II OSK 726/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez L. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Brwinowie z 2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uchwała ta ograniczała dopuszczalną powierzchnię funkcji usługowej na działkach budowlanych do maksymalnie 80 m² lub 30% powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Skarżąca podnosiła, że takie ograniczenie narusza jej prawo własności i jest niezgodne z przepisami prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że planowanie przestrzenne wymaga wyważenia interesów publicznych i prywatnych, a ograniczenia prawa własności są dopuszczalne, jeśli są konieczne i nie naruszają istoty tego prawa. W ocenie NSA, ograniczenie powierzchni usług w tym konkretnym przypadku było uzasadnione wymogami ładu przestrzennego, zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska, zwłaszcza w kontekście lokalizacji działki na obszarze chronionego krajobrazu i dominującej funkcji mieszkaniowej. Sąd stwierdził również, że zastosowana metoda ograniczenia w metrach kwadratowych była dopuszczalna w świetle przepisów obowiązujących w czasie uchwalania planu, a definicja budynku mieszkalnego jednorodzinnego z prawa budowlanego dopuszcza funkcję usługową o ograniczonej powierzchni.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie dopuszczalności ograniczeń w planach miejscowych dla funkcji usługowej w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych, zwłaszcza w kontekście ochrony ładu przestrzennego i środowiska.
Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów planu miejscowego uchwalonego pod rządami starszej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ograniczenie powierzchni funkcji usługowej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym do 80 m² w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego narusza prawo własności właściciela nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ograniczenie to jest dopuszczalne, jeśli jest uzasadnione wymogami ładu przestrzennego, zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska, a także mieści się w granicach prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że planowanie przestrzenne wymaga wyważenia interesów publicznych i prywatnych. Ograniczenie prawa własności jest dopuszczalne, gdy jest konieczne dla ochrony porządku publicznego, środowiska lub praw innych osób. W tym przypadku, ograniczenie miało na celu zachowanie ładu przestrzennego i charakteru zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.
Czy ograniczenie powierzchni usługowej do 80 m² w budynku mieszkalnym jednorodzinnym jest zgodne z definicją budynku mieszkalnego jednorodzinnego zawartą w art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ograniczenie to jest zgodne, ponieważ definicja ta dopuszcza wydzielenie lokalu użytkowego o powierzchni nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku, a przyjęte w planie ograniczenie metrażowe mieści się w tym przedziale i stanowi dodatkowy bezpiecznik.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że definicja Prawa budowlanego określa maksymalny dopuszczalny udział funkcji usługowej, a plan miejscowy może wprowadzić bardziej restrykcyjne, ale mieszczące się w tym przedziale ograniczenia, co ma na celu zachowanie dominującej funkcji mieszkaniowej.
Czy uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niepełne przedstawienie stanu sprawy lub brak możliwości kontroli kasacyjnej?
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie zawiera wszystkie niezbędne elementy i poddaje się kontroli kasacyjnej, mimo że nie jest obszerne.
Uzasadnienie
Sąd NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA zawierało wszystkie wymagane elementy i pozwalało na kontrolę instancyjną, a zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. był próbą zwalczania przyjętych ocen prawnych, a nie wad konstrukcyjnych uzasadnienia.
Przepisy (9)
Główne
u.z.p. art. 10 § 1
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
Przepis ten stanowił podstawę do ustalenia przeznaczenia terenów i zasad zagospodarowania w planie miejscowym, w tym ustalenia szczególnych warunków zagospodarowania, zakazu zabudowy, gabarytów obiektów oraz wskaźników intensywności zabudowy.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie prawa własności może być ustanowione, gdy jest konieczne z uwagi na bezpieczeństwo, porządek publiczny, ochronę środowiska, zdrowia, moralności publicznej lub wolności i prawa innych osób, jednak nie może naruszać istoty tego prawa.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 64 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności podlega ochronie prawnej, jednakże własność może być ograniczona w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności.
p.b. art. 3 § 2a
Ustawa - Prawo budowlane
Definicja legalna budynku mieszkalnego jednorodzinnego, która dopuszcza wydzielenie lokalu użytkowego o powierzchni nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis określający wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący skutków uwzględnienia skargi na uchwałę lub akt.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznawania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący oddalenia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ograniczenie powierzchni usług w planie miejscowym jest uzasadnione wymogami ładu przestrzennego i ochrony środowiska. • Ograniczenie to mieści się w granicach prawa i nie narusza istoty prawa własności. • Zastosowana metoda ograniczenia w metrach kwadratowych jest dopuszczalna w kontekście przepisów obowiązujących w czasie uchwalania planu. • Ograniczenie jest zgodne z definicją budynku mieszkalnego jednorodzinnego z Prawa budowlanego.
Odrzucone argumenty
Uchwała narusza art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niewłaściwe zastosowanie. • Uchwała narusza art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 140 k.c. przez ograniczenie prawa własności. • Ograniczenie powierzchni usługowej do 80 m² jest niezgodne z art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego. • Uzasadnienie wyroku WSA narusza art. 141 § 4 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
Planowanie polega zatem na wyważeniu wzajemnym wszystkich istotnych wartości o charakterze publicznym oraz prywatnym • Ograniczenie prawa własności może być bowiem ustanawiane, zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, jako konieczne z uwagi na bezpieczeństwo i porządek publiczny, ochronę środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i prawa innych osób. • Konstrukcja zarzutów skargi kasacyjnej oraz jej uzasadnienia pozwala na skonkludowanie, że skarżąca kasacyjnie tym zarzutem próbuje zwalczać przyjęte w Planie i zaakceptowane przez Sąd wojewódzki ograniczenie powierzchni usług w budynku mieszkalnym jednorodzinnym...
Skład orzekający
Anna Szymańska
sprawozdawca
Leszek Kiermaszek
przewodniczący
Tomasz Zbrojewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności ograniczeń w planach miejscowych dla funkcji usługowej w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych, zwłaszcza w kontekście ochrony ładu przestrzennego i środowiska."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów planu miejscowego uchwalonego pod rządami starszej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konfliktu między prawem własności a interesem publicznym w kontekście planowania przestrzennego, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i urbanistów.
“Czy gmina może ograniczyć usługi w Twoim domu? NSA wyjaśnia granice planowania przestrzennego.”
Dane finansowe
WPS: 360 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.