II OSK 2383/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-10-09
NSAAdministracyjneWysokansa
planowanie przestrzennewarunki zabudowydostęp do drogi publicznejzagospodarowanie przestrzenneprawo administracyjnenieruchomościbudownictwo

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA w Krakowie, uznając, że działka inwestycyjna posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznej, co było kluczowe dla ustalenia warunków zabudowy.

Sprawa dotyczyła ustalenia warunków zabudowy dla budowy dwóch budynków mieszkalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów niższych instancji, uznając brak wystarczających ustaleń co do dostępu działki do drogi publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że dostęp do drogi publicznej przez fragment działki inwestycyjnej został prawidłowo ustalony na podstawie map ewidencyjnych, a spory graniczne nie mają znaczenia na tym etapie postępowania.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który uchylił decyzje organów obu instancji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla budowy dwóch budynków mieszkalnych. Kluczowym zagadnieniem było ustalenie, czy działka inwestycyjna nr [...] posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznej. WSA w Krakowie uznał, że dostęp ten nie został wystarczająco udokumentowany, wskazując na potrzebę wyjaśnienia tytułu prawnego do pasa drogi wewnętrznej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że podstawę planowania przestrzennego stanowią dane z ewidencji gruntów i budynków, a ewentualne spory graniczne nie mają znaczenia na etapie ustalania warunków zabudowy. NSA stwierdził, że działka inwestycyjna nr [...] posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznej poprzez swój południowy fragment, który jest integralną częścią tej działki, a nie działki sąsiedniej, co wynikało z map ewidencyjnych i analizy urbanistycznej. Sąd uznał, że WSA błędnie zinterpretował materiał dowodowy. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę, zasądzając jednocześnie koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, działka inwestycyjna posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznej poprzez fragment tej działki, który stanowi integralną część nieruchomości.

Uzasadnienie

Dostęp do drogi publicznej został prawidłowo ustalony na podstawie map ewidencyjnych i analizy urbanistycznej. Dane z ewidencji gruntów i budynków są wiążące na etapie ustalania warunków zabudowy, a spory graniczne lub kwestionowanie prawa własności nie mają znaczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (27)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wymóg posiadania przez działkę dostępu do drogi publicznej musi być spełniony w sposób realny, a nie tylko hipotetyczny. Dostęp ten jest ustalany na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków.

u.p.z.p. art. 2 § pkt 14

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicja dostępu do drogi publicznej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego wyroku.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określenie stron postępowania.

k.p.a. art. 138 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzygnięcie organu odwoławczego.

p.g.i.k. art. 21 § ust. 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Podstawa planowania przestrzennego w danych z ewidencji gruntów i budynków.

p.g.i.k. art. 52 § ust. 2 pkt 1 i 1a

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Obowiązki związane z mapą zasadniczą i ewidencyjną.

p.g.i.k. art. 54

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Obowiązki związane z mapą ewidencyjną.

u.p.z.p. art. 64 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Odesłanie do przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego.

u.p.z.p. art. 61 § ust. 5a

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Sporządzanie analizy urbanistycznej i załącznika graficznego.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. § 9

Sporządzanie analizy urbanistycznej i załącznika graficznego.

u.p.z.p. art. 63 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu i nie narusza prawa własności.

rozporządzenie EGiB art. § 30

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Dokumentacja do aktualizacji granic działek ewidencyjnych.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 lipca 2021 r. w sprawie bazy danych obiektów topograficznych oraz mapy zasadniczej art. § 26 § ust. 1 pkt 1 i 4

Oznaczenia granic działek ewidencyjnych i konturów użytków gruntowych na mapie ewidencyjnej.

Prawo budowlane art. 5 § ust. 1 pkt 9

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. Prawo budowlane

Wymagania dotyczące dostępu do drogi publicznej na etapie pozwolenia na budowę.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. § 14

Warunki techniczne dotyczące dostępu do drogi publicznej.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość pozyskania danych z innych zasobów.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość pozyskania danych z innych zasobów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działka inwestycyjna posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznej poprzez fragment tej działki, co wynika z map ewidencyjnych i analizy urbanistycznej. Dane z ewidencji gruntów i budynków są wiążące na etapie ustalania warunków zabudowy. Spory graniczne lub kwestionowanie prawa własności nie mają znaczenia dla ustalenia warunków zabudowy.

Odrzucone argumenty

Brak wystarczających ustaleń co do dostępu działki do drogi publicznej. Dostęp do drogi publicznej ma się odbywać przez działkę sąsiednią, a nie przez fragment działki inwestycyjnej.

Godne uwagi sformułowania

podstawę planowania przestrzennego stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ewentualne spory graniczne lub kwestionowanie prawa własności co do poszczególnych działek wchodzących w skład terenu inwestycji, nie mają istotnego znaczenia dla ustalenia warunków zabudowy w sprawie o ustalenie warunków zabudowy uczestnik tego postępowania nie może skutecznie podważać aktualności danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków

Skład orzekający

Grzegorz Rząsa

sprawozdawca

Marzenna Linska - Wawrzon

przewodniczący

Tomasz Bąkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dostępu do drogi publicznej na etapie ustalania warunków zabudowy, znaczenie danych ewidencyjnych i map dla planowania przestrzennego, ograniczenia podnoszenia zarzutów dotyczących pominięcia innych stron."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z dostępem do drogi publicznej poprzez fragment działki inwestycyjnej. Interpretacja przepisów dotyczących dostępu do drogi publicznej na etapie pozwolenia na budowę może być odmienna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu planowania przestrzennego – dostępu do drogi publicznej, który często jest źródłem sporów. Wyrok wyjaśnia, jakie dane są wiążące dla organów i jakie znaczenie mają spory graniczne.

Dostęp do drogi publicznej: klucz do warunków zabudowy i pułapki interpretacyjne.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2383/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Rząsa /sprawozdawca/
Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący/
Tomasz Bąkowski
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Planowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Kr 440/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-06-13
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 503
art. 61 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 pkt 14
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7 i art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie sędzia NSA Tomasz Bąkowski sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 440/23 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 1 marca 2023 r., nr SKO.ZP/415/28/2023 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od A. S. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie kwotę 610 (słownie: sześćset dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 13 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 440/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: WSA w Krakowie) uchylił decyzje organów obu instancji i orzekł w przedmiocie kosztów postępowania w sprawie ze skargi A. S. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie (dalej: Kolegium, skarżący kasacyjnie) z 1 marca 2023 r., nr SKO.ZP/415/28/2023 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
2. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
2.1. Wójt Gminy Tarnów (dalej: Wójt, organ pierwszej instancji) decyzją z 29 grudnia 2022 r. nr 100/2022 - ustalił na wniosek M. S. warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych na działce nr [...] w miejscowości W., gmina T..
2.2. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł skarżący zarzucając m. in. naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez m.in. brak poczynienia ustaleń w przedmiocie dostępu działki nr [...] do drogi publicznej, braku rozgraniczenia działek należących do skarżącego oraz wnioskodawcy oraz zarzutów w zakresie zawiadomienia o toczącym się postępowaniu wszystkich właścicieli i spadkobierców działek sąsiednich. 2.3. Kolegium zaskarżoną decyzją uchyliło decyzję Wójta w części dotyczącej określenia "wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej do kalenicy – max 9.50 m" i w tym zakresie ustaliło "wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki max. 5,60 m", "wysokość głównej kalenicy max. 9 m" w pozostałym zakresie utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W szczególności wskazano, że teren objęty wnioskiem posiada bezpośredni dostęp do drogi powiatowej (działka nr [...]) poprzez istniejący zjazd. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu wskazano m.in., że zgodnie z treścią art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane: "Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane". W kwestii rozgraniczenia działek podkreślono, że załączniki graficzne decyzji sporządzone zostały na kopii aktualnej mapy zasadniczej (w skali 1:1000) uzyskanej z Powiatowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego prowadzonego przez Starostę Powiatu w Tarnowie. Zatem, jeżeli odwołujący kwestionuje granice uwidocznione na tej mapie powinien wystąpić ze stosownym wnioskiem do Starosty Powiatu w Tarnowie. Bowiem, dopóki mapa ta nie zostanie zmieniona uznawana być musi przez organ administracji za prawnie wiążącą.
2.4. W skardze na powyższa decyzję strona skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego: brak poczynienia przez Kolegium ustaleń w przedmiocie realności dostępu do drogi publicznej działki nr [...] mimo podnoszonych przez skarżącego kwestii związanych z brakiem możliwości dojazdu do drogi publicznej powiatowej, albowiem wskazywany przez wnioskodawcę pas drogi wewnętrznej stanowi własność skarżącego, brak odniesienia się do zarzutów czynionych przez skarżącego w przedmiocie braku dostępu działki nr [...] do drogi publicznej, braku rozgraniczenia działki należącej do skarżącego, wnioskodawcy oraz działki nr [...] przylegającej do pasa gruntu, który wnioskodawca wskazuję jako drogę do swej nieruchomości; 2) art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania organów administracji publicznej poprzez utrzymanie w mocy decyzji administracyjnej ustalającej wydanie warunków zabudowy na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych bez poczynienia dodatkowych ustaleń w przedmiocie realności dostępu działki będącej przedmiotem oceny do drogi publicznej, jak również brak wyjaśnienia udziału wszystkich właścicieli, czy też spadkobierców działek sąsiednich posiadających przymiot strony, w sytuacji, gdy poprzedni tożsamy wniosek wnioskodawcy skutkujący wydaniem decyzji pozytywnej przez organ pierwszej instancji zakończył się jej uchyleniem przez organ wyższej instancji co w niniejszym przypadku podważa zaufanie do Kolegium w sytuacji, gdy w tożsamym stanie faktycznym wydaję dwa odmienne orzeczenia; 3) art. 10 k.p.a. poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu z uwagi na co prawda umożliwienie zapoznania się z zamierzeniami inwestora w zakresie złożonego wniosku o wydania warunków zabudowy przez organ pierwszej instancji bez jednoczesnej możliwości weryfikacji poczynionych przez organ ustaleń zarówno w przedmiocie dostępu do drogi publicznej działki objętej wnioskiem, jak również w przedmiocie zawiadomienia wszystkich osób posiadających przymiot strony w postępowaniu administracyjnym co rodzi naruszenie powyższej zasady; 4) art. 28 k.p.a. poprzez rażące naruszenie niniejszego przepisu zarówno przez Wójta, jak również Kolegium polegające na braku określenia wszelkich osób zainteresowanych rozstrzygnięciem sprawy, w tym następców prawnych zmarłych właścicieli sąsiednich działek i brak nadania im statusu strony w niniejszym postępowaniu o wydanie warunków zabudowy; 5) art. 138 § 1 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji w części, a w pozostałej części utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy z uwagi na charakter sprawy, kwestię zawiadomienia wszystkich stron zainteresowanych rozstrzygnięciem niniejszego postępowania; 6) art. 61 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r., poz. 503 ze zm., dalej: "u.p.z.p.") poprzez jego błędne zastosowanie w niniejszej sprawie i uznanie, że pozostaje spełniona przesłanka w zakresie posiadania przez działkę dostępu do drogi publicznej w sytuacji, gdy organ zarówno pierwszej jak i drugiej instancji nie poczynił żadnych ustaleń w przedmiocie oceny realności tego dostępu w realiach istniejącego stanu faktycznego oraz prawnego, a dostęp do drogi publicznej musi mieć charakter realny, a nie tylko jako hipotetyczny.
2.5. Wskazanym na wstępie wyrokiem z 13 czerwca 2023 r., WSA w Krakowie uwzględnił skargę. Zdaniem Sądu pierwszej instancji organ nie ustalił, czy dostęp terenu objętego zamierzeniem inwestycyjnym do drogi publicznej występuje. W ocenie WSA w Krakowie działka nr [...] nie posiada bezpośredniego dostępu do drogi publicznej przez istniejący zjazd. Wyjaśniono, że z mapy stanowiącej załącznik graficzny decyzji wynika, że dostępność do drogi publicznej ma się odbywać "sięgaczem drogowym", zlokalizowanym po terenie działki nr [...]. Organ nie ustalił przy tym, czy wnioskodawcy (lub też władającemu działką nr [...], o ile wnioskodawca nie byłby właścicielem działki objętej zamierzeniem), przysługuje jakikolwiek tytuł prawny do nieruchomości po której ma się odbywać skomunikowanie terenu inwestycji z drogą publiczną tj. by po terenie tej działki (nr [...]). W ocenie sądu pierwszej instancji, kwestia dostępności terenu inwestycji do drogi publicznej nie została przez organy obu instancji wyjaśniona. Zatem, ponownie rozpoznając sprawę organ wyjaśni kwestię dostępności terenu objętego zamierzeniem inwestycyjnym do drogi publicznej. W dalszej części uzasadnienia wskazano, że pozostałe zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Podniesiono, że w orzecznictwie przyjmuje się, że skutecznie na naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. strona powołać się może jedynie wtedy, jeżeli wykaże, że na skutek braku zawiadomienia w trybie tej regulacji, uniemożliwiło stronie dokonanie konkretnych czynności procesowych. W ocenie WSA w Krakowie skarżący na takie okoliczności się nie powoływał. W kwestii, że nie wszystkie uprawnione osoby brały udział w postępowaniu zaznaczono, że skarżący nie może takiego zarzutu skutecznie złożyć bo ugruntowanym w orzecznictwie jest, że tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu (co powoduje spełnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Dotyczy to również sądu rozstrzygającego sprawę ze skargi podmiotów biorących udział w postępowaniu, który z urzędu nie ma podstaw do dokonywania oceny odnoszącej się do tego, czy dany podmiot, który nie wniósł skargi, został pominięty w postępowaniu administracyjnym.
3. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Kolegium zaskarżając go w całości, zarzucając:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji organów obu instancji, w sytuacji gdy w okolicznościach analizowanej sprawy organy administracji dokonały właściwej subsumcji przepisów relewantnych z punktu widzenia załatwienia sprawy, wyjaśniając uprzednio w sposób dokładny okoliczności faktyczne, a następnie wnikliwie rozpatrując zebrany materiał dowodowy i dokonując jego prawidłowej oceny, w tym odnośnie ustaleń co do bezpośredniego dostępu do drogi publicznej działki nr [...] w W. poprzez południowy fragment tej działki - "sięgacz drogowy" (oznaczony na mapie jako użytek "B"), a nie jak błędnie ustalił sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, poprzez "sięgacz drogowy zlokalizowany po terenie działki sąsiedniej nr [...]";
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art: 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 2 i art. 2 pkt 14 u.p.z.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że wymóg z art 61 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy nie został spełniony, podczas gdy w świetle całokształtu zebranego w sprawne materiału dowodowego brak było podstaw do kwestionowania, że teren objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy działki nr [...] w W. posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznej, i przyjęcia, że dostęp ten ma się odbywać "sięgaczem drogowym" zlokalizowanym po terenie działki sąsiedniej nr [...], w sytuacji gdy działka nr [...] posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznej poprzez jej fragment oznaczony ma mapie jako użytek "B".
Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżące kasacyjnie Kolegium wniosło o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi; ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący kasacyjnie organ oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
4. Pismem z 5 października 2023 r. stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną skarżący wniósł o oddalenie w całości skargi kasacyjnej oraz wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Dodatkowo wniesiono o wezwanie w charakterze uczestników: F. K., G. S., A. S. i S. K..
5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5.1. Skarga kasacyjna jest zasadna.
5.2. Istota sporu w niniejszej sprawie, wyznaczonego granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), sprowadza się do zagadnienia, czy działka inwestycyjna nr [...] posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznej, tj. drogi powiatowej stanowiącej działkę nr [...]. WSA w Krakowie w zaskarżonym wyroku wyraził pogląd, że z mapy stanowiącej załącznik graficzny decyzji wynika, że dostępność do drogi publicznej ma się odbywać "sięgaczem drogowym", zlokalizowanym po terenie działki nr [...] (s. 13 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Kolegium zasadnie zakwestionowało to ustalenie faktyczne Sądu I instancji, jako sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Materiał ten dowodzi w sposób nie budzący uzasadnionych wątpliwości, że wspominany w zaskarżonym wyroku "sięgacz drogowy" to w rzeczywistości integralna część działki inwestycyjnej nr [...], jak prawidłowo przyjęto w analizie urbanistycznej oraz w wydanych w sprawie decyzjach administracyjnych, a nie cześć działki sąsiedniej nr [...].
5.3. Uzasadniając to stanowisko należy w pierwszej kolejności przypomnieć, że w świetle art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1151; dalej: "p.g.i.k"), podstawę planowania przestrzennego stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z normą tą koresponduje m.in. art. 52 ust. 2 pkt 1 i 1a oraz art. 54 u.p.z.p. W świetle tych przepisów, znajdujących zastosowanie do decyzji o warunkach zabudowy na mocy odesłania z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., obowiązkiem wnioskodawcy jest przedłożenie kopii mapy zasadniczej lub mapy ewidencyjnej pochodzącej z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmującej teren, którego wniosek dotyczy, a także określenie na tej mapie granic terenu objętego wnioskiem. Mapa ta stanowi również podstawę do określenia w decyzji linii rozgraniczających teren inwestycji. W oparciu o tę mapę sporządza się analizę urbanistyczną oraz załącznik graficzny do decyzji o warunkach zabudowy (zob. art. 61 ust. 5a u.p.z.p. oraz § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r., Nr 164, poz. 1588 – akt ten obowiązywał w dniu wydania zaskarżonej decyzji). Z regulacji tych, odczytywanych w powiązaniu z zasadą, że decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich (art. 63 ust. 2 u.p.z.p.), wynika m.in., że ewentualne spory graniczne lub kwestionowanie prawa własności co do poszczególnych działek wchodzących w skład terenu inwestycji, nie mają istotnego znaczenia dla ustalenia warunków zabudowy. Dla organu orzekającego w sprawie ustalenia warunków zabudowy wiążące są w tej kwestii dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Innymi słowy, w sprawie o ustalenie warunków zabudowy uczestnik tego postępowania nie może skutecznie podważać aktualności danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, w tym nie może podważać przebiegu granic poszczególnych działek uwidocznionego na kopii mapy zasadniczej lub mapy ewidencyjnej. Ewentualna aktualizacja przebiegu granic działek ewidencyjnych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków może nastąpić w postępowaniu prowadzonym na podstawie p.g.i.k. oraz w oparciu o dokumentację wskazaną w § 30 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 219; dalej: "rozporządzenie EGiB"). Tym samym, podejmowane przez skarżącego próby wykazywania w postępowaniu administracyjnym oraz sądowym, że granice działki nr [...] są inne, niż te wynikające z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, nie mogły mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia warunków zabudowy.
5.4. Przenosząc te ustalenia na grunt niniejszej sprawy należy, po pierwsze, zauważyć, że we wniosku jako teren inwestycji inwestor wskazał wyłącznie działkę nr [...] oraz na jej bezpośredni dostęp do drogi publicznej stanowiącej działkę nr [...] (k. 1v i k. 2v akt administracyjnych). Po drugie, do wniosku dołączono kopię mapy ewidencyjnej z oznaczeniem terenu inwestycji w postaci działki nr [...] oraz kopię tej mapy bez oznaczenia terenu inwestycji (k. 7 i 8 akt administracyjnych). Z tej ostatniej mapy jednoznacznie wynika, że działka [...] w części południowej łączy się wąskim odcinkiem bezpośrednio ze wspomnianą wyżej drogą publiczną. Otóż ten wąski odcinek działki [...], określony przez WSA w Krakowie jako "sięgacz drogowy", sąsiaduje z działkami nr [...] oraz [...]. Sąsiedztwo tych działek potwierdza oddzielenie ich od działki nr [...] linią ciągłą. Z kolei linia przerywana oddziela ten odcinek działki [...] od północnej części tej działki, co związane jest z rozgraniczeniem użytków gruntowych między użytkiem B oraz Ps IV. Taki sposób odróżnienia oznaczania granic działek ewidencyjnych oraz konturów użytków gruntowych na mapie ewidencyjnej, o których mowa m.in. w § 26 ust. 1 pkt 1 i 4 rozporządzenia EGiB, wynika m.in. z postanowień rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 lipca 2021 r. w sprawie bazy danych obiektów topograficznych oraz mapy zasadniczej (Dz. U. poz. 1385, s. 21). Należy dodać, że rozporządzenie to zastąpiło rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 2 listopada 2015 r. w sprawie bazy danych obiektów topograficznych oraz mapy zasadniczej (Dz. U. poz. 2028, s. 191 oraz 205), regulujące tę kwestię w sposób analogiczny, aczkolwiek bardziej rozbudowany. Po trzecie, istotne jest, że tak właśnie odczytał przedmiotową mapę ewidencyjną urbanista sporządzający dla potrzeb niniejszej sprawy analizę urbanistyczną oraz projekt decyzji o warunkach zabudowy (zob. k. 19, 21 i 24 akt administracyjnych). Dodać w tym miejscu należy, że zadanie sporządzenia analizy oraz projektu decyzji powierzono osobom mającym wyspecjalizowaną wiedzę w zakresie urbanistyki lub architektury (art. 60 ust. 4 u.p.z.p.). Ta wiedza specjalistyczna obejmuje również znajomość charakterystyki map zasadniczych lub map ewidencyjnych, w tym znajomość oznaczeń występujących na tych mapach. Po czwarte, trafność ustaleń urbanisty co do granic działki ewidencyjnej nr [...] potwierdzają również pozyskane przez NSA, w trybie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., dane z portalu geoportal.gov.pl, prowadzonego przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii (k. 216-217 akt sądowych). Reasumując, zasadnie zarzucono w skardze kasacyjnej naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne odczytanie danych wynikających z map znajdujących się w aktach sprawy. Konsekwentnie, zasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 pkt 14 u.p.z.p. poprzez błędne przyjęcie, że działka nr [...] nie ma zapewnionego dostępu do drogi publicznej.
5.5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w zaskarżonym wyroku odniósł się do pozostałych zarzutów skargi wskazując, że nie zasługiwały one na uwzględnienie (s. 13-14 uzasadnienia). Skarżący ocen tych nie podważył, co mógł uczynić wnosząc skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela te oceny prawne sformułowane przez WSA w Krakowie. Dotyczy to w szczególności podnoszonej wyłącznie przez skarżącego kwestii pozbawienia prawa udziału w postępowaniu innych stron niż skarżący, których to stron skarżący nie reprezentuje (por. np. wyrok NSA z 19 października 2023 r., sygn. akt II OSK 140/21, CBOSA). Podobnie, skarżący, bez wylegitymowania się stosownym pełnomocnictwem, nie jest również uprawniony do składania w imieniu innych osób wniosków o dopuszczenie ich do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika. Dalej należy wskazać, że na etapie ustalania warunków zabudowy nie bada się, czy teren wskazany jako dojazd do działki inwestycyjnej spełnia określone warunki techniczne. Okoliczności te są natomiast badane na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę (zob. art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego). W szczególności, to dopiero na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę organ weryfikuje, czy spełnione zostały m.in. wymagania określone w § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 - por. np. wyrok NSA z 11 września 2024 r., sygn. akt II OSK 1200/24 oraz wyrok NSA z 12 października 2023 r., sygn. akt II OSK 123/21 - CBOSA).
5.6. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylono zaskarżony wyrok, a na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalono skargę.
5.7. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI