II OSK 734/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, potwierdzając, że budowa stacji transformatorowej jest inwestycją celu publicznego, a prawo własności może być ograniczone w celu realizacji takich inwestycji.
Skarga kasacyjna dotyczyła ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy stacji transformatorowej. Skarżący zarzucali m.in. niewłaściwą wykładnię przepisów, naruszenie prawa własności i konstytucyjnych zasad proporcjonalności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że budowa stacji energetycznej jest inwestycją celu publicznego, a prawo własności może być ograniczone w celu realizacji takich inwestycji, o ile jest to zgodne z prawem i proporcjonalne.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez B.W. i W.W. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił ich skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy stacji transformatorowej 110kV/15kV. Skarżący podnosili zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym błędnej wykładni przepisów o inwestycjach celu publicznego, naruszenia prawa własności i zasad konstytucyjnych, a także naruszenia przepisów postępowania przez Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że budowa stacji energetycznej jest inwestycją celu publicznego zgodnie z definicjami ustawowymi, a prawo własności nie jest prawem bezwzględnym i może podlegać ograniczeniom w celu realizacji takich inwestycji, o ile są one proporcjonalne i zgodne z prawem. NSA stwierdził również, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie naruszył przepisów postępowania. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, budowa stacji transformatorowej i sieci energetycznej jest inwestycją celu publicznego, niezależnie od jej rozmiarów czy liczby beneficjentów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że definicje inwestycji celu publicznego zawarte w ustawach nie uzależniają tego statusu od rozmiarów inwestycji ani liczby odbiorców, a budowa infrastruktury przesyłowej energii elektrycznej mieści się w tych definicjach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
u.p.z.p. art. 2 § pkt 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Definicja inwestycji celu publicznego.
u.g.n. art. 6 § pkt 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Definicja celów publicznych, w tym budowa urządzeń przesyłowych energii elektrycznej.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 7
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Uwzględnienie prawa własności w planowaniu przestrzennym.
u.p.z.p. art. 6
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Kształtowanie sposobu wykonywania prawa własności przez plan miejscowy.
u.p.z.p. art. 53 § ust. 3 pkt 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Analiza stanu faktycznego i prawnego terenu inwestycji.
u.g.n. art. 2 § pkt 5
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Definicja celów publicznych.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organu na podstawie przepisów prawa i prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona prawa własności.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia korzystania z konstytucyjnych wolności i praw.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budowa stacji transformatorowej i sieci energetycznej jest inwestycją celu publicznego. Prawo własności może być ograniczone w celu realizacji inwestycji celu publicznego, o ile jest to zgodne z prawem i proporcjonalne. Organ nie ma obowiązku analizowania alternatywnych lokalizacji ani szczegółowego oddziaływania inwestycji na nieruchomości na etapie decyzji lokalizacyjnej.
Odrzucone argumenty
Niewłaściwa wykładnia przepisów o inwestycjach celu publicznego. Naruszenie prawa własności i zasad konstytucyjnych (proporcjonalności, ochrony własności). Niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i brak analizy stanu faktycznego. Naruszenie przepisów postępowania przez sąd I instancji (brak odniesienia do zarzutów, ogólnikowe uzasadnienie). Niewłaściwa ocena materiału dowodowego przez sąd I instancji (nieustalenie komu służy inwestycja, stopnia oddziaływania).
Godne uwagi sformułowania
budowa stacji transformatorowej 110kV/15kV Lotnisko wraz z powiązaniami liniowymi 110kV i 15 kV o długości kilku kilometrów na powierzchni ponad 16 000 m2 jest działaniem ponadlokalnym, dotyczącym budowy przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej oraz obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów. nie jest przesłanką wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wykazanie przez inwestora tytułu prawnego do dysponowania terenem inwestycji. organ administracyjny nie jest przy tym uprawniony do analizowania celowości i zasadności takiej, a nie innej lokalizacji inwestycji i jej proponowanego przebiegu. To, czy inwestycja ma znaczenie lokalne bądź ponadlokalne należy do sfery oceny prawnej nie zaś do sfery ustaleń faktycznych. oddziaływanie inwestycji na konkretne nieruchomości i ochrona przez ponadnormatywnym oddziaływaniem, badane są na etapie zgody budowlanej, kiedy znane są wszystkie parametry projektowanej inwestycji. prawo własności, którego ochronę zapewniają przepisy art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji, nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń. nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi.
Skład orzekający
Robert Sawuła
przewodniczący
Tomasz Bąkowski
członek
Piotr Broda
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że budowa infrastruktury energetycznej jest inwestycją celu publicznego, dopuszczalność ograniczeń prawa własności na cele publiczne, zakres kompetencji organów w postępowaniu lokalizacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, z uwzględnieniem przepisów o planowaniu przestrzennym i gospodarce nieruchomościami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a realizacją inwestycji celu publicznego, co jest częstym problemem w planowaniu przestrzennym i budownictwie. Wyjaśnia granice ingerencji w prawo własności.
“Czy Twoja własność może zostać ograniczona dla dobra publicznego? NSA wyjaśnia granice inwestycji celu publicznego.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 734/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-07-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-04-07 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Piotr Broda /sprawozdawca/ Robert Sawuła /przewodniczący/ Tomasz Bąkowski Symbol z opisem 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Sygn. powiązane II SA/Kr 223/21 - Wyrok WSA w Krakowie z 2021-05-13 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 293 art. 2 pkt 5, art. 1 ust. 2 pkt 7, art. 6, art. 53 ust. 3 pkt 2 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j. Dz.U. 2020 poz 1990 art. 6 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 141 § 4, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 256 art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 64, art. 31 ust. 3 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.W. i W.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 223/21 w sprawie ze skargi B.W. i W.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 16 listopada 2020 r. znak: SKO.ZP/415/185/2020 w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 13 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 223/21 oddalił skargę B.W. i W.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 16 listopada 2020 roku, znak: SKO.ZP/415/185/2020 w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wójt Gminy Liszki decyzją nr PPG.6733.42.2019 z dnia 10 marca 2020 r. orzekł o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: budowa stacji 110/15kV [...] wraz z powiązaniami liniowymi 110kV i 15 kV na działkach nr ewid. [...], [...] położonych w jedn. ewid. K. miasto K. oraz na działkach nr ewid. [...], [...], [...] w miejscowości B. Gmina L., na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w miejscowości C. Gmina L. i na działach nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w miejscowości K. Gmina L.". Odwołania od wskazanej wyżej decyzji złożyli: P.M., B.W. i W.W. oraz M.S. i M.G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 16 listopada 2020r. nr SKO.ZP/415/185/2020, na podstawie art. 2 pkt 5, art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 50 ust.1 i art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293 z późn. zm., zwana dalej: "u.p.z.p.") w związku z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65 z późn. zm., zwana dalej: "u.g.n.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., zwana dalej: "k.p.a."), utrzymało zaskarżoną decyzję w całości w mocy. Na powyższą decyzję B.W. i W.W. (dalej: "skarżący") wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W odpowiedzi na skargę SKO w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w powołanym wyżej wyroku oddalił skargę B.W. i W.W. uznając, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 6 pkt 2 u.g.n., celem publicznym jest m.in.: "budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń". Jak zatem z powyższych definicji wynika, zamierzenie inwestycyjne pn.: budowa stacji transformatorowej 110kV/15kV Lotnisko wraz z powiązaniami liniowymi 110kV i 15 kV o długości kilku kilometrów na powierzchni ponad 16 000 m2 jest działaniem ponadlokalnym, dotyczącym budowy przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej oraz obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów. Kwalifikuje się zatem jako inwestycja celu publicznego. Sąd wojewódzki stwierdził, że uzgodnienia dokonywane w toku postępowania o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, to zgodnie z art. 53 ust. 5 u.p.z.p., uzgodnienia dokonywane w trybie art. 106 k.p.a., z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi. Fakt niezawiadomienia skarżących przez organ załatwiający sprawę, o zwróceniu się do innego organu o zajęcie stanowiska, można zatem zakwalifikować co najwyżej jako naruszenie przepisu postępowania, które jednak nie miało wpływu na wynik sprawy, czyli uchybienie, które nie uzasadnia wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Zdaniem Sądu I instancji w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z przepisów regulujących te kwestie wynika, że istotą tej decyzji jest ustalenie, czy planowane zamierzenie inwestycyjne nie narusza przepisów odrębnych. W wyniku dokonanej na podstawie art. 53 ust. 3 u.p.z.p. analizy organ nie stwierdził niezgodności zamierzenia inwestycyjnego z przepisami odrębnymi. Ocena ta nie budziła wątpliwości Sądu wojewódzkiego. Podkreślenia wymaga, że nie jest przesłanką wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wykazanie przez inwestora tytułu prawnego do dysponowania terenem inwestycji. Organ zobowiązany jest więc wydać decyzję nawet np. pomimo sprzeciwu właściciela terenu inwestycji, o ile zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Sąd I instancji nie dopatrzył się również naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania w stopniu mogącym powodować konieczność uchylenia decyzji. Organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sposób spełniający wymogi art. 7 i 77 § 1 k.p.a. W sposób wystarczający odniesiono się do stanowiska i zarzutów skarżących. Wyjaśniono, że planowana inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego. Decyzje organów I oraz II instancji spełniają wymagania określone przepisem art. 54 u.p.z.p. Określają rodzaj inwestycji oraz warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie: a) warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, b) ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, c) obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, d) wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich, e) ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych. Wymogom prawa odpowiada także załącznik nr 2 do decyzji organu I instancji, który określa linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na kopii mapy zasadniczej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Organy zatem dopełniły wszystkich wymogów dotyczącym prawidłowego uzasadnienia decyzji, a nadto wskazując na zgromadzony materiał dowodowy, w treści uzasadnienia decyzji, odniosły się wyczerpująco do zgłoszonych zastrzeżeń odwołania. Co do braku zgody skarżących na planowaną inwestycję i kwestii przebiegu inwestycji po ich działkach istotne jest, iż decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie narusza praw osób trzecich, nie rodzi żadnych praw do terenu, a inwestor dopiero w toku postępowania w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę musi bezwzględnie uzyskać zgodę właściciela na wejście na teren posesji w celach budowlanych. Zatem ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, jak już wyżej wskazano, nie zależy od zgody stron. Zdaniem WSA w Krakowie podobnie rzecz ma się z kwestią utraty wartości nieruchomości na skutek realizacji inwestycji. Zgodnie bowiem z art. 58 ust. 2 u.p.z.p. jeżeli decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wywołuje skutki, o których mowa w art. 36, przepisy art. 36 oraz art. 37 stosuje się odpowiednio. Dla dochodzenia jednak tego typu roszczeń właściwą drogą nie jest podnoszenie zarzutów przeciwko decyzji lokalizacyjnej. W zakresie zaś pominięcia interesu skarżących oraz podnoszonych okoliczności, że sieć może być poprowadzona bez ingerencji w ich działki, wbrew tej argumentacji postępowanie o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego toczy się na wniosek inwestora, a zatem treść wniosku - w tym zakres i graficzne oznaczenie przez inwestora granic terenu inwestycji - zakreśla ramy tego postępowania. Organ administracyjny nie jest przy tym uprawniony do analizowania celowości i zasadności takiej, a nie innej lokalizacji inwestycji i jej proponowanego przebiegu. Zatem ustalenie konkretnego przebiegu planowanej sieci elektrycznej, która w szczegółach będzie wiadoma dopiero na dalszym etapie inwestycyjnym, nie zależy od uznania organu, który nie ma możliwości zmiany oznaczonych przez inwestora granic projektowanej inwestycji. Podkreślić w tym miejscu jednak należy, że planowana sieć ma być poprowadzona pod ziemią. Działki skarżących mają kształt długich wąskich prostokątów, przylegając do drogi węższymi bokami, a sieć ma być poprowadzona w pobliżu ich styku z drogą i przebiegać będzie po działkach skarżących wzdłuż drogi, w zbliżeniu granicy tych działek z drogą. Nie jest więc tak, że sieć przecina teren ich nieruchomości w taki sposób, że utrudnia, czy wręcz uniemożliwia im ich planowane zagospodarowanie. Można wręcz wyrazić pogląd, że choć sieć planowana jest częściowo na ich terenie, to sposób jej poprowadzenia można ocenić jako nieznacznie ingerujący w ich nieruchomości. Skargę kasacyjną od tego wyroku wnieśli B.W. i W.W. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając: 1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: • art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 6 u.g.n. poprzez ich niewłaściwą wykładnię, która doprowadziła do nieuzasadnionego przyjęcia, że przedmiotowa inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego, jak również istnieją w niniejszej sprawie podstawy do wydania decyzji lokalizacyjnej, • art. 1 ust. 2 pkt 7 w związku z art. 6 u.p.z.p. w związku z art. 64 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, a co za tym idzie brak uwzględnienia przy wydawaniu decyzji prawa własności przysługującego skarżącym w stosunku do stanowiących ich własność działek, na których planowane jest przeprowadzenie przedmiotowej inwestycji oraz brak uczynienia zadość potrzebie ochrony interesu prawnego skarżących poprzez wydanie decyzji, w której wybrano najgorszy dla skarżących wariant oraz naruszenie w ten sposób konstytucyjnej zasady proporcjonalności w ograniczeniu korzystania z konstytucyjnych praw i wolności, a także konstytucyjnej zasady ochrony własności, podczas gdy prawidłowe zastosowanie wskazanych przepisów powinno doprowadzić do wydania decyzji z możliwie jak największym poszanowaniem interesu prawnego i prawa własności przysługującego skarżącym w stosunku do działek, na których planowane jest przeprowadzenie przedmiotowej inwestycji w ramach realizacji przywołanych wyżej konstytucyjnych zasad przez organy administracji publicznej działające na podstawie i w granicach prawa, • art. 53 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. poprzez ich niezastosowania, a co za tym idzie brak dokonania analizy stanu faktycznego i prawnego związanego z terenem, na którym przewiduje się realizację inwestycji, w tym przede wszystkim brak podjęcia przez organy postępowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w wyniku czego nie został w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony cały materiał dowodowy, podczas gdy prawidłowo ukształtowane postępowanie w niniejszej sprawie, w tym w szczególności wnikliwe przeprowadzenie analizy stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji, doprowadziłoby do ujawnienia okoliczności, iż możliwe jest przeprowadzenie inwestycji w sposób mniej uciążliwy dla skarżących, a zatem w sposób odpowiadający interesowi prawnemu strony i właściwej ochronie prawa własności wynikającej z zasad określonych w Konstytucji RP, 2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: • art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") poprzez brak odniesienia się przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów podniesionych przez skarżących w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oraz poprzestanie na ogólnych stwierdzeniu, iż Sąd uznaje za własne wywody przedstawione przez organ, co prowadzi do uznania, że Sąd nie przedstawił wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a w konsekwencji zaskarżony wyrok uchyla się kontroli międzyinstancyjnej, • art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i w zw. z 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i w konsekwencji nieuchylenie decyzji organów administracji, pomimo, że dokonano niewszechstronnej oraz dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęto, że w niniejszym przypadku planowana inwestycja celu publicznego ma charakter działania o znaczeniu lokalnym (gminnym), stanowiącego realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n., w sytuacji gdy organy nie ustaliły komu w zasadzie będzie służyła inwestycja, czy będzie miała znaczenie dla części mieszkańców gminy, czy dla ogółu mieszkańców gminy, czy dla mieszkańców powiatu, czy też dla sąsiedniego powiatu, a może będzie służyła interesom tylko jednemu odbiorcy energii albo też wyłącznie inwestorowi, • art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 w z w. z art. 77 § 1 i w zw. z 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i w konsekwencji nieuchylenie decyzji organów administracji obydwu instancji w sytuacji niezbadania, w jakim stopniu zamierzenie inwestycyjne będzie oddziaływać na nieruchomość skarżących. Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, a także zasądzenie kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Pismem uzupełniającym skargę kasacyjną z dnia 21 września 2021 r. skarżący kasacyjnie oświadczyli, że zrzekają się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do postanowień art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw. Brak jest podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji sporządził uzasadnienie wyroku z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi wynikające z tego przepisu. Sąd I instancji należycie odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze. Przedstawione w uzasadnieniu wyroku argumenty pozwalają na odtworzenie motywów, którymi Sąd kierował się wydając zaskarżony wyrok oraz ocenę prawidłowości zajętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanowiska. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji naruszył art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia komu w zasadzie będzie służyła inwestycja oraz niezbadanie w jakim stopniu zamierzenie inwestycyjne będzie oddziaływać na nieruchomość skarżących. To, czy inwestycja ma znaczenie lokalne bądź ponadlokalne należy do sfery oceny prawnej nie zaś do sfery ustaleń faktycznych. Z kolei oddziaływanie inwestycji na konkretne nieruchomości i ochrona przez ponadnormatywnym oddziaływaniem, badane są na etapie zgody budowlanej, kiedy znane są wszystkie parametry projektowanej inwestycji. Zatem należało przyjąć, że ustalenia faktyczne niezbędne do rozpoznania sprawy zostały poczynione prawidłowo. Ustalono co ma być przedmiotem inwestycji, jej parametry oraz gdzie ma być ona umiejscowiona. Stąd też materiał dowodowy był wystarczający do dokonania ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i nie wymagał uzupełnienia. Zgodnie z art. 2 pkt 5 u.p.z.p. przez "inwestycję celu publicznego" - należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65. Z kolei zgodnie z art. 6 pkt 2 u.g.n. Celami publicznymi w rozumieniu ustawy są budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. W świetle powyższego słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji, że charakter planowanej inwestycji polegającej na rozbudowie sieci energetycznej służy realizacji celu publicznego niezależnie od rozmiarów planowanej inwestycji oraz liczby przyszłych jej beneficjentów, jak i źródeł jej finansowania. Ustawodawca bowiem ani w u.p.z.p. ani u.g.n. nie uzależnia statusu inwestycji jako inwestycji celu publicznego od wymienionych powyżej dystynkcji. W art. 6 pkt 2 u.g.n. mowa jest o budowie przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Podobnie takich ilościowych ograniczeń nie zawiera art. 2 pkt 5 u.p.z.p., którego treść pozwala na przyjęcie, że możliwość zapewnienia dowolnej ilości działkom energii elektrycznej ma znaczenie lokalne bo ma wpływ na określony rozwój gminy na określonym jej terenie. Nie można bowiem co do zasady wykluczyć, że realizowanie przesyłowej linii elektroenergetycznej tylko dla konkretnego terenu stanowi realizację inwestycji celu publicznego i że bez znaczenia dla takiej kwalifikacji musi pozostawać kwestia ilości działek, które mają być przez taką linię obsługiwane. Sieć elektroenergetyczna jest systemem instalacji połączonych ze sobą, służącą przecież do przesyłania energii. Ponadto wbrew twierdzeniom skargi art. 6 ust. 2 u.g.n. nie zawiera ograniczeń podmiotowych tzn. nie uzależnia realizacji wskazanych tam celów od podmiotów, które powinny je realizować (jednostki organizacyjne lub osoby reprezentujące Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego). Budowa sieci elektroenergetycznej kablowej bez wątpienia może być zaliczona do inwestycji liniowych wymienionych w art. 6 pkt 2 u.g.n., gdyż przepisy tam zawarte nie ograniczają kręgu inwestorów, ani też rodzajów zamierzeń budowlanych, którym mają służyć urządzenia wymienione w tym przepisie. Przepis art. 6 pkt 2 u.g.n. zalicza do celów publicznych wszystkie tam wymienione inwestycje, nie ograniczając ich zakresu pod względem przedmiotowym, czy też podmiotowym bądź innym. Nie ma więc powodów, aby dokonywać wykładni tego przepisu na zasadzie wyjątku od reguły (por. wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1133/11, LEX nr 1068960). Ponadto mając na względzie zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i zrównoważonego rozwoju (art. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 2 pkt 2 u.p.z.p. i w zw. z art. 3 pkt 50 ustawy - Prawo ochrony środowiska), kwestia braku dostępu do energii elektrycznej może być rozpatrywana z perspektywy konstytucyjnej zasady równości (art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP), ponieważ aktualnie jej pozbawienie (brak dostępu) może mieć charakter "wykluczający" w ramach normalnego funkcjonowania stosunków społeczno-gospodarczych także na szczeblu lokalnej wspólnoty samorządowej. Naczelny Sąd Administracyjny za nietrafny uznał również zarzut naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 7 w zw. z art. 6 u.p.z.p. w zw. z art. 64 i art. 31 ust. 3 Konstytucji. Przypomnieć należy, że prawo własności, którego ochronę zapewniają przepisy art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji, nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja, stanowiąc w art. 64 ust. 3, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Z kolei stosownie do regulacji art. 31 ust. 3 Konstytucji, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności, mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ingerencja w sferę prawa własności pozostawać musi w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych wyżej celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Na mocy przepisów u.p.z.p. gmina została upoważniona do ingerencji w prawo własności innych podmiotów w celu ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenów położonych na jej obszarze. Wynika to wprost z treści art. 6 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Skarżący wskazują na art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p., który stanowi, że w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnieniu podlega prawo własności, nie zauważają jednak, co trafnie podkreślał Sąd I instancji, iż regulacja ta nie oznacza jeszcze, że ochrona przyznawana istniejącym stosunkom własnościowym ma charakter bezwzględny. Przepis art. 1 ust. 2 u.p.z.p. wymienia szereg przesłanek, które winny być wzięte pod rozwagę w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uszeregowując je w dziewięciu równorzędnych punktach. Nie można więc prawu własności w tej sytuacji nadawać cechy zdecydowanego prymatu nad innymi wartościami wymienionymi przez ustawodawcę (por. wyroki NSA z: 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 374/09, 18 stycznia 2022 r. sygn. akt II OSK 442/19). Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 53 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. Należy wskazać, że zgodnie z art. 52 ust. 1 u.p.z.p., ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego następuje na wniosek inwestora. Stosownie do treści art. 56 tej ustawy, nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Zatem organ właściwy do wydania rozstrzygnięcia nie jest uprawniony do analizowania, czy lokalizacja inwestycji w miejscu wskazanym przez inwestora jest zasadna czy też nie. Brak możliwości takiej analizy zachodzi również wtedy, jeśli inna lokalizacja inwestycji byłaby korzystniejsza z punktu widzenia właścicieli nieruchomości, przez które ma przebiegać. Natomiast z art. 53 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. wynika, że organ dokonuje analizy stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji, która obejmuje m.in. ustalenie osoby rzeczywiście władającej gruntem i aktualnego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości, nie zaś analizy możliwości alternatywnej lokalizacji infrastruktury. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i z tego powodu podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Jednocześnie w myśl art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI