II OSK 74/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Wojewody Wielkopolskiego i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. w części dotyczącej udostępnienia danych adresowych małżonka i dzieci zmarłej T.M. oraz ich adresów zameldowania, uznając, że Fundusz wykazał interes prawny do ich uzyskania. Sąd uznał, że Fundusz, zobowiązany przez sąd powszechny do podania danych uczestników postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, mógł domagać się udostępnienia danych jednostkowych z rejestru PESEL. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Wojewody, uchylił wyrok WSA. Sąd kasacyjny uznał, że Fundusz nie wykazał interesu prawnego w rozumieniu art. 46 ust. 2 pkt 1 Ustawy o ewidencji ludności (Uel), ponieważ nie zindywidualizował danych w sposób pozwalający na ich wyodrębnienie z rejestru PESEL. Podkreślono, że ciężar wskazania danych identyfikujących osobę spoczywa na wnioskodawcy, a organ ewidencyjny nie ma obowiązku ani możliwości ustalania kręgu spadkobierców. NSA zwrócił uwagę na błędną wykładnię przepisów Uel przez WSA, w szczególności art. 46 ust. 2 pkt 1, art. 8 i art. 47 ust. 4, które określają warunki udostępniania danych jednostkowych z rejestru PESEL. W konsekwencji, NSA oddalił skargę Funduszu w części, w jakiej WSA uchylił decyzje organów administracji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że brak zindywidualizowania osób we wniosku o udostępnienie danych z rejestru PESEL oraz brak wykazania rzeczywistego interesu prawnego skutkuje odmową udostępnienia tych danych. Podkreślenie roli wnioskodawcy w precyzyjnym określeniu danych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o dane spadkobierców, ale zasady dotyczące interesu prawnego i obowiązku zindywidualizowania danych mają szersze zastosowanie w sprawach o udostępnianie informacji z rejestrów publicznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Fundusz wykazał interes prawny do uzyskania z rejestru PESEL danych jednostkowych dotyczących potencjalnych spadkobierców zmarłej osoby, w sytuacji gdy nie był w stanie ich zindywidualizować?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Fundusz nie wykazał interesu prawnego, ponieważ nie zindywidualizował danych w sposób pozwalający na ich wyodrębnienie z rejestru PESEL, a ciężar wskazania tych danych spoczywa na wnioskodawcy.
Uzasadnienie
Organ ewidencyjny nie ma obowiązku ustalania kręgu spadkobierców ani poszukiwania danych. Wnioskodawca musi samodzielnie zindywidualizować osobę, której dane chce uzyskać, podając dane zgodne z art. 8 Ustawy o ewidencji ludności. Interes prawny musi być rzeczywisty, a nie hipotetyczny.
Czy organ ewidencyjny ma obowiązek ustalania danych potencjalnych spadkobierców na podstawie wezwania sądu powszechnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ ewidencyjny nie ma takiego obowiązku. Jego rola polega na technicznej czynności udostępnienia danych na podstawie precyzyjnie określonych kryteriów podanych przez wnioskodawcę.
Uzasadnienie
Ustawodawca przypisał działaniu organu udostępniającego dane z rejestru PESEL charakter czynności technicznej, zależnej od kryteriów wyszukiwania wskazanych przez wnioskodawcę. Organ nie jest uprawniony do interpretowania czy kompilowania danych, ani do ustalania kręgu spadkobierców.
Czy wniosek o udostępnienie danych jednostkowych kilku osób może być złożony w jednym formularzu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 47 ust. 4 Ustawy o ewidencji ludności, dane jednostkowe dotyczą jednej osoby lub imion i nazwisk wszystkich osób zameldowanych pod jednym adresem. W przypadku wnioskowania o dane więcej niż jednej osoby, należy złożyć odrębny wniosek dla każdej osoby.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował art. 47 ust. 1 Uel, nie dostrzegając normy wynikającej z art. 47 ust. 4, która precyzuje, że dane jednostkowe dotyczą jednej osoby lub wszystkich zameldowanych pod jednym adresem. W realiach sprawy Fundusz nie precyzował ilości osób, których dane dotyczyły wniosku.
Przepisy (10)
Główne
Uel art. 46 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o ewidencji ludności
Dane z rejestru PESEL mogą być udostępnione osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny. Interes prawny musi być rzeczywisty, indywidualny, konkretny i aktualny.
Uel art. 47 § ust. 3
Ustawa o ewidencji ludności
Organ odmawia w drodze decyzji administracyjnej udostępnienia danych jednostkowych, jeżeli nie zostały spełnione warunki określone w art. 46.
Uel art. 47 § ust. 4
Ustawa o ewidencji ludności
Przez dane jednostkowe rozumie się informacje uzyskane z rejestru PESEL lub rejestru mieszkańców, dotyczące jednej osoby lub imion i nazwisk wszystkich osób zameldowanych pod jednym adresem.
Pomocnicze
Uel art. 8
Ustawa o ewidencji ludności
Określa katalog danych gromadzonych i przetwarzanych w rejestrze PESEL, które mogą być podstawą do zindywidualizowania osoby.
k.c. art. 931 § § 1
Kodeks cywilny
Określa kolejność dziedziczenia ustawowego.
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uwzględnienia skargi na decyzję administracyjną.
Ppsa art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
Ppsa art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
K.p.c. art. 670 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd spadku z urzędu bada, kto jest spadkobiercą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez Fundusz interesu prawnego do uzyskania danych z rejestru PESEL z powodu braku zindywidualizowania osób. • Organ ewidencyjny nie ma obowiązku ustalania kręgu spadkobierców ani poszukiwania danych. • Wniosek o udostępnienie danych jednostkowych kilku osób powinien być złożony odrębnie dla każdej osoby.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że Fundusz wykazał interes prawny do uzyskania danych jednostkowych dzieci i małżonka zmarłej. • Argumentacja WSA, że organ ewidencyjny miał możliwość i powinność ustalenia danych dzieci zmarłej na podstawie danych z rejestru PESEL.
Godne uwagi sformułowania
ciężar wskazania danych osobowych identyfikujących dostatecznie osobę, do której wniosek się odnosi, obarcza wnioskodawcę • organ udostępniający dane z rejestru PESEL nie jest uprawniony do ich interpretowania czy kompilowania • organ administracji publicznej nie jest uprawniony do ustalania kręgu potencjalnych spadkobierców
Skład orzekający
Robert Sawuła
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Zbrojewski
sędzia
Jerzy Stankowski
sędzia del. NSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że brak zindywidualizowania osób we wniosku o udostępnienie danych z rejestru PESEL oraz brak wykazania rzeczywistego interesu prawnego skutkuje odmową udostępnienia tych danych. Podkreślenie roli wnioskodawcy w precyzyjnym określeniu danych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o dane spadkobierców, ale zasady dotyczące interesu prawnego i obowiązku zindywidualizowania danych mają szersze zastosowanie w sprawach o udostępnianie informacji z rejestrów publicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnie używanego rejestru PESEL i kwestii dostępu do danych osobowych, co jest tematem budzącym zainteresowanie zarówno prawników, jak i obywateli.
“Kiedy PESEL odmawia danych: Fundusz bez szans na informacje o spadkobiercach z powodu braku precyzji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.