeń;
2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a naruszenie prawa procesowego, tj. art. 78 § 1 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 6, art.7 i art.10 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wniosku strony skarżącej o powołanie biegłego celem ustalenia, czy planowana inwestycja może zostać zrealizowana po północnej stronie toru na terenie działek usytuowanych równolegle do działki nr [...] [działki nr [...] w przypadku skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o.], co doprowadziło do niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a tym samym wydania decyzji z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa;
3. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a naruszenie prawa procesowego, tj. art. 89 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie w toku postępowania rozprawy w celu doprowadzenia do uzgodnienia wspólnych i jednolitych interesów wszystkich stron postępowania, a tym samym do prawidłowego wyjaśnienia sprawy i wydania decyzji w pełni odpowiadającej przepisom prawa.
Skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargi kasacyjne [...] S.A. wniosła o ich oddalenie.
Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie obu złożonych skarg kasacyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.
Skargi kasacyjne wniesione w rozpoznawanej sprawie nie mają usprawiedliwionych podstaw, bowiem zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Stwierdzić trzeba, że w świetle przepisów specustawy kolejowej, organy nie mają uprawnienia do oceny racjonalności, czy też słuszności przyjętych we wniosku rozwiązań projektowych, gdyż postępowanie w sprawie zezwolenia na realizację danej inwestycji kolejowej toczy się na wniosek zarządcy infrastruktury kolejowej, którym to wnioskiem organ administracji jest związany. Regulacja zawarta w art. 9o ust. 3, art. 9s ust. 1- 3 specustawy kolejowej wskazuje na związanie organu określeniem linii rozgraniczających teren. Organ nie może dokonywać jakichkolwiek zmian, np. w zakresie lokalizacji, przebiegu oraz planowanych parametrów technicznych konkretnej inwestycji. Rolą orzekającego w sprawie organu było sprawdzenie kompletności wniosku w świetle wymogów ustawowych oraz czy koncepcja składającego wniosek mieści się w granicach wyznaczonych przez prawo (por. wyrok NSA z dnia 3 września 2014 r. sygn. II OSK 1730/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Niedopuszczalna jest również ocena racjonalności czy słuszności koncepcji przedstawionej przez inwestora, bowiem miałaby ona charakter pozaprawny. O przebiegu linii kolejowej decyduje zarządca (wnioskodawca) i to on wybiera najbardziej optymalne rozwiązanie lokalizacyjne i techniczno – wykonawcze. Przepisy specustawy kolejowej nie zobowiązują inwestora do przedstawienia różnych wariantów przebiegu planowanej inwestycji, stąd też ocena organów ogranicza się wyłącznie do zgodności z prawem takiego wariantu, jaki przedstawił wnioskodawca. Zgodności z prawem tej oceny dokonał z kolei szczegółowo Sąd I instancji. Tylko w przypadku stwierdzenia przez organy, że kształt inwestycji w wersji zgłoszonej we wniosku narusza określony przepis prawa, zobowiązuje te organy do odmowy wydania zezwolenia na realizację inwestycji w wersji wnioskowanej przez zarządcę. Dlatego też zarzuty skarg kasacyjnych dotyczących naruszenia art. 78 § 1 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 6, art. 7 i art. 10 k.p.a. oraz art. 89 k.p.a. nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ jak już wyżej wskazano organy administracji publicznej związane były wnioskiem inwestora w zakresie w jakim nie naruszał on przepisów prawa.
Odnośnie zarzutów skarg kasacyjnych zmierzających do wykazania nieuzasadnionego wywłaszczenia nieruchomości należących do skarżących kasacyjnie należy podnieść, że zgodnie z art. 9ad ust. 1 specustawy kolejowej, w sprawach nieuregulowanych w tymże rozdziale stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Przepis art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy. Wbrew wywodom skarżących kasacyjnie, Sąd I instancji nie naruszył wskazanych w tym zarzucie przepisów. Dokonując bowiem oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji trafnie wskazał, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie toczyło się w trybie regulacji szczególnych, zawartych w ustawie o transporcie kolejowym, określających lokalizację inwestycji celu publicznego, jakimi są linie kolejowe o znaczeniu państwowym. Te szczególne regulacje pozwalają na ograniczenie prawa własności, bowiem są to unormowania ustawowe. Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji prawidłowo wywiódł, że w realiach rozpatrywanej sprawy nie sposób dopatrzeć się, aby skutkiem wydania decyzji doszło do rażącego naruszenia reguł ochrony własności, w tym wyrażonej w art. 112 ust. 3 u.g.n. Stanowisko swoje Sąd I instancji należycie umotywował, podkreślając w szczególności, że zarówno argumentacja skarg, jak i analiza akt sprawy nie ujawniły wad, które mogłyby zostać uwzględnione przez Sąd. Zauważyć przy tym należy, że w przypadku uwzględnienia skargi na decyzję o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, sąd administracyjny po upływie 14 dni od dnia rozpoczęcia budowy linii kolejowej może stwierdzić jedynie, że decyzja narusza prawo z przyczyn wyszczególnionych w art. 145 lub w art. 156 k.p.a. Z uwagi na powyższe w niniejszym postępowaniu nie mogłoby zapaść rozstrzygnięcie otwierające drogę do odmiennego ukształtowania wywłaszczenia nieruchomości.
Za nieusprawiedliwione należało uznać zarzuty naruszenia wskazanych w skargach kasacyjnych przepisów Konstytucji. Niewątpliwie prawo własności jest chronione przez Konstytucję RP w art. 21 ust. 1. Prawo to jednak nie jest prawem chronionym bezwzględnie, gdyż Konstytucja w art. 64 ust. 1 dopuszcza możliwość ograniczenia tego prawa, gdy następuje ono w ustawie i w zakresie, w jakim nie narusza istoty prawa własności, a więc poszanowania zasady proporcjonalności wyrażającej się zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości, ingerencji w sferę praw i wolności. Jak wskazano na wstępie, specustawa kolejowa służy realizacji celu publicznego, jakim jest m.in., budowa infrastruktury kolejowej. Wprowadzenie odrębnego trybu administracyjnego w sprawie realizacji inwestycji kolejowych służy realizacji celu publicznego w postaci poprawy bezpieczeństwa układu komunikacyjnego i transportowego, a jednocześnie skutki z tym związane są rekompensowane w formie odszkodowania (art. 9s ust. 4 specustawy kolejowej). Zatem, pomimo wywłaszczenia czyjejś własności, dochodzi do równoważenia strat i szkód związanych z prowadzonym postępowaniem. Przy realizacji systemu infrastruktury kolejowej, poprawie bezpieczeństwa, komunikacji, transportu nie dochodzi do naruszenia proporcji między interesem publicznym, a ingerencją w sferę praw i wolności, które na mocy ustawy są rekompensowane stosownym odszkodowaniem (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2010r., sygn. akt II OSK 704/09 orzeczenia.nsa.gov.pl). Takim celem jest z pewnością realizacja przedmiotowej inwestycji, która jak wynika ze sprawy stanowi konieczną inwestycję celu publicznego.
Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił obie wniesione skargi kasacyjne.