II OSK 726/25

II OSK 726/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący/
Mirosław Gdesz
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Ol 729/24 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2024-12-05
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 135, 141, 149, 154, 182, 183, 184, 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 682
art. 61, 66
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędzia NSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Ol 729/24 w sprawie ze skargi R.K. na niewykonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ostródzie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 listopada 2023 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 114/23 oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, wyrokiem z 5 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Ol 729/24, oddalił skargę R. K. na niewykonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ostródzie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 listopada 2023 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 114/23.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z 2 września 2023 r. skarżący, będący właścicielem lokalu mieszkalnego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...] położonym na działce nr [...] w miejscowości [...], gm. [...] zgłosił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ostródzie (PINB), że sąsiadujący z jego lokalem mieszkalnym lokal, należący do J. G. i Z. P., jest wykorzystywany jako garaż, pomimo że nie są spełnione wymagane warunki techniczne wynikające z przepisów prawa. Skarżący wniósł o przeprowadzenie kontroli wskazanego pomieszczenia pod względem zgodności jego stanu z warunkami, jakie musi ono spełniać w świetle obowiązujących przepisów. W odpowiedzi PINB poinformował, że 29 września 2022 r. przeprowadzono oględziny przedmiotowego pomieszczenia, a następnie 6 października 2022 r. wystosowano do właścicieli tego lokalu wystąpienie pokontrolne, wzywające do wykonania wentylacji nawiewno-wywiewnej, natomiast innych nieprawidłowości nie stwierdzono. W związku z tym, że w wyniku przeprowadzonej 24 lutego 2023 r. kontroli utrzymania budynku stwierdzono między innymi brak wentylacji nawiewnej do pomieszczenia garażu, a także nieszczelności w ścianie oddzielającej pomieszczenie garażu od części przynależnej do lokalu skarżącego, pismem z 6 marca 2023 r. skarżący wystąpił z wnioskiem do PINB o wszczęcie postępowania administracyjnego, w ramach którego procedowany będzie sposób usuwania stwierdzonych nieprawidłowości oraz wniósł o uznanie skarżącego za stronę tego postępowania.
Pismem z dnia 18 maja 2023 r. PINB poinformował skarżącego, że w wyniku przeprowadzenia kontroli oraz czynności wyjaśniających nie stwierdzono naruszeń przepisów prawa budowlanego mogących spowodować zagrożenie życia lub zdrowia użytkowników budynku. Natomiast stwierdzone podczas kontroli utrzymania budynku nieprawidłowości oraz te wskazane w protokołach z przeglądów okresowych należy usunąć w ramach bieżącej konserwacji i utrzymania budynku.
Wyrokiem z dnia 28 listopada 2023 r., sygn. akt II SAB/Ol 114/23, po rozpatrzeniu skargi skarżącego na bezczynność PINB w sprawie wszczęcia postępowania dotyczącego kontroli przedmiotowego budynku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie: 1. zobowiązał organ do rozpoznania sprawy w terminie 14 dni; 2. stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. odmówił przyznania skarżącemu sumy pieniężnej; 4. zasądził od PINB na rzecz skarżącego kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w wyniku przeprowadzonej przez PINB w dniu 24 lutego 2023 r. kontroli utrzymania przedmiotowego budynku mieszkalnego, stwierdzono brak wentylacji nawiewnej do pomieszczenia garażu, a także nieszczelności w ścianie oddzielającej pomieszczenie garażu od części przynależnej do mieszkania skarżącego. Zatem nieprawidłowości, stwierdzone w trakcie oględzin przeprowadzonych 29 września 2022r., nie zostały usunięte. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, PINB powinien, stosownie do treści art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2023r. poz. 682 ze zm., dalej: P.b.), wydać w tym zakresie decyzję administracyjną. Organ nadzoru budowlanego po ustaleniu wystąpienia którejkolwiek z przesłanek określonych w powyższym przepisie jest bowiem nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie PINB, mimo stwierdzenia nieprawidłowości w wyniku dokonanych oględzin pomieszczenia, potwierdzonych następnie w toku przeprowadzonej kontroli utrzymania przedmiotowego budynku, nie podjął działań w sposób zgodny z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.
Prawomocny wyrok został doręczony PINB 15 lutego 2024 r.
W skardze na niewykonanie wyroku WSA w Olsztynie z dnia 28 listopada 2023r., sygn. akt II SAB/Ol 114/23 skarżący wniósł o wymierzenie PINB grzywny w związku z niewykonaniem tego wyroku. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że PINB nie zastosował się do wytyczny zawartych w ww. wyroku i zamiast doprowadzić do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, umorzył postępowanie. Skarżący podał, że do dnia wniesienia skargi PINB nie wydał decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości, o których został poinformowany we wrześniu 2022 r. Zdaniem skarżącego, PINB pozostaje w bezczynności co do wykonania ww. wyroku.
W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o jej oddalenie wskazując, że po wydaniu w dniu 28 listopada 2023 r. przez WSA w Olsztynie wyroku, organ nadzoru budowlanego dokładnie zbadał stan faktyczny oraz przeprowadził szczegółowe postępowanie dowodowe i nie stwierdził zagrożenia, w związku z czym decyzją z dnia 10 maja 2024 r. umorzył postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją z dnia 5 lipca 2024 r. Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB).
Na rozprawie w dniu 5 grudnia 2024 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że organ nie wykonał ww. wyroku, gdyż wszczął postępowanie w zupełnie innych sprawach. Ponadto stwierdził, że decyzja PINB z dnia 10 maja 2024 r. dotyczy zaskarżonego wyroku, jednakże jedynie sentencja decyzji nawiązuje do tego wyroku sądu. Z kolei pełnomocnik organu wskazał, że organ prowadził postępowanie co do nieprawidłowości w budynku garażowym, a nie jego samowolnej zmiany, gdyż takiej nie było.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Wskazał, że analiza akt niniejszej sprawy nie pozostawia wątpliwości, że przed wniesieniem skargi PINB decyzją z dnia 10 maja 2024 r., nr [...] umorzył wszczęte w dniu 3 stycznia 2024 r. postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego i zgodności z przepisami pomieszczenia garażu zlokalizowanego w budynku wielorodzinnym nr [...] położonym na działce nr [...] w miejscowości [...]. W uzasadnieniu wskazano, że po wszczęciu postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia garażu znajdującego się w ww. budynku ustalono, iż nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania pomieszczenia, gdyż w projekcie budowlanym był on przeznaczony na garaż i tak też był użytkowany. Tym samym, wbrew zarzutom skargi, PINB wykonał zobowiązanie wynikające z pkt 1 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 listopada 2023 r., sygn. akt II SAB/Ol 114/23. Zarzuty skargi obejmowały bowiem niewykonanie punktu 1 powyższego wyroku, w którym Sąd zobowiązał PINB do podjęcia działań, stosownie do treści art. 66 ust. 1 P.b., w związku z istniejącymi nieprawidłowościami w ww. budynku mieszkalnym, stwierdzonymi w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 29 września 2022 r.
Sąd wskazał, że w kontekście oceny, czy organ wykonał obowiązek wynikający z wyroku z dnia 28 listopada 2023 r., sygn. akt II SAB/Ol 114/23, bez znaczenia pozostaje prawidłowość podjętej w dniu 10 maja 2024 r. decyzji. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją WWINB z dnia 5 lipca 2024 r. Na decyzję organu odwoławczego przysługuje skarga do sądu administracyjnego, która z kolei uruchamia merytoryczną kontrolę prawidłowości wydanych w sprawie decyzji. Natomiast w ramach skargi na niewykonanie wyroku, Sąd nie jest upoważniony do dokonywania takiej kontroli. W orzecznictwie utrwalone jest w tym zakresie stanowisko, że zarzut niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność nie może zostać uwzględniony jeśli organ, po otrzymaniu akt sprawy, wydał w sprawie rozstrzygnięcie. W świetle powyższych rozważań nie budzi wątpliwości, że wydając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. decyzję z dnia 10 maja 2024 r. o umorzeniu wszczętego w dniu 3 stycznia 2024 r. postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego i zgodności z przepisami pomieszczenia garażu, PINB wykonał obowiązek nałożony wyrokiem WSA w Olsztynie z dnia 28 listopada 2023 r., sygn. akt II SAB/Ol 114/23. Przesądza o tym sam fakt wydania decyzji. Natomiast kontrola prawidłowości rozstrzygnięcia PINB jest dopuszczalna, jak wskazano powyżej, wyłącznie w drodze postępowania instancyjnego i w dalszej kolejności skargi do sądu administracyjnego.
Na marginesie Sąd wskazał, że z urzędu posiada wiedzę, iż skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję WWINB z dnia 5 lipca 2024 r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia 10 maja 2024 r. o umorzeniu postępowania. Skarga ta jest zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Ol 728/24.
Skargą kasacyjną R. K. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:
1) art. 154 § 1 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu przez WSA, że skoro PINB wydał decyzję, to wyrok został wykonany, gdy tymczasem art. 154 § 1 p.p.s.a. nakłada obowiązek prawidłowego wykonania wyroku. a nie jedynie formalnego wydania decyzji, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie;
2) art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, gdyż Sąd w ogóle nie uwzględnił, że PINB prowadził postępowanie w sposób przewlekły;
3) art. 135 p.p.s.a. poprzez brak prawidłowego zbadania sprawy, gdyż WSA miał obowiązek dokładnie zbadać, czy organ administracji wykonał jego wcześniejszy wyrok prawidłowo, a nie tylko formalnie;
4) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak należytego uzasadnienia wyroku, przejawiające się w tym, że WSA nie spełnił wymogu wynikającego z art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać m.in. wyjaśnienie w zakresie rozstrzygnięcia, gdy w przedmiotowej sprawie WSA ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że wydanie decyzji oznacza brak bezczynności i pomijając konieczność wyjaśnienia, czy decyzja została wydana zgodnie z wcześniejszym wyrokiem.
Z uwagi na powyższe w skardze kasacyjnej wniesiono o jej uwzględnienie i uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i stosowanie do art. 188 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. rozpoznanie skargi na niewykonanie wyroku, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i stosownie do art. 185 p.p.s.a. przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, tj. na podstawie art. 209, art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. W skardze kasacyjnej zawarto oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżąca zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, po doręczeniu odpisu tej skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Natomiast rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstawy, stąd też nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przystępując do wyjaśnienia przesłanek nieuwzględnienia wniesionego środka odwoławczego zauważyć należy, iż przedmiotem oceny legalności dokonywanej przez sąd pierwszej instancji była kwestia zarzucanego niewykonania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ostródzie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie (dalej WSA w Olsztynie) z dnia 28 listopada 2023 r. sygn. akt II SAB/Ol 114/23.
Powyższym wyrokiem WSA w Olsztynie po rozpoznaniu sprawy ze skargi R.K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ostródzie w sprawie wszczęcia postępowania dotyczącego kontroli budynku w pkt 1) wyroku zobowiązał organ do rozpoznania sprawy w terminie 14 dni; w pkt 2) stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; w pkt 3) odmówił przyznania skarżącemu sumy pieniężnej; a w pkt 4) zasądził koszty postępowania sądowego na rzecz skarżącego.
W wyroku tym Sąd zaznaczył, iż "Jak wynika z akt sprawy, pismem z 2 września 2022 r., skarżący zgłosił do organu pierwszej instancji, że pomieszczenie przylegające bezpośrednio do jego mieszkania wykorzystywane jest jako garaż, pomimo że nie posiada ono odpowiednich warunków technicznych, wymaganych przepisami P.b. oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W związku z powyższym, skarżący wniósł o przeprowadzenie kontroli.
Oględziny przedmiotowego pomieszczenia zostały przeprowadzone 29 września 2022 r. Jak wynika z treści wystąpienia pokontrolnego z 6 października 2022 r. stwierdzono brak wentylacji nawiewno-wywiewnej w pomieszczeniu garażowym, co stanowi naruszenie art. 61 P.b. oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wskazano również, że stwierdzone nieprawidłowości mogą stanowić zagrożenie życia lub zdrowia mieszkańców budynku. Organ pierwszej instancji wezwał współwłaścicieli przedmiotowego pomieszczenia do podjęcia działań mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, a w szczególności do wykonania wentylacji nawiewno-wywiewnej i zaznaczył, że informację o usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości lub podjętych działaniach należy przesłać do PINB niezwłocznie, ale nie później niż do 30 listopada 2022 r.
Ponadto, z pisma Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Ostródzie z 13 stycznia 2023 r., przesłanego do PINB, wynika, że czynności kontrolno-rozpoznawcze w pomieszczeniu garażu wykazały stan niezgodny z § 279 oraz § 280 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ pierwszej instancji 24 lutego 2023 r. przeprowadził również kontrolę utrzymania budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] w [...], która wykazała brak wentylacji nawiewnej do pomieszczenia garażu, a także nieszczelności w ścianie oddzielającej pomieszczenie garażu od części przynależnej do mieszkania skarżącego. Tym samym, należy stwierdzić, że nieprawidłowości, stwierdzone w trakcie oględzin przeprowadzonych 29 września 2022 r., nie zostały usunięte. W tej sytuacji, nie budzi wątpliwości, że organ pierwszej instancji winien, stosownie do treści art. 66 ust. 1 P.b., wydać w tym zakresie decyzję administracyjną."
"W razie ustalenia w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego, że istnieje materialnoprawna przesłanka do zastosowania przepisu art. 66 P.b., organ nadzoru budowlanego wydaje stosowną decyzję administracyjną, skierowaną do właściciela obiektu budowlanego lub współwłaścicieli." -koniec cytatu.
Nie jest sporne, iż po tym wyroku dnia 3 stycznia 2024 r. (a więc jeszcze przed doręczeniem prawomocnego wyroku) organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie w sprawie stanu technicznego i zgodności z przepisami pomieszczenia garażu zlokalizowanego w części bryły wschodniej budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] położonego na dz. [...] w miejscowości [...] gm. [...]. Następnie po ustaleniu, iż nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania pomieszczenia garażu na podstawie przeprowadzonych czynności kontrolnych oraz przedłożonych protokołów kontroli stanu technicznego stwierdzono nieprawidłowości w stanie technicznym przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, do których usunięcia zobowiązana zostanie Wspólnota Mieszkaniowa budynku [...] [...] w oddzielnym wystąpieniu pokontrolnym. Budynek, jak ustalono, znajduje się w dostatecznym stanie technicznym nie zagraża życiu lub zdrowiu, bezpieczeństwu mienia lub środowiska, wymaga jedynie remontu. Te ustalenia stanowiły podstawę wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ostródzie decyzji z dnia 10 maja 2024 r. o umorzeniu postępowanie w sprawie stanu technicznego i zgodności z przepisami pomieszczenia garażu zlokalizowanego w części bryły wschodniej budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] położonego na dz. [...] w miejscowości [...] gm. [...]. Decyzja ta następnie została utrzymana w mocy przez Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 5 lipca 2024 r.
W skardze do WSA w Olsztynie sporządzonej w dniu 14 sierpnia 2024 r. strona zakwestionował w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. bezczynność PINB w Ostródzie w związku z niewykonaniem wyroku WSA w Olsztynie z dnia 28 listopada 2023 r. sygn. akt II SAB/Ol 114/23.
Przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. dotyczy skutków niewykonania wyroku. Z przepisu tego wynika, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia organowi grzywny. Ustawodawca formułuje zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
Jak wskazuje się w doktrynie oraz orzecznictwie sądowoadministracyjnym przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00). O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy (por. wyrok WSA w Łodzi z 24 maja 2017 r., sygn. III SA/Łd 278/17) (B. Dauter (w:) A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 154).
Istotne jest to, że Sąd administracyjny ocenia zasadność skargi wniesionej na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. według stanu postępowania administracyjnego na dzień wniesienia skargi. Jednoznacznie należy podkreślić, iż na ocenę istnienia bezczynności organu, o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a. nie ma wpływu prawidłowość rozstrzygnięcia, lecz tylko to czy zostało ono faktycznie wydane. Zastosowanie tej regulacji możliwe jest w sytuacji braku reakcji na zobowiązanie organu wyrokiem sądowym do wydania w określonym terminie rozstrzygnięcia. Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., w myśl którego termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.
W tej sprawie organ nadzoru budowlanego zobowiązany został wyrokiem z dnia 28 listopada 2023 r. do rozpoznania sprawy w terminie 14 dni. W realiach tej sprawy nawet przed przekazaniem akt z prawomocnym wyrokiem (co nastąpiło 15 lutego 2024 r.- przypomnienie NSA) w dniu 3 stycznia 2024 r. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego i zgodności z przepisami pomieszczenia garażu zlokalizowanego w części bryły wschodniej budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] (działka nr [...]) w miejscowości [...]-patrz wyrok WSA w Olsztynie z dnia 14 stycznia 2025 r. sygn. akt II SA/Ol 728/24. Rozpoznanie sprawy nie jest równoznaczne z obowiązkiem wydania decyzji w tym terminie, skoro nie wynika to wprost z ww. wyroku.
Natomiast w ramach postępowania rozpoznawczego wydano, co wyżej wykazano decyzję z dnia 10 maja 2024 r. (PINB w Ostródzie) o umorzeniu postępowania zaś organ odwoławczy decyzją z 5 lipca 20024 r. utrzymał ją w mocy (WMWINB). Stąd skarga wniesiona pismem z dnia 14 sierpnia 2024 r. na bezczynność PINB w związku z niewykonaniem wyroku nie mogła odnieść zamierzonego skutku.
Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 154 § 1 p.p.s.a. przez błędną wykładnię i niewłaściwe jego zastosowanie. Zdaniem strony samo wydanie decyzji nie jest wystarczające lecz musi to być decyzja która w sposób prawidłowy wykonuje wyrok. Stanowisko to nie może być zaaprobowane. Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. W konsekwencji, niewykonanie wyroku oznacza pozostawanie przez organ w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. W przeciwnym wypadku nie można mówić o bezczynności organu i tak jest w przedmiotowej sprawie.
Zatem nie można w ramach przedmiotowego postępowania uznać, że decyzja PINB w Ostródzie z dnia 10 maja 2024 r. utrzymana w mocy przez WMWINB decyzją z 5 lipca 2024 r. o umorzeniu postępowania nie stanowi wykonania powołanego wyżej wyroku w rozumieniu art. 154 § 1 p.p.s.a. Przede wszystkim, zdaniem NSA, skarga z art. 154 § 1 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania dla oceny zasadności rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego o umorzeniu postępowania. Czyniony zarzut nierespektowania w tym rozstrzygnięciu stanowiska Sądu w sprawie uwzględnienia skargi na bezczynność organu może być podnoszony zarówno w toku postępowania instancyjnego, jak i w skardze do sądu administracyjnego na taką decyzję (art. 153). Nie może jednak stanowić podstawy do żądania wymierzenia grzywny, o której mowa w art. 154 p.p.s.a. (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 901/07). Jak przyjmuje się w orzecznictwie NSA na ocenę zasadności skargi z art. 154 § 1 p.p.s.a. nie ma wpływu prawidłowość rozstrzygnięcia wydanego w wykonaniu wyroku sądu administracyjnego, lecz tylko to, czy zostało ono faktycznie wydane- patrz wyrok NSA z dnia 15 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 1849/21.
Nie jest również usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 149 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie. W ocenie skarżącego, postępowanie w którym wydano decyzję o umorzeniu prowadzono w sposób przewlekły.
Jednak zasadniczą przesłanką do zastosowania art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenia organowi grzywny jest ustalenie, że do dnia wniesienia skargi organ administracji nie wykonał wyroku sądu-patrz wyrok NSA z dnia 3 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 375/19. W tej sprawie do dnia wniesienia przedmiotowej skargi organ nadzoru budowlanego wykonał wyrok WSA w Olsztynie z dnia 28 listopada 2023 r. sygn. akt II SAB/Ol 114/23 podejmując stosowną decyzję. Tym samym ewentualna przewlekłość postępowania, w którym wydano tę decyzję bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania, na ogólnych zasadach może być kwestionowana lecz w trybie art. 149 p.p.s.a. ale nie można tego czynić w trybie art. 154 p.p.s.a.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 135 p.p.s.a. poprzez brak prawidłowego zbadania sprawy. Istotą konstrukcji ukształtowanej przepisem art. 135 p.p.s.a. jest powiązanie obowiązku sądu orzekania "w głąb sprawy" z przesłanką niezbędności takiego rozstrzygnięcia dla jej końcowego załatwienia. Zatem wyeliminowanie z obrotu prawnego innej niż zaskarżona do sądu decyzja ostateczna wchodzi w grę jedynie wówczas, gdy bez tego zabiegu załatwienie sprawy byłoby niemożliwe lub co najmniej utrudnione. Przepis art. 135 p.p.s.a. znajduje więc zastosowanie jedynie w razie uwzględnienia skargi. W takim wypadku podstawą do jego zastosowania będzie stwierdzenie, że akty lub czynności poprzedzające wydanie zaskarżonego aktu lub podjętej czynności naruszyły przepisy prawa materialnego lub procesowego. Jednym słowem, warunkiem zastosowania art. 135 p.p.s.a. jest to, aby zaskarżony akt okazał się sprzeczny z prawem i to w stopniu uzasadniającym jego wzruszenie - art. 145 p.p.s.a. W tej sprawie dotyczącej niewykonania wyroku WSA na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a., przepis art. 135 p.p.s.a. nie znajdował zastosowania.
Za nieoparty na usprawiedliwionych podstawach należało uznać także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zatem naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera wskazanych w tym przepisie elementów, a także wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska odnośnie do przyjętego stanu faktycznego, a także gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 18 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1096/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 584/13, 12 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 200/15, 27 sierpnia 2021 r., sygn. akt II GSK 1417/18).
Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na przyjęcie, że objęło ono wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w powołanym przepisie, a przedstawiony w nim wywód prawny w toku kontroli instancyjnej pozwala na ocenę, jakie znaczenie Sąd pierwszej instancji nadał zastosowanym normom prawnym i co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w sentencji. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy.
Mając na uwadze zarzut skargi kasacyjnej w powyższym zakresie, należy raz jeszcze podnieść, iż w ramach postępowania w trybie art. 154 p.p.s.a. prawidłowość wydanej decyzji, nie mogła być przedmiotem weryfikacji Sądu, a tym samym czynienia oczekiwanych rozważań w motywach zaskarżonego wyroku.
Mając na względzie powyższe skarga kasacyjna jako nieoparta na usprawiedliwionych podstawach została oddalona w oparciu o art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.