II OSK 2637/24

II OSK 2637/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-12-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Kr 268/24 - Wyrok WSA w Krakowie z 2024-04-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Dnia 11 grudnia 2024 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 268/24 oddalającego sprzeciw M.B. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 5 stycznia 2024 r., znak SKO.ZP/415/449/2023 w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 26 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 268/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Krakowie oddalił sprzeciw M.B. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie ("SKO" lub "Kolegium") z 5 stycznia 2024 r., znak SKO.ZP/415/449/2023, w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.
2.1. Jak wynika z ustaleń sądu pierwszej instancji, decyzją z 31 lipca 2023 r. znak: GD-07.6725.5.30.2021 Nr 52/2023, wydaną m. in. w oparciu o art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 1 i 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Upzp), uchwałę Nr XVI/312/19 Rady Miasta Krakowa z 22 maja 2019 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Rejon ulic Pachońskiego, Wyki, Łokietka" (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 3 czerwca 2019 r., poz. 4269, MPZP) Prezydent Miasta Krakowa ustalił dla M.B. jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w wysokości 34 201,65 zł.
2.2. W wyroku II SA/Kr 268/24 przywołano dalej, że po rozpoznaniu odwołania wniesionego od w/w decyzji przez M.B., SKO w Krakowie powołaną na wstępie decyzją z 5 stycznia 2024 r., znak SKO.ZP/415/449/2023, uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Jako podstawę prawną decyzji Kolegium wskazało art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1, 3, 4, 6 i 11 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2023, poz. 977, Upzp), art. 149 - 157 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2023, poz. 344, Ugn), § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. 2021, poz. 555), oraz art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2023, poz. 775 ze zm., K.p.a.).
2.3. Sąd pierwszej instancji wskazał, że uzasadniając swą decyzję Kolegium wskazało, że aktem notarialnym Rep. [...] z 20 listopada 2020 r. M.B., działający przez pełnomocnika, spółkę F. Sp. z o.o. Sp.k. z/s w K., działającą przez uprawnionego do samodzielnej reprezentacji spółki jedynego komplementariusza, tj. spółkę F. Sp. z o.o. działająca przez Prezesa Zarządu D.D. dokonał sprzedaży udziału wynoszącego 1/2 części w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 0,1424 ha położonej w obr. [...] jedn. ew. [...] w Krakowie, objętej księgą wieczystą nr [...]. Zbycie to nastąpiło na skutek ugody zawartej do aktu notarialnego z [...] października 2020 r. Rep. A [...]. Ugoda została zawarta pomiędzy M.B. działającym w imieniu własnym oraz swojego ojca, A.B., oraz D.D., działającym za spółkę F. Sp. z o.o., która z kolei działała za spółkę F. Sp. z o.o. Sp.k. z/s w Krakowie, a także P.P.
W wyroku wskazano, że nieruchomość ta objęta jest ustaleniami obowiązującego od 18 czerwca 2019 r. MPZP. Zgodnie z rysunkiem planu znalazła się ona w całości w obszarze oznaczonym symbolem MW.2 (tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej). Wskazano także na ustalenia poprzednio obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Rejon ulicy [...] (uchwała Nr LII/689/12 Rady Miasta Krakowa z 11 lipca 2012 r.), zgodnie z którą przedmiotowa działka znajdowała się w obszarze oznaczonym symbolem IU (tereny zabudowy usługowej). Stosownie do § 14 MPZP wysokość stawki procentowej jednorazowej opłaty związanej z wzrostem wartości nieruchomości wynikającej z uchwalenia planu wynosi 30%. Zbycie udziału w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości nastąpiło przed upływem pięciu lat od daty wejścia w życie planu miejscowego. Wzrost wartości nieruchomości spowodowany uchwaleniem planu miejscowego w 2019 r. potwierdził operat szacunkowy wykonany 19 czerwca 2023 r., autorstwa rzeczoznawcy majątkowego Ł.G..
2.4. Dalej, jak wskazał sąd a quo, Kolegium odniosło się do zarzutów odwołania.
W wyroku ujawniono, że dla SKO kluczową kwestią była ocena, czy w sprawie zachodzi sytuacja, w której doszło do zbycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości objętej niniejszym postępowaniem w rozumieniu art. 36 ust. 4 Upzp. Z treści ugody z 29 października 2020 r. Rep. A [...] wynika, że M.B. zobowiązał się do sprzedaży przysługującego mu udziału wynoszącego 1/2 część prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] na rzecz D.D. za określoną w ugodzie kwotę, przy czym oprócz zapłaty ustalonej ceny w zamian za to A.B. zostanie zwolniony z obciążeń na rzecz P.P., który wniesie o umorzenie postępowania toczonego przez komornika celem egzekucji owych zobowiązań. Ustalono także, że wyrokiem z [...] maja 2014 r. [...] Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny orzekł o uznaniu za bezskuteczną wobec P.P. umowę, skutkiem której M.B. nabył przedmiotowy udział w prawie użytkowania wieczystego działki nr [...]. Skutkiem tego wyroku był wpisany do księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości czasowy zakaz rozporządzania przedmiotowym udziałem przez M.B., a w efekcie zawarta w 2020 r. wyżej opisana ugoda oraz wykreślenie owego zakazu rozporządzania oraz zbycie przedmiotowego udziału celem zwolnienia z długu A.B. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, w szczególności wyrażonym w uchwale 7 sędziów NSA z 10 grudnia 2009 r. I OPS 3/09, pobieranie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 4 Upzp, nie obejmuje sytuacji gdy nieruchomość została darowana, czy szerzej, zbyta pod tytułem darmym.
Sąd wskazał, że Kolegium uznało, iż taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi, szeroko uzasadniając to stanowisko. Przesłanki formalne naliczenia tzw. renty planistycznej zostały w przedmiotowej sprawie zrealizowane i wykazane przez organ I instancji. Pomimo spełnienia ww. przesłanek formalnych, materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy aktualnie nie pozwala stwierdzić, że wartość przedmiotowych nieruchomości na skutek uchwalenia planu miejscowego wzrosła, a jeśli nawet sam fakt wzrostu byłby wykazany, wątpliwości budzi sposób określenia kwoty tego wzrostu. Z przedłożonego operatu szacunkowego nie wynika ponad wszelką wątpliwość, że wartość przedmiotowej nieruchomości wzrosła na skutek zmiany miejscowego planu ją obejmującego, a nawet jeśli sam wzrost byłby wykazany, wątpliwości budzi zarówno metodologia jego oszacowania, jak i ostatecznie oszacowana kwota. W operacie wycenę wykonano podejściem porównawczym, metodą korygowania ceny średniej - w przypadku wyceny nieruchomości na okres po wejściu w życie nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz metodą porównywania parami - przy wycenie na okres pod rządami poprzednio obowiązującego planu miejscowego. Jeśli chodzi o wycenę na okres pod rządami aktualnie obowiązującego planu miejscowego rzeczoznawca określił analizowany rynek nieruchomości jako prawo własności nieruchomości gruntowych niezabudowanych lub zabudowanych budynkami w złym stanie technicznym o wiodącym przeznaczeniu po zabudowę mieszkaniową wielorodzinną lub objętych decyzją o warunkach zabudowy na zabudowę mieszkaniową wielorodzinną. Analizą objęto szeroki okres - listopad 2018 r. - maj 2022 r. Wyjaśniając poszerzenie okresu, w jakim poszukiwano nieruchomości porównawczych w wycenie wskazano, że nastąpiło to ze względu na niewielką ilość transakcji w okresie dwóch lat poprzedzających wycenę. Kolegium wskazało, że z dobranej bazy porównawczej 4 transakcje mieszczą się w podstawowym przedziale czasowym, jakim jest w analizowanej sprawie okres listopad 2018 r. - listopad 2020 r. Rzeczoznawca postanowił jednak poszerzyć bazę, aby umożliwić zastosowanie metody korygowania ceny średniej. Wprawdzie dobór metody szacowania zależy od rzeczoznawcy, jednak Kolegium wskazuje, że powinno zostać wyjaśnione, dlaczego konieczne było zastosowanie tej właśnie metody szacowania, skoro skutkowało to koniecznością rozszerzenia czasu w jakim poszukiwano transakcji nieruchomościami podobnymi na okres prawie 5 lat. Obecnie z operatu takie informacje nie wynikają. Poszerzenia poszukiwań o tak znaczny okres czasu wymaga szerszego uzasadnienia i udokumentowania takiej konieczności.
Podając w wyroku dalsze motywy decyzji Kolegium, przywołano iż rzeczoznawca szeroko zakreślił kryteria poszukiwań nieruchomości podobnych. W szczególności brał pod uwagę zarówno nieruchomości objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jak i takie bez planu, a jedynie z decyzją o warunkach zabudowy na zabudowę wielorodzinną. Ponadto brał pod uwagę nieruchomości o przeznaczeniu mieszkaniowym w całości, ale także tylko w części. Wreszcie nieruchomości różnicuje w sposób zasadniczy ich powierzchnia. Kolegium dostrzegło, że każda z tych kwestii została skorygowana poprzez dobranie współczynnika korygującego w ramach cech uznanych za istotne przez potencjalnych nabywców. W ocenie Kolegium różnice pomiędzy nieruchomościami są jednak znaczące, co stawia pod znakiem zapytania możliwość uznania, że spełniają one wstępne kryterium podobieństwa do przedmiotu wyceny. Ewentualne korekty z uwagi na różnice można wprowadzać tylko w ramach nieruchomości podobnych, co jest pierwotnym i wstępnym założeniem. W przeciwnym wypadku możliwe byłoby dobranie do porównań dowolnych nieruchomości, a następnie korygowanie różnic dostępnymi mechanizmami opisanymi w notach interpretacyjnych. W ocenie Kolegium nie zostało w sposób wystarczający wykazane, że brak było możliwości dobrania do porównań nieruchomości bardziej zbliżonych do siebie cechami, co czyniłoby wycenę bardziej wiarygodną. W szczególności z operatu nie wynika, czy rzeczoznawca ustalił, że potencjalni nabywcy za podobne uznają nieruchomości, na których można realizować zabudowę wielorodzinną na podstawie ustaleń planu miejscowego oraz takie, gdzie taką możliwość daje decyzja o warunkach zabudowy. Rzeczoznawca zdaje się przyjmować takie milczące założenie, jednak w ocenie Kolegium jeśli taka zależność wynika z wiadomości specjalnych rzeczoznawcy, to powinno to wprost wynikać z operatu. Ponadto z zestawienia nieruchomości porównawczych na s. 22 - 27 operatu wynika, że niektóre z nich nie stanowią gruntów inwestycyjnych, a przynajmniej okoliczność ta budzi zasadnicze wątpliwości. W tym kontekście wskazano, że nieruchomość porównawcza C5 ma stosunkowo niewielką powierzchnię (974 m²), a jej kształt, jak wskazano, ogranicza możliwości inwestycyjne, przy czym nie ma ona dostępu do drogi publicznej. Z kolei nieruchomość oznaczona jako C7 ma powierzchnię 878 m², przy czym prawie połowa jej obszaru (46%) to tereny zieleni i komunikacji, co stawia pod znakiem zapytania możliwość realizacji zabudowy wielorodzinnej na tak małym obszarze. Podobnie nieruchomość C4 posiada bardzo wysoki udział przeznaczenia nieinwestycyjnego. Okoliczności te stawiają w wątpliwość spełnienie przez powyższe nieruchomości kryterium podobieństwa do przedmiotu wyceny, podczas gdy okoliczność ta powinna wynikać z operatu wprost. Wskazano także w decyzji Kolegium na brak precyzji w określeniu figurującym przy poszczególnych nieruchomościach "ograniczenia - występują - ujawnione w dziale III KW". Kolegium wskazuje, że ograniczenia wpisane w dziale III księgi wieczystej mogą mieć bardzo różny charakter, a co za tym idzie, różny wpływ na możliwości inwestycyjne nieruchomości. W szczególności jednak mogą .to być okoliczności, które faktycznie będą uniemożliwiać .zabudowę na danym terenie. Dlatego też ujawnienia i wskazania wymaga, o jakie konkretnie ograniczenia w danym przypadku chodzi. Tylko wtedy możliwa będzie weryfikacja podobieństwa dobranych do porównań nieruchomości.
2.5. Dalej rekapitulując motywy rozstrzygnięcia organu II instancji, sąd przywołał, iż wskazano w nich, że jako kryterium różnicujące nieruchomości rzeczoznawca w tabeli na str. 28 - 29 operatu wskazał udział przeznaczenia nieinwestycyjnego w planie. Wskazał, że granicą oddzielającą nieruchomości o ocenie "dobre" i "średnie" jest udział takiego przeznaczenia na poziomie 20%. Tymczasem z operatu nie wynika w ogóle, czy rzeczoznawca badał, jakie są preferencje nabywców w tym zakresie i skąd akurat takie rozgraniczenie ma odzwierciedlać ich zachowania. Poza tym zauważono, że udział 20% przeznaczenia nieinwestycyjnego, a w szczególności występujący również w bazie udział 45%, może być różnie oceniany, w zależności od całkowitej powierzchni nieruchomości. Kwestia ta nie została w ogóle poruszona w operacie i w ocenie Kolegium wymaga uzupełnienia. Dalej wskazuje się, że przyjęty katalog cech różnicujących nieruchomości i skala ocen pozwalająca korygować ceny ze względu na te cechy, nie posiada wystarczająco precyzyjnych opisów, aby dokonane szacowanie poddawało się weryfikacji. Mając na uwadze katalog przyjętych cech, że opisy nieruchomości zawierają niewiele informacji, które mogłyby pozwolić zweryfikować przypisane im cechy. W szczególności, brak jest informacji , co oznacza "bliższa", "średnia" i "dalsza" odległość od centrum miasta. Nieruchomości różnicą się powierzchnią - najmniejsza z nich jest 4 razy mniejsza od największej. Nie wiadomo też jakie w istocie są możliwości inwestycyjne poszczególnych nieruchomości porównawczych, co omówiono powyżej. Kolegium wyjaśnia, że oczywiste jest, że nieruchomości porównawcze nie mogą być identyczne z przedmiotem wyceny. Niemniej jednak ich dobór nie może być dowolny, bowiem nie wszystkie różnice są możliwe do uwzględnienia za pomocą stosowania spółczynników korygujących. Po to ustawodawca wprowadził wstępny warunek, aby porównywane nieruchomości były "podobne", aby zapewnić, iż korygowane będą tylko nieznaczne różnice, w sposób naturalny występujące nawet pomiędzy nieruchomościami o zbliżonym charakterze. Nie może być jednak tak, że stosowanie spółczynników korygujących usprawiedliwia dobór nieruchomości o dowolnych cechach, odbiegających charakterem i możliwościami inwestycyjnymi od przedmiotu wyceny. Taki dobór dyskwalifikuje wycenę, niezależnie od ilości przyjętych współczynników korygujących. Jeśli chodzi o wycenę na okres pod rządami poprzednio obowiązującego ogólnego planu miejscowego autor operatu określił analizowany rynek nieruchomości jako prawo własności nieruchomości gruntowych niezabudowanych o przeznaczeniu pod zabudowę usługową.
2.6. Sąd wskazał, że w decyzji Kolegium uwypuklono, iż analizą objęto okres dwóch lat przed zbyciem nieruchomości oraz obszar obr. [...] jedn. ew. [...] oraz pobliskich. Takie określenie rynku nie budzi wątpliwości Kolegium. Podobieństwo niektórych nieruchomości, które znalazły się w bazie porównawczej, do przedmiotu wyceny, budzi wątpliwości organu odwoławczego. I tak w przypadku nieruchomości C3 i C4 podano, iż są one w całości przeznaczone w planie pod zabudowę usługową, jednak w obu przypadkach "część nieruchomości stanowi obszar wyłączony z zabudowy -strefy zieleni", a także kształt ogranicza możliwości inwestycyjne. Przy niewielkiej powierzchni tych nieruchomości (odpowiednio 762 m² i 660 m²) i braku informacji, jaką powierzchnię zajmują owe strefy wyłączone z zabudowy, nie sposób uznać, aby zostało wykazane, że te dwie nieruchomości spełniają kryterium podobieństwa do nieruchomości wycenianej. Zarzut ten dotyczy również nieruchomości oznaczonej jako C5, z tym, że posiada ona znacznie większą powierzchnię. SKO powtórzyło zastrzeżenia co do precyzji opisów cech różnicujących nieruchomości porównawcze. W szczególności dotyczy to głównie cechy "Położenie, lokalizacja ogólna" - brak jest informacji , co oznacza " bliższa", "średnia" i "dalsza" odległość od centrum miasta. Nieruchomości różnicą się powierzchnią - najmniejsza z nich jest 6 razy mniejsza od największej. Jak wskazano, nie wiadomo też jakie w istocie są możliwości inwestycyjne poszczególnych nieruchomości porównawczych. Jeśli chodzi o powierzchnię, wprawdzie rzeczoznawca dostrzegł tę okoliczność i wprowadził mechanizm mający na celu zniwelować te różnice, jednak ewentualne korekty z uwagi na różnice można wprowadzać tylko w ramach nieruchomości podobnych, co jest pierwotnym i wstępnym założeniem. W przeciwnym wypadku możliwe byłoby dobranie do porównań dowolnych nieruchomości, a następnie korygowanie różnic dostępnymi mechanizmami. W ocenie Kolegium, również na tym etapie wyceny, nie zostało w sposób wystarczający wykazane, że brak było możliwości dobrania do porównań nieruchomości bardziej zbliżonych do siebie cechami, co czyniłoby wycenę bardziej wiarygodną.
2.7. Reasumując, jak wskazano w wyroku Kolegium stwierdziło, że wycena przedstawiona w operacie szacunkowym obarczona jest opisanymi wyżej uchybieniami, które negują przydatność operatu o tej treści jako dowodu w przedmiotowej sprawie, co słusznie wytknięto w odwołaniu. Obciążenie strony należnością publicznoprawną powinno wynikać z ustaleń poczynionych ponad wszelką wątpliwość, jasno i klarownie wykazanych i w sposób wyczerpujący udowodnionych. To na organie spoczywa ciężar wykazania, że ma prawo taką należnością stronę obciążyć. Jeżeli nie jest to możliwe uznać należy, że brak jest podstaw do naliczenia opłaty. W ocenie SKO postępowanie przeprowadzone przed organem I instancji nie dało wiarygodnej odpowiedzi na pytanie, czy skutkiem uchwaleniem MPZP wartość przedmiotowej nieruchomości wzrosła. Oznacza to, że naruszono przepisy postępowania, a to art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. w taki sposób, że mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. Do ustalenia pozostaje bowiem konstytutywna przesłanka naliczenia renty planistycznej. Powyższe przesądzało –zdaniem Kolegium - o konieczności zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 138 § 2 K.p.a. i wydania decyzji kasatoryjnej. Odnosząc się do zarzutu częściowego stwierdzenia nieważności MPZP organ odwoławczy uznał, że okoliczność ta nie dotyczy przedmiotowej działki, zakres stwierdzenia nieważności uchwały planistycznej nie dotyczy naliczania samej opłaty, ani jej stawki.
3.1. Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że opisaną wyżej decyzję zaskarżył sprzeciwem do WSA we Krakowie M.B. zaznaczając, że sprzeciw obejmuje wyłącznie uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
1/ rażące naruszenie art. 139 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 11, art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. poprzez:
- naruszenie zaskarżonym uzasadnieniem decyzji zakazu reformationis in peius, co ma istotny wpływ na interes prawny skarżącego, gdyż grozi po ponownym rozpoznaniu sprawy wydaniem decyzji jeszcze bardziej niekorzystnej niż decyzja z 31 lipca 2023 r.;
- nierozpoznanie istoty sprawy przejawiające się poprzez odmowę racji słusznym zarzutom podniesionym w odwołaniu skarżącego od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 31 lipca 2023 r., co doprowadziło organ do wskazania w zaskarżonym uzasadnieniu błędnych wskazówek co do dalszego postępowania oraz błędnych przyczyn uchylenia (co do zasady słusznego) decyzji I instancji, co ma wpływ na wynik sprawy oraz prowadzi do oczywistego naruszenia interesu prawnego skarżącego, gdyż zamiast wnioskowanego przez skarżącego umorzenia postępowania, SKO nakazało ponowne przeprowadzenie operatu szacunkowego, co powoduje naruszenie zakazu reformationis in peius w przypadku, gdyby kolejny operat okazał się mniej korzystny dla skarżącego,
- błędne ustalenia faktyczne organu oraz wynikające z nich błędne sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób niezgodny z wymogami art. 107 § 3 K.p.a., tj. całkowicie błędne uzasadnienie prawidłowego rozstrzygnięcia SKO uchylającego decyzję Prezydenta Miasta Krakowa, przejawiające się odmówieniem racji wszystkim zarzutom podniesionym w odwołaniu (co przekłada się także na zarzuty naruszenia przepisów wskazanych w punktach 2-5 poniżej), i w ich miejsce wytknięcie rzekomych wad operatu szacunkowego, którego to operatu skarżący w ogóle nie kwestionował w odwołaniu;
- sformułowanie uzasadnienia w sposób niezgodny z wymogami art. 107 § 3 K.p.a., tj. poprzez uczynienie z niego prawie wyłącznie "sprawozdania" z przebiegu postępowania administracyjnego, mimo iż powinno ono spełniać przede wszystkim funkcję wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu decyzji, czego organ zaniechał;
- sformułowanie uzasadnienia, które nie daje prześledzić toku rozumowania organu i nie poddaje się kontroli instancyjnej z uwagi na fakt, iż w zakresie opisu stanu faktycznego zdaje się ono odnosić do innej sprawy, tj. organ np.:
a) powołał się w uzasadnieniu na rzekome zarzuty skarżącego odnoszące się do operatu szacunkowego, podczas gdy nawet pobieżna analiza odwołania wykazuje, iż skarżący nie kwestionował wyników samego operatu szacunkowego jak i profesjonalizmu jego sporządzenia, a konieczność uchylenia uzasadnienia była w odwołaniu zupełnie innymi okolicznościami i zarzutami nie związanymi z operatem,
b) na s. 8 SKO argumentuje jakoby zakwestionowany przez organ operat dotyczył nieruchomości położonej w obrębie planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...], podczas gdy przedmiotowa sprawa dotyczy zupełnie innego obszaru, tj. rejonu ulicy [...], [...], [...] — co czyni zasadną wątpliwość co do przedmiotu sprawy poddanego badaniu przez SKO;
2/ rażące naruszenie art. 36 ust. 5 Upzp w zw. z art. 7a § 1 w z w. z art. 107 § 3 K.p.a. polegające na:
- zaniechaniu wydania decyzji nakazującej po uchyleniu umorzenie postępowania w sprawie ustalenia renty planistycznej w stosunku do skarżącego, mimo istnienia wprost przeszkody określonej w art. 36 ust. 5 tej ustawy, w postaci stwierdzenia nieważności w części ze skutkiem ex tunc MPZP, co wynika z błędnej oceny merytorycznej zarzutu ad. pkt 1 odwołania, podczas gdy art. 36 ust. 5 wyraźnie wyłącza w takich wypadkach prawo do pobierania renty planistycznej, niezależnie od zakresu i charakteru stwierdzonej nieważności;
3/ rażące naruszenie art. 7, art. 8 § 1 K.p.a. oraz art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. a to poprzez:
- błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, oraz wybiórczą, niepełną ocenę dowodów, w tym pominięcie dowodu z wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z [...].05.2018 r., [...], co doprowadziło organ do błędnego uznania, iż doszło do zbycia w postaci datio in solutum w rozumieniu art. 36 ust. 4 Upzp, pomimo, iż skarżący nie uzyskał żadnej korzyści majątkowej z tytułu zbycia udziału w nieruchomości (tj. faktycznie zbycie nastąpiło na podstawie załączonej do odwołania ugody, pod tytułem darmym, tj. w celu zaspokojenia wierzyciela A.B., a nie jakichkolwiek wierzycieli skarżącego);
- skarżący dokonał nieodpłatnego zbycia udziału w nieruchomości wyłącznie w wyniku zastosowanego względem niego przymusu państwowego wynikającego z toczącej się w dacie ugody egzekucji komorniczej z udziału w nieruchomości, prowadzonej przez komornika przy SR Kraków - [...] M.L., sygn. [...] (co z kolei było wykonaniem w/w wyroku Sądu Okręgowego w sprawie [...], stwierdzającego bezskuteczność umów, na podstawie których skarżący nabył udział w nieruchomości);
- błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, oraz wybiórczą, niepełną ocenę dowodów, w tym pominięcie dowodu z wyroku WSA w Krakowie z 23 marca 2022 r., II SA/Kr 113/22 stwierdzającego częściową nieważność MPZP oraz rażąco błędne ustalenie jakoby w/w stwierdzenie nieważności nie miało wpływu na dopuszczalność obciążenia skarżącego rentą planistyczną;
- zaakceptowanie w zaskarżonym uzasadnieniu rozstrzygnięcia decyzji Prezydenta Miasta Krakowa, w której jednorazowa opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości została ustalona w stosunku do M.B., podczas gdy ewentualnym beneficjentem wzrostu wartości nieruchomości (o ile taki faktycznie wystąpił w tym przypadku) była ewentualnie osoba trzecia – A.B., którego dług względem P.P. został zmniejszony z ceny sprzedaży udziału w nieruchomości; innymi słowy, w okolicznościach niniejszej sprawy, tj. w świetle uznania za bezskuteczną w/w wyrokiem umowy sprzedaży, na mocy której M.B. nabył udział w nieruchomości, oraz w świetle ugody zawartej w wykonaniu w/w wyroku, a także mając na względzie fakt, iż gdyby nie zawarto załączonej do niniejszego odwołania ugody, to i tak M.B. straciłby przedmiotowy udział w nieruchomości nieodpłatnie w wyniku egzekucji komorniczej, organ powinien był ustalić bezprzedmiotowość postępowania w sprawie renty planistycznej i umorzyć je;
4/ rażące naruszenie art. 36 ust. 4 w zw. z art. 37 Upzp w zw. z art. 46 § 1 K.c. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zaakceptowanie co do zasady obowiązku ustalenia opłaty planistycznej, która przewidziana jest na okoliczność "zbycia nieruchomości" w rozumieniu Upzp, a które to zbycie w niniejszej sprawie nie wystąpiło, co doprowadziło do błędnych wskazówek w uzasadnieniu nakazujących wykonanie ponownego operatu zamiast umorzenia postępowania; podczas gdy:
- zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, potwierdzoną uchwałą składu siedmiu sędziów NSA w Warszawie (II OPS 3/09). pobieranie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 4 Upzp nie obejmuje sytuacji, gdy nieruchomość została zbyta nieodpłatnie,
- opłatę planistyczną można pobierać wyłącznie w przypadkach ściśle określonych w ustawie i nie można jej rozszerzać na przypadki, w których nie dochodzi do zbycia nieruchomości, a jakakolwiek nadinterpretacja w tym zakresie jest niedopuszczalnym pobieraniem przedmiotowej opłaty, bez podstawy prawnej, natomiast w przedmiotowej sprawie, zgodnie z w/w orzeczeniem Sądu Okręgowego, zbycie nieruchomości okazało się być bezskuteczne, co spowodowało brak jakiegokolwiek przysporzenia majątkowego po stronie obciążonego opłatą skarżącego,
- art. 36 ust. 4 nie znajduje zastosowania do transakcji nieekwiwalentnych oraz do sprzedaży egzekucyjnej, podczas gdy w niniejsze sprawie sprzedaż udziału w nieruchomości miała faktycznie charakter sprzedaży egzekucyjnej, gdyż była wymuszona wyrokiem Sądu Okręgowego stwierdzającym bezskuteczność nabycia względem wierzycieli.
3.2. Wszystkie wyżej wymienione ad. pkt 1-4 naruszenia przepisów miały istotny wpływ miały wynik sprawy, gdyż doprowadziły do wskazania błędnych zaleceń co do dalszego postępowania, tj. do nakazania organowi I instancji przeprowadzenia nowego operatu szacunkowego, podczas gdy prawidłowa analiza zarzutów odwołania i ich uwzględnienie powinno doprowadzić nie tylko do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej, ale także do umorzenia w całości postępowania w sprawie ustalenia renty planistycznej co do M.B.. Powyższe naruszenia mają istotny wpływ na interes prawny skarżącego, gdyż grozi mu po ponownym rozpoznaniu sprawy wydanie decyzji jeszcze bardziej niekorzystnej dla skarżącego niż decyzja z 31 lipca 2023 r., tymczasem organ wyszedł w tym zakresie całkowicie poza zarzuty odwołania, w którym operat nie był kwestionowany.
3.3. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jedynie w zakresie jej uzasadnienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji z prawidłowym uzasadnieniem, uwzględniającym zarzuty skarżącego podniesione w odwołaniu oraz zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
4.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Krakowie oddalił sprzeciw stwierdzając, że przy tak istotnych uchybieniach, które szczegółowo zostały przez SKO wykazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie jest możliwe uzupełnienie postępowania odwoławczego na podstawie art. 136 K.p.a., lecz konieczne było sporządzenie nowego operatu w postępowaniu przed organem I instancji.
W wyroku przywołano te regulacje K.p.a. i Ppsa, które określają reguły podejmowania decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. jej kontroli w drodze sprzeciwu do sądu administracyjnego.
Za niezasadny uznano zarzut naruszenia art. 139 K.p.a. wywodząc, że w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że decyzja podejmowana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. nie narusza zakazu reformationis in peius. Powołany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji passus odnoszący się do ustaleń innego aktu planistycznego niż MPZP uznano za omyłkę pisarską, skoro nie ulega wątpliwości jakiego operatu i konkretnej działki dotyczyły wywody decyzji SKO.
4.2. Sąd wojewódzki zwrócił uwagę, że podstawowy zarzut skarżącego sprowadzał się do twierdzenia, ze w sprawie nie doszło do ekwiwalentnego zbycia prawa użytkowania wieczystego, lecz do jego przeniesienia pod tytułem darmym, a zatem nie było podstaw do określania wysokości opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Okoliczność ta została szczegółowo omówiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a stanowisko SKO sąd pierwszej instancji całkowicie podzielił. Czynność prawna, na mocy której skarżący wyzbył się udziału w prawie użytkowania wieczystego była skomplikowana, niemniej jednak jednym z jej elementów była umowa sprzedaży tego udziału za kwotę 861 000 zł (k. 6 i 13 akt adm.). Część tej kwoty (655 000 zł) została przeznaczona na zaspokojenie zobowiązań A.B. i w konsekwencji miała na celu umorzenie prowadzonej wobec skarżącego M.B. egzekucji komorniczej. Zatem rację ma Kolegium, że zawarcie umowy sprzedaży, w wyniku zawartej między stronami ugody, nie stanowiło darowizny względem A.B., ale ekwiwalentne zbycie, w ramach którego M.B. otrzymał środki, którymi zadysponował zgodnie ze swoją wolą zawartą w ww. ugodzie.
4.3. W ocenie tegoż sądu w sprawie brak było podstaw do uznania postępowania za bezprzedmiotowe. Nie czynił go takim ani wskazany wyrok WSA w Krakowie stwierdzający częściową nieważność uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ani też charakter czynności prawnej, na mocy której skarżący wyzbył się udziału w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości.
5.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł M.B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając go w całości.
5.2. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuca się:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. 2024, poz. 935, Ppsa), a to:
1.1/ naruszenie art. 151 w zw. z art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 Ppsa, oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 Nr 153, poz. 1269 ze zm., Pusa) poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli działalności administracji publicznej i bezzasadne oddalenie sprzeciwu, podczas gdy prawidłowa analiza sprawy i właściwe wykonanie przez WSA obowiązku kontroli legalności działalności administracji publicznej powinny były doprowadzić do uwzględnienia sprzeciwu i uchylenia zaskarżonej decyzji jedynie w zakresie jej uzasadnienia :
- co odpowiada również zarzutowi naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) Ppsa, które błędnie nie zostały przez WSA zastosowane, mimo licznych naruszeń przepisów prawa procesowego, jak i materialnego, których dopuścił się organ, co doprowadziło do nienależytego wykonania przez WSA obowiązku kontroli legalności działalności administracji publicznej;
1.2/ naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 Ppsa oraz art. 64a i 64d w zw. z art. 151a § 1 Ppsa poprzez wybiórcze i sprzeczne z materiałem dowodowym zebranym w sprawie przedstawienie stanu faktycznego i prawnego sprawy i akceptację nieprawidłowości dokonanych przez organ administracyjny ustaleń faktycznych i prawnych, błędne ustalenia jakoby rozpoznanie sprzeciwu ograniczało znacząco kognicję sądu, a w szczególności poprzez brak odniesienia się w sposób szczegółowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów i argumentów przedstawionych przez skarżącego w skardze do WSA;
1.3/ naruszenie art. 151 oraz art. 141 § 4 Ppsa w zw. z rażącym naruszeniem art. 139 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 11, art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. poprzez:
- nieuwzględnienie przez WSA w toku kontroli naruszenia zaskarżonym sprzeciwem do WSA uzasadnieniem decyzji SKO z 5 stycznia 2024 r. (zaskarżone uzasadnienie) - zakazu reformationis in peius (art. 139 K.p.a.), co ma istotny wpływ na interes prawny skarżącego, gdyż grozi po ponownym rozpoznaniu sprawy wydaniem decyzji jeszcze bardziej niekorzystnej dla skarżącego niż decyzja z 31.07.2023 r.;
- nierozpoznanie istoty sprawy przejawiające się poprzez odmowę racji słusznym zarzutom skarżącego podniesionym w skardze oraz poprzedzającym ją odwołaniu skarżącego od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 31.07.2023 r., co doprowadziło organ do wskazania błędnych wskazówek co do dalszego postępowania oraz błędnych przyczyn uchylenia (co do zasady słusznego) decyzji Prezydenta Miasta Krakowa, co ma wpływ na wynik sprawy oraz prowadzi do oczywistego naruszenia interesu prawnego skarżącego, gdyż zamiast wnioskowanego przez skarżącego umorzenia postępowania, SKO nakazało ponowne przeprowadzenie operatu szacunkowego, co powoduje naruszenie zakazu reformationis in peius w przypadku gdyby kolejny operat okazał się mniej korzystny dla skarżącego, a WSA błędnie uznał zarzuty za bezzasadne,
- błędne oddalenie skargi w wyniku niedostrzeżenia przez sąd pierwszej instancji naruszenia w/w przepisów postępowania i dokonania błędnych ustaleń faktycznych organu oraz błędnego sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób niezgodny z wymogami art. 107 § 3 K.p.a., tj. zignorowanie całkowicie błędnego uzasadnienia prawidłowego rozstrzygnięcia SKO uchylającego decyzję Prezydenta Miasta Krakowa, przejawiające się odmówieniem racji wszystkim zarzutom skarżącego podniesionym w skardze do WSA i w odwołaniu (co przekłada się także na zarzuty naruszenia przepisów wskazanych w punktach 2-5 poniżej), i w ich miejsce wytknięcie rzekomych wad operatu szacunkowego, którego to operatu skarżący w ogóle nie kwestionował w odwołaniu,
- niedostrzeżenie naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. polegającego na sformułowaniu uzasadnienia decyzji SKO w sposób niezgodny z wymogami, tj. poprzez uczynienie z niego prawie wyłącznie "sprawozdania" z przebiegu postępowania administracyjnego, mimo iż powinno ono spełniać przede wszystkim funkcję wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu decyzji, czego organ zaniechał oraz sformułowanie uzasadnienia, które nie daje prześledzić toku rozumowania organu i nie poddaje się kontroli instancyjnej z uwagi na fakt, iż w zakresie opisu stanu faktycznego zdaje się ono odnosić do innej sprawy, tj. organ np.:
a) powołał się w uzasadnieniu na rzekome zarzuty skarżącego odnoszące się do operatu szacunkowego, podczas gdy nawet pobieżna analiza odwołania wykazuje, iż skarżący nie kwestionował wyników samego operatu szacunkowego, jak i profesjonalizmu jego sporządzenia, a konieczność uchylenia uzasadnienia była w odwołaniu zupełnie innymi okolicznościami i zarzutami nie związanymi z operatem,
b) na s. 8 SKO argumentuje jakoby zakwestionowany przez organ operat dotyczył nieruchomości położonej w obrębie planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...], podczas gdy przedmiotowa sprawa dotyczy zupełnie innego obszaru, tj. rejonu ulicy [...], [...], [...] - co czyni zasadną wątpliwość co do przedmiotu sprawy poddanego badaniu przez SKO;
1.4/ naruszenie art. 151 oraz art. 141 § 4 Ppsa w związku z naruszeniem art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., a to poprzez bezzasadne oddalenie skargi, będące skutkiem zaakceptowania ustaleń faktycznych i oceny materiału dowodowego przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej sprzeciwem decyzji SKO i niedostrzeżenie przez sąd pierwszej instancji błędów w sformułowaniu uzasadnienia decyzji SKO i w konsekwencji zignorowanie:
- błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, oraz wybiórczej i niepełnej oceny dowodów, w tym pominięcia dowodu z wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia [...].05.2018 roku, sygn. [...], co doprowadziło organ do błędnego uznania, iż doszło do zbycia w postaci datio in solutum w rozumieniu art. 36 ust. 4 Upzp, a WSA błędnie pogląd ten zaakceptował pomimo, iż:
- skarżący nie uzyskał żadnej korzyści majątkowej z tytułu zbycia udziału w Nieruchomości (tj. faktycznie zbycie nastąpiło na podstawie załączonej do odwołania ugody, pod tytułem darmym, tj. w celu zaspokojenia wierzyciela A.B., a nie jakichkolwiek wierzycieli skarżącego);
- skarżący dokonał nieodpłatnego zbycia udziału w nieruchomości wyłącznie w wyniku zastosowanego względem niego przymusu państwowego wynikającego z toczącej się w dacie ugody egzekucji komorniczej z udziału w nieruchomości, prowadzonej przez komornika przy SR Kraków - [...] M.L., sygn. [...] (co z kolei było wykonaniem w/w wyroku Sądu Okręgowego w sprawie [...], stwierdzającego bezskuteczność umów na podstawie których skarżący nabył udział w nieruchomości),
- błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, oraz wybiórczej, niepełnej oceny dowodów, w tym pominięcia dowodu z wyroku WSA w Krakowie z 23 marca 2022 r., sygn. II SA/Kr 113/22 stwierdzającego częściową nieważność Uchwały Nr XVI/312/19 Rady Miasta Krakowa z 22 maja 2019 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Rejon ulic Pachońskiego, Wyki i Łokietka oraz rażąco błędne ustalenie jakoby w/w stwierdzenie nieważności nie miało wpływu na dopuszczalność obciążenia skarżącego rentą planistyczną;
- zaakceptowanie w zaskarżonym uzasadnieniu decyzji SKO rozstrzygnięcia decyzji Prezydenta Miasta Krakowa, w której jednorazowa opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości została ustalona w stosunku do M.B., podczas gdy ewentualnym beneficjentem wzrostu wartości nieruchomości (o ile taki faktycznie wystąpił w tym przypadku) była ewentualnie osoba trzecia – A.B., którego dług względem P.P. został zmniejszony z ceny sprzedaży udziału w nieruchomości; innymi słowy, w okolicznościach niniejszej sprawy, tj. w świetle uznania za bezskuteczną w/w wyrokiem umowy sprzedaży, na mocy której M.B. nabył udział w nieruchomości, oraz w świetle ugody zawartej w wykonaniu w/w wyroku, a także mając na względzie fakt, iż gdyby nie zawarto załączonej do niniejszego odwołania ugody, to i tak M.B. straciłby przedmiotowy udział w nieruchomości nieodpłatnie w wyniku egzekucji komorniczej, organ powinien był ustalić bezprzedmiotowość postępowania w sprawie renty planistycznej i umorzyć je.
5.3. Wszystkie wyżej wymienione ad. pkt 1-4 petitum skargi kasacyjnej naruszenia przepisów miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziły do wskazania błędnych zaleceń co do dalszego postępowania, tj. doprowadziły do nakazania organowi I instancji przeprowadzenia nowego operatu szacunkowego, podczas gdy prawidłowa analiza zarzutów skargi oraz poprzedzającego ją odwołania i ich uwzględnienie powinno doprowadzić nie tylko do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej, ale także do umorzenia w całości postępowania w sprawie ustalenia renty planistycznej co do M.B., gdyż nie jest on osobą wzbogaconą dokonaną czynnością zbycia. Powyższe naruszenia mają istotny wpływ na interes prawny skarżącego, gdyż grozi mu po ponownym rozpoznaniu sprawy wydanie decyzji jeszcze bardziej niekorzystnej dla skarżącego niż decyzja z 31.07.2023 r., tymczasem organ wyszedł w tym zakresie całkowicie poza zarzuty odwołania, a sąd pierwszej instancji błędnie nie uwzględnił zarzutów "skargi", w których podkreślano, iż operat nie był kwestionowany.
5.4. W skardze kasacyjnej podniesiono także naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 Ppsa), a to:
1/ rażące naruszenie art. 36 ust. 5 Upzp w zw. z art. 7a § 1 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. polegające na:
- oddaleniu "skargi" i w konsekwencji nieuchyleniu błędnego zaskarżonego uzasadnienia decyzji SKO, a także zaniechaniu wydania wskazówki nakazującej po uchyleniu umorzenie postępowania w sprawie ustalenia renty planistycznej w stosunku do skarżącego, mimo istnienia wprost przeszkody określonej w art. 36 ust. 5 tej ustawy, w postaci stwierdzenia nieważności w części ze skutkiem ex tunc MPZP, co wynika z błędnej oceny merytorycznej zarzutu ad. pkt 1 odwołania z 31.07.2023 r., podczas gdy art. 36 ust. 5 wyraźnie wyłącza w takich wypadkach prawo do pobierania renty planistycznej, niezależnie od zakresu i charakteru stwierdzonej nieważności:
2/ rażące naruszenie art. 36 ust. 4 w zw. z art. 37 Upzp w zw. z art. 46 § 1 K.c. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i zaakceptowanie co do zasady obowiązku ustalenia opłaty planistycznej, która przewidziana jest na okoliczność "zbycia nieruchomości" w rozumieniu Upzp, a które to zbycie w niniejszej sprawie nie wystąpiło, co doprowadziło do błędnych wskazówek w uzasadnieniu nakazujących wykonanie ponownego operatu zamiast umorzenia postępowania, podczas gdy:
- zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, potwierdzoną uchwałą składu siedmiu sędziów NSA w Warszawie (II OPS 3/09), pobieranie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 4 Upzp nie obejmuje sytuacji, gdy nieruchomość została zbyta nieodpłatnie, a por. także wyrok WSA w Olsztynie z 3 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Ol 790/09), cyt: "ustalenie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości może mieć miejsce tylko wówczas, gdy nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości, powodujące powiększenie majątku zbywcy i uzyskanie przez niego dodatkowych korzyści:"
- opłatę planistyczną można pobierać wyłącznie w przypadkach ściśle określonych w ustawie i nie można jej rozszerzać na przypadki, w których nie dochodzi do zbycia nieruchomości, a jakakolwiek nadinterpretacja w tym zakresie jest niedopuszczalnym pobieraniem przedmiotowej opłaty, bez podstawy prawnej, natomiast w przedmiotowej sprawie, zgodnie z w/w orzeczeniem Sądu Okręgowego, zbycie nieruchomości okazało się być bezskuteczne, co spowodowało brak jakiegokolwiek przysporzenia majątkowego po stronie obciążonego opłata skarżącego,
- art. 36 ust. 4 nie znajduje zastosowania do transakcji nieekwiwalentnych oraz do sprzedaży egzekucyjnej, podczas gdy w niniejsze sprawie sprzedaż udziału w nieruchomości miała faktycznie charakter sprzedaży egzekucyjnej, gdyż była wymuszona wyrokiem stwierdzającym bezskuteczność nabycia względem wierzycieli.
5.5. Skarżący kasacyjnie wnosi o: uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania (art. 185 § 1 Ppsa); względnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i uwzględnienie "skargi" poprzez uchylenie w zaskarżonej części tj. w zakresie uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w każdym przypadku zasądzenie od SKO w Krakowie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym opłaty sądowej i kosztów zastępstwa procesowego, obejmujących opłatę skarbową od pełnomocnictwa według norm prawem przepisanych.
5.6. Jednocześnie, skarżący kasacyjnie wnosił o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie.
5.7. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że organy obu instancji, jak i sąd wojewódzki popełniły zasadniczy błąd, poprzez ustalenie, że doszło do zbycia nieruchomości w rozumieniu Upzp, podczas gdy nie doszło do zbycia w sensie ekonomicznym, które zgodnie z istotą instytucji "renty planistycznej" mogłoby uzasadniać obciążenie tą opłatą skarżącego. Strona skarżąca kasacyjnie wskazuje, że w okolicznościach niniejszej sprawy skarżący nie odniósł żadnych faktycznych korzyści z ewentualnego wzrostu wartości nieruchomości, o ile taki rzeczywiście wystąpił. Umowa, na mocy której skarżący nabył udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości, okazała się bezskuteczna, co spowodowało wszczęcie egzekucji z udziału w nieruchomości. Gdyby nie zawarta ugoda (w załączeniu do odwołania) skarżący utraciłby udział w nieruchomości wskutek licytacji komorniczej. W tym przypadku, jak wskazuje praktyka, opłata z tytułu renty planistycznej nie miałaby oczywiście zastosowania. Ponadto zwraca się uwagę na fakt, że transakcja obciążona w przedmiotowej decyzji rentą planistyczną nie miała charakteru dobrowolnego, w tym znaczeniu, iż została wymuszona wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie z 9 maja 2018 r., [...] oraz będącą jej skutkiem egzekucją komorniczą. Strona skarżąca kasacyjnie podkreśla również, że renta planistyczna ma charakter opłaty publicznej - quasi-podatkowej, stąd nie można domniemywać podstawy jej pobierania i organy nie posiadają uprawnienia do nakładania jej na podmioty w przypadkach niewskazanych wprost w art. 36 ust. 4 Upzp.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie stwierdzenie nieważności MPZP w części dotyczyło także przedmiotowej nieruchomości, w tym zakresie przywołano treść art. 36 ust. 5 Upzp i wywodzono, że postępowanie w przedmiocie ustalenia opłaty powinno zostać umorzone.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6.1. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 182 § 2a Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. na posiedzeniu niejawnym. Sprawa tego rodzaju może być przekazana do rozpoznania na rozprawie, jeżeli Sąd dojdzie do przekonania, że ma to znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. W tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł takiej potrzeby, stąd też wniosek strony skarżącej kasacyjnie o rozpoznanie sprawy na rozprawie – bliżej nieuzasadniony – nie podlegał uwzględnieniu.
6.2. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, tej zaś nie dostrzeżono. Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.
6.3. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut przywołany w pkt I.1 skargi kasacyjnej, a dotyczący naruszenia art. 151 w zw. z art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 Ppsa, oraz art. 1 § 1 i § 2 Pusa, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa jest chybiony w zakresie, w jakim wskazuje na naruszenie art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, w tej sprawie nie doszło do oddalenia skargi, lecz do oddalenia sprzeciwu. Wprawdzie zgodnie z art. 64b § 1 Ppsa do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, ale tylko wówczas, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W niniejszej sprawie nie mogły znaleźć nawet odpowiedniego zastosowania przepisy art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa, które określają rozstrzygnięcia wojewódzkiego sądu administracyjnego, jakie mogą zapaść wskutek rozpoznania skargi. Ustawodawca w art. 151a § 1 i 2 Ppsa przewidział bowiem szczególną regulację dotyczącą rozstrzygnięć podejmowanych przez sąd po rozpoznaniu sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej podejmowanej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Oznacza to, że sąd wojewódzki nie mógł zastosować i nie zastosował w tej sprawie art. 151, ani przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa. Zaskarżony wyrok został wydany na podstawie art. 151a § 2 Ppsa, zgodnie z którym w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw. W skardze kasacyjnej nie został postawiony zarzut naruszenia tego przepisu, wadliwie także wnoszono – w przypadku uwzględniania skargi kasacyjnej – o uwzględnienie "skargi", w istocie chodzi o sprzeciw. Odnotowana wadliwość przy formułowaniu podstaw kasacyjnych nie uniemożliwia jednak odniesienia się do postawionych zarzutów w pozostałym zakresie (zob. uchwała pełnego składu NSA z 26 października 2009 r. I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).
6.4. Sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut nie mógł zostać uwzględniony również w zakresie, w jakim wskazuje na naruszenie art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 Ppsa oraz art. 1 § 1 i 2 Pusa.
Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie całkowicie nieuzasadnione jest zarzucanie sądowi I instancji naruszenia art. 1 § 1 i 2 Pusa. Naruszenie art. 1 § 1 Pusa może mieć miejsce w sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tych przepisach. Należy zaznaczyć, że przepisy art. 1 § 1 i 2 Pusa nie są przepisami procesowymi, lecz ustrojowymi, określającymi podstawowe kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne. Sąd może naruszyć art. 1 § 2 Pusa tylko wówczas, gdy oceni działalność administracji przyjmując inne, niż legalność, kryterium kontroli, przykładowo będzie ją oceniał pod kątem słuszności. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła.
6.5. Zarzut naruszenia przepisów art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 Ppsa także nie mógł być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Przepis art. 3 § 1 Ppsa, zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, w istocie nie zawiera samodzielnej treści normatywnej, określa wyłącznie zakres postępowania sądowoadministracyjnego i nie może być podstawą zarzutu kasacyjnego bez powiązania z innymi przepisami procesowymi. Przepis ten ma charakter ustrojowy, określając w sposób najbardziej ogólny i generalny zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne. Zawarte w nim unormowania nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, albowiem sądy administracyjne realizują swoje ustawowe kompetencje w ramach wykonywania kontroli legalności administracji publicznej na podstawie i w trybie szeregu konkretnych, określonych przepisów prawa, które w przypadku zarzutu ich naruszenia, winny być wskazane w skardze kasacyjnej z towarzyszącym temu sprecyzowaniem i umotywowaniem: do jakiego przekroczenia bądź niedopełnienia prawa doszło i na czym ono polegało. W orzecznictwie NSA wielokrotnie sygnalizowano, że przepis art. 3 § 1 Ppsa wskazuje cele działania sądów administracyjnych oraz zakres ich kognicji i żadna z jednostek redakcyjnych art. 3 tej ustawy nie odnosi się, przynajmniej wprost, do obowiązku sądu administracyjnego w zakresie sposobu procedowania przed tym sądem (por. wyrok NSA z 4 września 2008 r., I OSK 266/08, LEX nr 490087). Naruszenie art. 3 § 1 Ppsa ma miejsce w sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie, a okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, nie oznacza naruszenia tego przepisu. Powyższe rozważania w całości odnoszą się również do art. 3 § 2 pkt 1 tej ustawy, który to przepis określa zakres kognicji sadów administracyjnych. Wymieniony przepis zawiera klauzulę generalną stanowiącą o właściwości sądu administracyjnego w zakresie kontroli decyzji administracyjnych. Zaskarżonym wyrokiem sąd I instancji nie mógł zatem naruszyć art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 Ppsa, ponieważ rozpoznał sprawę należącą do jego kognicji.
6.6. Niezasadne są zarzuty naruszenia art. 141 § 4 Ppsa w zw. z art. 134 § 1 Ppsa oraz art. 64a i 64d Ppsa w zw. z art. 151a § 1 Ppsa.
Norma z art. 151a § 1 Ppsa ma charakter wynikowy i jej naruszenie może zostać podniesione tylko łącznie z zarzutem naruszenia innych przepisów postępowania, a w szczególności z zarzutem naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. We wniesionej w tej sprawie skardze kasacyjnej skarżąca nie sformułowała tego rodzaju zarzutu. Podkreślić trzeba, że w skardze kasacyjnej w ogóle nie powołano art. 138 § 2 K.p.a. i nie wyjaśniono, jak zarzucane naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego mają się do zastosowania przez organ odwoławczy tego przepisu.
6.7. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 Ppsa). Przepis art. 141 § 4 Ppsa jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera komunikatywne przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w sprzeciwie, podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej porównanie sprzeciwu wniesionego do sądu pierwszej instancji i uzasadnienia zaskarżonego wyroku świadczy o tym, że WSA w Krakowie przedstawił zarzuty i argumenty podnoszone przez skarżącego i odniósł się do poszczególnych zarzutów.
6.8. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może odnieść również skutku powiązany z art. 141 § 4 Ppsa zarzut naruszenia przepisu art. 134 § 1 Ppsa, który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Norma tego przepisu oznacza, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze (odpowiednio: sprzeciwie), w granicach sprawy wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia, który może obejmować całość albo tylko część określonego aktu lub czynności. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona sprzeciw, albo – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski sprzeciwu, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez wnoszących go, a które sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 Ppsa nie można zaś kwestionować dokonanej przez sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (zob. wyroki NSA: z 25 marca 2011 r., I FSK 1862/09, LEX nr 1079490; czy z 11 kwietnia 2007 r., II OSK 610/06, LEX nr 337811). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 Ppsa nie można kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (zob. wyrok NSA z 2 lipca 2015 r., I OSK 450/15, LEX nr 1783381), ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (zob. wyrok NSA z 21 października 2010 r., I GSK 264/09, LEX nr 744745).
Wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi zaś fakt, że sąd pierwszej instancji rozpoznając sprzeciw orzekał w granicach sprawy i ocenił postępowanie organu odwoławczego odnośnie prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie art. 138 § 2 K.p.a.
6.9. Na uwzględnienie nie zasługują także zarzuty naruszenia wskazanych w pkt I.3 i I.4 skargi kasacyjnej przepisów, a to art. 151 Ppsa oraz art. 141 § 4 Ppsa w zw. z rażącym naruszeniem art. 139 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 11, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a., które z uwagi na sposób ich sformułowania Sąd Naczelny postanowił rozpoznać łącznie, albowiem pozostają ze sobą w ścisłym związku.
Wskazać trzeba, że w pierwszej kolejności, że rację ma sąd pierwszej instancji, że w orzecznictwie przyjmuje się, że przewidziany w art. 139 K.p.a. zakaz orzekania na niekorzyść nie dotyczy decyzji wydawanej w trybie art. 138 § 2 K.p.a., tj. decyzji kasacyjnych (por. wyrok NSA z 14 listopada 2017 r. II OSK 1878/16; zob. także uchwała 7 sędziów NSA z 4 maja 1998 r. FPS 2/98, opubl w ONSA 1998/3/79; wyroki NSA: z 26 marca 1999 r. I SA/Gd 546/97, LEX nr 36829; z 21 grudnia 1998 r. I SA 820/98, LEX nr 44547; wyrok SN z 6 kwietnia 2000 r. III RN 161/99, OSNP 2001/3/60, wyrok NSA z 9 lutego 2007 r. II OSK 1270/06, LEX nr 325295). Przy wydawaniu decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy ogranicza się jedynie do oceny potrzeby przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego oraz jego zakresu przez organ I instancji. Nie rozstrzyga o meritum sprawy, nie przeprowadza merytorycznej kontroli decyzji wydanej w I instancji. Decyzja wydana bez przeprowadzenia niezbędnego postępowania wyjaśniającego pozbawiona jest pełnych ustaleń, które mogłyby stanowić przedmiot kontroli. Również i w doktrynie wyrażono pogląd, że decyzja kasacyjna nie może spowodować "niekorzyści" materialnej dla strony, a jedynie przedłużenie postępowania (por. J. Zimmermann, glosa do wyroku NSA z 26 czerwca 1997 r. II SA/Wr 854/96, opubl. OSP 1998 r., z. 26, poz. 108). A zatem zarzut ten nie mógł doprowadzić do wyeliminowania zaskarżonego wyroku z obrotu prawnego.
Również i kolejne z przepisów wskazane przy omawianym zarzucie, a to zarzuty naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., nie mogły zostać uznane za usprawiedliwione. Jak wynika z treści tych przepisów, organ prowadzący postępowanie powinien podejmować wszelkie niezbędne czynności zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy i do jej załatwienia (art. 7 K.p.a.). W tym celu obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) i w oparciu o ten materiał dokonać oceny czy dana okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia sprawy została udowodniona (art. 80 K.p.a.). W sprawie niniejszej organ odwoławczy ww. przepisów nie naruszył. Prawidłowo bowiem ustalił, że kwestia o zasadniczym w sprawie znaczeniu, a to dlaczego zdaniem rzeczoznawcy konieczne było zastosowanie tej metody korygowania ceny średniej, skoro skutkowało to koniecznością rozszerzenia czasu w jakim poszukiwano transakcji nieruchomościami podobnymi na okres prawie 5 lat, nie została wyjaśniona. Kolegium uznało także m. in., że zawarcie umowy sprzedaży, w wyniku zawartej między stronami ugody, nie stanowiło darowizny względem A.B., ale ekwiwalentne zbycie, w ramach którego M.B. otrzymał środki, którymi zadysponował zgodnie ze swoją wolą zawartą w ww. ugodzie. Ma rację sąd pierwszej instancji, akceptując stanowisko organu odwoławczego, że istniejące braki operatu szacunkowego, jako istotna wada postępowania administracyjnego, musiały skutkować zastosowaniem art. 138 § 2 K.p.a., tym samym, organ I instancji został słusznie zobligowany do zebrania materiału dowodowego w sposób prawidłowy i nie budzący zastrzeżeń. Zauważyć ponadto należy, że na etapie rozpoznawania skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, przedwczesnym jest przesądzanie o wzroście wartości przedmiotowej nieruchomości lub jej braku, niemniej jest to kluczowe dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
6.10. Jak trafnie zwrócił uwagę sąd I instancji w polskim systemie prawa administracyjnego dwuinstancyjność postępowania rozumiana jest w taki sposób, że organ II instancji ma obowiązek ponownego rozpoznania sprawy w całym jej zakresie, jest to kontrola totalna sprawy administracyjnej. Organ odwoławczy nie tylko nie jest związany granicami odwołania, ale wręcz ma obowiązek odnieść się również do tych okoliczności sprawy, które w odwołaniu nie były podważane. Postępowanie w sprawie renty planistycznej jest postępowaniem administracyjnym podlegającym przepisom K.p.a.. W toku postępowania w tego typu sprawach jej istotną częścią jest sporządzenie operatu szacunkowego na okoliczność wzrostu wartości nieruchomości przez powołanego przez organ rzeczoznawcę majątkowego. To od wniosków operatu będzie zależało, czy faktycznie wzrost nieruchomości nastąpił i w jakiej wysokości. Tym samym nie można skutecznie zarzucać, że Kolegium "wyszło poza granice odwołania" poprzez zakwestionowanie dowodu z operatu szacunkowego, pomimo, że w odwołaniu nie wskazano żadnych zarzutów wobec tego dowodu.
6.11. SKO w Krakowie w żadnym razie nie pominęło także dowodu z wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie I Wydział Cywilny z [...] maja 2014 r., [...], który orzekł o uznaniu za bezskuteczną wobec P.P. umowę, skutkiem której M.B. nabył przedmiotowy udział w prawie użytkowania wieczystego działki nr [...], albowiem na s. 5 zaskarżonej decyzji wskazano, że skutkiem tego wyroku był wpisany do księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości czasowy zakaz rozporządzania przedmiotowym udziałem przez skarżącego, a w efekcie zawarta w 2020 r. ugoda oraz wykreślenie owego zakazu rozporządzania oraz zbycie przedmiotowego udziału celem zwolnienia z długu A.B.
6.12. Kolegium odniosło się także do podniesionego w odwołaniu zarzutu dot. kwestii częściowego stwierdzenia nieważności uchwały Nr XVI/312/19 Rady Miasta Krakowa z 22 maja 2019 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Rejon ulic Pachońskiego, Wyki, Łokietka" (wyrok WSA w Krakowie z 23 marca 2022 r., II SA/Kr 113/22), wskazując, że fakt ten nie miał wpływu na możliwość orzekania w przedmiotowej sprawie, albowiem zakres stwierdzenia nieważności ww. uchwały przez WSA w Krakowie nie obejmował w żadnym stopniu przedmiotowej działki nr [...] obr. [...]. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wywiedzionej z przedstawionej powyżej argumentacji, organy obu instancji przeprowadziły postępowanie w sposób zgodny z art. 7, 8 § 1 i 77 § 1 K.p.a. Wnioski, wynikające z dokonanej oceny dowodów, nie były w żadnej mierze dowolne (art. 80 K.p.a.). Uzasadnienia decyzji sporządzone zostały z uwzględnieniem art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a.
6.13. W odniesieniu do zarzutów prawa materialnego podnoszonych w skardze kasacyjnej należy zaznaczyć, że przedstawiona argumentacja dotyka kwestii prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego, a to art. 36 ust. 5 Upzp oraz art. 36 ust. 4 Upzp w zw. z art. 37 Upzp poprzez ich błędną wykładnię i zaakceptowanie co do zasady obowiązku ustalenia opłaty planistycznej. Z art. 64e Ppsa wynika zaś, że w postępowaniu prowadzonym w tym trybie wyłączono możliwość oceny przez sąd problematyki prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Innymi słowy, przedmiotem kontroli, w razie wniesienia sprzeciwu, jest wyłącznie zasadność wydania konkretnego rozstrzygnięcia procesowego (decyzji kasatoryjnej), na gruncie uwarunkowań prawnych, zakreślonych przez organ administracji. Przedmiotem kontroli nie może być natomiast w danym postępowaniu, któremu z woli prawodawcy nadano wyłącznie charakter wpadkowy, kwestia właściwego rozumienia przepisów prawa materialnego, w ramach których organ skonstatował, że sprawa wymaga przekazania do ponownego rozpoznania, w ramach kryteriów, zakreślonych w art. 138 § 2 K.p.a. Organ odwoławczy dokonał wykładni przepisów prawa, tj. 36 ust. 4 oraz art. 37 ust. 4 Upzp co mieści się, ale w ramach treści art. 138 § 2a K.p.a., co należy traktować jako wytyczne i dlatego nie mogło stanowić podstawy do przesądzenia, czy w niniejszej sprawie zachodziły podstawy do naliczenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości czy do umorzenia postępowania administracyjnego jak chciałaby tego strona skarżąca kasacyjnie. Wobec wyżej wskazanych uwarunkowań Sąd Naczelny uznał, że nie jest dopuszczalna w rozpatrywanej sprawie - na etapie wniesienia sprzeciwu - ocena jej uwarunkowań materialnoprawnych. Ramy badania zasadności sprzeciwu nie pozwalały zatem Sądowi na ocenę ustaleń organu w tym aspekcie.
7. Z tych względów, na podstawie art. 184 Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.