Orzeczenie · 2025-09-23

II OSK 715/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-09-23

NSAbudowlaneŚredniansa

prawo budowlaneodstępstwoprzepisy techniczno-budowlanezażalenieniedopuszczalnośćNSAskarga kasacyjnapostępowanie administracyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Mazowieckiego stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Starosty Pułtuskiego. Starosta odmówił Z.P. zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych dotyczących czterech otworów okiennych w jego budynku mieszkalnym. Organ powiatowy powołał się na brak możliwości uzyskania zgody na odstępstwo po zakończeniu budowy oraz na brak odpowiedniego upoważnienia ministra. Z.P. wniósł zażalenie, które Wojewoda uznał za niedopuszczalne, wskazując na brak przewidzianego prawem środka odwoławczego. WSA w Warszawie oddalił skargę Z.P. na postanowienie Wojewody, uznając, że zażalenie było niedopuszczalne. W skardze kasacyjnej Z.P. zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego, w tym art. 15 K.p.a. (dwuinstancyjność postępowania), art. 9 ust. 2 i 3 u.Pb (tryb uzyskiwania odstępstw) oraz art. 9 ust. 5 u.Pb (niedopuszczalność odstępstw w postępowaniach legalizacyjnych). Podniósł również zarzuty naruszenia Konstytucji RP i Karty Praw Podstawowych UE oraz art. 8 K.p.a. (zasada zaufania do organów). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa jest nieuzasadniony, gdyż przepis ten ma charakter ogólny i wymaga wskazania konkretnych naruszonych przepisów. Stwierdzono, że zażalenie było niedopuszczalne zgodnie z art. 134 K.p.a., a tym samym nie doszło do naruszenia art. 15 K.p.a. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 9 u.Pb uznano za formalnie wadliwe, ponieważ powiązano przepisy materialne z podstawą kasacyjną dotyczącą naruszenia przepisów postępowania. Sąd podkreślił, że nowelizacja Prawa budowlanego z 2020 r. zmieniła zasady dotyczące odstępstw. Zarzut naruszenia Konstytucji i Karty Praw Podstawowych nie został uzasadniony. Zarzut naruszenia art. 8 K.p.a. uznano za chybiony, wskazując, że sąd nie stosował tego przepisu, a kwestia uzyskania zgody ministra jest kluczowa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Potwierdzenie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie odmawiające zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, zwłaszcza po nowelizacji Prawa budowlanego z 2020 r. oraz interpretacja przepisów dotyczących uzyskiwania odstępstw.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z możliwością uzyskania odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych po zakończeniu budowy i w kontekście postępowań legalizacyjnych. Interpretacja przepisów Prawa budowlanego może ewoluować.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienie odmawiające zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, wydane po zakończeniu budowy, jest zaskarżalne zażaleniem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie na postanowienie odmawiające zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych jest niedopuszczalne, jeśli przepis szczególny nie przewiduje takiego środka odwoławczego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postanowienie Starosty odmawiające zgody na odstępstwo nie było zaskarżalne zażaleniem, a Wojewoda prawidłowo stwierdził niedopuszczalność takiego środka odwoławczego. Zgodnie z art. 134 K.p.a., organ II instancji stwierdza niedopuszczalność zażalenia, jeśli nie przysługuje ono na dany akt.

Czy można uzyskać zgodę na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych po zakończeniu budowy i w przypadku, gdy nie toczy się postępowanie legalizacyjne lub naprawcze?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy Prawa budowlanego (w brzmieniu po nowelizacji z 2020 r.) wykluczają możliwość uzyskania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w postępowaniach prowadzonych w trybie rozdziału 5a Prawa budowlanego (postępowania legalizacyjne i naprawcze), a także generalnie wniosek taki składa się przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub jej zmianie.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 9 ust. 3 i 5 Prawa budowlanego, w brzmieniu po nowelizacji z 2020 r., ogranicza możliwość uzyskania zgody na odstępstwo do etapu przed wydaniem pozwolenia na budowę lub jego zmianą, a także wyklucza ją w postępowaniach legalizacyjnych. Przywołane przez stronę orzecznictwo zapadło przed tą nowelizacją.

Czy naruszenie przepisów postępowania przez organ administracji, które nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, może stanowić podstawę uwzględnienia skargi do sądu administracyjnego?

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie przepisów postępowania, o ile mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa jest przepisem ogólnym, który wymaga wskazania konkretnych przepisów, które zostały naruszone przez organ, a których uchybienia nie dostrzegł sąd pierwszej instancji, a które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną Z.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Przepisy (19)

Pomocnicze

k.p.a. art. 123

Kodeks postępowania administracyjnego

uPb art. 9 § ust. 2

Prawo budowlane

uPb art. 9 § ust. 3

Prawo budowlane

uPb art. 9 § ust. 5

Prawo budowlane

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 134

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c