II OSK 719/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych na terenie objętym zakazem zabudowy.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję o nakazie rozbiórki budynku letniskowego i gospodarczego. Obiekty te zostały wybudowane w 1988 r. bez pozwolenia na budowę na działce rolnej, która zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie była przeznaczona pod zabudowę. Organy administracji i sąd pierwszej instancji uznały, że samowola budowlana naruszała plan zagospodarowania przestrzennego, co uzasadniało nakaz rozbiórki na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Skarga kasacyjna podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym pozbawienia strony czynnego udziału w postępowaniu i braku zawieszenia postępowania.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez H. B. i P. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który utrzymał w mocy decyzję o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych. Obiekty te – budynek letniskowy typu "P.", budynek gospodarczy i ubikacja – zostały wzniesione w 1988 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr ewid. [...] w M. Organy administracji, opierając się na przepisach Prawa budowlanego z 1974 r. (ze względu na datę budowy), ustaliły, że działka ta znajdowała się na terenie objętym zakazem zabudowy zarówno według planu zagospodarowania przestrzennego z 1985 r., jak i planu z 1994 r. W związku z tym, że samowola budowlana naruszała ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego, organy nakazały rozbiórkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że decyzje organów były zgodne z prawem. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 106 § 3 p.p.s.a. (nieprawidłowe wyjaśnienie zarzutu pozbawienia czynnego udziału w postępowaniu) oraz art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (niezawieszenie postępowania mimo toczącego się postępowania o ustalenie warunków zabudowy). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za chybione. Sąd podkreślił, że skarżący brali czynny udział w postępowaniu, a zarzuty dotyczące naruszenia art. 8 k.p.a. (zasada pogłębiania zaufania) były nieuzasadnione, gdyż ocena decyzji podatkowych wykraczała poza zakres sprawy. Sąd uznał również, że toczące się postępowanie o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowiło podstawy do zawieszenia postępowania, ponieważ decyzja o rozbiórce opierała się na przepisach obowiązujących w dacie budowy i naruszeniu ówcześnie obowiązującego planu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, obiekt budowlany wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, który narusza ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w czasie jego budowy, podlega przymusowej rozbiórce na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy było ustalenie, czy wybudowane obiekty były zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponieważ działka znajdowała się na terenie objętym zakazem zabudowy zarówno według planu z 1985 r., jak i planu z 1994 r., naruszenie planu było bezsporne, co uzasadniało nakaz rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229 art. 37 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Nakaz przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego, gdy obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przewidziany pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.
Pomocnicze
Dz. U. Nr 38, poz. 414 ze zm. art. 103 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (przed 1 stycznia 1995 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe.
Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 97 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uprawnienie do rozpoznania skargi wniesionej przed dniem 1 stycznia 2004 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna: naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymagania dotyczące pisma zawierającego skargę kasacyjną.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o oddaleniu skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 10 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek utrwalenia w aktach sprawy odstępstwa od zasady czynnego udziału.
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Samowolnie wybudowane obiekty naruszały miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dacie budowy. Naruszenie planu zagospodarowania przestrzennego jest obligatoryjną przesłanką nakazu rozbiórki.
Odrzucone argumenty
Pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Niezawieszenie postępowania mimo toczącego się postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Decyzja o rozbiórce jest sprzeczna z decyzją o pobieraniu podatku od nieruchomości. Zapewnienia pracowników samorządowych o możliwości zabudowy działki.
Godne uwagi sformułowania
obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie ich budowy mogą być legalizowane, kiedy spełnione zostaną łącznie dwie przesłanki, a mianowicie nie sprzeciwia się takiej zabudowie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz nie powodują zagrożenia i niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. podstawę decyzji administracyjnych stanowi – jak wyżej wskazano - plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dacie realizacji budowy.
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący
Anna Łuczaj
sprawozdawca
Jerzy Bujko
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej i naruszenia planów zagospodarowania przestrzennego, a także zasady prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami Prawa budowlanego z 1974 r. i planami zagospodarowania przestrzennego z tamtego okresu. Interpretacja przepisów p.p.s.a. może być stosowana w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konsekwencje samowoli budowlanej i znaczenie planów zagospodarowania przestrzennego, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem budowlanym i administracyjnym.
“Samowola budowlana sprzed lat: dlaczego nakazano rozbiórkę mimo planów zmiany przeznaczenia działki?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 719/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-04-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-06-14 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/ Anna Łuczaj /sprawozdawca/ Jerzy Bujko Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Ka 2483/02 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2004-11-19 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 1974 nr 38 poz 229 art. 37 ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, Sędziowie NSA Jerzy Bujko, Anna Łuczaj (spr.), Protokolant Mariusz Szufnara, po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 listopada 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 2483/02 w sprawie ze skargi H. B. i P. B. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 listopada 2004 r., sygn. akt II SA/Ka 2483/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę H. B. i P. B. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] września 2002 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Uzasadniając powyższe orzeczenie Sąd pierwszej instancji wskazał, iż decyzją z dnia 2 lipca 2002 r., wydaną na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 414 ze zm.) oraz art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. nakazał H. i P. B. dokonać rozbiórki budynku letniskowego typu "P." wraz z budynkiem gospodarczym i ubikacją wolnostojącą zlokalizowanych na działce nr ewid. [...] w M. Organ administracji podał, iż w trakcie prowadzonego postępowania i wizji z udziałem P. B. stwierdzono, że na przedmiotowej działce został wybudowany domek letniskowy typu "P". Dodatkowo na działce tej stwierdzono zlokalizowanie drewnianej ubikacji wolnostojącej oraz budynku gospodarczego. Wszystkie obiekty wybudowane zostały bez stosowanego pozwolenia na budowę. Wobec oświadczenia właściciela nieruchomości, że przedmiotowe obiekty wybudowane zostały w 1988 r., rozpatrzenie sprawy nastąpiło w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Z tego względu konieczne było sprawdzenie, czy istniejące obiekty budowlane znajdują się na terenie, na którym zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym dopuszczalna jest taka zabudowa. Organ administracji I instancji ustalił, że zarówno na podstawie ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Milówka Nr V/23/85 z dnia 3 maja 1985 r., obowiązującego w dacie wybudowania przedmiotowych obiektów, jak również na podstawie ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy w Milówce Nr XXIX/170/94 z dnia 11 marca 1994 r. – tereny działki należącej do H. i P. B. zlokalizowane były w jednostce – obszar użytków rolnych z zakazem lokalizacji obiektów kubaturowych. Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż istnienie zabudowy narusza zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Milówka i z tego względu nie może podlegać legalizacji w oparciu o art. 40 i art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł P. B. Odwołujący się podniósł, iż wystąpił do Urzędu Gminy M. o przekwalifikowanie działki nr [...], na której znajdują się wszystkie przedmiotowe obiekty. Dodatkowo wskazał, że sąsiednia działka jest działką zabudowana, a zatem jego wniosek "ma duże szanse powodzenia". Skarżący wyraził także zdziwienie, dlaczego Wójt Gminy M. skierował sprawę do nadzoru budowlanego, wiedząc o istniejącej zabudowie i świadomie przyjmując wpłaty podatku, m.in. od zlokalizowanych na działce obiektów budowlanych. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach Delegatura w Bielsku Białej decyzją z dnia [...] września 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej decyzji organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. Organ II instancji uzasadniając rozstrzygnięcie stwierdził, że wszystkie sprawy wszczęte z inicjatywy Wójta Gminy M. zakończyły się obligatoryjną rozbiórką, bez względu na to, czy samowola powstała pod rządami poprzedniego czy obecnego Prawa budowlanego, gdyż wszystkie samowole budowlane powstały na terenach, które w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy Milówka nie były i obecnie nie są przewidziane pod jakąkolwiek zabudowę. Plany te ustanawiają rygor ochrony tych terenów przed zabudową. W trakcie postępowania sprawdzono, czy istnieje możliwość legalizacji tych obiektów zgodnie z art. 40 i art. 42 "starego" Prawa budowlanego. Jednak zarówno według planu obowiązującego w czasie budowy obiektów jak i planu obowiązującego w chwili orzekania przez organ I instancji, działka skarżących leży w obszarze użytków rolnych, na których wprowadzono "zakaz lokalizacji obiektów kubaturowych". W ocenie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach przywołane w odwołaniu okoliczności nie mogą mieć wpływu na podjęcie decyzji, podobnie jak argument, że na sąsiedniej parceli istnieją obiekty budowlane. Organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotowe obiekty nie mogą być zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego z 1974 r. i art. 29 ust. 1 i 2 obecnego Prawa budowlanego). W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. i P. B., zarzucając naruszenie prawa polegające na pominięciu istotnych dla sprawy okoliczności, wnieśli o uchylenie decyzji organów administracji publicznej obu instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż.. Skarżący zakwestionowali twierdzenia organów i zarzucili nie uwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy, m.in. przygotowywania obecnie przez Gminę Milówka zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, która ma doprowadzić do przekwalifikowania dotychczasowych gruntów rolnych w tereny rekreacyjne i budowlane. Skarżący stwierdzili, że zakupując przedmiotową działkę zostali zapewnieni przez pracowników organu samorządu terytorialnego, że działka zostanie przeznaczona na cele budowlane. Działka z racji bardzo niskiej jakości gruntu od dawna nie jest uprawiana. A zatem konieczność dokonania rozbiórki jest nieuzasadniona. Ponadto skarżący podkreślili, że Gmina M., na wniosek której wszczęte zostało niniejsze postępowanie, przez zobowiązanie skarżących do płacenia podatku od obiektów wybudowanych na przedmiotowej działce, faktycznie przyznała, iż dokonanie zabudowy było zgodne z prawem. W odpowiedzi na skargę Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach wniósł o jej oddalenie Podkreślił, iż skarżący zakupili nieruchomość w M. od T. W. i samowolnie, bez stosownych pozwoleń postawili w 1988 r. na tej działce budynek letniskowy oraz budynek gospodarczy i drewnianą ubikację. Budynek ten posiada instalację elektryczną. Rozpatrując sprawę organ II instancji, zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oparł się na przepisach ustawy z dnia 24 października 1974 r., której art. 37 ust. 1 pkt 1 nakazuje przymusową rozbiórkę obiektu budowlanego, znajdującego się terenie nie przeznaczonym pod zabudowę (zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym). Podnoszone przez skarżącego argumenty, że sprzedawca działki zapewniała o jej budowlanym charakterze, czy też zapewnienia pracowników samorządowych o przeznaczeniu przedmiotowej nieruchomości na cele budowlane nie mogą mieć wpływu na treść decyzji. Skarżący nie posiadają żadnego dokumentu w zakresie przekwalifikowania działek. Podnoszony argument ponoszenia opłat z tytułu podatku od nieruchomości nie może być brany pod uwagę przez organy nadzoru budowlanego. Zdaniem Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach podkreślić należy, iż sprawa samowoli budowlanej została wniesiona przed organy nadzoru budowlanego przez Wójta Gminy M., który jako gospodarz gminy obowiązany jest dbać o legalność zabudowy działek w obrębie gminy, zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Na rozprawie w dniu 19 listopada 2004 r. P. B. dodatkowo zarzucił, że w postępowaniu administracyjnym nie miał możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Dodał, że nie zgadza się z określeniem terenu jako podlegającego ochronie, bo jest to grunt rolny zdegradowany. Podkreślił, że nie jest w stanie zrozumieć, dlaczego część działki stanowi grunt rolny, a część jest zabudowana obiektem kubaturowym. Skarżący powołując się na fakt złożenia wniosku o zmianę przeznaczenia działki podtrzymał swój wniosek z dnia 25 października 2004 r. o zawieszenie postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach – będąc uprawnionym na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) do rozpoznania skargi wniesionej przed dniem 1 stycznia 2004 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego - uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Zdaniem Sądu pierwszej instancji podnoszony przez skarżącego zarzut niebrania udziału w postępowaniu administracyjnym nie może być utrzymany. Skarżący składał bowiem w trakcie postępowania liczne pisma i wnioski, a zatem nie można przyjąć, że nie uczestniczył w postępowaniu i nie wiedział o prowadzonych czynnościach. Kontrolując rozstrzygnięcie merytorycznie Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się uchybień. Sąd podkreślił, iż bezsporny jest w sprawie fakt, że drewniany domek typu "P." oraz obiekty towarzyszące: obiekt gospodarczy i wolnostojąca ubikacja wybudowane zostały bez wymaganego pozwolenia na budowę przed dniem 1 stycznia 1995 r. Dlatego też, zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (czyli przed dniem 1 stycznia 1995 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że w stosunku do przedmiotowych obiektów powinno być wszczęte i przeprowadzone postępowanie przewidziane w art. 37, art. 40 i art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. Warunkiem zastosowania przez organ administracji instytucji przymusowej rozbiórki w trybie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. było równoczesne wystąpienie dwóch przesłanek: rozpoczęcia budowy lub wybudowania obiektu bez wymaganego pozwolenia oraz naruszenia ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego. Podczas obowiązywania Prawa budowlanego z 1974 r. wybudowanie obiektu bez pozwolenia na budowę na terenie przeznaczonym pod budowę, zgodnie ze sztuką budowlaną i ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, obligowało organ administracji do legalizacji tej samowoli budowlanej. W przedmiotowej sprawie organy administracji dokonały oceny stwierdzonej samowoli pod kątem art. 37. Zgodnie z treścią powołanego przepisu, dokonując interpretacji a contrario - obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie ich budowy mogą być legalizowane, kiedy spełnione zostaną łącznie dwie przesłanki, a mianowicie nie sprzeciwia się takiej zabudowie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz nie powodują zagrożenia i niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Zatem najistotniejszym zagadnieniem w sprawie było ustalenie, czy wybudowane przez skarżącego obiekty były zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organy administracji dokonały sprawdzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w Gminie Milówka. Zarówno plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w czasie, kiedy - według oświadczenia skarżącego - wybudowane zostały przedmiotowe budowle tj. plan zatwierdzony uchwałą Rady Gminy Milówka nr V/23/85/ z dnia 3 maja 1985 r. jak i plan obowiązujący w dacie wydawania zaskarżonych decyzji tj. plan zatwierdzony uchwałą Rady Gminy Milówka nr XXIX/170/94 z dnia 11 marca 1994 r. nie przewidywały możliwości zabudowy terenów, w skład których wchodziła działka skarżącego. Według planu obowiązującego w czasie budowy – działka nr [...] mieściła się w jednostce A 104 R – uprawy polowe i ogrodnicze, tereny o przewadze gruntów rolnych niezainwestowane, szczególnie chronione; utrzymuje się istniejące użytkowanie, zakaz lokalizacji jakichkolwiek obiektów kubaturowych. Według planu obowiązującego w dacie orzekania przez organy administracji – działka nr [...] znajdowała się w jednostce oznaczonej symbolem R-1, dla której zapis brzmiał: "obszar użytków rolnych z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod uprawy rolne, sadownicze i ogrodnicze. Zakaz lokalizacji obiektów kubaturowych.". W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zarówno miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w chwili zabudowy, jak i przede wszystkim plan obowiązujący w chwili orzekania nie dopuszczały na terenie działki skarżącego żadnej zabudowy. A zatem, wobec faktu nie wykluczenia przesłanek z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., nie ma możliwości skorzystania z dalszych artykułów tej ustawy - art. 40 i art. 42 i doprowadzenia do legalizacji samowoli. Odnosząc się do innych zarzutów skargi Sąd pierwszej instancji podniósł, że nie jest rzeczą Sądu badanie, czy budynek wybudowany w sąsiedztwie został wybudowany zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zgodnie bowiem z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 170 ze zm.) dalej zwana "p.p.s.a." Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Także argument płacenia podatku od nieruchomości wraz z uwzględnionymi budynkami nie może być dowodem na legalizację samowoli skarżącego. Takie argumenty nie mogą być brane pod uwagę przez organy nadzoru budowlanego. Co do zgłoszonego wniosku o zawieszenie postępowania Sąd uznał, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania, o których mowa w rozdziale 9 p.p.s.a. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 listopada 2004 r. wnieśli P. B. i H. B. – reprezentowani przez adwokata K. S. Zaskarżając powyższy wyrok w całości, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Strona powołując się na art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 106 § 3 p.p.s.a. przez niewyjaśnienie istotnych wątpliwości związanych z zarzutem skarżącego pozbawienia strony czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego, a także naruszenia przez organ administracji zasady określonej w art. 8 k.p.a.; - art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez nie zawieszenie przez Sąd postępowania z urzędu, mimo toczącego się postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy działki nr [...] w M. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona zarzuciła naruszenie art. 8 k.p.a. przez pogwałcenie zasady wyrażającej się koniecznością takiego prowadzenia postępowania, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa i powołała się w tym zakresie na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego / wyrok z dnia 20 czerwca 1985 r., sygn. akt SA/Gd 478/85, nie publik., wyrok z dnia 20 czerwca 1994 r., sygn. akt SA/Wr 98/94 – Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 1996, nr 1, poz. 3, wyrok z dnia 28 kwietnia 1999 r., sygn. akt IV SA 895/97, LEX nr 47186 /. W ocenie skarżących decyzja Wójta Gminy M. polegająca na pobieraniu podatku od nieruchomości pozostaje w sprzeczności z zaskarżoną decyzją, łamiąc tym samym zasadę określoną w art. 8 k.p.a. Zarzucono również, że Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił dostatecznie istotnych wątpliwości, polegających na zbadaniu, czy rzeczywiście skarżący pozbawiony został czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji, czy umożliwiono skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Sąd pierwszej instancji nie zbadał także, czy przyczyna ewentualnego odstępstwa od zasady wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. została przez organ administracji publicznej utrwalona w aktach sprawy w drodze adnotacji – w sposób określony w art. 10 § 3 k.p.a. Autor skargi kasacyjnej podniósł nadto, iż nie można zaakceptować prowadzenia postępowania administracyjnego, którego przedmiotem jest rozbiórka obiektu budowlanego, z wyłączeniem któregokolwiek ze współwłaścicieli. Zdaniem H. B. skarżąca została pominięta w toczącym się postępowaniu przez nie doręczenie jej zawiadomień oraz pism w postępowaniu administracyjnym. Uzasadniając zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - przez nie zawieszenie postępowania przed sądem - strona podniosła, iż wynik toczącego się postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy działki nr [...] mógł mieć wpływ na rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji, a zatem Sąd zobligowany był do zawieszenia postępowania. Postanowieniem z dnia 7 marca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę kasacyjną H. B. od wyroku tego Sądu z dnia 19 listopada 2004 roku. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W myśl art. 176 p.p.s.a. pismo zawierające skargę kasacyjną powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie bądź naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody, zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Przepis ten musi być bowiem wskazany wyraźnie. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1997 r., sygn. akt III CKN 29/97, OSNC 1997/6-7/96). Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Za chybiony należy uznać. zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. i art. 8 k.p.a. Nie można bowiem podzielić zarzutu skargi kasacyjnej, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie wyjaśnił zarzutu pozbawienia skarżącego czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. W skardze kasacyjnej nie sprecyzowano należycie powyższego zarzutu, a mianowicie nie wskazano, w jakiej to części postępowania administracyjnego skarżący został pozbawiony czynnego udziału i na czym polegało pozbawienie skarżącego udziału w tym postępowaniu. Także w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie skonkretyzowano i nie uzasadniono tak postawionego zarzutu. Jak stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Brak należytego skonkretyzowania i uzasadnienia zarzutu skargi kasacyjnej uniemożliwia ocenę, jakie dowody uzupełniające z dokumentów Sąd pierwszej instancji winien przeprowadzić w niniejszej sprawie dla ustalenia - jak domaga się tego strona wnosząca skargę kasacyjną - czy skarżący nie został pozbawiony "prawa czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 10 k.p.a.". Dodatkowo podnieść należy, iż P. B. nie wskazał też żadnego dokumentu, z którego dowód winien przeprowadzić Sąd pierwszej instancji z urzędu jak i nie zarzucił, aby Sąd odmówił dopuszczenia takiego dowodu na wniosek strony. Jak wynika z akt administracyjnych skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, brał udział w oględzinach, doręczono też skarżącemu decyzje organu I jak i II instancji z prawidłowym pouczeniem o przysługujących środkach zaskarżenia. Plany miejscowe zagospodarowania przestrzennego, jako akty prawa miejscowego, są dostępne dla obywateli a nadto w niniejszej sprawie organy administracji publicznej i Sąd pierwszej instancji oceniły ustalenia ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Milówka Nr V/23/85 z dnia 3 maja 1985r., obowiązującego w dacie wybudowania przedmiotowych obiektów, jak również ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy w Milówce Nr XXIX/170/94 z dnia 11 marca 1994 r. – w zakresie terenu działki nr [...] stanowiącej własność H. i P. B. Zasadne jest w tej sytuacji stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż podnoszony przez skarżącego zarzut niebrania udziału w postępowaniu administracyjnym / art. 10 § 1 k.p.a. / nie jest zasadny. Skarżący składał bowiem w trakcie postępowania liczne pisma i wnioski, a zatem nie można przyjąć, że nie uczestniczył w postępowaniu i nie wiedział o prowadzonych czynnościach. Skargę kasacyjną wniósł skutecznie w niniejszej sprawie P. B. Z tego względu zarzuty dotyczące H. B. nie mogą mieć decydującego znaczenia. Niezależnie jednak od powyższego, należy stwierdzić, iż zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie i terminie oględzin / zawierające pouczenie o prawie strony do składania wyjaśnień i wniosków, zapoznawania się z aktami sprawy, obowiązku przedłożenia określonych dokumentów, w tym pozwolenia na budowę, dziennika budowy, zgłoszenia itp. / zaadresowano do H. i P. B., podobnie jak przesyłki zawierające decyzje organu I i II instancji. Nie może odnieść także zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. Zdaniem skarżącego decyzja Wójta Gminy M. polegająca na pobieraniu podatku od nieruchomości z uwzględnieniem przedmiotowych budynków pozostaje w sprzeczności z decyzją zaskarżoną do Sądu administracyjnego, łamiąc tym samym zasadę określoną w art. 8 k.p.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. To zaś oznacza, iż w sprawie dotyczącej rozbiórki obiektów budowlanych poza kognicją Sądu pozostaje ocena decyzji w zakresie podatku od nieruchomości. Za chybiony należy uznać także zarzut naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez nie zawieszenie z urzędu postępowania przez Sąd pierwszej instancji, mimo toczącego się postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy działki nr [...] w M. Zgodnie do art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Podstawę prawną decyzji zaskarżonej do Sądu administracyjnego stanowi art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 października 1974 r.-Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Stosownie do art. 37 ust. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce (...), gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przewidziany pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Warunkiem zatem zastosowania przez organ administracji publicznej przymusowej rozbiórki obiektu, przewidzianej w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. jest równoczesne wystąpienie dwóch przesłanek: 1. rozpoczęcia budowy lub wybudowania obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia, 2. naruszenia ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w czasie budowy. A zatem jedną z koniecznych przesłanek nakazania rozbiórki na mocy art. 37 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy jest stwierdzenie wzniesienia obiektu budowlanego z naruszeniem prawa miejscowego. Zastosowanie nakazu rozbiórki jest obligatoryjne wówczas, gdy obiekt został wzniesiony na terenie, który nie jest przewidziany pod zabudowę lub jest przewidziany pod innego rodzaju zabudowę (pkt 1). Pamiętać przy tym należy, iż warunkiem koniecznym do orzeczenia przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 - Prawa budowlanego z 1974 roku jest stwierdzenie wybudowania obiektu lub jego części niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy. Takie okoliczności jak wszczęcie procedury mającej na celu zmianę planu zagospodarowania przestrzennego gminy, złożenie przez stronę wniosku o zmianę przeznaczenia działki, bądź też wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy przedmiotowej działki, pozostają bez wpływu na wynik niniejszej sprawy, gdyż podstawę decyzji administracyjnych stanowi – jak wyżej wskazano - plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dacie realizacji budowy. W tej sytuacji podjęcie procedury w celu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego gminy lub złożenie wniosku o zmianę przeznaczenia działki czy też o ustalenie warunków zabudowy działki nie mogą mieć wpływu na wynik sprawy, a tym samym nie uzasadniają zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI