II OSK 748/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez W. K. O. i B. J. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił ich skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Czersku w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucali szereg naruszeń prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów Konstytucji RP, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.) oraz przepisów proceduralnych. Wśród zarzutów znalazły się m.in. naruszenie prawa własności, sporządzenie planu na nieaktualnej mapie, brak lub wadliwość prognoz oddziaływania na środowisko i skutków finansowych, a także istotne zmiany w projekcie planu bez ponowienia procedury planistycznej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Sąd podkreślił, że władztwo planistyczne gminy, choć nieograniczone, jest zgodne z prawem, o ile nie narusza istoty prawa własności. W ocenie NSA, zmiany wprowadzone do planu, takie jak dopuszczenie różnych rodzajów dachówek, zmiana zakazu parkowania na zakaz wyznaczania stałych miejsc parkingowych, czy zmiana opłaty planistycznej, nie były na tyle istotne, aby wymagały ponowienia procedury planistycznej. Sąd odniósł się również do zarzutu nieaktualności mapy, wskazując na posiadanie licencji potwierdzającej jej wykorzystanie dla celów planistycznych. Stwierdzono również, że brak strategicznej oceny oddziaływania na środowisko był uzasadniony opiniami Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Prognoza skutków finansowych została sporządzona, a zarzuty dotyczące jej wadliwości nie zostały wykazane. Ostatecznie, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając wyrok WSA za zgodny z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia istotnego naruszenia trybu sporządzania planu miejscowego, granice władztwa planistycznego gminy w kontekście prawa własności, dopuszczalność zmian w projekcie planu bez ponowienia procedury, wymogi dotyczące mapy zasadniczej i prognoz oddziaływania na środowisko.
Dotyczy specyficznej sytuacji planistycznej i zarzutów podniesionych w konkretnej sprawie. Interpretacja pojęcia 'niezbędnego zakresu' ponowienia czynności planistycznych może być pomocna w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (4)
Czy naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego lub trybu jego sporządzania, skutkujące odmiennymi ustaleniami planistycznymi niż te, które zostałyby podjęte przy prawidłowym postępowaniu, prowadzi do nieważności uchwały rady gminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istotne naruszenie zasad lub trybu sporządzania planu miejscowego powoduje nieważność uchwały rady gminy.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przez istotne naruszenie trybu należy rozumieć takie naruszenie, które prowadzi do odmiennych ustaleń planistycznych niż te, które zostałyby podjęte przy prawidłowym postępowaniu. W analizowanej sprawie, mimo zarzutów skarżących, sąd uznał, że nie doszło do istotnych naruszeń, które skutkowałyby odmiennymi ustaleniami planistycznymi.
Czy dopuszczenie przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lokalizacji zabudowy w formie ogrodów zimowych, ogródków kawiarnianych, kramów, straganów, zadaszonych pawilonów na terenie komunikacyjnym, placu pieszym, przy jednoczesnym zakazie wyznaczania stałych miejsc do parkowania, stanowi naruszenie prawa własności właścicieli sąsiednich nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli ingerencja w sferę prawa własności pozostaje w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów planistycznych i nie narusza istoty prawa własności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć zmiany w planie mogły wpłynąć na sytuację właścicieli działki sąsiadującej ze strefą placu, nie doprowadziły do naruszenia istoty prawa własności. Umożliwienie poszerzenia działalności usługowej o fragmenty placu miejskiego, przy jednoczesnym uporządkowaniu przestrzeni publicznej i eliminacji parkowania, wpisuje się w spójną politykę przestrzenną gminy.
Czy sporządzenie projektu planu miejscowego na nieaktualnej mapie zasadniczej, która nie uwzględnia wszystkich istniejących elementów zieleni, stanowi naruszenie przepisów prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli mapa była aktualna na datę prowadzenia procedury planistycznej i posiadała odpowiednią licencję do wykorzystania, a skarżący nie podważyli tej dokumentacji.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że posiadana licencja potwierdzała uprawnienie do wykorzystania mapy aktualnej na datę prowadzenia procedury planistycznej. Brak uwzględnienia wszystkich elementów zieleni na mapie zasadniczej nie stanowił naruszenia przepisów, zwłaszcza gdy skarżący nie podważyli tej dokumentacji.
Czy brak sporządzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko i prognozy oddziaływania na środowisko jest dopuszczalny w procedurze planistycznej?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli właściwe organy (np. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, Powiatowy Inspektor Sanitarny) stwierdzą, że realizacja postanowień planu nie spowoduje znaczącego oddziaływania na środowisko.
Uzasadnienie
W analizowanej sprawie organy te stwierdziły brak przesłanki do przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko, a co za tym idzie, brak obowiązku sporządzenia prognozy oddziaływania na środowisko.
Przepisy (33)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.z.p. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 6 § ust. 1 i 2 pkt 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 3, 3a i 8
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 17 § pkt 4, 5, 6 i 13
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 19 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 20 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.z.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 31 § ust. 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 36
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 64 § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 20
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 21 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 87 § ust. 1-2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
ustawa środowiskowa art. 46 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
ustawa środowiskowa art. 48 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
ustawa środowiskowa art. 49
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 40c
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.s.g. art. 101 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
k.p.a. art. 6-11
Kodeks postępowania administracyjnego
rozp. MI § § 5 i § 7
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
rozp. MI § § 6
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 2, 7 i 87 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, które doprowadziło do uznania, że obowiązki nałożone na właściciela nieruchomości, które nie wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, nie stanowią naruszenia konstytucyjnych norm porządku prawnego RP. • Naruszenie art. 3 ust. 1 u.p.z.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, które doprowadziło Sąd pierwszej instancji do wniosku, że zmiany sposobu zagospodarowania nieruchomości skarżących były zgodne z tzw. władztwem planistycznym organu. • Naruszenie art. 16 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z § 5 i § 7 rozporządzenia z 26 sierpnia 2003 r. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że sporządzenie projektu a następnie planu miejscowego w oparciu o nieaktualną kopię mapy zasadniczej, niezawierającą faktycznie istniejącej zieleni jest prawidłowe. • Naruszenie art. 20 ust 1 w zw. z art. 15, w szczególności ust. 2 pkt 3, 3a, 8 u.p.z.p. […]
Godne uwagi sformułowania
Władztwo planistyczne gminy nie ma charakteru pełnego, niczym nieograniczonego prawa. Granicami tego władztwa są konstytucyjnie chronione prawa, w tym przede wszystkim prawo własności. • Prawo własności [...] nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja RP, przewidując w art. 64 ust. 3, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. • O przekroczeniu władztwa planistycznego można więc mówić dopiero wtedy, gdy działanie gminy jest dowolne i nieuzasadnione. • Powyższe zmiany zasadnie zostały uznane przez Sąd pierwszej instancji za na tyle mało istotne, zwłaszcza z punktu widzenia interesów skarżących, że nie wymagały powtórzenia czynności planistycznych, w tym wyłożenia projektu planu.
Skład orzekający
Anna Żak
sprawozdawca
Paweł Miładowski
członek
Wojciech Mazur
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia istotnego naruszenia trybu sporządzania planu miejscowego, granice władztwa planistycznego gminy w kontekście prawa własności, dopuszczalność zmian w projekcie planu bez ponowienia procedury, wymogi dotyczące mapy zasadniczej i prognoz oddziaływania na środowisko."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji planistycznej i zarzutów podniesionych w konkretnej sprawie. Interpretacja pojęcia 'niezbędnego zakresu' ponowienia czynności planistycznych może być pomocna w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z planowaniem przestrzennym i prawem własności, które są istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie oraz dla właścicieli nieruchomości.
“Planowanie przestrzenne: Kiedy zmiany w planie miejscowym są dopuszczalne bez powtarzania procedury?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.