Orzeczenie · 2025-09-24

II OSK 761/23Umorzenie grzywny praca konserwatorskie egzekucja administracyjna

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-24
NSAAdministracyjneWysokansa
egzekucja administracyjnagrzywna w celu przymuszeniaobowiązki niepieniężneochrona zabytkówprawo budowlaneprawo administracyjnepostępowanie egzekucyjneorzecznictwosądy administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Postanowienie to utrzymało w mocy odmowę umorzenia grzywny nałożonej w celu przymuszenia do wykonania prac konserwatorskich przy zabytkowym budynku, nakazanych decyzją z 2014 r. Skarżący argumentował, że obowiązki zostały wykonane lub stały się bezprzedmiotowe, co powinno skutkować umorzeniem grzywny. Sąd I instancji oraz NSA uznali jednak, że zgodnie z art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, umorzenie grzywny następuje tylko w przypadku całkowitego wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Kontrola wykazała jedynie częściowe wykonanie prac, co uniemożliwiło umorzenie grzywny. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania za niezasadne, podkreślając, że częściowe wykonanie obowiązku nie jest równoznaczne z jego wykonaniem w rozumieniu ustawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie ścisłej interpretacji art. 125 § 1 u.p.e.a. w kontekście umarzania grzywien w celu przymuszenia, zwłaszcza w sprawach dotyczących obowiązków o charakterze niepieniężnym i ochrony zabytków.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji administracyjnej obowiązków niepieniężnych. Interpretacja przepisu art. 125 § 1 u.p.e.a. jest kluczowa.

Zagadnienia prawne (4)

Czy częściowe wykonanie obowiązku nałożonego decyzją administracyjną stanowi podstawę do umorzenia grzywny nałożonej w celu przymuszenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, częściowe wykonanie obowiązku nie jest podstawą do umorzenia grzywny w celu przymuszenia.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 125 § 1 u.p.e.a., umorzenie grzywny następuje w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Ustawa nie przewiduje umorzenia w przypadku częściowego wykonania, a takie rozszerzenie interpretacji byłoby sprzeczne z celem egzekucji i skutecznością środków przymuszenia.

Czy naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. (brak należytego uzasadnienia wyroku) miało miejsce w sytuacji, gdy sąd administracyjny ocenił stan faktyczny i wykładnię prawa materialnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest niezasadny, gdy uzasadnienie zawiera wszystkie wymagane elementy i pozwala na kontrolę wyroku, a nie służy do zwalczania prawidłowości ustaleń faktycznych czy wykładni prawa.

Uzasadnienie

Uzasadnienie wyroku WSA zawierało wszystkie niezbędne elementy i umożliwiało kontrolę orzeczenia. Zarzut naruszenia tego przepisu nie może być wykorzystywany do kwestionowania ustaleń faktycznych lub wykładni prawa materialnego dokonanej przez sąd.

Czy naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. (rozstrzyganie na podstawie dowodów spoza akt sprawy) miało miejsce, gdy sąd oparł się na aktach sprawy i dokumentach?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. jest niezasadny, gdy sąd rozstrzyga sprawę w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy.

Uzasadnienie

Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na aktach sprawy i dokumentach, które legły u podstaw wydania wyroku, co jest zgodne z zasadą wynikającą z art. 133 § 1 p.p.s.a.

Czy naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. (rozstrzyganie w granicach sprawy) miało miejsce, gdy sąd rozpoznał zarzuty skargi, ale uznał je za niezasadne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. jest niezasadny, gdy sąd rozpoznał wszystkie zarzuty skargi i należycie ocenił ich zasadność, nawet jeśli uznał je za nieuzasadnione.

Uzasadnienie

Sąd I instancji orzekł w granicach sprawy i rozpoznał wszystkie zarzuty skargi, podając przyczyny ich niezasadności. Brak powiązania zarzutu z art. 125 § 1 u.p.e.a. dodatkowo osłabia jego zasadność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (12)

Główne

u.p.e.a. art. 125 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym jest podstawą do umorzenia nałożonej grzywny w celu przymuszenia. Tylko całkowite wykonanie obowiązku może stanowić podstawę do umorzenia grzywny.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 119 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, której nie może spełnić inna osoba.

u.p.e.a. art. 119 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji.

u.o.z. art. 89 § 1

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Podstawa do wydania decyzji nakładającej obowiązki.

u.o.z. art. 93 § 1

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Podstawa do wydania decyzji nakładającej obowiązki.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Częściowe wykonanie obowiązków konserwatorskich powinno skutkować umorzeniem grzywny. • Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w tym art. 141 § 4, 133 § 1, 134 § 1 p.p.s.a. • Niepełne ustalenie stanu faktycznego przez organ i sąd. • Selektywne gromadzenie materiału dowodowego i pominięcie dokumentacji konserwatorskiej.

Godne uwagi sformułowania

tylko całkowite wykonanie obowiązku stanowi podstawę do umorzenia grzywny • częściowe wykonanie obowiązku nie jest równoznaczne z jego wykonaniem w rozumieniu ustawy • zasada wykładni lege non distinguente nec nostrum est distinguere

Skład orzekający

Anna Żak

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Miładowski

sędzia

Grzegorz Antas

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji art. 125 § 1 u.p.e.a. w kontekście umarzania grzywien w celu przymuszenia, zwłaszcza w sprawach dotyczących obowiązków o charakterze niepieniężnym i ochrony zabytków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji administracyjnej obowiązków niepieniężnych. Interpretacja przepisu art. 125 § 1 u.p.e.a. jest kluczowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy egzekucji administracyjnej i nałożenia grzywny za niewykonanie obowiązków konserwatorskich, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i ochroną zabytków.

Czy częściowe wykonanie prac konserwatorskich ratuje przed grzywną? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst