II OSK 712/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną SKO, potwierdzając, że instalacje fotowoltaiczne o mocy do 20 MW kwalifikują się jako odnawialne źródła energii, dla których nie stosuje się wymogów "dobrego sąsiedztwa" przy ustalaniu warunków zabudowy.
Sprawa dotyczyła odmowy ustalenia warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej o mocy do 20 MW. WSA uchylił decyzję SKO, uznając, że farma fotowoltaiczna jest instalacją OZE, dla której nie stosuje się wymogów "dobrego sąsiedztwa" (art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p.) na mocy art. 61 ust. 3 u.p.z.p. NSA oddalił skargę kasacyjną SKO, podzielając stanowisko WSA i podkreślając, że przepisy dotyczące planowania przestrzennego (studium, plan miejscowy) nie wyłączają możliwości lokalizacji takich instalacji na podstawie decyzji o warunkach zabudowy, a brak jest podstaw do wprowadzania ograniczeń mocy w oparciu o wykładnię systemową.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który uchylił decyzję SKO odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej o mocy do 20 MW. WSA uznał, że farma fotowoltaiczna jest instalacją odnawialnego źródła energii (OZE) w rozumieniu ustawy o OZE, co na mocy art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.) wyłącza stosowanie wymogów dotyczących "dobrego sąsiedztwa" (art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p.). Sąd pierwszej instancji podkreślił, że przepisy dotyczące studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz planu miejscowego dotyczą planowania przestrzennego, a nie przesłanek wydania decyzji o warunkach zabudowy, i nie wyłączają możliwości lokalizacji instalacji OZE na podstawie decyzji administracyjnej. NSA oddalił skargę kasacyjną SKO, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że wyłączenie wymogu "dobrego sąsiedztwa" dotyczy instalacji OZE niezależnie od ich mocy, a brak jest podstaw do wprowadzania takich ograniczeń w oparciu o wykładnię systemową przepisów. NSA zaznaczył, że gdyby ustawodawca chciał wprowadzić takie ograniczenia, uczyniłby to wprost, podobnie jak w przypadku obiektów handlowych (art. 10 ust. 3b u.p.z.p.). Sąd stwierdził, że teren inwestycji nie był objęty planem miejscowym, a zapisy studium nie mają wiążącego charakteru dla decyzji o warunkach zabudowy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, do instalacji OZE, w tym farm fotowoltaicznych o dużej mocy, nie stosuje się wymogów "dobrego sąsiedztwa" na mocy art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Uzasadnienie
Instalacje OZE są wyłączone ze stosowania przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. na mocy art. 61 ust. 3 u.p.z.p., niezależnie od ich mocy. Przepisy dotyczące studium i planu miejscowego dotyczą planowania przestrzennego i nie wyłączają możliwości lokalizacji instalacji OZE na podstawie decyzji o warunkach zabudowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymogi "dobrego sąsiedztwa" nie stosuje się do instalacji odnawialnego źródła energii.
u.p.z.p. art. 61 § ust. 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wyłącza stosowanie ust. 1 pkt 1 i 2 do instalacji odnawialnego źródła energii.
u.o.z.e. art. 2 § pkt 13
Ustawa o odnawialnych źródłach energii
Definicja instalacji odnawialnego źródła energii.
u.o.z.e. art. 2 § pkt 22
Ustawa o odnawialnych źródłach energii
Definicja odnawialnego źródła energii (w tym energii słonecznej).
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 10 § ust. 2a
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dotyczy ustalania w studium rozmieszczenia urządzeń wytwarzających energię z OZE o mocy powyżej 500 kW i ich stref ochronnych.
u.p.z.p. art. 15 § ust. 3 pkt 3a
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dotyczy określania w planie miejscowym terenów pod budowę urządzeń OZE o mocy powyżej 500 kW i ich stref ochronnych.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznawania sprawy przez NSA.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Farma fotowoltaiczna o mocy do 20 MW jest instalacją OZE, dla której nie stosuje się wymogów "dobrego sąsiedztwa" (art. 61 ust. 3 u.p.z.p.). Przepisy dotyczące studium i planu miejscowego nie wyłączają możliwości lokalizacji instalacji OZE na podstawie decyzji o warunkach zabudowy. Brak jest podstaw do wprowadzania ograniczeń mocy instalacji OZE w oparciu o wykładnię systemową przepisów.
Odrzucone argumenty
Instalacja OZE o mocy przekraczającej 500 kW wymaga uchwalenia planu miejscowego lub uwzględnienia w studium. Należy stosować wymogi "dobrego sąsiedztwa" do instalacji OZE, niezależnie od ich mocy.
Godne uwagi sformułowania
"Sąd zwrócił uwagę na zmiany wprowadzone przepisami ustawy z dnia 17 września 2021 r. w sprawie zmiany ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (...)" "Z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie wynika jakiekolwiek ograniczenie mocy instalacji odnawialnego źródła energii warunkujące stosowanie ust. 1 pkt 1 i 2 tego artykułu" "Gdyby wolą ustawodawcy było wprowadzenie ograniczeń w możliwości realizacji tego rodzaju inwestycji (...) uczyniłby to wprost, tak jak uczynił to w odniesieniu do obiektów handlowych (...)"
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Broda
członek
Roman Ciąglewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie warunków zabudowy dla farm fotowoltaicznych i innych instalacji OZE, stosowanie art. 61 ust. 3 u.p.z.p., relacja między decyzją o warunkach zabudowy a planowaniem przestrzennym."
Ograniczenia: Dotyczy głównie instalacji OZE, dla których nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Interpretacja przepisów dotyczących nowelizacji z 2021 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego i aktualnego tematu energetyki odnawialnej oraz zasad planowania przestrzennego, z praktycznymi implikacjami dla inwestorów i samorządów.
“Farma fotowoltaiczna o mocy 20 MW może powstać bez zgody sąsiadów? NSA wyjaśnia zasady "dobrego sąsiedztwa".”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 712/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-04-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-04-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/ Piotr Broda Roman Ciąglewicz Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Planowanie przestrzenne Sygn. powiązane II SA/Bd 1289/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2023-05-10 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 503 art. 9 ust. 4,art. 10 ust. 2a, art. 15 ust. 3 pkt 3a, art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 61 ust. 3 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.) Dz.U. 2022 poz 1378 art. 2 pkt 13, art. 2 pkt 22 Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii t.j. Dz.U. 2024 poz 935 art. 182 § 2, art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Bd 1289/22 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia 17 października 2022 r. nr KO.411.1253-1254.2022 w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 1289/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpoznaniu skargi P. sp. z o.o. w W. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia 17 października 2022 r. nr KO.411.1253-1254.2022 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia 28 czerwca 2022 r. Wójt Gminy Rogowo po rozpatrzeniu wniosku P. sp. z o.o. w W. z dnia 21 marca 2022 r. ustalił warunki zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 20 MW na terenie części działki nr [...], obręb [...], gmina Rogowo, określonej w załączniku graficznym stanowiącym integralną część decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku po rozpatrzeniu odwołania J. S. i M. S., decyzją z dnia 17 października 2022 r. uchyliło w całości zaskrżoną decyzję i odmówiło ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny sprawy oraz powołał treść przepisów art. 4 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 2a, art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. Dalej organ odwoławczy wskazał, że teren na którym planowana jest inwestycja nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto zgodnie z informacją organu I instancji, w obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, studium nie przewiduje dla działki nr [...] przeznaczenia pod budowę urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii. Z powołanych przepisów Kolegium wywiodło, że brak planu miejscowego dla danego terenu nie oznacza możliwości lokalizacji na nim inwestycji w postaci urządzeń wytwarzających energię elektryczną z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 kW w drodze decyzji administracyjnej (z włączeniami wynikającymi z art. 10 ust. 2a), gdy ustawa przewiduje, że ich lokalizacja wymaga uchwalenia planu miejscowego, a uprzednio określenia tych obszarów w studium. Lokalizacja inwestycji w postaci urządzeń wytwarzających energię elektryczną z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 kW możliwa jest wyłącznie w oparciu o ustalenia planu miejscowego, którego obowiązek sporządzenia dla przewidzianych w studium obszarów ich rozmieszczenia znajduje swe źródło w przepisach art. 10 ust. 2a oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. Ponadto w ocenie organu z uwagi na planowaną moc farmy (do 20 MW) nie ma możliwości zastosowania wyłączenia zawartego w art. 10 ust. 2a pkt 1 u.p.z.p. W kontekście powyższych stwierdzeń organ odwoławczy wskazał, że brak jest podstaw prawnych dla uznania, że dla planowanej inwestycji możliwe jest ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w oparciu o dyspozycję art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Podsumowując, Kolegium stwierdziło, że skoro co do zasady nie jest możliwe wydawanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegających na budowie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW i o mocy zainstalowanej większej niż 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki, zaskarżoną decyzję należało uchylić i odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla wnioskowanej inwestycji. Skargę na powyższą decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniosła P. sp. z o.o. w W.. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wyrokiem z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 1289/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia 17 października 2022 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że jest zobligowany do oceny zajętego przez Kolegium stanowiska co do prawidłowości kwalifikacji zamierzonej inwestycji jako instalacji odnawialnego źródła energii, skoro ustalenie charakteru planowanej inwestycji ma istotny wpływ na zakres postępowania wyjaśniającego z uwagi na treść art. 61 ust. 3 u.p.z.p. W przypadku kwalifikacji przedmiotowej inwestycji jako instalacji odnawialnego źródła energii, o której mowa w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. brak jest bowiem konieczności oceny spełnienia warunków art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w punktach 1-5. W art. 61 ust. 1 pkt 1 sformułowano zaś wymóg polegający na tym, że co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Wymóg ten określany jako przesłanka "dobrego sąsiedztwa" nie obowiązuje jednak w odniesieniu do obiektów wymienionych w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. W myśl tego przepisu, przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. W myśl zaś art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1378 ze zm. – dalej "u.o.z.e.") instalacją odnawialnego źródła energii jest instalacja stanowiąca wyodrębniony zespół: a. urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii, lub, b. obiektów budowlanych i urządzeń stanowiących całość techniczno-użytkową służący do wytwarzania biogazu rolniczego. Zgodnie zaś art. 2 pkt 22 tej ustawy odnawialne źródło energii to odnawialne, niekopalne źródła energii obejmujące energię wiatru, energię promieniowania słonecznego, energię aerotermalną, energię geotermalną, energię hydrotermalną, hydroenergię, energię fal, prądów i pływów morskich, energię otrzymywaną z biomasy, biogazu, biogazu rolniczego oraz z biopłynów. Zdaniem Sądu, skoro inwestycja polega na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 20 MW, to planowane przedsięwzięcie sprowadza się do budowy infrastruktury umożliwiającej produkcję energii z odnawialnych źródeł energii, tj. energii słonecznej. Zatem, zdaniem Sądu, w sprawie mamy do czynienia z realizacją urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia jest wytwarzana z odnawialnego źródła energii w postaci energii słonecznej, a więc odnawialnego, niekopalnego źródła energii obejmującego energię promieniowania słonecznego. Taki charakter inwestycji kwalifikuje ją więc jako instalację odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e. To zaś oznacza, że obowiązków wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. w myśl art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie stosuje się do spornej inwestycji (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 22 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 547/20, wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 667/21; IV SA/Po 96/22; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Go1097/21). W przedmiotowej sprawie nie było zatem konieczne wyznaczanie obszaru analizowanego i przeprowadzenie jego analizy w celu oceny dopuszczalności realizacji przedmiotowej inwestycji w świetle zasady dobrego sąsiedztwa. Z przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. wprost wynika, że przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e. Przedsięwzięcie polegające na budowie infrastruktury umożliwiającej produkcję energii z odnawialnych źródeł energii tj. energii słonecznej z jakim mamy do czynienia w niniejszej sprawie, stanowi zaś instalację odnawialnego źródła energii w świetle definicji zawartej w art. 2 pkt 13 w zw. z art. 2 pkt 22 u.o.z.e. Konsekwencją powyższego jest więc brak konieczności weryfikacji czy zamierzenie inwestycyjne spełnia wymogi z przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Argumentem za wydaniem decyzji odmownej nie może być również stanowisko organu, iż tylko na obszarach wskazanych w studiach mogą być realizowane urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 kW. Stosownie do art. 10 ust. 2a u.p.z.p. jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu w studium ustala się ich rozmieszczenie. Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko. Przytoczone przepisy art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. dotyczą planowania przestrzennego, a nie przesłanek wydania decyzji o warunkach zabudowy. Nie wyłączają one lokalizacji określonych w tych przepisach instalacji odnawialnych źródeł energii na podstawie decyzji administracyjnej. Sąd zwrócił uwagę na zmiany wprowadzone przepisami ustawy z dnia 17 września 2021 r. w sprawie zmiany ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 1873), która od 30 października 2021 r. istotnie zmieniła treść normatywną art. 10 ust. 2a u.p.z.p. Stanowi on od tej daty, że jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, w studium ustala się ich rozmieszczenie, z wyłączeniem: 1. wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki - w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne; 2. urządzeń innych niż wolnostojące, przy czym w art. 2 pkt 20a u.p.z.p. ustawodawca zdefiniował, że "urządzenia inne niż wolnostojące" to urządzenia techniczne zamontowane na budynku. Z kolei w art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. stanowi się, że w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko. W tej sytuacji w ocenie Sądu nie budziło wątpliwości, że obecnie ustawodawca mając na uwadze zarówno konieczność zapewnienia możliwości pozyskiwania energii z odnawialnych źródeł, jak i potrzeby prawidłowego zagospodarowania przestrzeni z zachowaniem zasad zrównoważonego rozwoju, korelacji potrzeb i wymogów różnych kierunków i sposobów zagospodarowania przestrzennego, jak również ochrony gruntów rolnych - wprowadził rozróżnienie zasad rozmieszczania na terenie poszczególnych gmin urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii. Z ww. przepisu wynika, że ustawodawca uznaje, że sytuacja energetyczna wymaga umożliwienia gminom wyznaczenia konkretnych obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW. Jednocześnie, co równie istotne, także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenów – poprzez ustalenie ich rozmieszczenia w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, że przy ustalaniu warunków zabudowy dla urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii (tzw. farm fotowoltaicznych) nie można pomijać konieczności uwzględnienia stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenów przy tak znacznej mocy zainstalowanej. Od tak określonej zasady, uwzględniając wcześniejsze uregulowania (w tym brak wymogu z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p.) ustawodawca wprowadził obecnie dwa jasno określone w pkt 1 i 2 wyjątki. W konsekwencji w stanie prawnym obowiązującym od 30 października 2021 r. przy omawianej wielkości instalacji urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii (o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW) poza obszarami wyznaczonymi na ten cel przez właściwą radę gminy w studium, rozmieszczone mogą być wyłącznie: 1. wolnostojące urządzenia fotowoltaiczne, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW zlokalizowane na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki - w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne; oraz 2. urządzenia inne niż wolnostojące. Art. 9 ust. 4 u.p.z.p., według którego ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, a zgodnie z art. 19 ww. ustawy nowelizującej z 17 września 2021r. do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin sporządzonych przed 30 października 2021 r. oraz projektów studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin opracowanych przed tym dniem, zaopiniowanych pozytywnie przez komisję urbanistyczno-architektoniczną, stosuje się przepisy u.p.z.p. w brzmieniu dotychczasowym. Teren inwestycji określony we wniosku skarżącej nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym statuuje zaś zasadę, iż w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobu zagospodarowania terenu i warunków zabudowy następuje w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego albo decyzji o warunkach zabudowy (art. 4 ust. 2 i art. 59 u.p.z.p.). Nie można zatem w sprawie przyjąć, że przy rozpoznawaniu wniosku o ustalenie warunków zabudowy powinno się uwzględniać zapisy studium. Brak jest podstaw prawnych dla takiego obowiązku. Samo studium nie jest bowiem aktem prawa miejscowego (art. 9 ust. 4 i 5 u.p.z.p.). Przytoczone wyżej przepisy art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. (w brzmieniu obowiązującym przed 30 października 2021 r., jak i po tej dacie) dotyczą planowania przestrzennego, a nie przesłanek wydania decyzji o warunkach zabudowy. Nie wyłączają one lokalizacji określonych w tych przepisach instalacji odnawialnych źródeł energii na podstawie decyzji administracyjnej. Gdyby taka była wola ustawodawcy, to odnoście do tego rodzaju inwestycji zawarłby podobne unormowanie jak w art. 10 ust. 3b u.p.z.p. w odniesieniu do obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m², czego jednak nie uczynił. Powyższe świadczy o tym, iż sam ustawodawca w sposób całkowicie rozłączny traktuje odnoszące się do instalacji odnawialnego źródła energii gminne regulacje planistyczne (studium i planu zagospodarowania przestrzennego) oraz mające zastosowanie w przypadku ich braku przepisy u.p.z.p. odnoszące się do ustalenia lokalizacji takich inwestycji na podstawie decyzji o warunkach zabudowy. To od gminy zależy więc, czy podejmie ona działania planistyczne skutkujące uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego, w którym określone zostaną tereny pod budowę urządzeń o jakich mowa w art. 10 ust. 2a u.p.z.p. Brak określenia w tym trybie takich terenów w żaden sposób nie wyłącza możliwości lokalizacji określonych w tych przepisach instalacji odnawialnych źródeł energii na podstawie decyzji administracyjnej o warunkach zabudowy, a ograniczeń z tym związanych nie można się dopatrywać i wywodzić z jednoznacznego brzmienia art. 61 ust. 3 u.p.z.p., z którego wynika wprost, że przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e. Z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie wynika jakiekolwiek ograniczenie mocy instalacji odnawialnego źródła energii warunkujące stosowanie ust. 1 pkt 1 i 2 tego artykułu, co w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i lokalizowania inwestycji na podstawie decyzji o warunkach zabudowy oznacza wyłączenie tych instalacji od wymogu spełnienia warunku dobrego sąsiedztwa oraz dostępności terenu do drogi publicznej. Podsumowując, Sąd stwierdził, że teren inwestycji nie jest objęty planem miejscowym, natomiast decyzja o ustaleniu warunków zabudowy wydawana jest na podstawie przepisów odrębnych i zapisy studium nie mają dla niej wiążącego charakteru. W konsekwencji Sąd nie podzielił stanowiska zaprezentowanego przez Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stanowisko jest zgodne z aktualnym stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m.in. wyrok NSA z 17 stycznia 2023 r. sygn.. II OSK 2706/22). Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę kasacyjną wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku podnosząc zarzuty naruszenia: 1. art. 145 § 1 § 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, iż do każdej instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii bez względu wielkość stosuje się wyłączenie (wyjątek) określony art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy; 2. art. 145 § 1 pkt i lit. a P.p.s.a. w zw. z art. art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. poprzez ich pominięcie i przyjęcie, iż przepisy te dotyczą planowania przestrzennego i nie mogą być uwzględnione, w ramach wykładni systemowej, przy analizie przesłanek wydania decyzji o warunkach zabudowy, a co więcej, że nie wyłączają, w stanie faktycznym sprawy, możliwości lokalizacji określonych w tych przepisach instalacji odnawialnych źródeł energii na podstawie decyzji administracyjnej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające, zdaniem skarżącej kasacyjnie Spółki, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a. albowiem skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy a żadna ze stron nie wniosła o jej przeprowadzenie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku nie ma usprawiedliwionych podstaw. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie Sąd I instancji stwierdził, że wyłączenie wymogu wynikającego z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym odnosi się do wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych niezależnie od ich zainstalowanej elektrycznej mocy. Z przepisów tej ustawy wynika, że zagospodarowanie nieruchomości może być dokonywane w oparciu o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub w oparciu o decyzję o ustaleniu warunków zabudowy bądź też decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wyjątkowa sytuacja, gdy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego realizacja inwestycji nie wymaga uzyskania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy w niniejszej sprawie nie występuje. Słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że wymogi związane z uchwaleniem studium oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mogą być stosowane w odniesieniu do decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Mogłoby to mieć miejsce tylko wówczas, gdyby przepis prawa wprost tak stanowił. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ma też podstaw do wprowadzania ograniczeń w możliwości realizacji wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych pod względem ich mocy elektrycznej w oparciu o wykładnię systemową przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zasadnie Sąd I instancji wskazał, że gdyby wolą ustawodawcy było wprowadzenie ograniczeń w możliwości realizacji tego rodzaju inwestycji w oparciu o decyzję o ustaleniu lokalizacji celu publicznego i zastrzeżenie, że instalacja fotowoltaiczna przekraczająca określony poziom mocy elektrycznej ma być realizowana wyłącznie na podstawie przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to uczyniłby to wprost, tak jak uczynił to w odniesieniu do obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m² (art. 10 ust. 3b u.p.z.p.). Mając na uwadze wskazane wyżej argumenty, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak było podstaw do przyjęcia, że doszło do naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 182 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI