II OSK 735/09

Naczelny Sąd Administracyjny2010-04-30
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkawznowienie postępowanianowe dowodydecyzja ostatecznakontrola sądowaskarżącyorgan administracji

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy uchylenia decyzji o rozbiórce samowoli budowlanej, uznając, że nowe dowody nie spełniały przesłanek do wznowienia postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E. i M. W. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji o rozbiórce budynku letniskowego. Skarżący powoływali się na nowe dowody, twierdząc, że obiekt jest zapleczem technicznym, a nie budynkiem letniskowym. NSA uznał, że przedstawione dowody nie spełniały wymogów wznowienia postępowania, ponieważ nie istniały w dacie wydania pierwotnej decyzji i nie stanowiły nowych okoliczności faktycznych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. i M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sprawa dotyczyła odmowy uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę budynku letniskowego, uznanego za samowolę budowlaną. Skarżący próbowali wznowić postępowanie, powołując się na nową okoliczność – opinię wskazującą, że obiekt jest zapleczem technicznym, a nie budynkiem letniskowym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że postępowanie wznowieniowe ma ścisłe granice określone w art. 145 § 1 k.p.a. Sąd uznał, że przedstawiona opinia nie mogła być uznana za nowy dowód, ponieważ nie istniała w dacie wydania pierwotnej decyzji, a kwestia kwalifikacji obiektu była już analizowana przez organy i sądy w poprzednich postępowaniach. NSA podkreślił, że nie można pod pozorem wznowienia postępowania dążyć do ponownej kontroli sądowej prawomocnych decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, taka opinia nie może stanowić nowego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ nie istniała w dniu wydania decyzji i nie była znana organowi wydającemu tę decyzję.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymaga ujawnienia nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi. Opinia sporządzona po dacie decyzji nie spełnia tego wymogu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.b. art. 48 § 1

Ustawa – Prawo budowlane

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy przesłanek wznowienia postępowania, w tym ujawnienia nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów.

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego

Wskazuje, że nowy dowód musi istnieć w dniu wydania decyzji i być nieznany organowi.

Pomocnicze

u.p.b. art. 49

Ustawa – Prawo budowlane

u.p.b. art. 49b

Ustawa – Prawo budowlane

k.p.a. art. 151 § 1

Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zakresu kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 15 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ogranicza możliwość ponownego badania sprawy, która została już rozstrzygnięta prawomocnym orzeczeniem.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowa opinia nie spełnia wymogów nowego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ nie istniała w dacie wydania pierwotnej decyzji. Kwestia kwalifikacji obiektu była już analizowana w poprzednich postępowaniach i nie stanowi nowej okoliczności. Postępowanie wznowieniowe nie może służyć do ponownej kontroli prawomocnych decyzji, jeśli zarzuty wykraczają poza jego zakres.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 48 ust. 1-3 w zw. z art. 49, art. 49b Prawa budowlanego poprzez niezastosowanie i pominięcie możliwości legalizacji budynku. Zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

Nie można więc pod pozorem wznowienia postępowania administracyjnego dążyć do ponownej kontroli sądowej decyzji o nakazie rozbiórki... Takim "nowym dowodem" nie może być przedstawiana przez skarżących opinia, bowiem nie istniała ona w dniu wydania decyzji...

Skład orzekający

Andrzej Gliniecki

przewodniczący sprawozdawca

Arkadiusz Despot - Mładanowicz

członek

Joanna Runge - Lissowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) i ograniczeń kontroli sądowej w sprawach samowoli budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której próbowano wznowić postępowanie na podstawie dowodu powstałego po wydaniu decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania administracyjnego dotyczące wznowienia i ograniczeń kontroli sądowej, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.

Nowy dowód po latach? Sąd wyjaśnia, kiedy można wznowić postępowanie administracyjne.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 735/09 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2010-04-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-05-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /przewodniczący sprawozdawca/
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
Joanna Runge - Lissowska
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1765/08 - Wyrok WSA w Warszawie z 2009-01-28
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki /spr./ Sędziowie: Sędzia WSA del. Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Protokolant: Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. i M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1765/08 w sprawie ze skargi E. i M. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1765/08, oddalił skargę E. i M. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nakazał E. i P. W. rozbiórkę budynku letniskowego, wybudowanego w m. M. gm. Ś. na działce nr [...], bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przedmiotowa inwestycja została uznana za niezgodną z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Gminy Ś. z dnia [...] marca 2002 r.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli E. i M. W., wnosząc o jej uchylenie.
W wyniku rozpatrzenia odwołania W.-M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] marca 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Na powyższą decyzję W.-M. WINB skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wnieśli E. i M. W., którą to skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił wyrokiem z dnia 14 września 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 420/06.
Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną od powyższego wyroku oddalił następnie wyrokiem z dnia 7 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1935/06.
W dniu [...] maja 2008 r. E. i M. W. wnieśli o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i uchylenie decyzji W.-M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008 r., znak: [...]. Jako przesłankę wznowieniową wnioskujący wskazali na nową okoliczność jaką jest nieprawidłowe zakwalifikowanie obiektu jako domu letniskowego. W ocenie wnioskujących sporny obiekt nie stanowi budynku letniskowego, a jedynie zaplecze techniczne do przechowywania sprzętu pływającego. Jako nowy dowód powołano m.in. opinię R. D. z dnia [...] kwietnia 2008 r. stwierdzającą, że barakowóz, którego nakazano rozbiórkę po zdemontowaniu kół i zmianie pokrycia dachowego, stanowi zaplecze techniczne do przechowywania sprzętu. Obiekt ten nie spełnia warunków technicznych pozwalających na czasowe lub stałe zamieszkiwanie.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...] W.-M. WINB wznowił postępowanie w sprawie.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] (znak: [...]), wydaną na podstawie art. 151 § 1 k.p.a., W.-M. WINB po wznowieniu postępowania w sprawie odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] marca 2006 r.
Odwołanie od powyższej decyzji do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji lub zmianę zaskarżonej decyzji i uchylenie decyzji W.-M. WINB z dnia [...] marca 2006 r. W uzasadnieniu odwołania E. i M. W. wskazali, że organ I instancji niezasadnie przyjął, iż "podnoszona przez wnioskodawców okoliczność dotycząca nieprawidłowego zakwalifikowania obiektu posadowionego na działce [...] w m. M. gmina Ś. – nie jest okolicznością nową, nieznaną organowi – w sytuacji gdy wnioskodawcy przedstawili nowy dowód w rozumieniu wskazanego przepisu z którego wynika, że sporny obiekt nie stanowi budynku letniskowego (brak spełnienia warunków pozwalających na czasowe lub stałe zamieszkiwanie), a stanowi zaplecze techniczne do przechowywania sprzętu".
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, gdyż w ocenie organu ani stan prawny, ani faktyczny, który był oceną Sądów nie uległ zmianie. Organ II instancji wskazał, że opinia z dnia [...] kwietnia 2008 r. nie istniała w dniu wydania decyzji W.-M. WINB z dnia [...] marca 2006 r., więc nie spełnia ona wszystkich warunków ze wskazanej przesłanki wznowieniowej. Ponadto, organ wskazał, że opinia ta nie może być uznana za okoliczność istotną dla sprawy, a więc taką, która mogłaby prowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy niż przedstawione w decyzji z dnia [...] marca 2006 r. Kwalifikacja przedmiotowego obiektu była bowiem znana i analizowana zarówno przez organ wydający decyzję w dniu [...] marca 2006 r. jak i przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oraz Naczelny Sąd Administracyjny, orzekające już wcześniej wobec tej decyzji.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. i M. W. wnosząc o jej uchylenie i wskazując na naruszenie przepisów art. 75 § 1, 77, 78 § 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając wyrokiem z dnia 28 stycznia 2009 r. skargę za niezasadną wskazał, że sprawa samowoli budowlanej była przedmiotem oceny sądów administracyjnych w wyniku złożonych przez E. i M. W. skarg, które były oddalane. Dodatkowo Sąd I instancji podniósł, że opinia z dnia [...] kwietnia 2008 r., nie istniała w dniu wydania decyzji W.-M. WINB z dnia [...] marca 2006 r., tym samym nie spełnia wszystkich warunków ze wskazanej przesłanki wznowieniowej. Nadto opinia ta nie mogła być uznana za okoliczność istotną dla sprawy w myśl tegoż przepisu, tzn. taką, która mogłaby prowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy niż to nastąpiło wcześniejszą decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Kwestia kwalifikacji tegoż obiektu była znana i analizowana tak przez organ wydający tę decyzję w dniu [...] marca 2006 r., jak i przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oraz Naczelny Sąd Administracyjny, orzekające w sprawie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2009 r. złożyli E. i M. W. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie:
I. Przepisów prawa materialnego:
1. art. 48 ust. 1-3 w zw. z art. 49, art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane poprzez ich niezastosowanie w sprawie i tym samym pominięcie przy orzekaniu, iż możliwa jest legalizacja przedmiotowego budynku;
II. Przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powołanej jako p.p.s.a., poprzez nie dokonanie oceny czy właściwe w sprawie organy ustaliły stan faktyczny sprawy zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa przez radcę prawnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że decyzje kontrolowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w tym postępowaniu, zostały wydane w postępowaniu wznowieniowym, co wyznacza granice postępowania wyłącznie do przypadków określonych w przepisach art. 145 § 1 k.p.a. Ponieważ skarżący wnioskowali o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., organy administracji publicznej a następnie sąd administracyjny, byli zobowiązani do sprawdzenia, czy w sprawie zostały ujawnione nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji z dnia [...] marca 2006 r., nie znane organowi, który wydał tę decyzję.
Ponieważ nie ujawniono żadnych nowych okoliczności faktycznych ani nowych dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., należało odmówić uchylenia decyzji W.-M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2006 r. Okoliczność, że nakazano rozbiórkę budynku letniskowego, a obecnie skarżący przedstawiają opinię, że jest to, na skutek przeprowadzonych zmian, "obiekt użytkowany jako przechowalnia sprzętu wodnego i sportowego", nie może to stanowić nowych okoliczności faktycznych ani nowych dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (wyrok NSA z 7 września 1982 r., SA/Kr 588/82, ONSA 1982, nr 2, poz. 83; wyrok NSA z 25 czerwca 1985 r., I SA 198/85, ONSA 1985, nr 1, poz. 35; wyrok NSA z 15 września 1987 r., IV SA 436/87, GAP 1988, nr 18; wyrok NSA z 26 listopada 1996 r., SA/Ka 2600/95, niepubl.; wyrok NSA z 13 lipca 1994 r., III SA 1800/93, ONSA 1995, nr 3, poz. 114). Takim "nowym dowodem" nie może być przedstawiana przez skarżących opinia, bowiem nie istniała ona w dniu wydania decyzji z dnia [...] marca 2006 r., tak więc nie mogła też być znana organowi wydającemu ww. decyzję. Natomiast okoliczność, że skarżący zamierzają zmienić przeznaczenie obiektu (barakowozu) na wypożyczalnię sprzętu wodnego i przechowalnię takiego sprzętu, była już podnoszona wcześniej w odwołaniu z dnia [...] stycznia 2006 r. i była znana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, o czym świadczy uzasadnienie wyroku tego Sądu z dnia 14 września 2006 r.
Powyższe ustalenia określają zakres postępowania administracyjnego – wznowieniowego i zakres kontroli sądowej w jakiej mógł orzekać Sąd I instancji w tym postępowaniu. Decyzja W.-M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2006 r. jest decyzją prawomocną na skutek poddania jej kontroli sądowej, w której zapadły wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 września 2006 r. i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2008 r., tak więc powstały konsekwencje prawne wynikające z przepisu art. 170 p.p.s.a., o czym wspomniał Sąd na str. 3 uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Nie można więc pod pozorem wznowienia postępowania administracyjnego dążyć do ponownej kontroli sądowej decyzji o nakazie rozbiórki z dnia [...] stycznia 2006 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji z dnia [...] marca 2006 r., a do tego zmierzają błędnie sformułowane zarzuty skargi kasacyjnej. Sąd I instancji, jak i Naczelny Sąd Administracyjny w tym postępowaniu, nie mają prawa kontrolować ww. decyzji z 2006 roku, jeżeli zarzuty skarżących wykraczają poza przesłanki z art. 145 § 1 k.p.a. a dokładniej pkt 5 tego przepisu, o czym najwyraźniej zapomniał autor skargi kasacyjnej. Sąd w tym postępowaniu nie mógł ponownie badać, "czy w chwili obecnej faktycznie jest możliwa legalizacja obiektu" gdyż nie pozwala na to art. 170 p.p.s.a. Z powyższego wynika również, że i zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., nie ma żadnego uzasadnienia w tym przypadku.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI