II OSK 714/23

II OSK 714/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Szuma /sprawozdawca/
Robert Sawuła /przewodniczący/
Tomasz Zbrojewski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2266/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-11-08
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 23 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2266/21 w sprawie ze skargi M. G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 września 2021 r. znak: DON.7101.375.2021.ABL w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej 1. prostuje zaskarżony wyrok w ten sposób, że w miejsce opisu przedmiotu sprawy: "odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia" wpisuje: "zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej", 2. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 8 listopada 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2266/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej "Głównym Inspektorem") z dnia 16 września 2021 r., znak DON. 7101.375.2021.ABL utrzymujące w mocy postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej "Wojewódzkim Inspektorem") z dnia 28 lipca 2021 r., znak WIK.MK.7141/1-12/10/2021.
Drugim z wymienionych wyżej postanowień organ oddalił zarzut skarżącej w sprawie egzekucji administracyjnej mającej na celu wyegzekwowanie nałożonego na M.G. decyzją Wojewódzkiego Inspektora z dnia 3 września 2012 r., znak WIK.ES-7141/1-6/10, obowiązku rozbiórki samowoli budowlanej, to jest części budynku mieszkalnego z gankiem (o powierzchni 38,30 m2) dobudowanej do istniejącego budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej na działce [...], przy ul. [...] w S. w granicach portu morskiego w S..
W zaskarżonym postanowieniu Główny Inspektor zaznaczył, że podstawą zarzutu M.G. był art. 33 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (na datę zaskarżonego postanowienia tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm., dalej "u.p.e.a."), a więc brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia. Zarazem organ wyjaśnił, że tak podniesiony zarzut jest nieuzasadniony. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, znajdującego się w aktach sprawy, wynika, iż upomnienie Wojewódzkiego Inspektora z dnia 8 lipca 2016 r., wzywające skarżącą do wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia 3 września 2012 r., zostało doręczone i odebrane (podpis "G.") 9 września 2016 r.
Oddalając skargę M.G., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że zarzut w postępowaniu egzekucyjnym jest środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. W postępowaniu wywołanym zarzutem, przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść zarzutu, przy czym zobowiązany może powołać się tylko na podstawy enumeratywnie wyszczególnione w art. 33 u.p.e.a.
Przenosząc powyższe na realia sprawy, Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że wierzyciel, którym w niniejszej sprawie był Wojewódzki Inspektor, postanowieniem z dnia 28 lipca 2021 r. oddalił zarzut skarżącej zgodnie z art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Organy obu instancji wyraźnie wskazały, że upomnienie wysłano na adres skarżącej i zostało ono pod tym adresem odebrane oraz pokwitowane nazwiskiem skarżącej, a więc zostało skutecznie doręczone. Organy, w granicach sprawy wytyczonych art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., prawidłowo ustaliły zarówno stan faktyczny, jak i prawny odnoszący się do prowadzonego postępowania, zainicjowanego pismem (zarzutem) M.G. z dnia 12 lipca 2021 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M.G., zarzucając naruszenie:
1. art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę zaskarżonego postanowienia tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej "K.p.a.") poprzez jego "błędną wykładnię, polegającą na nieścisłej analizie przesłanek jego zastosowania", co doprowadziło do uznania, że skarżąca nie uprawdopodobniła swego braku winy w uchybieniu terminu;
2. art. 40 § 1 i art. 42 § 1 K.p.a. polegające na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniesionych w skardze okoliczności odnośnie do nieprawidłowego doręczenia skarżącej postanowienia Wojewódzkiego Inspektora.
Wskazując na powyższe, M.G. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wystąpiła także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Przed przystąpieniem do dalszego merytorycznego wywodu, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w myśl art. 156 § 1 P.p.s.a. (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie lub inne oczywiste omyłki. Zgodnie z art. 156 § 3 P.p.s.a., jeżeli sprawa toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, Sąd ten może sprostować wyrok pierwszej instancji. W realiach niniejszej sprawy zaszła konieczność korekty sentencji zaskarżonego wyroku. Orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawierało oczywistą omyłkę wyrażającą się w niewłaściwym określeniu przedmiotu sprawy (wpisano: w przedmiocie "odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia", zamiast "zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej"). Wymagało to sprostowania, co Naczelny Sąd Administracyjny uczynił w punkcie 1. sentencji wyroku.
Zgodnie z art. 193 zd. drugie P.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego (art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a.), stąd należy ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów skargi kasacyjnej.
Przede wszystkim należy podkreślić, że obecnie rozpatrywana skarga kasacyjna M.G., co Naczelny Sąd Administracyjny może dostrzec z urzędu, jawi się jako kopia środka zaskarżenia złożonego w sprawie o sygn. akt II OSK 713/23. Niniejsza sprawa ma natomiast inny przedmiot, stąd przedstawione w niej zarzuty są nieadekwatne do treści skarżonego wyroku. Pomimo to skarga kasacyjna – formalnie skutecznie złożona od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt VII SA/Wa 2266/21 – podlega rozpoznaniu stosownie do zawartych w niej zarzutów.
Odnosząc się do pierwszego zarzutu, w którym skarżąca przywołała art. 58 § 1 K.p.a., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że przepis ten w ogóle nie był w sprawie zastosowany ani rozważany przez Sąd pierwszej instancji. Zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a. organ może przywrócić uchybiony termin, jeżeli strona uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Sprawa nie dotyczyła przywrócenia terminu. Przedmiot kontroli stanowiło postanowienie organu drugiej instancji utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji wydane na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a., którym oddalono zarzut z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. o braku doręczenia upomnienia poprzedzającego egzekucję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie kontrolował rozpoznania żadnego wniosku z art. 58 § 1 K.p.a., ponieważ taki wniosek nie był przedmiotem sprawy. Zarzut błędnej wykładni art. 58 § 1 K.p.a. abstrahuje zatem od granic sprawy wyznaczonych przez podniesiony przez skarżącą w postępowaniu egzekucyjnym jedyny zarzut i jako nieadekwatny nie może odnieść skutku.
Bezzasadny jest także drugi zarzut skargi kasacyjnej, w którym M.G. przywołała art. 40 § 1 i art. 42 § 1 K.p.a., wiążąc je z rzekomym niedostrzeżeniem przez Sąd pierwszej instancji nieprawidłowości doręczenia postanowienia organu. Art. 40 § 1 K.p.a. reguluje doręczanie pism stronie lub jej pełnomocnikowi, a art. 42 § 1 K.p.a. wskazuje miejsce doręczeń osobie fizycznej. W niniejszej sprawie problematyka doręczeń była relewantna tylko w zakresie upomnienia z dnia 8 lipca 2016 r., o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., a nie w zakresie doręczenia postanowienia organu pierwszej instancji, skoro skarżąca skutecznie wniosła na nie zażalenie, które zostało rozpoznane przez Głównego Inspektora. Dla oceny zasadności zarzutu z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. decydujące było ustalenie, czy upomnienie zostało doręczone. Jak już wyżej zaznaczono, upomnienie skierowane do skarżącej zostało przez nią odebrane w dniu 9 września 2016 r., co skarżąca pokwitowała własnoręcznym podpisem "G." na zwrotnym potwierdzeniu odbioru.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając zarzuty skargi kasacyjnej jako nieusprawiedliwione, orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.