II OSK 759/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich, uznając, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania T.S. uprawnień kombatanckich, mimo przedstawienia nowego dowodu w postaci oświadczenia B.L. Po wydaniu ostatecznej decyzji, T.S. złożył wniosek o wznowienie postępowania, jednak organ odmówił, wskazując na przekroczenie miesięcznego terminu. Sąd pierwszej instancji utrzymał tę decyzję, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony wyraźnie, a organ nie miał obowiązku pouczania o takiej możliwości.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej T.S. od wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim, który oddalił jego skargę na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. T.S. domagał się przyznania uprawnień kombatanckich, powołując się na nowe dowody, w tym oświadczenie B.L. z 2 kwietnia 2013 r. Wniosek o wznowienie postępowania złożył jednak dopiero 4 grudnia 2014 r., co organ uznał za przekroczenie miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Sąd pierwszej instancji podzielił to stanowisko, wskazując, że wniosek o przywrócenie terminu nie został wyraźnie złożony, a organ nie miał obowiązku pouczania o takiej możliwości. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie, a możliwość przywrócenia terminu wymaga wyraźnego wniosku strony, który nie został złożony. Sąd podkreślił, że organ nie miał obowiązku pouczania o możliwości przywrócenia terminu, a kwestia wznowienia postępowania z urzędu (art. 147 k.p.a.) jest odrębną procedurą. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o wznowienie postępowania złożony po terminie nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie złożyła wyraźnego wniosku o przywrócenie terminu, a organ nie miał obowiązku pouczania o takiej możliwości.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter skargowy i wymaga wyraźnego wniosku strony. Sam fakt dokonania czynności po terminie nie może być podstawą do domniemania takiego wniosku. Organ nie ma obowiązku pouczania o możliwości przywrócenia terminu, jeśli strona sama o to nie pyta.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (16)
Główne
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 148 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 150 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 58 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 64 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 147
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie (art. 148 § 1 k.p.a.). Strona nie złożyła wyraźnego wniosku o przywrócenie terminu. Organ nie miał obowiązku pouczania o możliwości przywrócenia terminu.
Odrzucone argumenty
Organ nie rozpoznał merytorycznie sprawy, opierając się jedynie na przekroczeniu terminu. Organ nie odniósł się do nowego dowodu (oświadczenia B.L.). Organ nie rozważył możliwości zastosowania art. 58 k.p.a. (przywrócenie terminu). Organ nie pouczył prawidłowo o skutkach niedochowania terminu i możliwości skorzystania z art. 58 k.p.a. Organ powinien wszcząć postępowanie wznowieniowe z urzędu na podstawie art. 147 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
Instytucja przywrócenia postępowania stanowi instytucję procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Samo złożenie podania o wznowienie postępowania przez stronę nie wszczyna automatycznie postępowania, a jedynie uruchamia fazę wstępną postępowania, której celem jest ustalenie przez organ czy nie zachodzą przedmiotowe bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został wymóg terminowości wniesienia podania. Żądanie przywrócenia terminu musi być wyraźne. Przepisom k.p.a. nie jest znany przypadek milczącego czy też dorozumianego przywrócenia terminu. Organ nie ma też co do zasady obowiązku pouczania strony o możliwości przywrócenia terminu w sytuacji, gdy strona nie zwraca się do organu o udzielenie informacji w tym zakresie.
Skład orzekający
Małgorzata Dałkowska - Szary
przewodniczący
Andrzej Gliniecki
członek
Mariusz Kotulski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, w szczególności wymogu złożenia wyraźnego wniosku o przywrócenie terminu oraz braku obowiązku organu pouczania o takiej możliwości."
Ograniczenia: Dotyczy spraw administracyjnych, w których strona domaga się wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną i przekroczyła termin.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady proceduralne w postępowaniu administracyjnym, dotyczące terminów i wznowienia postępowania, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak drobne błędy formalne mogą zaważyć na wyniku sprawy.
“Przekroczyłeś termin na wznowienie postępowania? Sąd wyjaśnia, czy masz jeszcze szansę.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 759/16 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2016-07-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2016-03-31 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Gliniecki Małgorzata Dałkowska - Szary /przewodniczący/ Mariusz Kotulski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach Hasła tematyczne Kombatanci Sygn. powiązane II SA/Go 818/15 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2015-12-29 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 174, art. 183, art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Dnia 15 lipca 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia del. WSA Mariusz Kotulski /spr./ po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Go 818/15 w sprawie ze skargi T. S. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, wyrokiem z dnia 29 grudnia 2015 r. (sygn. akt II SA/Go 818/15), oddalił skargę T. S. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej określany jako UdSKiOR) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] o odmowie przyznania T. S. uprawnień kombatanckich tytułu służby w Armii Krajowej. W dniu 4 grudnia 2014 r. T. S. nadesłał wniosek o ponowne przyznanie mu uprawnień kombatanckich. W związku z tym organ zwrócił się do wnoszącego o informację, w jakim trybie żąda rozpoznania swojego wniosku, z uwagi na to, iż w jego sprawie została już wydana ostateczna decyzja. Po wymianie korespondencji organ ustalił, iż zainteresowany żąda wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r. nr 267 ze zm. – określanej dalej jako k.p.a.). Postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] Szef UdSKiOR - powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., art. 148 § 1 k.p.a. i art. 150 § 1 k.p.a - odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Kierownika UdSKiOR z dnia [...] maja 2012 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 16 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Jest to regulacja szczególna i zupełna stosowana wyjątkowo i nie może być interpretowana rozszerzająco. Organ podkreślił, iż strona do swojego wniosku dołączyła kopię oświadczenia B. L., datowanego na dzień 2 kwietnia 2013 r. Ponadto T. S. w odpowiedzi na pismo potwierdził, że spotkał się z wyżej wymienioną osobą po latach i w dniu 2 kwietnia 2013 r. wyraziła ona zgodę na złożenie oświadczenia. Biorąc pod uwagę, że wniosek został złożony w dniu 4 grudnia 2014 r., przekroczony został miesięczny termin do złożenia wniosku z art. 148 § 1 k.p.a. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył T. S., domagając się wydania decyzji o przyznaniu mu uprawnień kombatanckich z tytułu służby w Armii Krajowej. W uzasadnieniu tego wniosku skarżący wskazał, iż jest osobą schorowaną o znacznym stopniu niepełnosprawności, często podlegającą hospitalizacji. W związku z tym nie jest stanie podejmować w sposób ciągły czynności życiowych w tym korespondencji. Mogło to zaważyć na wydłużonej czasowo czynności wystąpienia do organu w tej sprawie. Ponadto skarżący podkreślił, iż nie zdawał sobie sprawy z ram czasowych dotyczących wniesienia podania o wznowienie postępowania. Postanowieniem z 9 marca 2015 r. nr [...] Szef UdSKiOR – powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127§ 3 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 148 § 1 k.p.a. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ przywołał przytoczoną powyżej treść art. 145 § 1pkt 5 k.p.a. oraz art. 148 § 1 k.p.a., wskazując, iż oświadczenie B. L., datowane jest na dzień 2 kwietnia 2013 r. Taką datę powstania dokumentu potwierdził także wnioskodawca. Tym samym podanie o wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zostało złożone po terminie przewidzianym w art. 148 § 1 k.p.a. Ponadto organ, odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego kwestii, iż nie zdawał sobie sprawy z ram czasowych dotyczących wniesienia podania o wznowienie - zauważył, iż w piśmie z dnia 9 grudnia 2014 r. pouczył stronę o treści art. 148 § 1 k.p.a. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim złożył T. S., domagając się uchylenia tego orzeczenia i nakazania organowi ponownego rozpatrzenia sprawy. Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2015r. (sygn. akt II SA/Go 242/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] z uwagi na to, iż zarówno decyzję z dnia [...] maja 2012 r. kończącą postępowanie, którego dotyczy wniosek skarżącego o wznowienie, jak i zaskarżone postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] lutego 2015 r. o odmowie wznowienia tego postępowania podpisała ta sama osoba. Postanowieniem z dnia 2 września 2015 r. nr [...] Szef UdSKiOR - powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., art. 148§ 1 k.p.a. i art. 150 § 1 k.p.a - odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Kierownika UdSKiOR z dnia [...] maja 2012 r. W uzasadnieniu organ przywołał argumentację zawartą w ww. postanowieniu z dnia [...] lutego 2015r. Postanowieniem z dnia [...] września 2015r. nr [...] Szef UdSKiOR – powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 148 § 1 k.p.a. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ zawarł argumenty podane w uzasadnieniu ww. postanowienia z dnia 9 marca 2015r. Skargę na powyższe postanowienie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim T. S. domagając się uchylenia tego orzeczenia i nakazania organowi ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu skarżący podał, że z powodu postępujących schorzeń po wylewie nie był w stanie wcześniej podjąć czynności związanych z wystąpieniem do organu z wnioskiem o wznowienie postępowania. Podkreślił również, iż organ nie odniósł się do merytorycznego znaczenia przedstawionego nowego dowodu (oświadczenia B. L.), oparł się jedynie na fakcie przekroczenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 29 grudnia 2015r. pełnomocnik skarżącego podniósł, iż organ nie rozważył możliwości zastosowania art. 58 k.p.a. w sprawie. Tymczasem z treści pism skarżącego kierowanych do organu, w szczególności z treści pisma z dnia 16 grudnia 2014r. wynika, iż skarżący poruszył kwestie dotyczące podstaw wznowienia, ale także kwestie dotyczące przekroczenia terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim dnia 29 grudnia 2015 roku – na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – oddalił skargę T. S. i przyznał na rzecz adwokata wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że możliwość wznowienia postępowania administracyjnego uwarunkowana jest pozytywnym zakończeniem postępowania wstępnego, które dotyczy ustalenia istnienia przesłanek dopuszczalności wszczęcia wznowionego postępowania, a więc organ musi zbadać, czy wniosek o wznowienie postępowania złożyła strona, czy jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 art. 145a § 1 k.p.a oraz został wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Sąd przywołał orzecznictwo dotyczące wykładni art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a, wedle której należy spełnić kumulatywnie przesłanki: nowe okoliczności i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, a ponadto nowe okoliczności i nowe dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Sąd wskazał jednak, że w przedmiotowej sprawie doszło do uchybienia terminu do wznowienia postępowania, podzielając tym samym stanowisko organu. Po analizie pism kierowanych przez skarżącego do organu nie znalazł wśród nich wniosku o przywrócenie terminu, a samo skierowanie pisma po terminie w danej sprawie nie może być poczytywane jednocześnie za taki wniosek. Sąd podkreślił, że nie ma prawnej możliwości przywrócenia terminu z urzędu. Odnosząc się do zarzutu niemerytorycznego rozpoznania sprawy Sąd stwierdził, że niespełnienie choć jednej przesłanki formalnej wniosku musi skutkować odmową wznowienia postępowania. Dopiero po pozytywnym przesądzeniu kwestii formalnych organ rozważa przyczyny wznowienia i rozstrzygnięcia sprawy w ramach toku wznowionego postępowania. Od powyższego wyroku skarżący reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu złożył skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w części oddalającej skargę na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2015 r. W skardze sformułowano zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj.: - art. 145 § 1pkt 1lit. c ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i uznanie, że skarżący nie wystąpił z prośbą o przywrócenie terminu, podczas gdy w piśmie skarżącego z dnia 14.02.2015 r. znajduje się wyraźna prośba o rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania mimo upływu terminu i istnienia przeszkód formalnych, a jednocześnie wskazane i uprawdopodobnione są przyczyny uchybienia terminowi miesięcznemu określonemu wart. 148 § 1 k.p.a; - art. 145 § 1pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 148 § k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi wobec stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, mimo że skarżący nigdy nie uzyskał niezbędnych pouczeń co do skutków niedochowania tego terminu oraz wskazówek i wyjaśnień co do ewentualnej możliwości skorzystania z art. 58 k.p.a.; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 147 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.a. i 8 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo istnienia przyczyn wszczęcia przez organ postępowania wznowieniowego z urzędu wobec posiadania przez ten organ pełnej wiedzy co do istnienia nowego dowodu mającego istotne znaczenie dla oceny działalności kombatanckiej skarżącego (oświadczenie B.L.), co w okolicznościach niniejszej sprawy uzasadnione jest postulatem ustalenia prawdy obiektywnej z art. 7 k.p.a. oraz uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w postaci należytego uznania działalności osób narażających życie podczas wojny, a także działaniem organów w celu pogłębiania zaufania uczestników postępowania. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części oddalającej skargę i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi w Gorzowie Wielkopolskim. Skarżący zrzekł się rozprawy i wniósł o rozpoznanie jej na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że wbrew ustaleniom organów i Sądu wniosek o przywrócenie terminu został złożony, co wynika z treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 14 lutego 2015 r. i nie został on należycie przez organy rozpatrzony. Zarzucił również organowi pozorne pouczenie zamiast udzielenia pełnej i wyczerpującej informacji zgodnie z art. 64 § 2 w zw. z art. 9 k.p.a. w warunkach dostosowanych do warunków poznawczych skarżącego. W uzasadnieniu wskazał, że wobec licznych schorzeń i braku wiedzy o wymogach prawnych nie mógł wnieść wniosku w terminie miesiąca od nawiązania kontaktu z B. L.. W związku z powyższym pismo z dnia 14 lutego należy traktować jako pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu. Skarżący podnosi, że nie zawinił uchybieniu terminu, wskazując na chorobę kwalifikującą go do znacznego stopnia niepełnosprawności, wymóg częstej hospitalizacji, sędziwy wiek, brak jakiegokolwiek opiekuna i brak prawidłowych pouczeń przez organ. Ponadto skarżący wskazał na treść art. 147 k.p.a., wskazując, że organ może wszcząć postępowanie wznowieniowe również z urzędu w razie znalezienia przyczyny wznowienia. W tej sprawie organ w opinii skarżącego miał pełną wiedzę o przyczynach wznowienia, tj. o istnieniu nowego dowodu – oświadczenia B.L., a mimo to nie widział podstaw do wznowienia postępowania. Zważając na powyższe i bacząc na treść. art. 7 i 8 k.p.a – zdaniem skarżącego - organ powinien wznowić postępowanie z urzędu. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają podniesione w niej podstawy. Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd pierwszej instancji. W przedmiotowej skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisu postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1pkt 1lit. c ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., a także art. 148 § k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. oraz art. 147 k.p.k. (zapewne jest to oczywista omyłka pisarska i chodzi o k.p.a. – zwłaszcza, że w uzasadnieniu skargi powoływany jest k.p.a. w odniesieniu do tego przepisu) w zw. z art. 7 k.p.a. i 8 k.p.a. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Nie budzi wątpliwości stan faktyczny w niniejszej sprawie. Bezsporny jest bowiem, że T. S. uzyskał oświadczenie B. L. w dniu 2 kwietnia 2013r., a wniosek o wznowienie postępowania złożył dopiero w dniu 4 grudnia 2014r., a więc po 18 miesiącach od otrzymania wspomnianego oświadczenia. Zasadnie zatem organ administracyjny, a także Sąd I instancji stwierdziły, że wniosek T. S. o wznowienie postępowania na podstawie przesłanki z art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. złożony z uchybieniem terminu wynikającego z art.148 § 1 k.p.a. tj. jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W konsekwencji zaistniały podstawy do odmowy wznowienia postępowania. W myśl utrwalonych w doktrynie i judykaturze poglądów wznowienie postępowania stanowi instytucję procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Samo złożenie podania o wznowienie postępowania przez stronę nie wszczyna automatycznie postępowania, a jedynie uruchamia fazę wstępną postępowania, której celem jest ustalenie przez organ czy nie zachodzą przedmiotowe bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został wymóg terminowości wniesienia podania. Organ po otrzymaniu podania jest zatem zobligowany do ustalenia czy podanie wniesione zostało przez uprawniony podmiot z zachowaniem jednomiesięcznego terminu, czy strona domaga się wzruszenia w trybie nadzwyczajnym pozostającej w obrocie prawnym decyzji ostatecznej oraz czy strona przywołała w podaniu którąś z podstaw wznowieniowych. W konsekwencji, gdy organ stwierdzi, że wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne lub gdy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, musi wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Problemem, stanowiącym istotę zarzutów skargi kasacyjnej, było nierozważenie przez organ administracyjny możliwości przywrócenia terminu na podstawie art.58 k.p.a. Stwierdzić jednak należy, że przywrócenie terminu do złożenia wniosku w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną jest odrębną kwestią, niezależną od obiektywnego stwierdzenia faktu przekroczenia terminu do dokonania czynności. Aby można było przywrócić termin do dokonania czynności, konieczne jest wcześniejsze stwierdzenie na podstawie obiektywnych przesłanek, że termin taki został uchybiony. Przedmiotem zaskarżonego do Sądu postanowienia Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2015 r. oraz poprzedzającego go postanowienia tego samego organu było wyłącznie stwierdzenie przesłanek oraz zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczna decyzją, a nie rozważanie czy skarżący wniósł o przywrócenie uchybionego terminu, ani też czy zostały spełnione ku temu przesłanki. Podzielić przy tym należy rozważania Sądu I instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że żądanie przywrócenia terminu musi być wyraźne. Przepisom k.p.a. nie jest znany przypadek milczącego czy też dorozumianego przywrócenia terminu. Przywrócenie terminu uregulowane w art. 58 i n. k.p.a. może nastąpić wyłącznie na wyraźny i jednoznaczny wniosek zainteresowanego, a sam fakt dokonania określonej czynności po terminie nie może być podstawą do domniemania, że osoba zainteresowana składa wniosek o przywrócenie terminu (por. wyroki NSA: z dnia 10 stycznia 2008 r., II OSK 1822/06, z dnia 3 marca 2008 r., I OSK 268/07, z dnia 1 czerwca 2010 r., II GSK 596/09, zob. także wyrok NSA z dnia 17 lutego 2012r., II OSK 2287/10, LEX nr 1121217, w którym stwierdzono, że: "Instytucja przywrócenia terminu oparta jest na zasadzie skargowości, co oznacza, że wnoszący podanie musi w sposób niebudzący wątpliwości domagać się przywrócenia uchybionego terminu"). W kontekście zarzutów kasacyjnych podnieść także należy, że organ nie ma też co do zasady obowiązku pouczania strony o możliwości przywrócenia terminu w sytuacji, gdy strona nie zwraca się do organu o udzielenie informacji w tym zakresie. W wyroku z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2188/12 NSA stwierdził, że organ nie był zobowiązany do udzielenia skarżącemu pouczenia o treści art. 58 k.p.a., to jest o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nie ma bowiem żadnego przepisu prawa, z którego wynikałby obowiązek organu pouczania strony o ewentualnych przyszłych popełnianych przez nią błędach proceduralnych. Taki pogląd jest jednolicie wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2007 r. sygn. akt I OSK 284/07). Obowiązku pouczania o trybie składania wniosku o przywrócenie terminu nie sposób wyprowadzać z ogólnych zasad wywodzonych z art. 2 Konstytucji RP - zasady państwa prawnego, zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa, zasady praworządności, czy sprawiedliwości społecznej. Takiej informacji nie można uznać za niezbędną, jeżeli strona nie zwraca się do organu o udzielenie informacji w tym zakresie, gdyż organ w takiej sytuacji nie ma podstaw do przyjęcia, że wyjaśnienie to jest niezbędnym wyjaśnieniem, o którym mowa w art. 9 k.p.a. (por. wyroki NSA z dnia 6 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 2028/97 i z dnia 22 października 2002 r., sygn. akt II SA 1327/02 oraz wyroku NSA z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 284/07 i przywołane tam orzecznictwo. W tym kontekście brak wniosku o przywrócenie terminu w piśmie wniesionym z uchybieniem terminu dopełniającym spóźnionej czynności nie jest brakiem formalnym i nie wymaga wezwania przez organ strony do jego uzupełnienia w trybie art. 64 § 2 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 961/09, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 294/11). Oczywiście art.147 k.p.a. dopuszcza możliwość wznowienia postępowania z urzędu, a wręcz organ ma obowiązek wznowienia postępowania w razie stwierdzenia, że zachodzi przesłanka wznowienia. Jest to jednak kwestia odrębnego postępowania wszczynanego przez organ z urzędu, a nie dokonywania kontroli prawidłowości odmowy wznowienia postępowania inicjowanego wnioskiem strony. W tych okolicznościach, skoro skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, to podlega ona oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a., a Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie powołanego przepisu orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI