II OSK 758/07

II OSK 758/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-07-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-05-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Łuczaj /sprawozdawca/
Jerzy Siegień
Małgorzata Stahl /przewodniczący/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
II SA/Rz 855/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2007-01-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 151, art. 183 § 1, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
art. 29 ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.
Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
par.29
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
art. 61 § 1, art. 66 § 1, art. 19 kpa, art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz pkt 9 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie NSA Anna Łuczaj (spr.) del. WSA Jerzy Siegień Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. B., D. B. i P. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Rz 855/05 w sprawie ze skargi M. B., D. B. i P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany stosunków wodnych na gruncie oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 855/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę M. B., D. B. i P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] w przedmiocie zmiany stosunków wodnych na gruncie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż D. , M. i P. B. zwrócili się do Burmistrza Miasta J. o nakazanie R. C. , właścicielowi działki nr [...] przylegającej do ich działki, przywrócenia stanu poprzedniego poziomu gruntu. Wskazali, że poprzez prowadzenie różnego rodzaju robót - posadowienie chodnika, płyty odbojowej do budynku mieszkalnego - doszło do podniesienia poziomu gruntu w stosunku do ich działki.
Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta J. odmówił nakazania R. C. przywrócenia stanu poprzedniego działki nr [...] poprzez obniżenie poziomu gruntu. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. – po rozpatrzeniu odwołania D., M. i P. B. - uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził, że należało jednoznacznie ustalić, czy doszło do naruszenia stosunków wodnych wobec podniesienia terenu, a w szczególności budowy chodnika do domu mieszkalnego R. C. i czy ewentualne zmiany tych stosunków wpływają szkodliwe na działki sąsiednie. Nadto oględziny działek i przesłuchanie stron zostały nieprawidłowo utrwalone w aktach sprawy. Nie ustalono także jednoznacznie kręgu stron wobec braku dowodów z ewidencji gruntów odnośnie właścicieli działek.
Prowadząc postępowanie organ I instancji wyznaczył termin oględzin na działkach nr [...] i [...] z udziałem biegłego, z których sporządzono protokół i wykonano zdjęcia fotograficzne obrazujące teren obu działek. Do akt dołączono opracowanie sporządzone przez biegłego inż. J. T. - ekspertyzę, której przedmiotem było ustalenie, czy na w/w działkach nastąpiły zmiany stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
Decyzją z dnia [...]. Burmistrz Miasta J , na podstawie art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz.1229 ze zm.), odmówił nakazania R. C. przywrócenia stanu poprzedniego poprzez obniżenie poziomu gruntu na działce nr [...], położonej w J. przy ul. [...]. Organ podniósł, że działki D., M. i P. B. oraz R. C. rozdziela ogrodzenie z wyniesionym ponad poziom obu działek cokołem betonowym o ok. 5 - 10 cm. W części północnej działki R. C. wykonał chodnik do domu i trawnik. Prace te związane były z podniesieniem tej części działki o ok. 40 - 50 cm. Organ uznał, iż R. C. zmienił stosunki wodne na gruncie przez podniesienie poziomu swej działki, lecz zmiany te nie wpłynęły szkodliwie na grunty sąsiednie, gdyż kierunek spływu wód nie uległ istotnym zmianom.
Odwołania od powyższej decyzji złożyli D. B. oraz M. i P. B., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. D. B. podniosła, że wyznaczony termin 4 dni na zapoznanie się z aktami sprawy był dla niej niedogodny, z uwagi na odbywane studia w K., co uniemożliwiało jej zapoznanie się z aktami sprawy, w szczególności z ekspertyzą biegłego. M. i P. B. zarzucili, że decyzja opiera się o ustalenia ekspertyzy, którą kwestionują. Wskazali, iż pierwotnie ekspertyza nie zawierała wykonanych podczas oględzin zdjęć - ekspertyza jest wynikiem przestępstwa, jakiego dopuścił się biegły. Odwołujący się zakwestionowali umiejętności i wiedzę biegłego. Zarzucili także naruszenie szeregu przepisów procesowych. Do odwołania M. i P. B. dołączyli zdjęcia mające dowodzić, iż obecnie wody opadowe i roztopowe na terenie działki R. C. nie odpływają w kierunku północno - zachodnim, lecz spływają do niecki znajdującej się na drodze dojazdowej i "o ile się nie przeleją przez murek ogrodzenia, to się o niego opierają i po dłuższym czasie wsiąkają w grunt w tejże niecce". Działania te mają mieć także źródło w samowolnym prowadzeniu różnych robót budowlanych przez R. C. . M. i P. B. złożyli nadto zażalenie w trybie art. 37 k.p.a., domagając się wydania postanowienia o odmowie wydania uwierzytelnionych kopii dokumentów z przeprowadzonego postępowania.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 29 ust.1 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium podkreśliło, że w trakcie postępowania wodnoprawnego, prowadzonego w 2004 r., nie stwierdzono szkód na działce Państwa B., brak takich szkód potwierdził P. B.. W trakcie przeprowadzonych z udziałem biegłego oględzin w 2005 r., które prowadzono przy padającym deszczu, nie stwierdzono przelewania się wody, która zbierała się w kałużach na terenie działki R. C. ; nie stwierdzono także zastoju wody na działkach Państwa B.. Do ustaleń protokołu oględzin nie wniesiono żadnych zastrzeżeń. Strony miały możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym, skoro organ I instancji wyznaczył 4 - dniowy termin na taką czynność. W ocenie Kolegium niezasadny jest też zarzut wobec opinii biegłego, bowiem strony nie przedstawiły dowodu przeciwnego o takiej samej formie. Organ odwoławczy podzielił ocenę organu I instancji, iż podniesienie terenu dokonane przez R. C. nie wpłynęło szkodliwie na działkę odwołujących się.
W skardze na powyższą decyzję D. B., M. B. i P. B. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skarżący zarzucili wadliwą ocenę przeprowadzonego postępowania dowodowego, a w konsekwencji naruszenie art. 29 ustawy - Prawo wodne. Skarżący zakwestionowali prawidłowość sporządzonej opinii biegłego, w szczególności zaniechanie pomiarów terenu. Podnieśli, iż brak przeprowadzenia rzetelnych pomiarów geodezyjnych, sytuacyjno - wysokościowych nie został zauważony przez organ odwoławczy. Skarżący wskazali, że szkody na ich działce wystąpiły poprzedniego roku, nadto woda z zastoin na działce sąsiada opiera się o cokół ogrodzenia. Zanegowali tezę organu odwoławczego, że zakwestionowanie opinii biegłego wymagało sporządzenia innej opinii przez innego biegłego. Dodatkowo skarżący zaznaczyli, że w innej sprawie odnośnie robót inwestycyjnych na działce uczestnika R. C. zapadł wyrok WSA w Warszawie niekorzystny dla właściciela działki sąsiedniej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia [...] skarżący poddali w wątpliwość kwalifikacje zawodowe J. T.. Skarżący wskazali, iż sporządzający opinię J. T. posługiwał się pieczęcią, której treść wskazywałaby, że czynił to w sposób nieuprawniony, gdyż nie ma już urzędu Wojewody K.. Zarzucili, że z niektórymi protokołami w sprawie istniała możność zapoznania się dopiero w trakcie postępowania sądowego, a zalegające w aktach sprawy zdjęcia zostały poddane kadrowaniu. W piśmie procesowym złożonym na rozprawie skarżący podnieśli, że w sprawie nie powinno mieć zastosowania Prawo wodne, lecz przepisy Prawa budowlanego, gdyż zmiany stanu wody na gruncie są wynikiem podjętych przez uczestnika robót budowlanych - wybudowanie chodnika z kostki brukowej. Skarżący powołali się na stanowisko zawarte w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 sierpnia 2001r. III RN 140/2000.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał skargę za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, iż jako podstawę materialnoprawną organ powołał art. 29 ustawy – Prawo wodne. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 29 ust. 2). W myśl art. 29 ust. 3 ustawy, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Sąd wskazał, że R. C. wskutek prowadzenia robót budowlanych na swoim gruncie, polegających na niwelacji terenu, nadsypywania gruntu i budowie chodnika, doprowadził do zmiany kierunku wód odpływowych. W toku oględzin w dniu [...] P. B. wyraził obawę wystąpienia szkód na własnej parceli, przyznając zarazem, że nie można jeszcze mówić o trwałych szkodach. Podczas kolejnych oględzin w dniu [...] przed organem I instancji nie stwierdzono szkodliwego oddziaływania zmiany kierunku odpływu wody na działkę skarżących, którą oddziela murek oporowy - oględziny prowadzono w trakcie opadów deszczu. Zdaniem Sądu, sam fakt zbierania się wody w kałuży na terenie działki R. C. i brak wykazania szkód na działce skarżących uzasadniał wydanie decyzji o odmowie nałożenia na uczestnika obowiązków z art. 29 ust. 3 ustawy.
Za niezasadne Sąd uznał zarzuty dotyczące braku dostatecznego wyjaśnienia sprawy przez np. zaniechanie pomiaru geodezyjnego. Sąd podniósł, że w sprawie przeprowadzono kilkukrotnie oględziny działek, także w czasie opadów deszczu lub tuż po nich, a więc w warunkach, które pozwalałyby ustalić ewentualne przedostawanie się wód ze strony działki uczestnika na działkę skarżących, a takiej okoliczności nie stwierdzono. Powoływanie się w skardze na fakt występowania roztopów i wówczas ujawniania się podtapiania działki nie może stanowić dostatecznej przesłanki do wykazania naruszenia prawa. Jest rzeczą doświadczenia życiowego, że w czasie roztopów wiosennych, zwłaszcza po uprzednich obfitych opadach śniegu, skutki nagłego ocieplenia dotyczą większości gruntów. Trudno także przyjąć, że szkodą jest fakt "opierania się wody w niecce o cokół ogrodzenia". Sąd zaznaczył, że akta sprawy zawierają kopię mapy wysokościowej, z której wynika, że naturalny skłon terenu przebiega od strony działki skarżących w kierunku działki uczestnika, a więc nawet zmiana kierunku wody na gruncie sąsiednim, jeśli nie wpływa szkodliwie na grunty sąsiednie, nie uprawnia do wydania nakazu z art. 29 ust. 3 ustawy – Prawo wodne.
Sąd przyznał rację skarżącym, że organ odwoławczy nietrafnie wywodził, iż ustalenia zawarte w opinii biegłego J. T. mogą być zakwestionowane wyłącznie w drodze skorzystania z takiego samego rodzajowo środka prawnego. W myśl art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W ocenie Sądu, podjęta przez organy ocena materiału dowodowego nie jest wadliwa, ani dowolna i nie uzasadnia zarzutu naruszenia art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. Zarzut zaś naruszenia art. 78 k.p.a., jeśli rozumieć go jako brak uwzględnienia wniosku skarżących o przeprowadzenie pomiaru geodezyjno - wysokościowego, nie jest zasadny w sytuacji, gdy brak jest istotnej przesłanki wydania decyzji w oparciu o art. 29 ust. 3 ustawy - brak szkody na gruncie sąsiednim w wyniku zmiany kierunku odpływu wody. W tej sytuacji pomiary geodezyjno - wysokościowe nie stanowiły okoliczności mogącej mieć znaczenie dla sprawy.
Zdaniem Sądu, sugestia skarżących o braku możliwości wydawania w sprawie decyzji na podstawie przepisów ustawy - Prawo wodne nie zasługuje na uwzględnienie. Powoływany przez skarżących wyrok nie stanowi źródła prawa w świetle Konstytucji RP a nadto dotyczył innego stanu prawnego i faktycznego. W sprawie III RN 140/2000 Sąd Najwyższy uznał, że kwestia skierowania wód opadowych zbieranych przez rynny spustowe z dachu winna być przedmiotem uwagi organów budowlanych, nie zaś organów stosujących przepisy ówczesnego Prawa wodnego z 1974 r. W niniejszej sprawie przedmiotem sprawy nie było odprowadzenie wód opadowych z dachu, ale wyłącznie wód powierzchniowych. Sąd podniósł także, że przepisy k.p.a. nie znają pojęcia "nieważność postępowania".
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnieśli D. B., M. B. i P. B., reprezentowani przez radcę prawnego M. S..
Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając:
1. naruszenie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, poprzez nieprawidłowe zastosowanie, 2. naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz pkt 9 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane w związku z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez jego nie zastosowanie,
3. naruszenie przepisu postępowania - art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co doprowadziło z kolei do niezastosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., co nie tylko mogło mieć wpływ ale w rzeczywistości miało wpływ na wynik sprawy.
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne D. B., M. B. i P. B. wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że argumentacja Sądu dotycząca braku wystąpienia szkód jest w tej sprawie bezprzedmiotowa, gdyż art. 29 Prawa wodnego nie ma w tym przypadku zastosowania, ponieważ zmiana kierunku odpływu wód opadowych miała miejsce w związku z prowadzeniem robót budowlanych prowadzących m. in. do powstania obiektu budowlanego. Strona wskazała, że zgodnie z poglądem Sądu Najwyższego, wyrażonym w wyroku z dnia 29 sierpnia 2001 r., sygn. III RN 140/2000, podwyższenie terenu działki i zmiana stosunków wodnych na skutek robót budowlanych winna być rozważona w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie sąsiad skarżących wskutek niwelacji terenu, nadsypywania gruntu i budowy chodnika, dokonał robót budowlanych. W powyższym wyroku Sąd Najwyższy stwierdził też, że przepis § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zabrania dokonywania zmian naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania go na teren sąsiedniej nieruchomości bez zgody jej właściciela lub zarządcy
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem, zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.
Po pierwsze, nie można podzielić zarzutu skargi kasacyjnej o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne przez nieprawidłowe zastosowanie.
Przypomnieć należy, iż naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch różnych formach tj. w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega na nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego. Niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na błędnej subsumcji tj. podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis. O ile Sąd administracyjny może dopuścić się naruszenia prawa materialnego w postaci błędnej wykładni prawa to zarzut niewłaściwego zastosowania określonego przepisu prawa materialnego może dotyczyć wyłącznie organów administracji publicznej. Z tego względu Sądowi pierwszej instancji strona w skardze kasacyjnej może jedynie zarzucić, że Sąd nie dostrzegł popełnionego przez organy administracji publicznej naruszenia prawa materialnego w postaci niewłaściwego zastosowania określonego przepisu prawa bądź zaakceptował takie naruszenie prawa.
W tym miejscu podkreślić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie nie stosował art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, lecz oceniał - w ramach kontroli legalności – zgodność z prawem decyzji wydanych przez organy administracji publicznej. W sytuacji zatem, gdy strona zarzuca, że w sprawie niewłaściwie został zastosowany przepis prawa materialnego, zarzut ten prawidłowo winien zostać skonstruowany jako zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji odpowiedniego przepisu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z określonym przepisem prawa materialnego. W rozważanej sprawie Sądowi pierwszej instancji - niezależnie od sposobu sformułowania zarzutów kasacyjnych - nie można skutecznie przypisać naruszenia prawa. Stosownie bowiem do treści art. 61 § 1 k.p.a. żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90, ONSA z 1990, Nr 2-3, poz. 47).
Wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, w przypadku wątpliwości co do treści żądania, stanowi podstawę do podjęcia przez organ ustaleń w zakresie rzeczywistej woli osoby, od której pochodzi. Przypomnieć także należy, iż zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną m.in. w art. 63, art. 65, art. 128 i art. 140 k.p.a., jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony bez zbędnego formalizmu.
Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek D. B., M. B. i P. B. z dnia [...]. Wnioskodawcy zwrócili się do Burmistrza Miasta J. Wydział Ochrony Środowiska o nakazanie właścicielowi działki nr [...] – R. C. przywrócenia stanu poprzedniego poziomu gruntu na jego działce, opierając swoje żądanie na podstawie art. 29 ustawy - Prawo wodne. D. B., M. B. i P. B. w toku całego postępowania administracyjnego, zarówno przed organem I jak i II instancji, podtrzymywali żądanie rozpoznania sprawy na gruncie art. 29 Prawa wodnego. Takie stanowisko skarżących jednoznacznie wynika z wniosku z dnia [...] i środków odwoławczych składanych w toku postępowania administracyjnego tj. odwołania od decyzji Burmistrza Miasta J. z dnia [...]. oraz odwołania od decyzji Burmistrza Miasta J. z dnia [...]. (wydanej po uchyleniu decyzji z dnia [...] i przekazaniu sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia ) a nadto zażalenia z dnia [...]. na postanowienie o przekazaniu sprawy według właściwości. W powyższym zażaleniu skarżący P. B. powołał się na to, iż "wnioskodawcy oparli swoje żądanie na jednoznacznej treści art. 29 Prawa wodnego, który wskazuje burmistrza jako organ kompetentny do zajęcia się opisaną sprawą". W odwołaniu zaś od decyzji Burmistrza Miasta J. z dnia [...]. skarżący powołali się na decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. a nadto zaznaczyli, iż postępowanie w sprawie – w ocenie skarżących - samowoli budowlanych jest w toku (m.in. sprawa wybudowania chodnika i tarasu ); na etapie dochodzenia /[...]/ jest też sprawa przestępstwa budowlanego. Jednocześnie D. B., M. B. i P. B. wyraźnie podkreślili: "Prowadzący postępowanie od dawna wie, że prowadzimy także postępowanie z zakresu naruszenia prawa budowlanego".
Nie można zapominać, iż wprawdzie organy administracji publicznej mają obowiązek rozpatrywania sprawy podlegającej załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej w świetle wszystkich wchodzących w rachubę przepisów oraz udzielania stronom niezbędnych wyjaśnień ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 1987r., IV SA 334/87, GAP 1988, nr 4 z komentarzem H.Starczewskiego), lecz zawsze są związane zakresem swojej właściwości i żądaniem strony. Organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej (art. 19 k.p.a.). Jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego (art. 65 § 1 k.p.a.). Wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości stanowi podstawę do stwierdza nieważności tej decyzji ( art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.). To zaś oznacza, że organ nie może wydać decyzji w sprawie, w której nie jest właściwy.
Skoro D. B., M. B. i P. B. wyraźnie oświadczyli, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. prowadzi postępowanie z zakresu naruszenia prawa budowlanego i kategorycznie żądali rozpatrzenia sprawy zgodnie z wnioskiem z dnia [...]., opartym na art. 29 Prawa wodnego, to tym samym Sądowi pierwszej instancji nie można skutecznie zarzucić naruszenia art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne przez nieprawidłowe zastosowanie ( a właściwie błędnego zaakceptowania nieprawidłowego zastosowania prawa przez organy administracji publicznej ).
Wszczęte postępowanie administracyjne musi być zakończone załatwieniem sprawy (art. 104 § 1 k.p.a.). Jeżeli natomiast wniosek dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, winien rozpoznać sprawy należące do jego właściwości i jednocześnie zawiadomić wnoszącego podanie, że w innych sprawach powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu – art. 66 § 1 i 2 k.p.a.
W niniejszej sprawie – jak podnosili skarżący w toku postępowania administracyjnego i przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie – toczy się także ( toczyło się ) postępowanie przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w J. dotyczące spornych robót budowlanych. W tej sytuacji - i przy tak jednoznacznie sprecyzowanym żądaniu skarżących - Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że zarówno Burmistrz Miasta J. jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. miały obowiązek rozpoznać wniosek zgodnie z żądaniem strony. Nie rozpoznanie wniosku zgodnie z żądaniem – intencją strony mogłoby narazić organy na zarzut, że uchyliły się od rozpoznania sprawy. Zaznaczyć należy, czego zdaje się nie dostrzegać autor skargi kasacyjnej, że Burmistrz Miasta J. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie były ( i nie są ) właściwe do wydania decyzji w sprawie wykonanych robót budowlanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane.
Z powyższych względów Sądowi pierwszej instancji nie można skutecznie zarzucić naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz pkt 9 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 w związku z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez jego nie zastosowanie. Z tych też przyczyn powoływanie się przez skarżących na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 sierpnia 2001r., sygn. akt III RN 140/00, nie może odnieść zamierzonego skutku. Materialnoprawną podstawę decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta J. stanowi przepis art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.). Przepisy zaś ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane mogą wprawdzie w określonych sytuacjach znaleźć zastosowanie odnośnie wykonanych już robót budowlanych, jednak do wydania decyzji w takich przypadkach uprawnione są organy nadzoru budowlanego.
Z powyższych względów chybiony jest również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 151 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Takiego naruszenia prawa materialnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie nie stwierdził a zatem zasadnie zastosował jako podstawę podjętego rozstrzygnięcia przepis art. 151 p.p.s.a.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.