II OSK 76/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną M. K. w sprawie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich, uznając brak wystarczających dowodów na pełnienie służby w Armii Krajowej.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania M. K. uprawnień kombatanckich z tytułu służby w Armii Krajowej w 1944 r. Po wznowieniu postępowania administracyjnego, organ uznał, że przedstawione dowody, w tym zeznania świadków, nie potwierdziły wystarczająco okoliczności pełnienia służby w rozumieniu ustawy o kombatantach. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko organu i sądu niższej instancji co do niewystarczalności dowodów.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił jego skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Przedmiotem sporu było przyznanie M. K. uprawnień kombatanckich z tytułu domniemanej służby w Armii Krajowej w 1944 r. Organ administracji publicznej pierwotnie odmówił przyznania tych uprawnień, a następnie, po wznowieniu postępowania na skutek zgłoszenia nowych dowodów, utrzymał w mocy swoją pierwotną decyzję. Organ argumentował, że świadkowie, którzy mieli potwierdzić służbę M. K. w AK, nie dysponowali bezpośrednią wiedzą lub nie potwierdzili wcześniejszych oświadczeń, a rekomendacje stowarzyszeń kombatanckich opierały się na tych samych, niepotwierdzonych twierdzeniach. Dodatkowo, organ powołał się na wymogi formalne służby w AK, w tym wiekowe, wskazując, że osoby poniżej 16 roku życia nie były przyjmowane do służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ prawidłowo ocenił zgłoszone dowody i stwierdził, że nie stanowią one podstawy do uchylenia pierwotnej decyzji odmawiającej przyznania uprawnień. Sąd podkreślił, że nowe dowody muszą być istotne i wpływać na zmianę decyzji, a w tym przypadku nie potwierdziły one służby w rozumieniu ustawy. Skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności nieprzeprowadzenie dowodów uzupełniających. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że Sąd I instancji nie naruszył przepisów, a skarżący nie zgłosił w postępowaniu sądowym wniosków dowodowych. NSA podkreślił, że postępowanie sądowe nie jest miejscem do ponownego ustalania stanu faktycznego, a jedynie do kontroli legalności decyzji administracyjnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zeznania nie potwierdzają istotnych okoliczności lub są sprzeczne z wcześniejszymi oświadczeniami, nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji odmawiającej przyznania uprawnień.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ prawidłowo ocenił dowody osobowe, stwierdzając, że świadkowie nie potwierdzili w zeznaniach kluczowych okoliczności dotyczących służby w Armii Krajowej, co czyniło te dowody nieistotnymi dla sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.o.k. art. 1 § ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945. Służba ta wymagała zorganizowanej formy, przynależności do określonej formacji, podporządkowania służbowego, wyznaczenia stanowiska i wykonywania czynności.
Pomocnicze
k.p.a. art. 151 § par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi.
k.p.a. art. 149 § par. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Organ po wznowieniu postępowania ocenia, czy rzeczywiście istnieje wskazana podstawa wznowienia.
p.p.s.a. art. 173 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 177 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej: naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 106 § par. 2, 3, 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy dotyczące postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, w tym ograniczone możliwości dowodowe i zakaz ponownego ustalania stanu faktycznego.
p.p.s.a. art. 113 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kompetencja przewodniczącego do zamknięcia rozprawy, gdy sprawa jest dostatecznie wyjaśniona.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ prawidłowo ocenił dowody osobowe, stwierdzając brak wystarczających podstaw do przyznania uprawnień kombatanckich. Sąd administracyjny nie jest zobowiązany do ponownego prowadzenia postępowania dowodowego. Skarżący nie wykazał naruszenia przepisów postępowania przez Sąd I instancji.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przez WSA przepisów postępowania (art. 106 § 2, 3, 5 oraz art. 113 § 1 p.p.s.a.) przez nieprzeprowadzenie dowodów uzupełniających. Zarzut, że ustalenia organu były wadliwe i powtarzały błędy z poprzednich postępowań. Zarzut, że wiek nie powinien być decydującym kryterium odmowy przyznania uprawnień.
Godne uwagi sformułowania
Sąd I instancji w niczym nie naruszył wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Celem postępowania dowodowego [...] nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej. Przepis art. 113 § 1 p.p.s.a. trudno naruszyć, o ile strona powołująca się na ten zarzut nie zgłaszała w postępowaniu sądowym wniosków dowodowych.
Skład orzekający
Wojciech Chróścielewski
przewodniczący
Joanna Banasiewicz
członek
Jolanta Sikorska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dowodów w postępowaniu administracyjnym, zasady kontroli sądowej decyzji administracyjnych, wymogi dowodowe dla przyznania uprawnień kombatanckich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii uprawnień kombatanckich i oceny dowodów w kontekście wznowienia postępowania administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii historycznej i społecznej (uprawnienia kombatanckie), ale rozstrzygnięcie opiera się na szczegółowych kwestiach proceduralnych i dowodowych, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników niż dla szerokiej publiczności.
“Czy wiek wyklucza służbę w Armii Krajowej? Sąd rozstrzyga o uprawnieniach kombatanckich.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 76/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-02-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-01-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Joanna Banasiewicz Jolanta Sikorska /sprawozdawca/ Wojciech Chróścielewski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach Hasła tematyczne Kombatanci Sygn. powiązane II SA/Lu 548/06 - Wyrok WSA w Lublinie z 2006-09-28 Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 42 poz 371 art. 1 ust. 2 pkt 3 Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst jednolity. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 151 par. 1 pkt 2, art. 145 par. 1 pkt 5, art. 149 par. 1 i 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 173 par. 1, art. 177 par. 1, art. 176, art. 185 par. 1, art. 174 pkt 2, art. 106 par. 2,3,5, art. 113 par. 1, art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędziowie sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 września 2006 r. sygn. akt II SA/Lu 548/06 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 28 września 2006r. sygn. akt II SA/Lu 548/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2006 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2004 r. wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia [...] września 2003 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu M. K. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podał, że M. K. wnosił o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu służby w Armii Krajowej w 1944 r. Ostateczną decyzją z dnia [...] września 2003 r. organ odmówił przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich z powodu nieudowodnienia w sprawie okoliczności, by pełnił on służbę w szeregach Armii Krajowej. Następnie M. K. zgłosił nowe dowody w sprawie, wobec czego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 149 § 1 i §2 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie przyznania M. K. uprawnień kombatanckich z tytułu pełnienia służby w Armii Krajowej w okresie 1944 r. We wznowionym postępowaniu organ ocenił zgłoszone dowody i uznał, że nie dają one podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] września 2003 r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Zdaniem organu, świadkowie przesłuchani w sprawie nie dysponowali żadną bezpośrednią wiedzą na temat działalności M. K. w Armii Krajowej. Nie potwierdzili tych okoliczności, które wcześniej podawali w pisemnych oświadczeniach. Nie pamiętali żadnych istotnych okoliczności dotyczących ewentualnej działalności konspiracyjnej M. K. Zarząd Główny Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej odmówił M. K. udzielenia pozytywnej rekomendacji, wskazując na granicę wieku przy przyjmowaniu do służby w Armii Krajowej. Natomiast korzystne dla wnioskodawcy rekomendacje pozostałych rekomendujących stowarzyszeń kombatanckich zostały wystawione w oparciu o twierdzenia świadków, których następnie świadkowie ci nie potwierdzili składając zeznania. W tej sytuacji zdaniem organu dowody te nie mogą być uznane za pozytywną przesłankę dla oceny prawnej żądania M. K. Z tych względów organ uznał, że brak jest podstaw do uchylenia we wznowionym postępowaniu ostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] września 2003 r. o odmowie przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. Organ wskazał, że art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) uznaje za działalność kombatancką pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego pojęcie służby w formacjach podziemnych należy rozumieć jako zorganizowaną formę walki w ramach oddziałów partyzanckich utworzonych na wzór wojskowy i stosujących dyscyplinę wojskową. Działalność ta mogła również sprowadzać się do wykonywania wyłącznie czynności usługowych, zaopatrzeniowych, jednak zawsze była uzależniona od przynależności do określonej formacji, wyrażającej się w podporządkowaniu służbowym, wyznaczeniu służbowego stanowiska i wykonywaniu zakreślonych czynności. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uznał, że samo kryterium wieku nie jest decydujące dla oceny żądania przyznania uprawnień kombatanckich, konieczne jest wykazanie, że osoba ubiegająca się o przyznanie tych uprawnień pełniła służbę, a to wiązało się z osiągnięciem określonego wieku. Organ wskazał w tym zakresie na Instrukcję gen. Kazimierza Sosnkowskiego z 4 grudnia 1939 r., zgodnie z którą wymagane było ukończenie lat 17, obniżone następnie do lat 16. Wskazał również na rozkaz gen. Stefana Roweckiego z 28.07.1942 r. w sprawie sposobu przyjmowania członków do Armii Krajowej, który nie określał granicy wieku, ale z jego treści organ wyprowadził wniosek, że dotyczył osób dorosłych. Organ podkreślił, że na gruncie art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego koniecznym jest odróżnienie współdziałania ludności z polską konspiracją niepodległościową od rzeczywistego uczestnictwa w organizacji konspiracyjnej. Podkreślił także, że świadczona pomoc podziemnym formacjom, organizacjom, nie może być utożsamiana z faktyczną służbą w szeregach Armii Krajowej. Dzieci w wieku lat 12 nie były przyjmowane do służby i zaprzysięgane. Dziecko nie mogło poddać się rygorom służby konspiracyjnej, dyscypliny wojskowej oraz rozkazom dowódców. Wskazał, że dopuszczanie do służby osób poniżej 16 lat stwarzało dodatkowe niebezpieczeństwo dekonspiracji w razie aresztowania przez okupanta z uwagi na ich mniejszą odporność fizyczną i psychiczną. Wskazał, że zasadność odstąpienia od kryterium wieku każdorazowo musi znajdować oparcie w materiale dowodowym. Zdaniem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zgłoszony u podstaw wznowienia materiał dowodowy nie wniósł żadnych nowych okoliczności istotnych dla oceny prawnej żądania wniosku M. K. W ocenie tego organu zawnioskowane dowody nie wskazują na okoliczność służby skarżącego w Armii Krajowej w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W dalszej części uzasadnienia Sąd l instancji wskazał, że opisana decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2006 r. została zaskarżona przez M. K. do tamt. Sądu. Skarżący zarzucił Kierownikowi Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych postępowanie wbrew prawu, z pominięciem prawomocnego wyroku w sprawie sygn. II SA/Lu 859/04, który zdaniem skarżącego przyznał mu uprawnienia kombatanckie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie podzielając zarzutów skargi. Wskazał, że po wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich, uprzednia ostateczna decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] listopada 2004 r., utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2004 r., została uchylona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 stycznia 2005r. sygn. II SA/Lu 859/04, a skarga kasacyjna organu od tego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2005 r. sygn. II OSK 416/05. Mocą powyższych wyroków Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych został zobligowany do przeprowadzenia we wznowionym postępowaniu należytej oceny, czy w sprawie rzeczywiście wystąpiła przyczyna wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Sądy obu instancji wskazały wówczas, że ustalenie, czy rzeczywiście w okolicznościach sprawy istnieje ustawowa przesłanka wznowienia wymaga prawidłowej oceny nowych dowodów. Należało rozważyć jako nową okoliczność twierdzenia zawnioskowanych świadków o zaprzysiężeniu M. K. Wskazano, że kryterium wieku nie może być uznane za podstawowe i decydujące dla odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. Rozpatrując skargę wniesioną w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że jest ona nieuzasadniona. W ocenie Sądu l instancji kwestią kluczową w sprawie jest fakt, że podstawą wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich jest przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który przewiduje możliwość wznowienia postępowania administracyjnego, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Nowe okoliczności faktyczne i dowody muszą być dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy i mieć znaczenie prawne oraz wpływać na zmianę treści decyzji objętej wznowieniem. Po wznowieniu postępowania organ administracji w pierwszej kolejności ocenia, czy rzeczywiście istnieje wskazana w postanowieniu podstawa wznowienia, jak tego wymaga art. 149 § 2 k.p.a. Sąd I instancji wskazał, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponownie rozpatrując sprawę w przedmiocie wznowienia, zobowiązany był w pierwszej kolejności do oceny, czy zgłoszone dowody rzeczywiście stanowią przyczynę wznowienia oraz, czy ich treść jest istotna dla oceny prawnej żądania M. K. w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich. Celem wykonania tego obowiązku zgłoszeni przez skarżącego świadkowie zostali przesłuchani we wznowionym postępowaniu administracyjnym. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ dowody te poddał wyczerpującej i wnikliwej ocenie i wyprowadził prawidłowy wniosek, że zgłoszone dowody z osobowych źródeł nie są prawnie istotne w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Nie dają zatem podstawy do uchylenia ostatecznej decyzji własnej tego organu z dnia [...] września 2003 r. o odmowie przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. Istotnie bowiem nowi świadkowie: J. G., W. B., J. G., P. W. w swoich zeznaniach nie potwierdzili okoliczności, by skarżący miał pełnić służbę w szeregach Armii Krajowej w okresie 1944 r., w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Nie potwierdzili okoliczności podanych we wcześniejszych pisemnych oświadczeniach dotyczących okresu działalności skarżącego w Armii Krajowej, zaprzysiężenia, pseudonimu oraz tego, kto był bezpośrednim dowódcą skarżącego. Także świadek A. P. w toku zeznań nie potwierdził nowych okoliczności zawartych w oświadczeniu z dnia [...] marca 2004 r. W tej sytuacji, zdaniem Sądu l instancji, prawidłowo organ decyzyjny stwierdził, że stanowisko Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Zarządu Okręgu w L. oraz Koła w B. P., tylko formalnie podziela stanowisko skarżącego. Zostało ono bowiem oparte na twierdzeniach świadków zawartych w pisemnych oświadczeniach, których następnie świadkowie ci nie potwierdzili w toku zeznań. Wobec powyższego zasadne jest, zdaniem Sądu I instancji, stanowisko Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, że przedstawione dowody nie mogą być podstawą odmiennej oceny prawnej okoliczności sprawy. Zdaniem Sądu I instancji organ, oceniając czy zgłoszone u podstaw wznowienia dowody mają prawnie istotne znaczenie, zasadnie podniósł, że zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939 – 1945 i prawidłowo zinterpretował przytoczoną ustawową przesłankę. Nie przyznał decydującego znaczenia kryterium wieku. Podał, że pełnienie służby we wskazanych organizacjach podlegało zorganizowanej formie, co oznacza wymóg formalnej przynależności do określonej formacji, podporządkowania służbowego, wyznaczenia stanowiska służbowego, jak i wykonywania wyznaczonych czynności. Pełnienie służby zawsze stanowiło prowadzenie działalności skierowanej przeciwko okupantowi w sposób zorganizowany i systematyczny. Zdaniem Sądu I instancji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zasadnie stwierdził, że całokształt zgłoszonego materiału dowodowego stanowiącego podstawę wznowienia nie wskazywał, by skarżący miał spełniać wymogi konieczne do uznania, że pełnił służbę w Armii Krajowej, jak tego wymaga art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Zaoferowane dowody są zatem nieistotne dla oceny prawnej żądania M. K. W ocenie Sądu I instancji zasadnie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uznał, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2003 r. w związku z czym prawidłowo orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji własnej odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia [...] sierpnia 2003 r. Tej treści rozstrzygnięcie organu jest zgodne z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd I instancji uznał, że wydając zaskarżoną decyzję, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie naruszył art. 170 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenia sądowe zapadłe dotychczas w sprawie skarżącego w żadnym bowiem razie nie obligowały organu do uwzględnienia żądania i przyznania uprawnień kombatanckich. Wskazywały one tylko na konieczność przeprowadzenia należytej oceny nowych dowodów w trybie art. 149 § 2 k.p.a., a pierwszym etapem tej oceny było ustalenie, czy zgłoszona podstawa wznowienia rzeczywiście wyczerpuje przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i uzasadnia uchylenie ostatecznej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w związku z czym na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. M. K. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, powołując się na art. 173 § 1 i art. 177 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Powołując się na przepis art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. art. 106 § 2, 3 i 5 oraz art. 113 § 1 tej ustawy, przez nieprzeprowadzenie dowodów uzupełniających wnioskowanych przez skarżącego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, przytaczając stan faktyczny sprawy, podniósł, że zaskarżone rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie uważa za nieprawidłowe. Zdaniem skarżącego, wydając wyrok oddalający skargę Sąd I instancji naruszył przepisy o postępowaniu przez to, że nie przeprowadził dowodów uzupełniających żądanych przez skarżącego. Sąd ten zamknął rozprawę pomimo niedostatecznego wyjaśnienia sprawy. Sąd I instancji nie wskazał, dlaczego uznał ustalenia organu za prawidłowe. Ustalenia dokonywane w 2004 roku trwały zdaniem skarżącego bardzo krótko, były wadliwe i zostały uchylone przez Sądy dwóch instancji. Skarżący podniósł, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ponownie rozpatrując sprawę w przedmiocie wznowienia postępowania dokonał identycznych ustaleń do tych z 2004 r. a Sąd I instancji ustalenia te uznał za prawidłowe. Skarżący podniósł, że orzeczenie Sądu, wydane w oparciu o powyższe ustalenia organu, jest dla niego krzywdzące. Zdaniem skarżącego, z zebranego w sprawie materiału dowodowego i zeznań powołanych świadków wynika, że służył on w Armii Krajowej, zatem słusznie domaga się przyznania uprawnień kombatanckich. Podniósł, że wszyscy powołani świadkowie w pisemnych oświadczeniach potwierdzili, że skarżący pełnił służbę w szeregach Armii Krajowej w okresie 1944 r., został zaprzysiężony i posiadał pseudonim. Okoliczności te są istotne dla oceny prawnej ustawowego pojęcia pełnienia służby. Oświadczenia te złożone zostały dobrowolnie w lutym i marcu 2004 r. Skarżący zarzucił, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przesłuchując powołanych świadków, czynności tych dokonał w sytuacji, kiedy świadkowie byli po przebytych chorobach. Są to osoby w podeszłym wieku. Świadkowie J. G. i P. W. przesłuchani zostali w momencie, kiedy wrócili ze szpitala. Skarżący podniósł, ze wszyscy świadkowie zapewnili go, że w czasie przesłuchania podtrzymali swoje poprzednie twierdzenia zawarte w pisemnych oświadczeniach, dotyczące jego działalności kombatanckiej. Zeznali, że skarżący pełnił służbę pomocniczą w Armii Krajowej, wykonywał wszystkie czynności, które polecili mu dowódcy i były to takie czynności, które uprawniają go do żądania przyznania mu uprawnień kombatanckich. Zarzucił, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zawnioskowany materiał dowodowy ocenił w 2004 r. w ciągu jednego dnia. Ustalenia organu zostały uchylone przez Sąd l instancji, z którego stanowiskiem zgodził się Sąd II instancji, oddalając skargę kasacyjną. Wywiódł dalej, że w 2006 r. organ oceniając zgłoszone przez skarżącego dowody dokonał ustaleń w treści identycznych do tych z 2004 r. zarzucając skarżącemu, że nie mógł pełnić służby w szeregach Armii Krajowej, gdyż był za młody. Wprawdzie stwierdził, że kryterium wieku nie jest decydujące, ale ocena dowodów i twierdzeń skarżącego sprowadzała się do tego kryterium. Skarżący podkreślił, że polecenia dowódców Armii Krajowej dotyczące wymaganego wieku od żołnierzy Armii Krajowej rozmijały się niejednokrotnie z rzeczywistością w terenie, gdzie w oddziałach Armii Krajowej służyli młodzi ludzie w różnym wieku. Tak było w przypadku skarżącego, który w Armii Krajowej służył razem ze swoim ojcem, a podczas jego choroby zastępował ojca we wszystkich czynnościach, jak dorosły mężczyzna. Podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie ocenił, dlaczego poprzednie ustalenia organu z tymi z 2006 r. są identyczne w treści oraz, czy organ nie dopuścił się uchybień przy przesłuchaniu zawnioskowanych przez skarżącego świadków i dlaczego oświadczenia tych osób różnią się w treści z ich zeznaniami. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się w sprawie nieważności postępowania określonej w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., stąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej. W skardze kasacyjnej skarżący podniósł zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), w szczególności art. 106 § 2, 3 i 5 oraz art. 113 § 1 tej ustawy, przez nieprzeprowadzenie dowodów uzupełniających wnioskowanych przez skarżącego. Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego Sąd I instancji w niczym nie naruszył wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Zgodnie z przepisem art. 106 § 2 p.p.s.a.: "Po złożeniu sprawozdania, strony - najpierw skarżący, a potem organ - zgłaszają ustnie swoje żądania i wnioski oraz składają wyjaśnienia. Strony mogą ponadto wskazywać podstawy prawne i faktyczne swych żądań i wniosków. Przewodniczący udziela głosu pozostałym stronom według ustalonej przez siebie kolejności." Przepis ten reguluje porządek posiedzenia jawnego przed Sądem administracyjnym I instancji. Skarżący nie wskazał w skardze kasacyjnej, w jaki sposób Sąd I instancji naruszył ów przepis oraz, by naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach wskazanych w niej podstaw kasacyjnych, które powinny być sformułowane w sposób precyzyjny. Sąd ten nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów lub formułowania domysłów w zakresie tego, jakie jest uzasadnienie stawianego zarzutu. Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnienia postawionego na jej wstępie zarzutu naruszenia art. 106 § 2 p.p.s.a. W tej sytuacji zarzut ten nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Nie zasługiwał także na uwzględnienie podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. Przepis ten, podobnie jak przepis art. 106 § 5 p.p.s.a., którego zarzut naruszenia także powołano w skardze kasacyjnej, reguluje granice oraz zasady postępowania dowodowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. ustanawia kompetencję do przeprowadzenia ograniczonego postępowania dowodowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Z przepisu tego wynika, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym dopuszczalne jest wyłącznie przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów, ale tylko w sytuacji, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania sądowego. Przeprowadzenie jakichkolwiek innych dowodów, poza dowodami z dokumentów, jest niedopuszczalne. Ponadto zważyć należy, że przepis ten wyznacza ścisłe granice dopuszczalności wykorzystania w postępowaniu sądowoadministracyjnym nowych dowodów. Ze względu na treść art. 106 § 3 p.p.s.a., a także zakres kognicji sądu administracyjnego ograniczonej do kontroli legalności decyzji administracyjnej, wykluczone jest ponowne prowadzenie przez ten Sąd z urzędu, bądź na wniosek strony, postępowania dowodowego z dowodów przeprowadzonych już przez organ administracji w toku postępowania administracyjnego przed tym organem. Celem bowiem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy do ustalonego w powyższy sposób stanu faktycznego, prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Postępowanie w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może zmierzać do ponownego rozpatrzenia sprawy. Skarżący zarzucił w skardze kasacyjnej, że zaskarżony wyrok narusza art. 106 § 3 p.p.s.a. przez to, że nieprzeprowadzono dowodów uzupełniających żądanych przez skarżącego. Jak już wyżej wspomniano, powołany przepis ustanawia kompetencję przeprowadzenia ograniczonego postępowania dowodowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Z akt sprawy wynika, że w postępowaniu tym skarżący nie zgłosił żadnych wniosków dowodowych, co czyni niezrozumiałym podniesiony w skardze kasacyjnej zarówno zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a., jak i zarzut naruszenia § 5 tego przepisu prawa. Dodać należy, że art. 106 § 3 p.p.s.a. nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza. (por. wyrok NSA z dnia 17.10.2006r. sygn. I FSK 110/06, LEX nr 280393). Niezasadny jest także podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 113 § 1 p.p.s.a. Przepis ten upoważnia przewodniczącego do zamknięcia rozprawy, po uznaniu przez Sąd, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona do rozstrzygnięcia. Ma zatem charakter "porządkowy". Reguluje jedynie jedną z kompetencji przewodniczącego, która wynika z jego funkcji. Dla skuteczności skargi kasacyjnej opartej na zarzucie naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) konieczne jest ustalenie, że to naruszenie dotyczyło istotnych przepisów postępowania, gdyż tylko naruszenie takich przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli zarzut naruszenia owego przepisu prawa wiązać z podniesionym w skardze kasacyjnej zarzutem naruszenia art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a., stwierdzić należy, że jest on chybiony. W wyroku z dnia 17.10.2006 r. sygn. I FSK 56/06 (LEX nr 280385) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przepis art. 113 § 1 p.p.s.a. trudno naruszyć, o ile strona powołująca się na ten zarzut nie zgłaszała w postępowaniu sądowym wniosków dowodowych, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z akt sprawy w sposób jednoznaczny bowiem wynika, że w postępowaniu sądowym skarżący nie zgłaszał żadnych wniosków dowodowych. W wyroku z dnia 11.04.2006 r. sygn. II FSK 513/05 (LEX nr 212137) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Artykuł 113 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może zostać naruszony tylko wtedy, gdyby przewodniczący bądź to nie wydał zarządzenia o zamknięciu rozprawy w ogóle, bądź wtedy gdyby podjął taką czynność procesową w sytuacji, gdy sąd nie uznał jeszcze sprawy za dostatecznie wyjaśnioną do rozstrzygnięcia, bądź to wtedy gdyby nie zachodziła sytuacja z art. 113 § 2, a więc np. nie wskazano dowodu koniecznego do przeprowadzenia a powołano się na tę podstawę prawną do wydania zarządzenia." Skarżący na taką sytuację w skardze kasacyjnej się nie powołuje. Z tych względów także podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 113 § 1 p.p.s.a. nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Skoro skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, podlegała ona oddaleniu, co Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI