II OSK 737/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu rozbiórki garażu blaszanego, potwierdzając, że budowa bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia skutkuje obowiązkiem rozbiórki.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. P. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jego skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę garażu blaszanego. Garaż został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący argumentował, że garaż nie jest trwale związany z gruntem i nie narusza praw innych współwłaścicieli, a brak formalności nie powinien prowadzić do tak surowej sankcji. NSA oddalił skargę, podkreślając, że art. 48 Prawa budowlanego jednoznacznie nakazuje rozbiórkę obiektów wzniesionych bez pozwolenia lub zgłoszenia, bez możliwości uznania organu.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę garażu blaszanego. Garaż został wybudowany w sierpniu 2000 r. bez zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej i bez pozwolenia na budowę. Skarżący podnosił, że garaż nie jest trwale związany z gruntem, nie narusza praw innych współwłaścicieli ani porządku publicznego, a brak formalnego zgłoszenia nie powinien skutkować tak surową sankcją jak rozbiórka. Kwestionował również naruszenie procedury administracyjnej, w tym brak możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że budowa obiektu bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia, zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego, obliguje organy nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, skupił się na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 48 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji jednoznacznie nakazywał rozbiórkę obiektów budowlanych wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. NSA uznał, że fakt wybudowania obiektu bez zezwolenia był niekwestionowany, a przepis art. 48 Prawa budowlanego nie przewidywał odstępstw ani uznania organu w takich sytuacjach. W związku z tym, okoliczności podnoszone przez skarżącego, takie jak brak naruszenia praw innych osób czy zgodność z planem zagospodarowania, nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia. Skarga kasacyjna została oddalona z powodu braku usprawiedliwionych podstaw.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego, obliguje właściwy organ do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Przepis ten nie przewiduje odstępstw ani uznania organu w zależności od okoliczności faktycznych, takich jak brak naruszenia praw innych osób czy zgodność z planem zagospodarowania.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji jednoznacznie nakazywał rozbiórkę obiektów wzniesionych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia. Brak było podstaw do odstąpienia od tej sankcji, a okoliczności podnoszone przez skarżącego nie miały znaczenia dla zastosowania przepisu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.p.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Przepis ten stanowił, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo sprzeciwu przez właściwy organ. NSA podkreślił jednoznaczne brzmienie przepisu i brak możliwości odstąpienia od zastosowania sankcji rozbiórki.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany wskazanymi w niej podstawami kasacyjnymi i wnioskami.
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Z urzędu NSA bierze jedynie pod rozwagę przesłanki stwierdzenia nieważności postępowania sądowego (art. 183 § 2 pkt 1-6 cyt. ustawy), które w niniejszej sprawie nie występują.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Na podstawie art. 184 p.p.s.a. skarga kasacyjna podlegała oddaleniu z powodu braku usprawiedliwionych podstaw.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Przywołany przez skarżącego w kontekście zasady ochrony słusznych interesów strony.
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Przywołany przez skarżącego w kontekście zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 79
Kodeks postępowania administracyjnego
Przywołany przez skarżącego w kontekście możliwości zgłoszenia nowych uzasadnionych wniosków i powtórzenia czynności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 48 Prawa budowlanego jednoznacznie nakazuje rozbiórkę obiektów wzniesionych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia, bez możliwości uznania organu. Fakt wybudowania obiektu bez zezwolenia był niekwestionowany. Okoliczności takie jak brak naruszenia praw innych osób czy zgodność z planem zagospodarowania nie mają znaczenia dla zastosowania art. 48 Prawa budowlanego.
Odrzucone argumenty
Garaż nie jest trwale związany z gruntem, a zatem zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego powinno być poprzedzone wnikliwym postępowaniem wyjaśniającym. Organy administracji nie umożliwiły zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 K.p.a.). Ocena stanu faktycznego niezgodna z zasadą ochrony słusznych interesów strony (art. 7 K.p.a.). Postawiony obiekt nie wpływa na ograniczenie praw pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. W planie zagospodarowania przestrzennego nie ma zakazu wznoszenia takich obiektów jak garaże. Decyzja nakazująca rozbiórkę nie powinna być poprzedzona wydaniem postanowienia nakładającego obowiązek dostarczenia dokumentacji wymaganej dla zgłoszenia budowy garażu.
Godne uwagi sformułowania
„Decyzja nakazująca rozbiórkę garażu blaszanego nie powinna być poprzedzona wydaniem postanowienia nakładającego obowiązek dostarczenia dokumentacji wymaganej dla zgłoszenia budowy garażu”. „Jedyną przesłanką wydania nakazu rozbiórki jest zbudowanie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia. Bez znaczenia pozostaje to, że współwłaściciel gruntu nie sprzeciwiał się budowie na nim garażu. Od tej zasady ustawodawca nie dopuścił wyjątków o charakterze społecznym, w których orzeczenie rozbiórki zależałoby od uznania organu administracji.” „Jednoznaczne brzmienie art. 48 – Prawa budowlanego – jak trafnie zauważył to sąd I instancji – nie pozwalało organom nadzoru budowlanego na odstąpienie od zastosowania przewidzianej w tym przepisie sankcji czyli orzeczenia rozbiórki.”
Skład orzekający
Krystyna Borkowska
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Gliniecki
członek
Maria Rzążewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego stosowania art. 48 Prawa budowlanego w przypadku samowoli budowlanej, niezależnie od okoliczności faktycznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji, choć zasada pozostaje aktualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje surowość prawa budowlanego wobec samowoli budowlanej, co może być interesujące dla właścicieli nieruchomości i inwestorów. Pokazuje, że nawet drobne uchybienia formalne mogą prowadzić do poważnych konsekwencji.
“Samowola budowlana: nawet garaż blaszany bez pozwolenia musi zostać rozebrany – NSA potwierdza rygor prawa budowlanego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 737/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-04-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-06-20 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Gliniecki Krystyna Borkowska /przewodniczący sprawozdawca/ Maria Rzążewska Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Gd 4111/01 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2005-02-15 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 1994 nr 89 poz 414 art 48 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska (spr.), Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki, Maria Rzążewska, Protokolant Anna Wieczorek, po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 lutego 2005r.,sygn. akt II SA/Gd 4111/01 w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] października 2001r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie II OSK 737/05 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 15 lutego 2005r. sygn. akt II SA/Gd 4111/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. P. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2001 r. Nr [...]. Decyzją powyższą została utrzymana w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2001 r. nakazująca skarżącemu rozbiórkę garażu blaszanego wybudowanego na posesji przy ul. M. w Ś. Jak podał Sąd w uzasadnieniu orzeczenia, przedmiotowy garaż został wzniesiony w sierpniu 2000 r., a roboty nie zostały zgłoszone organowi administracji architektoniczno-budowlanej, jak również nie wystąpiono z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę. W skardze do sądu administracyjnego A. P. podniósł, że sporny garaż nie jest obiektem trwale związanym z gruntem, a zatem zastosowanie restrykcyjnego przepisu art. 48 Prawa budowlanego powinno być poprzedzone wnikliwym postępowaniem wyjaśniającym. Organy administracji nie umożliwiły mu zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, co pozwoliłoby na ewentualne zgłoszenie nowych uzasadnionych wniosków i nakazywałoby powtórzyć czynności w trybie art. 79 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodatkowo skarżący zarzucił, iż nie miał możliwości wypowiedzenia się w kwestii zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co narusza zasadę wynikającą z art. 10 K.p.a. Dokonana przez organy ocena stanu faktycznego jest niezgodna z uwzględnieniem zasady ochrony słusznych interesów strony, co stoi w sprzeczności z zasadą określoną w art. 7 K.p.a. Nie uwzględniono faktu, że postawiony obiekt nie wpływa na ograniczenie praw pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Ponadto w planie zagospodarowania przestrzennego Ś. nie ma zakazu wznoszenia takich obiektów jak garaże. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że budowa przedmiotowego obiektu, bez względu na to, czy jest on użytkowany jako garaż, czy jako inny obiekt gospodarczy, była objęta z mocy prawa obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Art. 48 Prawa budowlanego przewiduje wobec obiektów budowlanych wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, obowiązek nakazania przez organy nadzoru budowlanego ich rozbiórki. Zatem jedyną przesłanką wydania nakazu rozbiórki jest zbudowanie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia. Bez znaczenia pozostaje to, że współwłaściciel gruntu nie sprzeciwiał się budowie na nim garażu. Od tej zasady ustawodawca nie dopuścił wyjątków o charakterze społecznym, w których orzeczenie rozbiórki zależałoby od uznania organu administracji. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył A. P., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), polegającą na przyjęciu, że decyzja nakazująca rozbiórkę garażu blaszanego nie powinna być poprzedzona wydaniem postanowienia nakładającego obowiązek dostarczenia dokumentacji wymaganej dla zgłoszenia budowy garażu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że sporny garaż został zlokalizowany w takim miejscu działki, że nie ograniczał prawa innych współwłaścicieli w zakresie ich dysponowania nieruchomością. W ocenie skarżącego, czyn polegający na postawieniu garażu bez zgłoszenia tego faktu organom administracji, jako czyn niezagrażający porządkowi publicznemu, nienaruszający praw osób trzecich, ani niestwarzający zagrożenia natury technicznej, nie powinien być oceniany tak rygorystycznie. Brak spełnienia wymogu formalnego nie może skutkować takimi następstwami, jak to wynika z zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, że jest on związany wskazanymi w niej podstawami kasacyjnymi i wnioskami. Z urzędu natomiast bierze jedynie pod rozwagę przesłanki stwierdzenia nieważności postępowania sądowego (art. 183 § 2 pkt 1-6 cyt. ustawy), które w niniejszej sprawie nie występują. W skardze kasacyjnej podniesiony został włącznie zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego polegający na błędnej wykładni przez sąd art. 48 – Prawa budowlanego. Odnosząc się do tego zarzutu należy przypomnieć, że naruszenie prawa materialnego, przejawiające się w jego błędnej wykładni polega na mylnym rozumieniu, a więc wadliwej interpretacji normy prawnej wynikającej z przepisu objętego zarzutem naruszenia. Nieodzownym zatem elementem uzasadnienia tego rodzaju podstawy kasacyjnej winno być wyraźne wskazanie przez wnoszącego skargę na czym polega wadliwość interpretacji tego przepisu przez sąd a także wyjaśnienie jak, zdaniem skarżącego, przepis ten powinien być rozumiany. Artykuł 48 – Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania kontrolowanej przez sąd decyzji ostatecznej, stanowił, że "właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo sprzeciwu przez właściwy organ". Uzasadniając zarzut błędnej interpretacji przez sąd zacytowanego wyżej przepisu, wnoszący skargę kasacyjną wskazał, że ta wadliwa interpretacja polegała na przyjęciu przez sąd, że "decyzja nakazująca rozbiórkę (...) nie powinna być poprzedzona wydaniem postanowienia nakładającego obowiązek dostarczenia dokumentacji wymaganej dla zgłoszenia budowy garażu". Zauważyć w związku z powyższym należy, że w zestawieniu z treścią cytowanego wyżej przepisu zarówno sformułowanie zarzutu jak jego uzasadnienie należy uznać za niezrozumiałe. Tym bardziej, że fakt wybudowania przez skarżącego w 2000 r. przedmiotowego obiektu bez uprzedniego uzyskania zezwolenia organów budowlanych jest poza sporem i nigdy nie był przez skarżącego kwestionowany. W tej sytuacji jednoznaczne brzmienie art. 48 – Prawa budowlanego – jak trafnie zauważył to sąd I instancji – nie pozwalało organom nadzoru budowlanego na odstąpienie od zastosowania przewidzianej w tym przepisie sankcji czyli orzeczenia rozbiórki. Bez znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy – wobec przytoczonego wyżej brzmienia art. 48 – Prawa budowlanego i niekwestionowanych ustaleń organów – są okoliczności, na które powołano się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, o nieograniczeniu przez wybudowanie przedmiotowego obiektu praw innych osób a także zgodności jego lokalizacji z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, iż wobec braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych, skarga kasacyjna, na zas. art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlegała oddaleniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI