II OSK 724/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych od wyroku WSA w Poznaniu, który uchylił decyzje organów obu instancji odmawiające D.M. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie w Działdowie. Organ administracji argumentował, że obóz w Działdowie, w którym przebywała skarżąca, był obozem przesiedleńczym, a nie obozem podległym policji bezpieczeństwa III Rzeszy, co wykluczało przyznanie uprawnień na podstawie art. 4 ust. 1 lit. b ustawy o kombatantach. WSA uznał jednak, że organ nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób należyty materiału dowodowego, naruszając przepisy k.p.a. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że zaświadczenie wydane przez Towarzystwo Opieki nad Byłym Obozem Karnym w Działdowie, choć nie jest dokumentem urzędowym, może stanowić dowód w sprawie. WSA wskazał również na publikacje historyczne sugerujące, że cały obóz w Działdowie podlegał władzy SS. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, stwierdzając, że WSA prawidłowo nakazał organowi ponowne, dokładne ustalenie stanu faktycznego, w tym charakteru obozu i podstaw wydania zaświadczenia, z uwzględnieniem dostępnych źródeł historycznych i dokumentacji Towarzystwa. Sąd podkreślił, że WSA nie przesądził o spełnieniu przesłanek z art. 4 ust. 1 lit. b ustawy, lecz jedynie wskazał na konieczność ich weryfikacji przez organ.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie stanu faktycznego w sprawach kombatanckich, ocena dowodów w postępowaniu administracyjnym (w tym dokumentów nieurzędowych), stosowanie art. 153 p.p.s.a. i zasady związania sądu wytycznymi z poprzedniego orzeczenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z obozem w Działdowie i interpretacją przepisów o kombatantach, ale ogólne zasady dowodowe i proceduralne są szeroko stosowalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy obóz przesiedleńczy w Działdowie, w którym przebywała osoba wysiedlona wraz z rodziną, spełnia przesłanki miejsca odosobnienia określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie zostało to jednoznacznie przesądzone przez sąd pierwszej instancji, który nakazał organowi ponowne, dokładne ustalenie stanu faktycznego w tej kwestii, uwzględniając różne źródła historyczne i dokumentację.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na konieczność dokładnego ustalenia charakteru obozu w Działdowie, w tym czy jego część przeznaczona dla wysiedleńców podlegała władzy SS, opierając się nie tylko na opiniach IPN, ale także na publikacjach historycznych i dokumentacji Towarzystwa Opieki nad Byłym Obozem Karnym.
Czy zaświadczenie wydane przez organizację pozarządową (Towarzystwo Opieki nad Byłym Obozem Karnym) może stanowić dowód w postępowaniu administracyjnym w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie zaświadczenie może być dowodem, jeśli nie jest sprzeczne z prawem, zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., mimo że nie jest dokumentem urzędowym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 75 § 1 k.p.a. nie zawiera zamkniętego katalogu środków dowodowych, a organ ma obowiązek dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Zaświadczenie to powinno być rozpatrywane łącznie z innymi dowodami.
Czy organ administracji prawidłowo zastosował art. 154 § 1 k.p.a. (zmiana lub uchylenie ostatecznej decyzji) odmawiając uchylenia wcześniejszej decyzji, gdy strona podnosiła nowe okoliczności dotyczące pobytu w obozie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nieprawidłowo ocenił interes społeczny lub słuszny interes strony, nie ustalił należycie stanu faktycznego i nie ustosunkował się do wszystkich twierdzeń strony.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji wskazał, że organ nie ustalił dokładnie charakteru pobytu skarżącej w obozie i nie rozważył wszystkich przesłanek, w tym możliwości zastosowania art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach, a także nie podjął wystarczających działań w celu uzyskania dokumentacji.
Przepisy (13)
Główne
u.k. art. 4 § 1 lit. b
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Dotyczy miejsc odosobnienia, które spełniają określone przesłanki. Kluczowe jest ustalenie, czy obóz w Działdowie, w tym jego część dla wysiedleńców, podlegał władzy SS.
Pomocnicze
u.k. art. 4 § 1 lit. c
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Rozważana jako potencjalna podstawa przyznania uprawnień ze względu na wiek skarżącej w czasie wysiedlenia.
k.p.a. art. 154 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy możliwości zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej ze względu na interes społeczny lub słuszny interes strony.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do oceny mocy dowodowej materiału dowodowego.
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dopuszczalność dowodów, w tym dokumentów niebędących dokumentami urzędowymi.
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w prawomocnym wyroku sądu.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku sądu.
p.p.s.a. art. 106 § § 3 i § 5
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przeprowadzania dowodów uzupełniających przez sąd.
p.p.s.a. art. 138
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcia sądu administracyjnego.
u.o. IPN
Ustawa z dnia 18 grudnia 1998 roku o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
Określa cele i zadania Instytutu Pamięci Narodowej, co wpływa na wiarygodność jego opinii.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie ustalił należycie stanu faktycznego sprawy, w szczególności charakteru obozu w Działdowie. • Zaświadczenie wydane przez Towarzystwo Opieki nad Byłym Obozem Karnym powinno być traktowane jako dowód. • WSA prawidłowo wskazał na konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez organ z uwzględnieniem szerszego materiału dowodowego i źródeł historycznych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty organu dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez WSA. • Zarzuty organu dotyczące wadliwego uzasadnienia wyroku WSA. • Zarzuty organu dotyczące przeprowadzenia przez WSA dowodów uzupełniających. • Zarzuty organu dotyczące błędnego wskazania przedmiotu sprawy w komparycji wyroku WSA (uznane za omyłkę pisarską).
Godne uwagi sformułowania
Sąd w niniejszej sprawie pozostawał związany oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w powyższym wyroku. • Zaświadczenie nr [...] Towarzystwo powołuje się na akta 94/40. • W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że przepis art. 75 § 1 k.p.a. nie zawiera zamkniętego katalogu środków dowodowych dopuszczalnych w postępowaniu dowodowym, lecz że jest to jedynie wyliczenie przykładowe, na co wskazuje użycie zwrotu "w szczególności" w zdaniu drugim tego przepisu. • Sąd pierwszej instancji nie przesądził, iż obóz w którym przebywała skarżąca należał do miejsc o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kombatantach.
Skład orzekający
Andrzej Gliniecki
przewodniczący
Paweł Miładowski
sprawozdawca
Robert Sawuła
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie stanu faktycznego w sprawach kombatanckich, ocena dowodów w postępowaniu administracyjnym (w tym dokumentów nieurzędowych), stosowanie art. 153 p.p.s.a. i zasady związania sądu wytycznymi z poprzedniego orzeczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z obozem w Działdowie i interpretacją przepisów o kombatantach, ale ogólne zasady dowodowe i proceduralne są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy trudnego tematu historycznego (obozy hitlerowskie) i pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego oraz prawidłowa ocena dowodów w postępowaniu administracyjnym, nawet po latach.
“Czy obóz przesiedleńczy to miejsce odosobnienia? NSA rozstrzyga w sprawie uprawnień kombatanckich po latach.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.