II OSK 752/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sprawa dotyczyła nałożenia obowiązku doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem, w szczególności w zakresie przebudowy istniejącego budynku mieszkalnego na gospodarczy oraz zmiany jego parametrów. Skarżący kasacyjnie podnosił, że niewykonanie części robót budowlanych, w tym przebudowy drugiego budynku, nie stanowi istotnego odstąpienia od projektu budowlanego, a pozwolenie na budowę wygasło w tej części. Argumentował, że inwestor ma prawo, a nie obowiązek wykonania robót, a rezygnacja z części prac prowadzi do wygaśnięcia pozwolenia w tej części, a nie do istotnego odstąpienia. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił tych argumentów. Stwierdził, że niewykonanie przewidzianej w pozwoleniu na budowę przebudowy istniejącego budynku mieszkalnego na gospodarczy, wraz ze zmianą jego parametrów i przeznaczenia, stanowi istotne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę. Podkreślono, że taka przebudowa była kluczowa dla możliwości uzyskania pozwolenia na budowę nowego budynku mieszkalnego, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszczał na jednej działce tylko jeden budynek mieszkalny i jeden pomocniczy. Niewykonanie tych prac oznaczało naruszenie planu. Sąd uznał, że okoliczności te wypełniają przesłankę do wszczęcia postępowania naprawczego. Podkreślono również, że wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę nie stanowi przeszkody do wszczęcia postępowania naprawczego w przypadku stwierdzenia istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia istotnego odstąpienia od pozwolenia na budowę w kontekście niewykonania części prac budowlanych, zwłaszcza gdy są one warunkiem zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie niewykonanie prac było kluczowe dla zgodności z planem miejscowym. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy niewykonane prace nie wpływają na zgodność z planem.
Zagadnienia prawne (3)
Czy niewykonanie części robót budowlanych przewidzianych w pozwoleniu na budowę, w tym przebudowy istniejącego budynku i zmiany jego sposobu użytkowania, stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, niewykonanie przewidzianej w pozwoleniu na budowę przebudowy istniejącego budynku mieszkalnego na gospodarczy, wraz ze zmianą jego parametrów i przeznaczenia, stanowi istotne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę, wypełniając przesłankę do wszczęcia postępowania naprawczego.
Uzasadnienie
Niewykonanie przebudowy i zmiany sposobu użytkowania istniejącego budynku mieszkalnego na gospodarczy, zgodnie z pozwoleniem na budowę, narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który dopuszczał na działce tylko jeden budynek mieszkalny i jeden pomocniczy. Taka sytuacja wypełnia definicję istotnego odstąpienia od projektu budowlanego.
Czy wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę z powodu upływu 3 lat od zaniechania robót budowlanych uniemożliwia wszczęcie postępowania naprawczego w przypadku stwierdzenia istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę nie stanowi przeszkody do wszczęcia przez organy nadzoru budowlanego postępowania naprawczego w przypadku stwierdzenia, że doszło do istotnego odstępstwa od warunków przewidzianych w pozwoleniu na budowę.
Uzasadnienie
Wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę pozbawia inwestora możliwości korzystania z tego pozwolenia, ale nie eliminuje obowiązku organów nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania naprawczego w przypadku stwierdzenia istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia.
Czy pozwolenie na budowę ma charakter decyzji uprawniającej, a nie zobowiązującej, co oznacza, że inwestor ma prawo, a nie obowiązek wykonania robót budowlanych?
Odpowiedź sądu
Pozwolenie na budowę ma charakter decyzji uprawniającej, jednakże niewykonanie przewidzianych w nim robót, które są kluczowe dla zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, może stanowić istotne odstąpienie od warunków pozwolenia.
Uzasadnienie
Chociaż pozwolenie na budowę jest decyzją uprawniającą, to rezygnacja z wykonania robót, które były warunkiem uzyskania pozwolenia (np. ze względu na zgodność z planem zagospodarowania przestrzennego), może być traktowana jako istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Przepisy (8)
Główne
p.b. art. 36a § ust. 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.b. art. 37 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 162 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 50 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 55 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 59 § ust. 1, 2, 3 i 4a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewykonanie przebudowy istniejącego budynku mieszkalnego na gospodarczy oraz zmiana jego parametrów i przeznaczenia stanowi istotne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę, naruszając tym samym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. • Wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę nie stanowi przeszkody do wszczęcia postępowania naprawczego w przypadku stwierdzenia istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia.
Odrzucone argumenty
Niewykonanie części robót budowlanych (przebudowy drugiego budynku) nie stanowi istotnego odstąpienia od projektu budowlanego. • Pozwolenie na budowę wygasło w części dotyczącej niewykonanych robót, co uniemożliwia wszczęcie postępowania naprawczego. • Inwestor jest uprawniony, a nie zobowiązany do wykonania wszystkich robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę.
Godne uwagi sformułowania
Niewykonanie przewidzianej w pozwoleniu na budowę przebudowy istniejącego budynku mieszkalnego na gospodarczy o powierzchni do 40 m² stanowi bowiem istotne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego dotyczących powierzchni zabudowy, wysokości i szerokości, a także w zakresie zmiany sposobu użytkowania obiektu z mieszkalnego na gospodarczy. • Wygaśnięcie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę nie stanowi negatywnej przesłanki do wszczęcia przez organy nadzoru budowlanego postępowania naprawczego w przypadku stwierdzenia, że w sprawie doszło do istotnego odstępstwa od warunków przewidzianych w pozwoleniu na budowę.
Skład orzekający
Wojciech Mazur
przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
członek
Jerzy Stankowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia istotnego odstąpienia od pozwolenia na budowę w kontekście niewykonania części prac budowlanych, zwłaszcza gdy są one warunkiem zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie niewykonanie prac było kluczowe dla zgodności z planem miejscowym. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy niewykonane prace nie wpływają na zgodność z planem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne wykonanie wszystkich elementów pozwolenia na budowę, nawet tych pozornie mniej istotnych, jeśli mają one wpływ na zgodność z planem zagospodarowania przestrzennego i mogą prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych.
“Niewykonanie przebudowy drugiego budynku może zniweczyć całe pozwolenie na budowę!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.