Orzeczenie · 2024-05-27

II OSK 726/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-05-27
NSAnieruchomościŚredniansa
planowanie przestrzenneprawo własnościograniczenia zabudowyład przestrzennyochrona środowiskabudownictwo mieszkaniowefunkcja usługowaskarga kasacyjnaNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez L. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Brwinowie z 2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uchwała ta ograniczała dopuszczalną powierzchnię funkcji usługowej na działkach budowlanych do maksymalnie 80 m² lub 30% powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Skarżąca podnosiła, że takie ograniczenie narusza jej prawo własności i jest niezgodne z przepisami prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że planowanie przestrzenne wymaga wyważenia interesów publicznych i prywatnych, a ograniczenia prawa własności są dopuszczalne, jeśli są konieczne i nie naruszają istoty tego prawa. W ocenie NSA, ograniczenie powierzchni usług w tym konkretnym przypadku było uzasadnione wymogami ładu przestrzennego, zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska, zwłaszcza w kontekście lokalizacji działki na obszarze chronionego krajobrazu i dominującej funkcji mieszkaniowej. Sąd stwierdził również, że zastosowana metoda ograniczenia w metrach kwadratowych była dopuszczalna w świetle przepisów obowiązujących w czasie uchwalania planu, a definicja budynku mieszkalnego jednorodzinnego z prawa budowlanego dopuszcza funkcję usługową o ograniczonej powierzchni.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie dopuszczalności ograniczeń w planach miejscowych dla funkcji usługowej w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych, zwłaszcza w kontekście ochrony ładu przestrzennego i środowiska.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów planu miejscowego uchwalonego pod rządami starszej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy ograniczenie powierzchni funkcji usługowej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym do 80 m² w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego narusza prawo własności właściciela nieruchomości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ograniczenie to jest dopuszczalne, jeśli jest uzasadnione wymogami ładu przestrzennego, zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska, a także mieści się w granicach prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że planowanie przestrzenne wymaga wyważenia interesów publicznych i prywatnych. Ograniczenie prawa własności jest dopuszczalne, gdy jest konieczne dla ochrony porządku publicznego, środowiska lub praw innych osób. W tym przypadku, ograniczenie miało na celu zachowanie ładu przestrzennego i charakteru zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.

Czy ograniczenie powierzchni usługowej do 80 m² w budynku mieszkalnym jednorodzinnym jest zgodne z definicją budynku mieszkalnego jednorodzinnego zawartą w art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ograniczenie to jest zgodne, ponieważ definicja ta dopuszcza wydzielenie lokalu użytkowego o powierzchni nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku, a przyjęte w planie ograniczenie metrażowe mieści się w tym przedziale i stanowi dodatkowy bezpiecznik.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że definicja Prawa budowlanego określa maksymalny dopuszczalny udział funkcji usługowej, a plan miejscowy może wprowadzić bardziej restrykcyjne, ale mieszczące się w tym przedziale ograniczenia, co ma na celu zachowanie dominującej funkcji mieszkaniowej.

Czy uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niepełne przedstawienie stanu sprawy lub brak możliwości kontroli kasacyjnej?

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie zawiera wszystkie niezbędne elementy i poddaje się kontroli kasacyjnej, mimo że nie jest obszerne.

Uzasadnienie

Sąd NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA zawierało wszystkie wymagane elementy i pozwalało na kontrolę instancyjną, a zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. był próbą zwalczania przyjętych ocen prawnych, a nie wad konstrukcyjnych uzasadnienia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Brwinowie w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Przepisy (9)

Główne

u.z.p. art. 10 § 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis ten stanowił podstawę do ustalenia przeznaczenia terenów i zasad zagospodarowania w planie miejscowym, w tym ustalenia szczególnych warunków zagospodarowania, zakazu zabudowy, gabarytów obiektów oraz wskaźników intensywności zabudowy.

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenie prawa własności może być ustanowione, gdy jest konieczne z uwagi na bezpieczeństwo, porządek publiczny, ochronę środowiska, zdrowia, moralności publicznej lub wolności i prawa innych osób, jednak nie może naruszać istoty tego prawa.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 64 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo własności podlega ochronie prawnej, jednakże własność może być ograniczona w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności.

p.b. art. 3 § 2a

Ustawa - Prawo budowlane

Definicja legalna budynku mieszkalnego jednorodzinnego, która dopuszcza wydzielenie lokalu użytkowego o powierzchni nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis określający wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący skutków uwzględnienia skargi na uchwałę lub akt.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznawania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący oddalenia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ograniczenie powierzchni usług w planie miejscowym jest uzasadnione wymogami ładu przestrzennego i ochrony środowiska. • Ograniczenie to mieści się w granicach prawa i nie narusza istoty prawa własności. • Zastosowana metoda ograniczenia w metrach kwadratowych jest dopuszczalna w kontekście przepisów obowiązujących w czasie uchwalania planu. • Ograniczenie jest zgodne z definicją budynku mieszkalnego jednorodzinnego z Prawa budowlanego.

Odrzucone argumenty

Uchwała narusza art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niewłaściwe zastosowanie. • Uchwała narusza art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 140 k.c. przez ograniczenie prawa własności. • Ograniczenie powierzchni usługowej do 80 m² jest niezgodne z art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego. • Uzasadnienie wyroku WSA narusza art. 141 § 4 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

Planowanie polega zatem na wyważeniu wzajemnym wszystkich istotnych wartości o charakterze publicznym oraz prywatnym • Ograniczenie prawa własności może być bowiem ustanawiane, zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, jako konieczne z uwagi na bezpieczeństwo i porządek publiczny, ochronę środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i prawa innych osób. • Konstrukcja zarzutów skargi kasacyjnej oraz jej uzasadnienia pozwala na skonkludowanie, że skarżąca kasacyjnie tym zarzutem próbuje zwalczać przyjęte w Planie i zaakceptowane przez Sąd wojewódzki ograniczenie powierzchni usług w budynku mieszkalnym jednorodzinnym...

Skład orzekający

Anna Szymańska

sprawozdawca

Leszek Kiermaszek

przewodniczący

Tomasz Zbrojewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności ograniczeń w planach miejscowych dla funkcji usługowej w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych, zwłaszcza w kontekście ochrony ładu przestrzennego i środowiska."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów planu miejscowego uchwalonego pod rządami starszej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konfliktu między prawem własności a interesem publicznym w kontekście planowania przestrzennego, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i urbanistów.

Czy gmina może ograniczyć usługi w Twoim domu? NSA wyjaśnia granice planowania przestrzennego.

Dane finansowe

WPS: 360 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst