II OSK 743/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez B. K. i J. K. od wyroku WSA w Opolu, który oddalił ich skargę na uchwałę Rady Gminy Komprachcice z 1999 r. w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Skarżący zarzucali, że uchwała narusza ich interes prawny, dopuszczając lokalizację obiektów produkcyjnych o ograniczonej uciążliwości na terenach V i VI klasy bonitacyjnej, co mogłoby utrwalić samowolę budowlaną w postaci tartaku w sąsiedztwie ich zabudowy mieszkaniowej. Kwestionowali również sposób rozwiązywania konfliktów interesów użytkowników przestrzeni. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że studium nie jest aktem prawa miejscowego, a jedynie aktem kierownictwa wewnętrznego, który wiąże organy gminy. NSA uznał, że skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego, ponieważ prawo własności nie daje właścicielowi prawa do decydowania o sposobie zagospodarowania sąsiednich nieruchomości. Sąd stwierdził, że władztwo planistyczne gminy jest kompetencją do samodzielnego kształtowania polityki przestrzennej, a interes prawny skarżących nie został naruszony przez zapisy studium, które nie stanowiły podstawy do dopuszczenia funkcjonowania zakładu produkcyjnego ani nie naruszały przepisów prawa materialnego. NSA zaznaczył, że nawet jeśli skarga na studium jest niezasadna, to możliwość zaskarżenia przyszłego planu miejscowego pozostaje otwarta.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie granic władztwa planistycznego gminy, prawa właścicieli nieruchomości w kontekście planowania przestrzennego, charakter prawny studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej studium uchwalonego na gruncie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, przed wejściem w życie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w obecnym kształcie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchwała rady gminy w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, dopuszczająca lokalizację obiektów produkcyjnych w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej, narusza interes prawny właścicieli sąsiednich nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała taka nie narusza interesu prawnego właścicieli sąsiednich nieruchomości, jeśli nie przekracza granic władztwa planistycznego gminy i nie narusza przepisów prawa materialnego.
Uzasadnienie
Studium nie jest aktem prawa miejscowego, a jego zapisy nie dają podstaw do dopuszczenia funkcjonowania zakładu produkcyjnego ani nie naruszają prawa własności. Właściciele nie mają prawa decydować o zagospodarowaniu sąsiednich nieruchomości.
Czy właściciel nieruchomości ma prawo wpływać na sposób zagospodarowania sąsiednich nieruchomości w ramach władztwa planistycznego gminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, właściciel nie ma prawa wpływać na sposób zagospodarowania sąsiednich nieruchomości w ramach władztwa planistycznego gminy.
Uzasadnienie
Ustawodawca wyposażył organ gminy w kompetencję do samodzielnego kształtowania polityki przestrzennej. Dopuszczenie wpływu właścicieli na zagospodarowanie sąsiednich nieruchomości uczyniłoby władztwo planistyczne iluzorycznym.
Czy uchwała w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego może legalizować samowolę budowlaną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, studium nie jest aktem, w ramach którego ocenia się legalność wybudowanych obiektów.
Uzasadnienie
Ocena legalności wybudowanego zakładu stolarskiego nie stanowi interesu prawnego skarżących w kontekście zaskarżenia studium. Studium nie jest aktem służącym do oceny legalności istniejącej zabudowy.
Przepisy (19)
Główne
u.z.p. art. 6 § ust. 5 pkt 5a w związku z pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 87 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 9 § ust. 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 14 § ust. 8
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 20 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
u.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 1, 2 i 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
u.z.p. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
u.z.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 18 § ust. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.s.g. art. 94 § ust. 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.p.z.p. art. 18 § ust. 2 pkt 2a
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
P.p.s.a. art. 183 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Studium nie jest aktem prawa miejscowego. • Prawo własności nie daje uprawnienia do wpływania na zagospodarowanie sąsiednich nieruchomości. • Zapisy studium nie naruszają prawa materialnego ani nie przekraczają władztwa planistycznego gminy. • Skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego. • Studium nie służy ocenie legalności istniejącej zabudowy.
Odrzucone argumenty
Uchwała narusza interes prawny skarżących poprzez dopuszczenie lokalizacji uciążliwych obiektów produkcyjnych w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej. • Uchwała utrwala samowolę budowlaną. • Sposoby rozwiązywania konfliktów interesów są nieprecyzyjne i pozostawiają dowolność radzie gminy. • Naruszenie prawa materialnego (art. 6 ust. 5 pkt 5a w zw. z pkt 4 u.z.p. i art. 18 ust. 2 pkt 5 u.s.g.). • Wadliwość procedury planistycznej (brak opinii organów).
Godne uwagi sformułowania
Studium nie jest aktem prawa miejscowego, ale jest aktem prawa wewnętrznego danej Gminy (aktem kierownictwa wewnętrznego). • Nie można tylko w oparciu o charakter prawny studium jako aktu wewnętrznego wykluczyć możliwości naruszenia interesu prawnego wnoszącego skargę do sądu administracyjnego. • Nie ma żadnego przepisu prawa, który chroniłby właściciela nieruchomości przed określeniem sposobu kierunkowego zagospodarowania nieruchomości sąsiednich. • Władztwo planistyczne stanowi kompetencją gminy do samodzielnego i zgodnego z jej interesami oraz zapewnieniem ładu przestrzennego kształtowania polityki przestrzennej. • Gdyby dopuścić możliwość wskazywania (wiążącego oddziaływania) właścicieli nieruchomości na treść studium dla nieruchomości sąsiednich, to wówczas władztwo planistyczne stałoby się bardzo ograniczonym uprawnieniem, w ramach którego kształtowanie ładu przestrzennego przez gminę byłoby wręcz iluzoryczne. • Zaskarżona uchwała ingeruje w prawo skarżących, ale ingerencja ta nie narusza obowiązujących przepisów.
Skład orzekający
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Marzenna Linska - Wawrzon
przewodniczący
Teresa Kobylecka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie granic władztwa planistycznego gminy, prawa właścicieli nieruchomości w kontekście planowania przestrzennego, charakter prawny studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej studium uchwalonego na gruncie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, przed wejściem w życie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w obecnym kształcie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a władztwem planistycznym gminy, co jest częstym problemem w planowaniu przestrzennym. Wyjaśnia, jakie są granice wpływu właścicieli na zagospodarowanie sąsiednich terenów.
“Czy sąsiad może decydować o Twojej działce? NSA wyjaśnia granice władztwa planistycznego gminy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.