II OSK 753/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-04-20
NSAochrona środowiskaWysokansa
ochrona środowiskakara pieniężnaemisjapozwoleniedecyzjakontrolaodpowiedzialnośćprawo ochrony środowiska

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki, uznając, że nawet brak decyzji o dopuszczalnej emisji nie zwalnia z odpowiedzialności za zanieczyszczenie środowiska.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej za przekroczenie warunków pozwolenia na wprowadzanie gazów i płynów do powietrza. Spółka skarżąca argumentowała, że brak było określonych wartości odniesienia dla niektórych substancji, co uniemożliwiało ustalenie dopuszczalnej emisji. Sąd I instancji i NSA uznały jednak, że nawet w przypadku niedoskonałości prawa lub braku obligatoryjnej decyzji o dopuszczalnej emisji, emitent powinien wystąpić o taką decyzję, aby zabezpieczyć się przed karą.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. S.A. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie kary biegnącej za przekroczenie warunków pozwolenia na wprowadzanie gazów i płynów do powietrza. Spółka podnosiła, że w dacie wydania decyzji o dopuszczalnej emisji nie określono wartości odniesienia dla niektórych substancji, co uniemożliwiało ustalenie poziomu dopuszczalnej emisji. WSA uznał skargę za niezasadną, wskazując, że kara pieniężna wymierzana jest również za emisję substancji niewymienionych w decyzji. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że powoływanie się na brak decyzji o dopuszczalnej emisji z powodu niedoskonałości prawa nie może zwalniać strony z odpowiedzialności za zanieczyszczenie środowiska. Sąd wskazał, że podmiot wprowadzający do powietrza substancje, za które przewidziana jest kara, powinien złożyć wniosek o dopuszczalną emisję, aby zabezpieczyć się przed karą. Tylko taka wykładnia przepisów, zgodna z dotychczasowym orzecznictwem, jest zgodna z konstytucyjną zasadą ochrony środowiska.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak decyzji o dopuszczalnej emisji, nawet jeśli wynika z niedoskonałości prawa, nie zwalnia podmiotu z odpowiedzialności za zanieczyszczenie środowiska i wymierzenia kary pieniężnej.

Uzasadnienie

Podmiot wprowadzający do powietrza substancje, za które przewidziana jest kara, powinien złożyć wniosek o dopuszczalną emisję, aby zabezpieczyć się przed karą. Brak takiej decyzji, nawet z powodu wadliwych przepisów, nie może zwalniać z obowiązku poniesienia skutków zanieczyszczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (4)

Główne

u.p.o.ś. art. 298 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Podstawa materialnoprawna wymierzenia kary biegnącej za wprowadzenie do powietrza gazów lub pyłów.

Pomocnicze

u.p.o.ś. art. 223

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Przepis dotyczący braku wartości odniesienia dla gazów i pyłów, który był przedmiotem sporu.

u.o.k.ś. art. 110 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska

Analogiczna regulacja stosowana w poprzednim stanie prawnym, na którą powoływał się WSA.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym

Podstawa orzekania przez NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak decyzji o dopuszczalnej emisji z powodu niedoskonałości prawa nie zwalnia z odpowiedzialności za zanieczyszczenie. Podmiot powinien wystąpić o decyzję o dopuszczalnej emisji, aby zabezpieczyć się przed karą. Kara pieniężna może być wymierzona za emisję substancji nieujętych w decyzji.

Odrzucone argumenty

Wadliwe przepisy regulujące uzyskiwanie decyzji o dopuszczalnej emisji, czyniąc ją nieobligatoryjną, spowodowały, że strona nie posiadała decyzji określającej dopuszczalną emisję metanolu.

Godne uwagi sformułowania

Nie może bowiem odnieść skutku powoływanie się na brak decyzji o dopuszczalnej emisji z powodu niedoskonałości prawa. Tylko taka wykładnia przepisów prawa, ... może być uznana za zgodną z konstytucyjną zasadą ochrony środowiska.

Skład orzekający

Alicja Plucińska-Filipowicz

przewodniczący sprawozdawca

Anna Łuczaj

członek

Maria Czapska - Górnikiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności za zanieczyszczenie środowiska mimo braków formalnych lub proceduralnych w decyzjach administracyjnych; interpretacja przepisów o karach pieniężnych za emisję."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wartości odniesienia i niedoskonałości przepisów w zakresie pozwoleń emisyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują odpowiedzialność podmiotów za szkody środowiskowe, nawet w obliczu niedoskonałości prawa, co jest istotne dla firm działających w tej branży.

Brak decyzji o emisji nie chroni przed karą – NSA wyjaśnia zasady odpowiedzialności za zanieczyszczenie.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 753/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-04-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Anna Łuczaj
Maria Czapska - Górnikiewicz
Symbol z opisem
6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 859/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-03-02
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 62 poz 627
art. 233
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz ( spr. ), Sędziowie NSA Maria Czapska-Górnikiewicz, Anna Łuczaj, Protokolant Krzysztof Tkacz, po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2006 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. S.A. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 859/04 w sprawie ze skargi E. S.A. z siedzibą w T. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru kary biegnącej za przekroczenie warunków ustalonych w pozwoleniu na wprowadzenie gazów i płynów do powietrza oddala skargę kasacyjną;
Uzasadnienie
II OSK 753/05 U z a s a d n i e n i e
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 marca 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 859/04 po rozpoznaniu skargi E. S.A. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2004 r. utrzymującą w mocy decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2004 r. w przedmiocie ustalenia wymiaru kary biegnącej za przekroczenie dopuszczalnej emisji gazów i pyłów do powietrza z określonego emitora w uzasadnieniu podał, że warunki emisji dla skarżącego określała decyzja ustalająca ilości i rodzaje substancji dopuszczalnych do wprowadzenia do powietrza łącznie i osobno dla każdego źródła emisji i emitora oraz warunki ich wprowadzania. Wyniki pomiaru wykazały emisję substancji, które nie były dopuszczone do wprowadzania do powietrza. Substancji nie wymienionych w tej decyzji nie można w ogóle emitować, co powoduje, że stwierdzenie emisji przez stronę skutkuje wymierzeniem kary pieniężnej biegnącej na podstawie art. 298 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia Prawo ochrony środowiska /Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm./.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie E. S.A. podniosła, że w dacie wydania decyzji o dopuszczalnej emisji nie były określone wartości odniesienia dla określonych substancji, co wyłączało możliwość określenia poziomu dopuszczalnej emisji tych substancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niezasadną wskazując, że karę pieniężną wymierza się nie tylko za przekroczenie emisji pyłów i gazów wymienionych w decyzji o dopuszczalnej emisji, ale również i z tytułu emisji w tej decyzji nie wymienionych, wskazując na to, iż pogląd taki wyrażany był w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego /por. wyroki z dnia 28 października 1996 r. sygn. akt IV SA 455/96, z dnia 19 listopada 1997 r. sygn. akt IV SA 174/96, z dnia 3 kwietnia 2000 r. sygn. akt IV SA 281/98 niepubl. wydane na gruncie analogicznej regulacji art. 110 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska - Dz. U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 ze zm./.
W związku z argumentem strony skarżącej co do tego, że zgodnie z art. 223 ustawy Prawo ochrony środowiska w wypadku, gdy dla gazów i pyłów brak jest wartości odniesienia, Sąd I instancji wyraził w uzasadnieniu wyroku pogląd, że strona "powinna w związku z tym w dokumentacji dotyczącej wielkości emisji pyłów i gazów zaproponować wartość odniesienia dla emisji metanolu."
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła B. S.A. z siedzibą w S. reprezentowana przez radcę prawnego D. P. zaskarżając wyrok w całości oraz zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 223 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska /Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm./, co doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 298 ust. 1 cyt. ustawy.
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzi się analogicznie jak w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, iż wadliwe przepisy regulujące kwestie dotyczące uzyskiwania decyzji o dopuszczalnej emisji, czyniąc tą decyzję nieobligatoryjną w zakresie przedmiotowej emisji spowodowały, że strona nie posiadała decyzji określającej dopuszczalną emisję metanolu.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie opiera się na usprawiedliwionej podstawie.
W niniejszej sprawie materialnoprawną podstawę wymierzenia kary biegnącej stanowił przepis art. 298 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska /Dz. U. Nr 62, poz. 237 ze zm./. Niesporne jest przy tym w sprawie, iż kara ta została wymierzona za wprowadzenie do powietrza gazu zaś zarówno jego ilość i wymiar kary nie jest kwestionowana. Strona ma natomiast zastrzeżenia co do stanowiska Sądu I instancji wyrażonego w aspekcie stosowania art. 223 wymienionej ustawy, dotyczącego, w którym w istocie wskazuje się na to, że skoro strona emituje określone pyły i gazy, to pomimo braku normy prawnej stwarzającej obowiązek uzyskania w tym zakresie decyzji o dopuszczalnej emisji, powinna jednak o taką decyzję wystąpić, w przeciwnym bowiem razie naraża się na wymierzenie kary biegnącej za cały ładunek wprowadzonych do powietrza zanieczyszczeń.
Naczelny Sąd Administracyjny w całej rozciągłości podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Nie może bowiem odnieść skutku powoływanie się na brak decyzji o dopuszczalnej emisji z powodu niedoskonałości prawa. Strona, która w wyniku prowadzonej działalności wprowadza do powietrza gazy lub pyły za które w ustawie przewiduje się karę pieniężną niezależnie od tego, czy decyzja o dopuszczalnej emisji jest obligatoryjna czy też fakultatywna, jeżeli chce się zabezpieczyć przed poniesieniem kary za cały ładunek wprowadzanych do powietrza zanieczyszczeń, powinna złożyć wniosek o dopuszczalną emisję. Jeżeli natomiast tego nie czyni, twierdzenie iż z powodu złej jakości prawa nie uzyskała decyzji o dopuszczalnej emisji nie może zwalniać strony z obowiązku poniesienia skutków zanieczyszczenia środowiska. Tylko taka wykładnia przepisów prawa, jaką przyjął w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zresztą kontynuując dotychczasową linię orzecznictwa sądowo-administracyjnego w tym zakresie, może być uznana za zgodną z konstytucyjną zasadą ochrony środowiska.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI