II OSK 755/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-07-06
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlaneegzekucja administracyjnawykonanie zastępczestan techniczny budynkupostanowienieskarga kasacyjnaNaczelny Sąd Administracyjnyorgan egzekucyjnydecyzja ostateczna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie wykonania zastępczego robót budowlanych, podkreślając, że organ egzekucyjny nie bada zasadności obowiązku określonego ostateczną decyzją.

Skarga kasacyjna dotyczyła postanowienia o skierowaniu do wykonania zastępczego robót budowlanych nakazanych ostateczną decyzją. Skarżąca zarzucała naruszenie art. 66 Prawa budowlanego i nieuwzględnienie nowych faktów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, wskazując, że organ egzekucyjny nie ma kompetencji do weryfikacji zakresu obowiązku określonego ostateczną decyzją, a jedynie do jej wykonania.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. H.-D. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o skierowaniu do wykonania zastępczego robót budowlanych. Nakaz wykonania prac wynikał z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2016 r., wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, z powodu nieodpowiedniego stanu technicznego budynku. Wobec uchylania się od wykonania prac, wszczęto postępowanie egzekucyjne, a następnie wydano postanowienie o wykonaniu zastępczym. Skarżąca zarzucała naruszenie zasady prawdy obiektywnej i art. 66 Prawa budowlanego, twierdząc, że nie uwzględniono nowych faktów dotyczących celowości egzekucji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Sąd wskazał, że kompetencje do weryfikacji zakresu obowiązku należą do etapu wydawania decyzji, a nie postępowania egzekucyjnego. Ponieważ skarga kasacyjna nie zawierała zarzutów dotyczących przepisów proceduralnych stosowanych w postępowaniu egzekucyjnym (art. 6 § 1, art. 7 § 2, art. 127 i art. 128 u.p.e.a.), a jedynie kwestionowała zasadność decyzji merytorycznej (art. 66 Prawa budowlanego), została uznana za bezzasadną i oddalona na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Kompetencje te należą do etapu wydawania decyzji merytorycznej.

Uzasadnienie

Przepis art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyraźnie stanowi, że organ egzekucyjny nie bada zasadności obowiązku. Zakres obowiązku jest określony ostateczną decyzją, a jej weryfikacja w postępowaniu egzekucyjnym jest niedopuszczalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo budowlane art. 66 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.e.a. art. 6 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 7 § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 127

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 128

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 29 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 154

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 155

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ egzekucyjny nie ma kompetencji do badania zasadności obowiązku nałożonego ostateczną decyzją administracyjną. Zakres obowiązku wykonania robót budowlanych jest określony decyzją merytoryczną i nie podlega weryfikacji w postępowaniu egzekucyjnym. Skarga kasacyjna musi odnosić się do przepisów proceduralnych stosowanych w postępowaniu egzekucyjnym, a nie do przepisów stanowiących podstawę decyzji merytorycznej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony. Nieprawidłowe zastosowanie art. 66 Prawa budowlanego z uwagi na nowe fakty dotyczące celów i racjonalności wykonania zastępczego. Kwestionowanie zakresu robót budowlanych określonych ostateczną decyzją w postępowaniu egzekucyjnym.

Godne uwagi sformułowania

organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym na etapie postępowania egzekucyjnego ani organy egzekucyjne, ani sąd, nie mają kompetencji do weryfikacji zakresu obowiązku, gdyż ten jest określony ostateczną decyzją dopóki w obiegu prawnym znajduje się ostateczna decyzja orzekająca o nakazie wykonania określonych robót naprawczych, to organ egzekucyjny ma obowiązek podejmowania czynności celem jej wyegzekwowania przy użyciu dostępnych środków

Skład orzekający

Leszek Kiermaszek

przewodniczący

Marzenna Linska - Wawrzon

sprawozdawca

Piotr Broda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że postępowanie egzekucyjne nie służy do ponownej merytorycznej oceny obowiązku nałożonego ostateczną decyzją administracyjną, a jedynie do jego wykonania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wykonania zastępczego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ale ogólna zasada o braku kompetencji organu egzekucyjnego do badania zasadności obowiązku ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego, jakim jest zakres kompetencji organu egzekucyjnego. Choć fakty są typowe dla spraw budowlanych, interpretacja prawna jest kluczowa dla praktyków.

Egzekucja administracyjna: Czy organ może kwestionować decyzję?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 755/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-07-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-03-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Leszek Kiermaszek /przewodniczący/
Marzenna Linska - Wawrzon /sprawozdawca/
Piotr Broda
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 467/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-08-06
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 66,
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 1201
art. 6 § 1, art. 7 § 2, art. 127, art. 128, art. 29 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon (spr.) sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant starszy asystent sędziego Aleksandra Tokarczyk po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. H.-D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 467/19 w sprawie ze skargi M. H.-D. i M. D. na postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 6 grudnia 2018 r. nr 2170/2018 w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 467/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę M. H. i M. D. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 grudnia 2018 r. nr ... w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M. H., zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony oraz nieprawidłowe zastosowanie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 z późn. zm.), wobec wykazanych, w przedstawionych przez skarżącą dowodach uzupełniających, nowych faktów w sprawie, potwierdzających potrzebę przeprowadzenia przez organ administracyjny nowych ustaleń dotyczących celów i racjonalności prowadzenia egzekucji w postaci wykonania zastępczego, w sposób i w zakresie określonym tytułem wykonawczym.
Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, bowiem nie zawiera zarzutów, które odnosiłyby się do podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonego wyroku.
Zaznaczyć należy, że przedmiotem kontroli sądowej były postanowienia organów nadzoru budowlanego dotyczące zastosowania wykonania zastępczego wobec obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 22 listopada 2016 r., którą w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane nakazano wykonanie określonych prac przy budynku mieszkalnym wielorodzinnym w związku ze stwierdzonym jego nieodpowiednim stanem technicznym.
Jak wskazał Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu wyroku, wymieniona decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 9 lutego 2017 r. i jako ostateczna podlegała wykonaniu. Wobec uchylania się zobowiązanych od realizacji nakazanych robót budowlanych wszczęto wobec nich postępowanie egzekucyjne (tytuł wykonawczy nr 34/18 z 7 lutego 2018 r.), a następnie na podstawie art. 127 i art. 128 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.) wydano postanowienie o skierowaniu przedmiotowego obowiązku do wykonania zastępczego na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanych, w tym skarżących w niniejszej sprawie.
Sąd Wojewódzki, badając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia, uwzględnił regulację art. 6 § 1, art. 7 § 2 oraz art. 127 i art. 128 u.p.e.a., dochodząc do wniosku, że organy nadzoru budowlanego wymienionych przepisów nie naruszyły.
W szczególności Sąd Wojewódzki wyjaśnił, że na etapie postępowania egzekucyjnego ani organy egzekucyjne, ani sąd, nie mają kompetencji do weryfikacji zakresu obowiązku, gdyż ten jest określony ostateczną decyzją. Wynika to z przepisu art. 29 § 1 u.p.e.a. stanowiącego wyraźnie, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów, Sąd Wojewódzki prawidłowo stwierdził, że w postępowaniu egzekucyjnym organy nadzoru budowlanego nie mogły badać prawidłowości zakresu robót budowlanych określonych ostateczną decyzją, wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Wobec powyższego nie mogło być skuteczne oparcie skargi kasacyjnej wyłącznie na zarzucie naruszenia art. 66 ustawy Prawo budowlane, który to przepis nie stanowił kryterium legalności kontrolowanych w sprawie postanowień.
Brak w skardze kasacyjnej zarzutów odnoszących się do zastosowanych przez Sąd Wojewódzki przepisów art. 6 § 1, art. 7 § 2, art. 127 i art. 128 u.p.e.a. skutkował tym, że nie została podważona ocena co do prawidłowości postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym.
Zauważyć należy, iż zarówno organy nadzoru budowlanego, jak też Sąd Wojewódzki, prawidłowo wskazały, że dopóki w obiegu prawnym znajduje się ostateczna decyzja orzekająca o nakazie wykonania określonych robót naprawczych, to organ egzekucyjny ma obowiązek podejmowania czynności celem jej wyegzekwowania przy użyciu dostępnych środków.
W takim stanie sprawy niezrozumiałe jest powołanie w podstawie kasacyjnej art. 66 Prawa budowlanego, który nie miał zastosowania przy kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w przedmiocie wykonania zastępczego.
Podnoszone w skardze, a następnie w skardze kasacyjnej zarzuty odnoszą się w istocie do kwestionowania zakresu robót naprawczych określonych decyzją PINB z 22 listopada 2016 r., co nie mogło być weryfikowane w postępowaniu egzekucyjnym. Ewentualna zmiana lub uchylenie ostatecznej decyzji może nastąpić w trybie nadzwyczajnym (art. 154 i art. 155 k.p.a.), co jednak w niniejszej sprawie nie nastąpiło.
W konsekwencji bezskuteczne było formułowanie w postępowaniu egzekucyjnym i sądowym argumentów co do niecelowości egzekwowania robót określonych ostateczną decyzją z uwagi na planowany generalny remont przedmiotowego budynku.
Nietrafnie podniesiono w skardze kasacyjnej, że w sprawie nie wyjaśniono, czy zakres obowiązków nałożonych decyzją i skierowanych do egzekucji wypełnia zakres robót budowlanych koniecznych do trwałej poprawy stanu technicznego budynku, przy jednoczesnym uwzględnieniu uzgodnień konserwatorskich.
Zaakcentować należy, że formułując taki zarzut w skardze kasacyjnej, nie powołano żadnego przepisu mającego zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym, a jedynie ograniczono się do wskazania art. 66 Prawa budowlanego, a więc przepisu stanowiącego podstawę prawną egzekwowanej decyzji.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a.
-----------------------
4

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI