II OSK 710/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, potwierdzając konieczność dokładnego wyjaśnienia przez organ, czy działka inwestycyjna jest lasem i czy planowana inwestycja narusza przepisy o ochronie przyrody.
Sprawa dotyczyła uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy domu jednorodzinnego na działce, która według organów była lasem i podlegała zakazom środowiskowym. WSA uchylił postanowienie organu, uznając błędną interpretację definicji lasu i brak wyczerpującego postępowania. NSA oddalił skargę kasacyjną GDOŚ, podzielając stanowisko WSA o konieczności dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności czy działka jest lasem w rozumieniu prawnym i jakie zakazy środowiskowe faktycznie obowiązują.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które utrzymywało w mocy odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji budowlanej. Sąd uznał, że organ wadliwie zinterpretował definicję lasu zawartą w ustawie o lasach, błędnie przyjmując, że działka inwestycyjna jest lasem i podlega zakazom dotyczącym zmiany sposobu użytkowania terenu. WSA podkreślił, że o zaliczeniu gruntu do lasu decyduje nie tylko pokrycie roślinnością, ale przede wszystkim jego funkcja produkcji leśnej, a w tym przypadku grunt był orny. Sąd wskazał również na brak wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i nierozpatrzenie wszystkich zarzutów zażalenia. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska złożył skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego (ustawa o lasach, prawo geodezyjne i kartograficzne, rozporządzenie o przedsięwzięciach mogących znacząco oddziaływać na środowisko) oraz prawa procesowego. GDOŚ argumentował, że działka faktycznie jest lasem, a inwestycja wiąże się z wylesieniem, co narusza obowiązujące zakazy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważyły skutecznie legalności zaskarżonego wyroku. NSA podkreślił, że Sąd I instancji prawidłowo wskazał na konieczność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym ustalenia, czy działka jest lasem w rozumieniu prawnym, a także czy i jakie zakazy środowiskowe faktycznie obowiązują. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego przez WSA, uznając, że konieczność wyjaśnienia sprawy przez organ administracji uzasadniała uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, o zaliczeniu gruntu do lasu nie decyduje tylko pokrycie roślinnością, ale przede wszystkim jego funkcja, tj. przeznaczenie do produkcji leśnej.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na definicji lasu z ustawy o lasach, wskazując, że kluczowa jest funkcja produkcji leśnej, a nie samo zadrzewienie. Pogląd ten jest zgodny z dominującym orzecznictwem sądów administracyjnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (32)
Główne
u.l. art. 3 § pkt 1
Ustawa o lasach
Definicja lasu wymaga nie tylko pokrycia roślinnością, ale przede wszystkim przeznaczenia do produkcji leśnej.
u.l. art. 3 § pkt 1
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach
Definicja lasu wymaga nie tylko pokrycia roślinnością, ale przede wszystkim przeznaczenia do produkcji leśnej.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 8
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § ust. 1 pkt 88 lit. c
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § ust. 1 pkt 2
K.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § par. 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 8
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § ust. 1 pkt 88 lit. c
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § ust. 1 pkt 2
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.g.k. art. 2 § pkt 8
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 20 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 21 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Rozporządzenie Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 kwietnia 2005 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu art. 3 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 kwietnia 2005 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu art. 3 § ust. 1 pkt 3
u.o.p. art. 5 § pkt 27
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działka inwestycyjna nie jest lasem w rozumieniu prawnym, gdyż nie jest przeznaczona do produkcji leśnej. Organ nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego. Konieczne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego dotyczącego zadrzewień i obowiązujących zakazów środowiskowych.
Odrzucone argumenty
Działka inwestycyjna jest lasem i jej zabudowa narusza zakazy środowiskowe. Organ był związany wpisem do ewidencji gruntów. Projekt decyzji o warunkach zabudowy jest niezgodny z przepisami o ochronie przyrody.
Godne uwagi sformułowania
o zaliczeniu gruntu do lasu nie decyduje tylko to, że jest on porośnięty drzewami, krzewami i runem leśnym, ale jego funkcja, mianowicie to, że jest on przeznaczony do produkcji leśnej nie przesądzając o wyniku sprawy, uznając sprawę za wadliwie załatwioną w II instancji, pozbawioną wyczerpującego wyjaśnienia
Skład orzekający
Tomasz Bąkowski
przewodniczący
Paweł Miładowski
sprawozdawca
Jan Szuma
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji lasu w kontekście przepisów o planowaniu przestrzennym i ochronie środowiska; obowiązki organów w postępowaniu uzgodnieniowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie spór dotyczy charakteru działki (las vs. grunt orny) i jej przeznaczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu konfliktu między planowaną inwestycją budowlaną a przepisami o ochronie środowiska, w szczególności definicji lasu i jego ochrony.
“Czy działka z drzewami to zawsze las? NSA wyjaśnia kluczową różnicę dla inwestorów.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 710/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-07-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-04-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jan Szuma Paweł Miładowski /sprawozdawca/ Tomasz Bąkowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego Hasła tematyczne Ochrona środowiska Zagospodarowanie przestrzenne Sygn. powiązane VII SA/Wa 1512/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-11-19 Skarżony organ Inspektor Ochrony Środowiska Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1275 art. 3 Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - t.j. Dz.U. 2021 poz 1990 art. 2 pkt 8, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 21 ust. 1 Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j. Dz.U. 2019 poz 1839 par. 3 ust. 1 pkt 88 lit. c Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko Dz.U. 2020 poz 256 art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Dnia 11 lipca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia del. WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1512/21 w sprawie ze skargi K. M. i M. M. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 30 kwietnia 2021 r., znak: DOA-ZPPOHII.612.29.2021.KP w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 19 listopada 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1512/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uwzględniając skargę K. M. i M. M., uchylił zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 30 kwietnia 2021 r., znak DOA-ZPPOHII.612.29.2021.KP, którym utrzymano w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie z dnia z 24 grudnia 2020 r., znak: WSTC.612.662.2020.GD.3, wydane na podstawie art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zm.), zwanej dalej "u.p.z.p.", o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przyłączami do sieci zewnętrznych oraz projektowanym zjazdem na drogę wewnętrzną, na działce o nr ewid. [...], obręb [...], gmina [...]. W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie opiera się na wadliwej interpretacji art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2020 r. poz. 1463 ze zm.), wadliwym w efekcie przyjęciu, że działka pod inwestycję stanowi las, a dalej, że w sprawie ma zastosowanie zakaz uregulowany w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Nr 24 Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 kwietnia 2005 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2005 r. Nr 91 poz. 2456 ze zm.). W tym też kontekście Sąd stwierdził, że zarzuty skargi okazały się zasadne. Sąd zgodził się również ze skarżącymi, że w sprawie ww. organ nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, wyznaczonego zakresem jego kompetencji, nadto nie rozpatrzył w pełni wszystkich zarzutów zażalenia. To wszystko zdaniem Sądu, musiało w efekcie doprowadzić do eliminacji zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Sąd, kierując się definicją "lasu" zawartą w art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, stwierdził, że o zaliczeniu gruntu do lasu nie decyduje tylko to, że jest on porośnięty drzewami, krzewami i runem leśnym, ale jego funkcja, mianowicie to, że jest on przeznaczony do produkcji leśnej (por. wyroki NSA: z 23 kwietnia 2013 r., II OSK 1983/11; z 2 października 2015 r., II OSK 308/14; z 31 sierpnia 2017 r., II OSK 3027/15). W omawianym zakresie organ swoją ocenę oparł na wykładni zawartej w wyroku Sądu Najwyższego z 28 stycznia 2010 r., sygn. akt I CSK 258/09 i postanowieniu Sądu Najwyższego z 20 września 2012 r., sygn. akt IV CSK 41/12. Rację mają skarżący podnosząc, że pogląd ten jest odosobniony oraz, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazana wykładnia art. 3 pkt 1 ustawy o lasach nie została zaaprobowana; również Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, wskazanej przez organ interpretacji art. 3 pkt 1 ustawy o lasach nie podziela. Tymczasem przedmiotem postepowania jest grunt orny o klasie RV i RVI, a organ nie wykazał, aby objęty postępowaniem grunt był przeznaczony do produkcji leśnej. W konsekwencji, zdaniem Sądu, nie można podzielić oceny tego organu, wskazującej na to, że planowana inwestycja stanowi przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 88 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839), ze wskazaniem na "wylesienie mające na celu zmianę sposobu użytkowania terenu", a wobec tego, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia narusza zakaz określony w § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia Wojewody. W ocenie Sądu, organ odwoławczy orzekając w sprawie oparł się w istocie wyłącznie na ww. argumentacji i nie dokonał oceny dopuszczalności realizacji spornej inwestycji w kontekście innych zakazów, o których mowa w § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia Wojewody, rozstrzygniecie tego organu jako wadliwe nie mogło się ostać. Dlatego w sprawie konieczna jest ponowna ocena projektu decyzji o warunkach zabudowy i wyjaśnienie, czy projektowana inwestycja w świetle ustawy o ochronie przyrody i treści ww. rozporządzenia Wojewody jest dopuszczalna. W tym zaś celu konieczne jest m.in. ustalenie rodzaju zadrzewienia znajdującego się na działce inwestycyjnej; ma to bowiem znaczenie dla ustalenia czy, ewentualnie który z zakazów uregulowanych w ww. rozporządzeniu obowiązuje na tym obszarze, a dalej – stanowi przeszkodę w uzgodnieniu przedłożonego do uzgodnienia projektu decyzji. Z § 3 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia Wojewody wynika zaś zakaz likwidowania i niszczenia m.in. "zadrzewień śródpolnych" (patrz: pojęcie zdefiniowane w art. 5 pkt 27 ustawy o ochronie przyrody), a z akt sprawy wynika, że na przedmiotowej nieruchomości dokonano wycinki drzew. Przyjmując za organem I instancji, że na przedmiotowej działce w celu realizacji ocenianej inwestycji doszło do niezgodnej z prawem wycinki, a rozstrzygnięcie pozytywne dla inwestorów stanowiłoby w efekcie nieuprawnioną jej legalizację, organ odwoławczy powinien dokładnie zbadać zgromadzone dowody, w tym dołączone przez skarżących do zażalenia mapy satelitarne przedstawiające oceniany teren, począwszy od 2004 r. do 2019 r. Sąd zaznaczył, że naruszenie obowiązującego zakazu, mające stanowić podstawę odmowy uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy, winno być udokumentowane w sposób niebudzący wątpliwości; tym bardziej wówczas, gdy jest sporne, co ma miejsce w niniejszej sprawie – albowiem inwestorzy konsekwentnie wywodzą, że usunięcie zadrzewień nie było dokonane przez nich, czy z ich inicjatywy, i miało miejsce przed zakupem przez nich przedmiotowej nieruchomości. Sąd nie podzielił jednocześnie zaprezentowanego przez organ stanowiska, zgodnie z którym w przypadku naruszenia zakazu wycinki, realizacja inwestycji nie jest możliwa niezależnie od tego kto, kiedy, w jakich okolicznościach dopuścił się tego naruszenia. W ocenie Sądu, w przypadku bezsporności, że inwestor, a zarazem obecny właściciel jest osobą, która tego nie uczyniła, nabywając nieruchomość już o określonym stanie zadrzewienia, może on nadal skutecznie domagać się od organu realizacji przysługujących mu praw. Jednocześnie Sąd nie przesądził powyższych kwestii, wskazując, że uwzględnienie powyższego może mieć znaczenie w odniesieniu do treści § 3 ust. 2a pkt 3 ww. rozporządzenia Wojewody. Zgodnie z tym przepisem zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, nie dotyczy zadrzewień śródpolnych i przydrożnych na obszarach przeznaczonych pod zabudowę w obowiązujących miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin. Wprawdzie ww. działka nie jest objęta planem miejscowym, ale jest (zdaniem skarżących) objęta Studium Rady Gminy J. Nr [...] z dnia 7 grudnia 2004 r., zmienionym uchwałą Rady Gminy J. Nr [...] z dnia 17 stycznia 2018 r., które należałoby w tej sytuacji zbadać. Ponadto Sąd zwrócił uwagę na treść projektu decyzji o warunkach zabudowy, w której przyjęto ustalenia, że planowane przedsięwzięcie m.in. nie wymaga wycinki drzew i krzewów; nakazuje się przestrzeganie nakazów i zakazów określonych w ww. rozporządzeniu Wojewody; nakazuje się ochronę zieleni śródpolnej występującej w środkowej i wschodniej części działki nr ewid. [...]; nakazuje się pielęgnowanie istniejącej zieleni zgodnie z przepisami ustawy o ochronie przyrody. Organ powinien także wziąć pod uwagę, że inwestorzy planują lokalizację budynku w obszarze, w którym nie ma zadrzewień oraz, że (jak wyjaśnili) po nabyciu nieruchomości 21 lipca 2020 r. nie prowadzili oni na niej żadnych wycinek; dokonali jednocześnie aktualizacji mapy geodezyjnej (GG.6640.2487.2020 z 5 października 2020 r.), na której naniesiono obszary zadrzewione i pojedyncze drzewa – w celu uniknięcia wycinki pod planowaną inwestycję. Wprawdzie projekt decyzji o warunkach zabudowy dotyczy całej działki o powierzchni 0,4033 ha, zaś nieprzekraczalna linia zabudowy przewidziana została także na terenie, na którym znajdują się zadrzewienia i może (jak uznał organ) nie gwarantować ochrony drzew. Niemniej jednak organ powinien również zwrócić uwagę na to, że wystąpienie naruszenia zakazu powinno być niewątpliwe, a więc konkretne i realne. Poza tym, gdy zalesienie/zadzrzewienie śródpolne nie występuje na całym obszarze działki inwestora, rolą organu jest ustalenie, czy możliwa jest realizacja inwestycji bez konieczności wycięcia drzew. Jeśli powyższe okoliczności dotyczące terenu inwestycji i nieprzekraczalnej linii zabudowy stanowią obecnie o braku możliwości uzgodnienia przedstawionego projektu decyzji o warunkach zabudowy w kształcie przedstawionym, to odmawiając jego uzgodnienia organ powinien wskazać, na jakich warunkach uzgodnienie takie byłoby możliwe (bo dla usytuowania przedmiotowej inwestycji – po doprecyzowaniu jej usytuowania – nie będzie potrzeby likwidowania istniejących zadrzewień). Nie byłoby to uzgadnianie projektu decyzji pod warunkiem, ale ustosunkowanie się do możliwości wynikających z tego projektu (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2018 r., II OSK 2469/17). Na koniec Sąd zauważył, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego usytuowanie działki o nr ewid. [...] obręb [...], gmina [...], na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu. Wymaga to uzupełnienia. Z tych przyczyn, nie przesądzając o wyniku sprawy, uznając sprawę za wadliwie załatwioną w II instancji, pozbawioną wyczerpującego wyjaśnienia, Sąd za konieczne uznał wzruszenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej "p.p.s.a.", w związku z naruszeniem § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia Wojewody przez wadliwe jego zastosowanie, jak i w stopniu istotnym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. z uwagi na niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego i dokonanie wybiórczej oceny zebranego materiału dowodowego w kontekście pozostałych przepisów rozporządzenia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. złożył Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi "zwykłej"; ewentualnie – uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. - art. 3 ustawy o lasach, przez jego niezastosowanie, definiującego las jako grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) – drzewami i krzewami oraz runem leśnym – lub przejściowo jej pozbawiony przeznaczony do produkcji leśnej, (chyba że chodzi o lasy w rezerwatach przyrody i w parkach narodowych bądź wpisane do rejestru zabytków, które z istoty swej nie są przeznaczone do produkcji leśnej), co doprowadziło do uznania działki o nr ew. [...], obręb [...], gm. [...] za grunt nieleśny, podczas gdy z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wynika, że na działce tej znajduje się las, zaś inwestycja na tym gruncie wiąże się z realizacją przedsięwzięcia będącego zmianą lasu lub nieużytku na użytek rolny lub wylesieniem mającym na celu zmianę sposobu użytkowania terenu na obszarach objętych formami ochrony przyrody; - art. 2 pkt 8 w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990), zwanej dalej "u.p.g.k.", przez błędną wykładnię, prowadzącą do przyjęcia, że w sprawie organ uzgadniający był związany wpisem z ewidencji gruntów stwierdzającym, jaki użytek stanowi dany grunt, czyli działka inwestycyjna, objęta projektem decyzji o warunkach zabudowy podczas gdy zgodnie z enumeratywnym wyliczeniem, art. 21 ust. 1 u.p.g.k., związanie danymi wynikającymi z katastru nieruchomości dotyczy postępowań z zakresu planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych, nie dotyczy a contrario odmiennej rodzajowo, indywidulanej sprawy administracyjnej w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji – pod kątem zgodności tego projektu z przepisami z zakresu ochrony przyrody w związku z przepisami dotyczącymi ocen oddziaływania na środowisko, w której bezwzględne związania danymi z wypisu z rejestru ewidencji gruntów, prowadziłoby do wypaczenia ratio legis przepisów z zakresu ochrony przyrody; - § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia Wojewody w zw. z § 3 ust. 1 pkt 88 lit. c ww. rozporządzenia z 2019 r. przez ich niezastosowanie, tj. zakazu realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko na obszarze objętym ochroną wobec przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, będącego zmianą lasu lub nieużytku na użytek rolny lub wylesieniem mającym na celu zmianę sposobu użytkowania terenu na obszarach objętych formami ochrony przyrody, w tym na obszarze chronionego krajobrazu, podczas gdy zakaz ten obowiązuje w odniesieniu do działki będącej w rzeczywistości lasem i powinien znaleźć w sprawie zastosowanie, a Sąd I instancji powinien skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. Ponadto zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia Wojewody polegające na uwzględnieniu skargi przez przyjęcie przez Sąd, że doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w sytuacji gdy w rzeczywistości takie naruszenie prawa materialnego nie miało miejsca; - art. 151 p.p.s.a. w związku z § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia Wojewody przez niezastosowanie tego przepisu i uwzględnienie skargi, podczas gdy prawidłowa ocena prawa materialnego w sprawie doprowadzić powinna do wniosku, że skargi nie należy uwzględniać; - art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez błędną ocenę i wskutek tego nieprawidłowe przyjęcie przez Sąd, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwala na uznanie, że nie ma jednoznacznych dowodów na naruszenie zakazów określonych w § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia Wojewody, chociaż projekt decyzji o warunkach zabudowy oraz materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazują, że uzgodnienie ww. projektu decyzji w takim kształcie, w jakim został przedłożony, jest niemożliwe bez kolizji z obowiązującymi na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu zakazami. Ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a. i w sprawie nie żądano przeprowadzenia rozprawy, dlatego przedmiotowa sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego i procesowego, ponieważ za ich pomocą nie podważono skutecznie legalności zaskarżonego wyroku. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej brak jest podstaw do twierdzenia, że Sąd I instancji nie zastosował art. 3 ustawy o lasach – jeśli chodzi o definicję legalną "lasu". W tym miejscu wskazania wymaga, że art. 3 ww. ustawy składa się z dwóch jednostek redakcyjnych, jednak z treści skargi kasacyjnej nie wynika, o którą jednostkę autorowi skargi kasacyjnej chodzi. Zarówno zarzut skargi kasacyjnej i jej uzasadnienie nie konkretyzują, o którą jednostkę redakcyjną chodzi, w sytuacji gdy z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji nie tyle zastosował, co dokonał wykładni pojęcia "las" w odniesieniu do treści art. 3 pkt 1 ustawy o lasach. Poza tym zasadniczo w niniejszej sprawie wynik sprawy został uzależniony przez Sąd I instancji od wykładni ww. przepisu, a nie jego zastosowania oraz od konieczności dokonania dokładnego wyjaśnienia sprawy także w zakresie stanu faktycznego związanego z dokonaną już wycinką drzew w kontekście obowiązujących zakazów z § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. rozporządzenia Wojewody. Taka zaś ocena nie wskazuje aby w niniejszej sprawie naruszenie prawa przez Sąd mogło polegać na błędnym zastosowaniu art. 3 ustawy o lasach. Zgodnie z oceną Sądu, dopiero uwzględnienie przez organ dokonanej przez ten Sąd wykładni ww. przepisu i dokładnego wyjaśnienia sprawy uzależnione będzie właściwe zastosowanie art. 3 ustawy o lasach; a mianowicie, czy w okolicznościach niniejszej sprawy mamy w istocie do czynienia z "lasem", czy też – nie. Strona wnosząca skargę kasacyjną powinna mieć na względzie, że sama możliwość dokonania subsumpcji, czyli zastosowania przepisu prawa, jest w pierwszej kolejności uzależniona od dokładnego wyjaśnienia sprawy. Skoro, jak trafnie ocenił Sąd I instancji, niniejsza sprawa wymaga wyjaśnienia, to dopiero po ponownie przeprowadzonym przez organ postępowaniu możliwe będzie stwierdzenie, czy w ogóle w sprawie będzie miał zastosowanie art. 3 ustawy o lasach. Należy też dostrzec, że omawiany zarzut skargi kasacyjnej opiera się na stanowisku organu, jakoby w sprawie prawidłowo ustalono stan faktyczny, z którego wynika, że na ww. działce znajduje się las, zaś inwestycja na tym gruncie wiąże się z realizacją przedsięwzięcia będącego zmianą lasu lub nieużytku na użytek rolny lub wylesieniem mającym na celu zmianę sposobu użytkowania terenu na obszarach objętych formami ochrony przyrody. Pomimo takiego stanowiska w skardze kasacyjnej jednocześnie nie wykazano za pomocą zarzutów skargi kasacyjnej aby Sąd I instancji dokonał wadliwej oceny co do konieczności dokładnego wyjaśnienia sprawy, także w zakresie ustaleń stanu faktycznego sprawy. Poniekąd takie wnioski płyną z samej treści skargi kasacyjnej, ponieważ w odniesieniu do treści definicji "lasu" w samej podstawie zarzutu skargi kasacyjnej wskazano, że nie chodzi tu jedynie o grunt o określonej wielkości pokryty roślinnością, lecz też jako ten, który jest przeznaczony do produkcji leśnej, co wprost wynika z art. 3 pkt 1 ww. ustawy. Tej oceny nie podważa skutecznie argumentacja skargi kasacyjnej opierająca się dla przykładu na ocenie prawnej wyrażonej w wyroku WSA w Warszawie o sygn. akt IV SA/Wa 998/13. Należy zauważyć, że wyrok ten nie przeczy przyjętemu w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji poglądowi orzeczniczemu, zgodnie z którym "grunt, który co prawda spełnia kryterium przyrodnicze i obszarowe, lecz nie wypełnia przy tym żadnej z przesłanek funkcjonalnych, nie może więc zostać uznany za las w znaczeniu prawnym. Nie sposób zaś przyjąć, aby w przywołanych przez organ II instancji regulacjach prawnych chodziło o las w znaczeniu wyłącznie przyrodniczym". W tym miejscu wskazania wymaga, że Sąd I instancji nie przesądził w żadnej mierze, iż wpis do ewidencji gruntów i budynków ma decydujące znaczenie w sprawie. Sąd I instancji wskazał bowiem na istniejące w sprawie dowody (m.in. rejestr gruntów) oraz to, że sprawa wymaga dodatkowego wyjaśnienia. W innym wypadku dokonywane przez Sąd I instancji wykładni pojęcia "las" i wskazywanie na konieczność dokładnego wyjaśnienia sprawy nie miałoby znaczenia skoro już tylko wpis do ewidencji gruntów i budynków miałby decydować o wyniku sprawy. Sąd I instancji wskazał jedynie na istniejące ustalenia w sprawie w kontekście sformułowanej oceny, że o zaliczeniu gruntu do lasu nie decyduje tylko to, że jest on porośnięty drzewami, krzewami czy runem leśnym, ale też jego funkcja. Nie można tym samym w niniejszej sprawie doszukać się wskazywanego w skardze kasacyjnej naruszenia art. 2 pkt 8 w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 21 ust. 1 u.p.g.k. jakoby Sąd I instancji stwierdził, że organ uzgadniający był związany wpisem z ewidencji gruntów stwierdzającym, jaki użytek stanowi dany grunt, czyli działka inwestycyjna, objęta projektem decyzji o warunkach zabudowy. Takiej oceny brak jest w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 3 ustawy o lasach oraz art. 2 pkt 8 w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1 u.p.g.k. – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Ocena prawna w powyższym zakresie wyklucza nadto zasadność zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia Wojewody w zw. z § 3 ust. 1 pkt 88 lit. c ww. rozporządzenia z 2019 r. Stwierdzona przez Sąd I instancji konieczność dodatkowego wyjaśnienia sprawy wyklucza na aktualnym etapie postępowania ocenę, że Sąd nie zastosował zakazu realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko na obszarze objętym ochroną wobec przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, będącego zmianą lasu lub nieużytku na użytek rolny lub wylesieniem mającym na celu zmianę sposobu użytkowania terenu na obszarach objętych formami ochrony przyrody, w tym na obszarze chronionego krajobrazu. Skoro wyjaśnieniu wymaga, czy w ogóle mamy do czynienia z "lasem", czy też ewentualnie "zadrzewieniem śródpolnym" nie wiadomo, który ewentualnie zakaz wynikający z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia Wojewody w istocie będzie miał zastosowanie. Oczywiście zakaz z § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia Wojewody obowiązuje w odniesieniu do działki będącej w rzeczywistości lasem, jednak w sprawie trzeba wyjaśnić, czy jest to las w znaczeniu prawnym, bo o takim mowa w art. 3 pkt 1 i 2 ustawy o lasach; a jeżeli nie, to czy z uwagi na inne formy przyrody wymagana jest ich ochrona przez obowiązujące przepisy w tym przez pryzmat zakazów wynikających z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia Wojewody, o czym w istocie orzekł Sąd I instancji. Przecież Sąd I instancji wyraźnie zastrzegł, że nie przesądza o wyniku sprawy; natomiast konieczne jest m.in. ustalenie rodzaju zadrzewienia znajdującego się na działce inwestycyjnej; ma to bowiem znaczenie dla ustalenia czy, ewentualnie który z zakazów uregulowanych w ww. rozporządzeniu obowiązuje na tym obszarze, a dalej – stanowi przeszkodę w uzgodnieniu przedłożonego do uzgodnienia projektu decyzji. Ponadto Sąd miał na uwadze to, że naruszająca zakazy wycinka drzew nie może premiować działalności inwestycyjnej. Niemniej Sąd ma rację, że tego rodzaju ingerencja w prawo własności wymaga dokładnego wyjaśnienia sprawy. Nie mogą w tym zakresie decydować jedynie "jakieś" wyobrażenia organu o tym co i jak podlega ochronie, lecz to jak określono prawnie zakres prawa do zabudowy w świetle obowiązujących przepisów prawa, w tym zakazów uchwalonych na podstawie ustawy o ochronie przyrody. Dlatego zarzut skargi kasacyjnej naruszenia § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia Wojewody nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W konsekwencji przedstawionego powyższej wywodu brak jest podstaw do uwzględnienia także pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, a dotyczących naruszenia prawa procesowego. Nie wykazano w skardze kasacyjnej aby Sąd I instancji powinien skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wskazywana przez Sąd I instancji konieczność wyjaśnienia sprawy przez organ wymagała zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. i uchylenia zaskarżonego postanowienia. Ponadto skoro w sprawie niewłaściwie oceniono, że mamy do czynienia z "lasem", to w konsekwencji niewadliwym było zastosowanie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. i stwierdzenie, że organ naruszył § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia Wojewody. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej nie można skutecznie zarzucić Sądowi I instancji naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Jeszcze raz podkreślenia wymaga, że brak prawidłowego ustalenia, czy mamy do czynienia z "lasem" wykluczało stwierdzenie istnienia jednoznacznych dowodów na naruszenie zakazów określonych w § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia Wojewody. W istocie w sprawie nie wykazano aby projekt decyzji o warunkach zabudowy oraz materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazywały, że uzgodnienie ww. projektu decyzji w takim kształcie, w jakim został przedłożony, jest niemożliwe bez kolizji z obowiązującymi na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu zakazami. Przedstawioną okoliczność trzeba dokładnie wyjaśnić także w konfrontacji z treścią projektu decyzji o warunkach zabudowy, na co zasadnie wskazał Sąd I instancji. Dlatego także zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia Wojewody; art. 151 p.p.s.a. w związku z § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia Wojewody; art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI