II OSK 715/23
Podsumowanie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą dopuszczalności zażalenia na postanowienie odmawiające zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, uznając, że zażalenie było niedopuszczalne.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Z.P. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na postanowienie Wojewody Mazowieckiego o niedopuszczalności zażalenia na postanowienie Starosty Pułtuskiego. Starosta odmówił zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych dotyczących otworów okiennych w budynku mieszkalnym, wskazując na brak możliwości uzyskania takiego odstępstwa po zakończeniu budowy i brak upoważnienia ministra. Wojewoda stwierdził niedopuszczalność zażalenia, a WSA podtrzymał to stanowisko. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zażalenie było niedopuszczalne, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów KPA i Prawa budowlanego były nieuzasadnione.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Mazowieckiego stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Starosty Pułtuskiego. Starosta odmówił Z.P. zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych dotyczących czterech otworów okiennych w jego budynku mieszkalnym. Organ powiatowy powołał się na brak możliwości uzyskania zgody na odstępstwo po zakończeniu budowy oraz na brak odpowiedniego upoważnienia ministra. Z.P. wniósł zażalenie, które Wojewoda uznał za niedopuszczalne, wskazując na brak przewidzianego prawem środka odwoławczego. WSA w Warszawie oddalił skargę Z.P. na postanowienie Wojewody, uznając, że zażalenie było niedopuszczalne. W skardze kasacyjnej Z.P. zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego, w tym art. 15 K.p.a. (dwuinstancyjność postępowania), art. 9 ust. 2 i 3 u.Pb (tryb uzyskiwania odstępstw) oraz art. 9 ust. 5 u.Pb (niedopuszczalność odstępstw w postępowaniach legalizacyjnych). Podniósł również zarzuty naruszenia Konstytucji RP i Karty Praw Podstawowych UE oraz art. 8 K.p.a. (zasada zaufania do organów). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa jest nieuzasadniony, gdyż przepis ten ma charakter ogólny i wymaga wskazania konkretnych naruszonych przepisów. Stwierdzono, że zażalenie było niedopuszczalne zgodnie z art. 134 K.p.a., a tym samym nie doszło do naruszenia art. 15 K.p.a. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 9 u.Pb uznano za formalnie wadliwe, ponieważ powiązano przepisy materialne z podstawą kasacyjną dotyczącą naruszenia przepisów postępowania. Sąd podkreślił, że nowelizacja Prawa budowlanego z 2020 r. zmieniła zasady dotyczące odstępstw. Zarzut naruszenia Konstytucji i Karty Praw Podstawowych nie został uzasadniony. Zarzut naruszenia art. 8 K.p.a. uznano za chybiony, wskazując, że sąd nie stosował tego przepisu, a kwestia uzyskania zgody ministra jest kluczowa.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zażalenie na postanowienie odmawiające zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych jest niedopuszczalne, jeśli przepis szczególny nie przewiduje takiego środka odwoławczego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienie Starosty odmawiające zgody na odstępstwo nie było zaskarżalne zażaleniem, a Wojewoda prawidłowo stwierdził niedopuszczalność takiego środka odwoławczego. Zgodnie z art. 134 K.p.a., organ II instancji stwierdza niedopuszczalność zażalenia, jeśli nie przysługuje ono na dany akt.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Pomocnicze
k.p.a. art. 123
Kodeks postępowania administracyjnego
uPb art. 9 § ust. 2
Prawo budowlane
uPb art. 9 § ust. 3
Prawo budowlane
uPb art. 9 § ust. 5
Prawo budowlane
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 193 § zd. 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Karta Praw Podstawowych UE art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Dz. U. 2020, poz. 471
Ustawa o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
rozp. MI 2002 art. 12 § ust. 6 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 15 K.p.a. poprzez uznanie, że postanowienie w przedmiocie zgody na odstępstwo budowlane ma charakter 'wpadkowy'. Naruszenie art. 9 ust. 2 i 3 uPb poprzez nieprawidłowe uznanie, że czynności zmierzające do uzyskania zgody na odstępstwa nie mogą być prowadzone na etapie po zakończeniu budowy. Naruszenie art. 9 ust. 5 uPb poprzez nieprawidłowe uznanie, że odstępstwo nie jest dopuszczalne w postępowaniach legalizacyjnych. Naruszenie art. 45 Konstytucji RP oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych UE poprzez pozbawienie prawa do obrony. Naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez nieprawidłowe uznanie, że udzielenie zgody na odstępstwo nie pozwoliłoby na osiągnięcie celu postępowania.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach zażalenie było niedopuszczalne przepisy Prawa budowlanego (w brzmieniu po nowelizacji z 2020 r.) wykluczają możliwość uzyskania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w postępowaniach prowadzonych w trybie rozdziału 5a uPb
Skład orzekający
Robert Sawuła
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Zbrojewski
członek
Jan Szuma
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie odmawiające zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, zwłaszcza po nowelizacji Prawa budowlanego z 2020 r. oraz interpretacja przepisów dotyczących uzyskiwania odstępstw."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z możliwością uzyskania odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych po zakończeniu budowy i w kontekście postępowań legalizacyjnych. Interpretacja przepisów Prawa budowlanego może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa budowlanego – możliwości uzyskania odstępstwa od przepisów technicznych. Choć rozstrzygnięcie jest proceduralne, dotyka problemów związanych z legalizacją samowoli budowlanej i prawem do obrony.
“Czy można legalizować samowolę budowlaną przez "odstępstwo"? NSA wyjaśnia granice prawa.”
Sektor
budownictwo
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II OSK 715/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-09-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-04-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jan Szuma Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/ Tomasz Zbrojewski Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Sygn. powiązane VII SA/Wa 1569/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-11-23 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant: starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 23 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1569/22 w sprawie ze skargi Z.P. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 22 czerwca 2022 r. nr 277/OPON/2022 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie 1. Wyrokiem z 23 listopada 2022 r. r., VII SA/Wa 1569/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Warszawie oddalił skargę Z.P. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z 22 czerwca 2022 r. nr 277/OPON/2022, w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: 2.1. Jak wynika z ustaleń sądu pierwszej instancji, Starosta Pułtuski postanowieniem z 11 maja 2022 r., Nr 130/2022, na podstawie art. 123 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021, poz., 735 ze zm., K.p.a.) oraz art. 9 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2021, poz. 2351 ze zm., uPb), po rozpoznaniu wniosku Z.P. o odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych określonych § 12 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2019, poz. 1065, rozp. MI 2002) poprzez dopuszczenie usytuowania czterech otworów okiennych znajdujących się w ścianie budynku mieszkalnego położonej na dz. nr ewid. [...] przy ul. [...] w P. – odmówił wyrażenia zgody na odstępstwo. W uzasadnieniu w/w postanowienia organ powiatowy wskazał, że wniosek Z.P. z 10 listopada 2021 r. o udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych określonych § 12 ust. 6 pkt 2 rozp. MI 2002, poprzez dopuszczenie usytuowania czterech otworów okiennych w ścianie budynku mieszkalnego na dz. nr ewid. [...] przy ul. [...] w P. Zgodnie z informacją przekazaną Staroście przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. (PINB) z 22 listopada 2021 r., na Z.P. został nałożony obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na w/w działce inwestycyjnej oraz wykonanie następujących robót budowlanych w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem: zamurowanie dwóch otworów okiennych znajdujących się w parterze elewacji, zamurowanie otworu okiennego znajdującego się w dachu elewacji południowej, zamurowanie otworu okiennego znajdującego się na II piętrze w elewacji południowej. W dokumentacji projektowej zatwierdzonej decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z [...] września 1993 r. udzielającej Z.P. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na w/w działce, tych otworów okiennych nie przewidziano. Starosta przekazał wniosek Z.P. o udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, Ministrowi Rozwoju i Technologii. 2.2. Wyrokując w sprawie VII SA/Wa 1569/22 kolejno wskazano, że Minister Rozwoju i Technologii w dniu 25 stycznia 2022 r. zwrócił do Starosty akta sprawy z informacją, że zgodnie z art. 9 ust. 3 uPb wniosek do ministra w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo składa się przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę albo decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Dodatkowo wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 5 uPb, odstępstwa, o którym mowa w ust. 1, nie dopuszcza się w postępowaniach, o których mowa w rozdziale 5a uPb (postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy). W związku z powyższym na tym etapie nie ma możliwości uzyskania odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych. W tych okolicznościach Starosta Pułtuski wydał powyższe postanowienie z 11 maja 2022 r. odmawiające zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. 2.3. Jak dalej ustalił sąd pierwszej instancji, pomimo pouczenia przez Starostę, że na w/w postanowienie nie służy zażalenie, Z.P. wniósł taki środek odwoławczy wskazując, że dopuszczalność zażalenia wywodzi z art. 15 K.p.a. W jego ocenie przedmiotowe postanowienie nie ma charakteru "wpadkowego", lecz jest końcowym merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy. Nie będzie miał bowiem możliwości zakwestionowania postanowienia w odwołaniu od decyzji pozwolenie na budowę. Wskazuje, że ani postępowanie legalizacyjne ani naprawcze nie toczy się wobec Z.P. 2.4. W wyroku VII SA/Wa 1569/22 wskazano, że Wojewoda Mazowiecki powołanym na wstępie postanowieniem z 22 czerwca 2022 r. stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Starosty Pułtuskiego z 11 maja 2022 r. W uzasadnieniu swego postanowienia organ II instancji podał, że ustalenie przez organ II instancji, iż na objęty zażaleniem akt wydany przez organ niższej instancji nie przysługuje środek odwoławczy skutkuje, zgodnie z art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a., wydaniem ostatecznego postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia. W ocenie Wojewody Starosta postanowieniem odmawiając wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych prawidłowo pouczył stronę, że nie przysługuje na nie zażalenie. Niedopuszczalne jest zażalenie na postanowienie, co do którego ustawodawca nie przewidział uprawienia do jego zaskarżenia. 3.1. Z.P. wniósł do WSA w Warszawie skargę na w/w postanowienie Wojewody Mazowieckiego stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Starosty Pułtuskiego z 11 maja 2022 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 15 K.p.a., gdyż postanowienie nie było wpadkowe, lecz końcowym merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy. Skarżący nie ma możliwości zakwestionowania postanowienia w odwołaniu od decyzji pozwolenia na budowę, a tym samym jest uprawniony do zażalenia, w sytuacji gdy z wnioskiem o wyrażenie zgody na odstępstwo wystąpiono po zrealizowaniu obiektu budowlanego; - art. 9 ust. 2 i 3 uPb, gdyż czynności zmierzające do uzyskania zgody na odstępstwa mogą być prowadzone również na etapie wydania decyzji o warunkach zabudowy, jak też prowadzenia postępowania w sprawie istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę; - art. 9 ust. 5 uPb poprzez nieprawidłowe uznanie, że odstępstwo nie jest dopuszczalne w postępowaniach w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem uPb, a nie toczy się takie postępowanie wobec Z.P.; - art. 45 Konstytucji RP oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych UE, wobec zamknięcia drogi odwoławczej w sprawie odstępstwa od przepisów techniczno- budowlanych, pozbawienie prawa do obrony; - art. 8 K.p.a., gdyż udzielenie zgody na odstępstwo pozwoliłoby na osiągnięcie celu postępowania, czyli doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. 3.2. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Skarżący wywodził dopuszczalność zażalenia z art. 15 K.p.a. Postanowienie w przedmiocie wyrażenia zgody na odstępstwo w ocenie skarżącego nie ma charakteru "wpadkowego", lecz jest końcowym merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy. Strona nie będzie miała możliwości zakwestionowania postanowienia w odwołaniu od decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę. Po wezwaniu przez PINB do zamurowania okien, Z.P. złożył wniosek o wyrażenie zgody na odstępstwo, co dopuszczalne jest również po zakończeniu inwestycji, jednak otrzymał odmowę. 3.3. Wojewoda Mazowiecki w odpowiedzi na skargę Z.P. wnosił o jej oddalenie. 4.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie skargę oddalił. 4.2. W motywach swego orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że bezzasadny był zarzut skargi, że zastosowany w sprawie sposób procedowania pozbawił skarżącego należytej ochrony, skoro w ramach ewentualnego kwestionowania decyzji kończącej postępowanie, które organ prowadzi w stosunku do przedmiotowych okien, skarżący będzie mógł podnosić argumentację w zakresie prawnej możliwości oraz potrzeby udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. 4.3. Sąd wojewódzki zauważył, że zarzuty skargi miały w istocie charakter demagogiczny i sprowadzały się do twierdzenia, że w tym przypadku zażalenie przysługuje, gdyż wniosek o odstępstwo dotyczył postępowania, w którym nie mogło być ono udzielone. W tej sytuacji nie mogły odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku zarzuty i okoliczności podniesione w skardze, bowiem zaskarżone postanowienie było zgodne z prawem. 5.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Z.P., zaskarżając go w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w dacie wniesienia skargi kasacyjnej: Dz. U. 2023, poz. 259, Ppsa) w zw. art. 15 K.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia wobec nieprawidłowego uznania, że w niniejszej sprawie postanowienie w przedmiocie wyrażenia zgody na odstępstwo budowlane ma charakter "wpadkowy" przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, pomimo że postanowienie Starosty Pułtuskiego z 11 maja 2022 r. jest końcowym merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy; skarżący nie ma zatem możliwości zakwestionowania postanowienia wydanego w przedmiocie zgody na odstępstwo w odwołaniu od decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę, a tym samym należy przyjąć, że strona jest uprawniona do zażalenia postanowienia odmawiającego wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, w sytuacji gdy z wnioskiem o wyrażenie zgody na odstępstwo wystąpiono już po zrealizowaniu obiektu budowlanego; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 9 ust. 2 i 3 uPb poprzez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Starosty Pułtuskiego z 11 maja 2022 r., wobec nieprawidłowego uznania, że przepisy te, choć wiążą w sprawie rozstrzygnięcia w przedmiocie zgody na odstępstwo z postępowaniem w sprawie pozwolenia na budowę albo zmiany pozwolenia na budowę, to jednakże w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że czynności zmierzające do uzyskania zgody na odstępstwa mogą być prowadzone nie tylko na etapie pozwolenia na budowę; możliwe jest prowadzenie tych czynności również na etapie wydania decyzji o warunkach zabudowy, jak też prowadzenia postępowania w sprawie istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę; ponadto, odstępstwa od ustanowionych w aktach wykonawczych przepisów techniczno-budowlanych mogą mieć miejsce po uzyskaniu na to zgody przez właściwy dla wydania pozwolenia na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej; organ taki może wydać zgodę w sprawie zgody na odstępstwo po uzyskaniu upoważnienia od ministra uprawnionego do stanowienia odpowiednich przepisów techniczno-budowlanych, a w niniejszej sprawie takiego upoważnienia ministra nie uzyskano; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. art. 9 ust. 5 uPb poprzez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Starosty Pułtuskiego z 11 maja 2022 r., wobec nieprawidłowego uznania, że odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych nie jest dopuszczalne w postępowaniach w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem uPb, które uregulowane zostały w rozdziale 5a tej ustawy, chodzi o postępowanie legalizacyjne oraz naprawcze, zaś na "dzień dzisiejszy" nie toczy się żadne z takich postępowań wobec skarżącego; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 45 Konstytucji RP oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych UE, poprzez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Starosty Pułtuskiego, wobec nieprawidłowego uznania, że zaniknięcie skarżącemu drogi odwoławczej w sprawie odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych nie pozbawia go prawa do obrony; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 8 K.p.a., poprzez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Starosty Pułtuskiego z 11 maja 2022 r., wobec nieprawidłowego uznania, że udzielenie zgody na odstępstwo nie pozwoliłoby na osiągnięcie celu postępowania, czyli doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, co należy uznać na zasadne w świetle zasady zaufania do organów po 20 latach prowadzenia szeregu postępowań administracyjnych odnoszących się do, objętych wnioskiem o odstępstwo, otworów okiennych; w takiej sytuacji narusza zasadę zaufania do organów bezzasadne powoływanie się przez organ na niemożność udzielenia zgody na odstępstwo po zrealizowaniu obiektu, jak również odmowa takiej zgody, pomimo nie uzyskania upoważnienia ministra, a następnie także odmowa rozpoznania zażalenia na postanowienie odmawiające odstępstwa budowlanego, w sytuacji gdy w sprawie nie zapadnie już żadne inne orzeczenie kończące postępowanie w sprawie, więc nieprawidłowe jest stanowisko sądu, że skarżący będzie miał możliwość zaskarżenia postanowienia Starosty Pułtuskiego nr 130/2022, skarżąc końcowe orzeczenie w sprawie. 5.2. W powołaniu na powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wnosi o: uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie; zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. 5.3. Zdaniem skarżącego kasacyjnie udzielenie zgody na odstępstwo we wnioskowanym przez niego zakresie pozwoliłoby na osiągnięcie celu postępowania, czyli doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, co należy uznać na zasadne w świetle zasady zaufania do organów (art. 8 K.p.a.), po 20 latach prowadzenia szeregu postępowań administracyjnych odnoszących się do przedmiotowych otworów okiennych. W tej sytuacji bezzasadne jest powoływanie się przez organ na niemożność udzielenia zgody na odstępstwo po zrealizowaniu obiektu, jak również odmowa takiej zgody, pomimo nie uzyskania upoważnienia ministra, a następnie odmowa rozpoznania zażalenia. Skarżący kasacyjnie naprowadza, że jego dom został wzniesiony na podstawie pozwolenia na budowę z 1993 r. Powołując się na uzyskaną zgodę co do zlokalizowania tego domu w stosunku do działki sąsiedniej skarżący kasacyjnie negatywnie ocenia działania swojej siostry, która rozbudowała swój budynek. W następstwie skarżący kasacyjnie stał się adresatem nakazu PINB odnośnie zamurowania własnych okien. W związku z tym skarżący kasacyjnie wystąpił o uzyskanie zgody na odstępstwa od przepisów, otrzymał jednak odmowę. Naprowadza, że wyjątkowo można uzyskać taką zgodę, nawet w postępowaniach prowadzonych w ramach istotnego odstępstwa od pozwolenia na budowę. W skardze kasacyjnej przywołano szereg judykatów, które w ocenie skarżącego kasacyjnie mają wspierać jego argumentację. Obecnie nie toczy się żadne postępowanie uregulowane w przepisach rozdziału 5a uPb. Długoletnie postępowanie dotyczące przedmiotowych okien w budynku skarżącego kasacyjnie powinno się zakończyć z uzyskaniem zgody na odstępstwa, co należy uznać za zasadne w świetle zasady zaufania do organów. 5.4. Na rozprawę wyznaczoną w sprawie nikt się nie stawił. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2024, poz. 935) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów kasacyjnych (art. 193 zd. 2 Ppsa). 6.2. Przywołany w skardze kasacyjnej art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, albowiem jest to przepis o charakterze ogólnym i wynikowym, który określa oznaczony przypadek, kiedy skarga na decyzję lub postanowienie podlega uwzględnieniu przez sąd administracyjny (sąd uchyla wówczas zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeśli dopatrzy się – innego niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – naruszenia przepisów postępowania, o ile mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy). Strona skarżąca kasacyjnie chcąc wykazać jako zasadną podstawę skargi kasacyjnej naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa, wskazującego na jedną z przesłanek uwzględnienia skargi m. in. na postanowienie, skoro w tej sprawie skargę na taki akt oddalono na zasadzie art. 151 Ppsa, a nie uwzględniono jej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa, powinna wskazać konkretne przepisy, którym uchybił zaskarżony organ, a którego to uchybienia nie dostrzec miał wadliwie sąd pierwszej instancji. W dalszej kolejności winna przekonać sąd kasacyjny, że uchybienia przepisów przez skarżony organ były tego rodzaju, że – nie stanowiąc przesłanek wznowieniowych – mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nieskuteczność tej argumentacji prowadzić będzie do wniosku, że zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa będzie musiał zostać uznany jako nie oparty na usprawiedliwionej podstawie. 6.3. Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa w zw. z art. 15 K.p.a. Z treści art. 15 K.p.a. wynika, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Skarżący wniósł – wbrew pouczeniu zawartemu w postanowieniu Starosty Pułtuskiego z 11 maja 2022 r. w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych – zażalenie na to postanowienie wydane w I instancji. W następstwie tegoż zażalenia organ wyższego stopnia – Wojewoda Mazowiecki – z powołaniem się na art. 134 K.p.a., stwierdził jego niedopuszczalność. Organ II instancji dokonał zatem oceny dopuszczalności wniesienia środka zaskarżenia, a dochodząc do wniosku, że był on niedopuszczalny, dał temu wyraz w zaskarżonym – w następstwie skargi – postanowieniu, jako organ II instancji. Z tego względu nie doszło do naruszenia art. 15 K.p.a. stanowiącego, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Istota sprawy sprowadzała się do trafności oceny sądu pierwszej instancji, że zażalenie było niedopuszczalne, z tego względu zasadne było podjęcie postanowienia w trybie art. 134 K.p.a. Naruszenia tegoż przepisu w skardze kasacyjnej nie podniesiono. 6.4. Wadliwie sformułowano zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa w zw. z art. 9 ust. 2 i 3 uPb. Przywołane przepisy art. 9 ust. 2 i 3 uPb mają charakter przepisów prawa materialnego określając tryb uzyskiwania zgody na odstępstwo, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, od tychże przepisów, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę albo decyzji o zmianie pozwolenia na budowę oraz określa elementy wniosku do ministra, w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo organ administracji architektoniczno-budowlanej, który składa się przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę albo decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Podstawa do uwzględnienia skargi z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa m. in. na postanowienie, a taki charakter miała akt zaskarżony do sądu, odnosi się do naruszenia przepisów postępowania, innych niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem tę podstawę uwzględnienia skargi na taki akt, jak skarżone postanowienie, w skardze kasacyjnej powiązano z przepisami prawa materialnego, co jest formalnie wadliwe, a przez to nieskuteczne. Naruszenie zaś wskazanych przepisów uPb skarżący kasacyjnie wiąże z oznaczonymi judykatami nie dostrzegając przy tym, że przywoływane przezeń orzeczenia, w których opowiadano się za dopuszczalnością zastosowania konstrukcji uzyskania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, zapadły w stanach faktycznych sprzed nowelizacji uPb na mocy ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020, poz. 471). Trafnie kwestię tę uwypuklił sąd pierwszej instancji (por. s. 8 uzasadnienia skarżonego wyroku). 6.5. Z tożsamych względów co powyżej wskazano, nie jest skuteczny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa w zw. z art. 9 ust. 5 uPb. Słusznie sąd pierwszej instancji wskazał na brzmienie tego przepisu uPb, który wyklucza dopuszczalność stosowania trybu uzyskiwania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w postępowaniach prowadzonych w trybie rozdziału 5a uPb. Skoro skarżący naprowadza, że wobec spornego obiektu nie toczyć się już ma tego typu postępowanie, to kwestia ta – wobec niepodważenia istoty sprawy rozstrzygniętej zaskarżonym wyrokiem, tj. niedopuszczalności wniesionego zażalenia od postanowienia Starosty Pułtuskiego – nie dowodzi skuteczności przedmiotowego zarzutu kasacyjnego. 6.6. Zarzutu naruszenia art. 45 Konstytucji RP oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych w skardze kasacyjnej – wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 176 § 1 pkt 2 Ppsa – nie uzasadniono. Z tego względu zarzut ten nie poddaje się kontroli. 6.7. Chybiony jest zarzut naruszenia art. 8 K.p.a. Skarżący kasacyjnie nie dostrzegając nawet rozbudowanej struktury art. 8 K.p.a., który dzieli się na paragrafy, formułuje złożony wniosek odnośnie nieprawidłowego stanowiska sądu pierwszej instancji, że skarżący będzie miał możliwość zaskarżenia postanowienia Starosty skarżąc "końcowe orzeczenie w sprawie". O ile zamiarem skarżącego kasacyjnie było podważenie prawidłowości uzasadnienia zaskarżonego wyroku dopuszczalne było podnoszone zarzutu naruszenia art. 141 § 4 Ppsa, naruszenia tegoż przepisu w skardze kasacyjnej jednak nie sformułowano. Sąd administracyjny nie stosował wszak przepisów art. 8 K.p.a., skarżący kasacyjnie przyznając zarazem brak uzyskania zgody właściwego ministra na zastosowanie odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych, nieskutecznie zarzuca sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa, nie dostrzegając, że uwarunkowania uzyskania takiej zgody mają swe źródło w stosownych przepisach uPb. 7. Z tych wszystkich względów ocenić należało, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i podlegała oddaleniu w myśl art. 184 Ppsa.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę